سُبھاء٬ سمجھداری تے سمبّںدھّ بھاویں ویکھݨ اتے سُݨن نُۄں وکھّرے وکھّرے تِنّ شبد ہن پر اِنہاں تِنّاں شبداں دا پہِلا اکھّر ’س‘ ہی اِنہاں تِنّاں شبداں دی آپسی ساںجھ ہۄݨ دا پْرتِیک ہَے۔ سمجھدار لۄکاں دا ہی سُبھاء چںگّا ہُںدّا ہَے۔ سمجھدار لۄک آپݨے چںگّے سُبھاء کارن ہی دُۄجِیاں نال چںگّے سمبّںدھّ بݨاکے رکھّدے ہن۔ بِناں سمجھداری تۄں چںگّا سُبھاء ہۄݨا وی مُمکِن نہِیں ہُںدّا کِئُںکِہ سمجھدار لۄک ہی آپݨے چںگّے سُبھاء دی بدَۄلت دُۄجِیاں نال چںگّا وِوہار کردے ہن تے دُۄجِیاں نال چںگّی ترہاں پیش آئُںدے ہن۔ تںگّ دِل٬ دُۄجِیاں دی ترکّی ویکھ کے سڑن والے٬ چُگلکھۄر٬ ہَیںکڑباذ٬ کھُدگرذ٬ کمّچۄر٬ دھۄکھیباذ٬ گُسَیلے٬ جاہلھساذ٬ کھچرے٬ دۄگلے اتے وائدا کھِلاپھی کرن والے لۄک ناں تاں سمجھدار ہۄ سکدے ہن اتے ناں ہی اُنہاں دا سُبھاء چںگّا ہۄ سکدا ہَے۔ سارے منُکھّ ویکھݨ نُۄں تاں اِکّۄ جِہے ہی لگّدے ہن٬ اُنہاں دا چںگّا ماڑا سُبھاء ہی اُنہاں نُۄں سمجھدار جاں مُۄرکھ لۄکاں دی سُۄچی وِچّ شامِل کردا ہَے۔ چںگّے سُبھاء والے لۄک بھاویں ستّ سمُںدّرۄں پار وسدے ہۄݨ پر پھِر وی اُہ دیر سویر یاد آئُںدے ہی رہِںدّے ہن۔ اُنہاں نُۄں مِلݨ دی اُڈِیک رہِںدّی ہَے۔ اُہ دُۄر ہُںدّے ہۄئے وی نیڑے لگّدے ہن۔ اُنہاں نال ہر ویلے چںگّے سمبّںدھّ بݨے رہِںدّے ہن پر ماڑے سُبھاء والے لۄک کۄل رہِںدّے ہۄئے وی دُۄر ہُںدّے ہن تے اُہ بِگانِیاں ورگے ہی لگدے ہن۔ اِہ اکھاݨ کِہ چںگّے گُیاںڈھی چںگّی کِسمت نال ہی مِلدے ہن٬ ماڑا گُیاںڈھی سدا ہی رِسݨ والے ذکھم واںگ ہُںدّا ہَے٬ ماڑے چںگّے سُبھاء والے لۄکاں لئی ہی بݨِیا ہۄئِیا ہَے۔

ماڑے سُبھاء والے لۄک ہی اِہ گلّ کہِںدّے نیں کِہ بھرا جیکر اِکّ دُۄجے تۄں دُۄر رہِںدّے ہۄݨ تاں اُنہاں دا آپس وِچّ پِیار بݨِیا رہِںدّا ہَے۔ اِہ گلّ کہِݨ والِیاں نُۄں کہِݨ تۄں پہِلاں اِہ سۄچݨا چاہِیدا ہَے کِہ چںگّے سُبھاء اتے چںگّے سمبّںدھّاں والے سمجھدار بھرا اِکّ دُۄجے تۄں دُۄر رہِںدّے ہی نہِیں۔ چںگّے سُبھاء والے٬ سمجھدار وِئکتی بݨن لئی اتے چںگّے سمبّںدھّ بݨاکے رکھّݨ لئی بںدّے نُۄں سبھ کُجھ ویکھکے وی چُپّ رہِݨ دی آدت پائُݨی پَیںدی ہَے۔ بہُت کُجھ نذر اںدّاذ کرنا پَیدا ہَے۔ بہُت کُجھ سہِݨا پَیںدا ہَے۔ جِنہاں ادارِیاں وِچّ جِنّے ذِیادا چںگّے سُبھاء والے سمجھدار کرمچاری اتے ادھِکاری ہُںدّے ہن٬ اُنہاں ادارِیاں وِچّ آپسی مِلورتن٬ شاںتی والا ماہَۄل اتے ودھّ کمّ ہُںدّا ہَے۔ اُنہاں وِچّ کمّ کردے ادھِکاری اتے کرمچاری بِناں کارن اُنہاں ادارِیاں نُۄں چھڈّ کے جاݨ لئی تِیار نہِیں ہُںدّے۔ اُنہاں دے اِکّ دُۄجے نال پرِوارک سمبّںدھّ وی بݨ جاںدے ہن۔ اُنہاں پرِواراں دی سماج وِچّ کدے وی شۄبھا نہِیں ہُںدّی٬ جِنہاں دے ماڑے سُبھاء والے جِیء چھۄٹے چھۄٹے مسلِیاں نُۄں لَیکے آپس وِچّ لڑدے جھگڑدے ہی رہِںدّے ہن۔ اُنہاں پرِواراں دا اِکٹھّ ذِیادا دیر تک نہِیں چلّدا۔ اُہ اِکّ دُۄجے نُۄں کۄسدے ہی رہِںدّے ہن۔ سبھ کُجھ ہُںدّے ہۄئے وی اُنہاں پلّے سبر سںتّۄکھ نہِیں ہُںدّا۔ پر چںگّے سُبھاء والے سمجھدار لۄک گُذارے یۄگ سادھن ناں ہۄݨ دے باوجُۄد آپݨے سمبّںدھّاں نُۄں ترجِیہ دِںدّے ہن ناں کِہ چھۄٹِییاں چھۄٹِییاں گلّاں نُۄں۔ کِئُںکِہ اُنہاں نُۄں اِس گلّ دی سمجھ ہُںدّی ہَے کِہ پرِواراں دا اِکٹھّ کِویں کائِم رہِںدّا ہَے۔

میرے اِکّ جاݨکار پرِوار وِچّ جدۄں کُڑی آپݨے وِیاہ ویلے آپݨے سہُرِیاں نُۄں تُرن لگّی تاں اُسدے تُرن ویلے اَینی اُسدی ماں نہِیں رۄ رہی سی٬ جِنِّییاں اُسدِییاں بھرجائیِیاں رۄ رہِییاں سن کِئُںکِہ بھرجائیِیاں نیں اُس نُۄں آپݨی دھی والا ہی پِیار دِتّا سی۔ اُس کُڑی نیں وی اُنہاں نُۄں آپݨی ماں ہی سمجھِیا سی۔ ساڈے سماج دی کِنّی وڈّی تْراسدی ہَے کِہ اسِیں آپݨی نُۄںہ دے ماڑے سُبھاء لئی اُس نُۄں سمجھائُݨ دی بجائے اُس دی چارے پاسے ڈَۄںڈی پِٹّ دِںدّے ہاں پر آپݨی دھی دے ماڑے سُبھاء اُتّے پردا پائُںدے رہِںدّے ہاں۔ دھِییاں ہی نُۄںہاں بݨدِییاں ہن۔ چںگّے٬ نیک اتے سِیاݨے سِیاسی لۄک ستّا وِچّ ہۄݨ جاں ناں ہۄݨ, پھِر وی اُہ لۄکاں وِچّ ہرمن پِیارے ہُںدّے ہن۔ چںگّے ادھِیاپک آپݨے چںگّے سُبھاء نال پڑھائی وِچّ نلائِک بچِّیاں نُۄں کدے وی اِہ شبد نہِیں کہِںدّے کِہ تَینُۄں ربّ وی پاس نہِیں کرا سکدا۔ ہُشِیار بچِّیاں نالۄں نلائِک بچّے آپݨے ادھِیاپکاں نُۄں کدے نہِیں بھلائُںدے۔ چںگّے سُبھاء والے ڈاکٹر آپݨے مرِیذ نُۄں ڈرائُݨ نالۄں اُس نُۄں اِہ کہِںدّے ہن٬ ہَۄسلا رکھّۄ٬ مَیں تُہانُۄں یکِینن تَۄر ’تے ٹھِیک کرن دا یتن کراںگا۔ چںگّے سُبھاء والے لۄک سانُۄں ناں وی ویکھݨ, اسِیں اُنہاں نُۄں پھِر وی بُلائُݨ لئی یتنشِیل ہُںدّے ہاں پر ماڑے بںدّے نُۄں ویکھکے اسِیں پاسا وٹّ لَیںدے ہاں۔ چںگّے سُبھاء والے لۄک ستِکار یۄگ ہُںدّے ہن پر ماڑے سُبھاء والے نِںدّݨ یۄگ ہُںدّے ہن پر پھِر وی ساڈے سماج وِچّ ماڑے سُبھاء والے لۄکاں دی کۄئی گھاٹ نہِیں۔ منُکھّ دی سمجھداری اِس وِچّ ہی ہَے کِہ اُہ چںگّے سُبھاء والا سمجھدار اِنسان بݨے۔ ماڑے سُبھاء والے وِئکتی نُۄں اُسدے مُۄںہ اُتّے ماڑا بھاویں کۄئی ناں کہے پر اُسدی سںگّت کِسے نُۄں وی پسںدّ نہِیں ہُںدّی۔ اُس نُۄں کۄئی وی مُۄںہ لگائُݨ لئی تِیار نہِیں ہُںدّا۔ چںگّے سُبھاء والے رِشتیدار آرتھِک تَۄر ’تے بھاویں کمذۄر ہی ہۄݨ پر پھِر وی ہر کۄئی اُنہاں نال سمبّںدھّ بݨاکے رکھّݨ دا چاہوان ہُںدّا ہَے۔ ماڑے سُبھاء والے مُۄرکھ رِشتیدار بھاویں جِنّے مرذی سمرتھّ ہۄݨ پر پھِر وی اُہ بِگانِیاں ورگے ہی ہُںدّے ہن۔

* * * * *