ادھِیاپک لئی ادھِیاپن سِرپھ اِکّ کِتّا نہِیں٬ سگۄں اِکّ مہان ذِمّیواری ہَے کِئُںکِہ دیش دا بھوِکھّ اُسدے ہتھّاں وِچّ ہُںدّا ہَے۔ ادھِیاپک دی مہتّتا ’تے مہان بھارتی دارشنِک چاݨکء نیں کِہا ہَے کِہ ادھِیاپک کدے وی سدھارن نہِیں ہُںدّا٬ کِئُںکِہ “اُسدی بُکّلھ وِچّ نِرماݨ اتے وِناش دۄویں ہۄ سکدے ہن۔” ادھِیاپک سماج دا اُہ دِیوا ہَے جۄ ہنیرے وِچّ بھٹک رہِییاں پِیڑھِییاں نُۄں چانݨ دا رستا دِکھائُںدا ہَے۔ اِکّ ادھِیاپک سِرپھ پاٹھ-پُستکاں دا گِیان ہی نہِیں دِںدّا٬ سگۄں بچِّیاں دے چرِتّر٬ سۄچ اتے شکھسِیئت دی گھاڑا وی ہُںدّا ہَے۔
ادھِیاپک بچِّیاں دا مارگدرشک ہُںدّا ہَے۔ اُسدھی اِہ ذِمّیواری ہَے کِہ اُہ بچِّیاں نُۄں اگِیانتا دے ہنیرے تۄں گِیان دے چانݨ ولّ لَے کے جاوے۔ سکُۄل دے چَۄگِردے وِچّ آئُݨ والا ہر بچّا آپݨے نال کئی سُپنے٬ اُمِیداں اتے سمبھّاوناواں لِیائُںدا ہَے۔ اُنہاں سُپنِیاں نُۄں ہکِیکت وِچّ بدلݨ دا کمّ اِکّ ادھِیاپک کردا ہَے۔ اِکّ ادھِیاپک ماپِیاں دے وِشواس اتے بھرۄسے دی نِشانی وی ہُںدّا ہَے۔ ماپے آپݨے جِگر دے ٹُکڑِیاں سکُۄل وِچّ اِس اُمِید نال بھیجدے ہن کِہ ادھِیاپک اُنہاں نُۄں سِرپھ پڑھائیگا ہی نہِیں٬ سگۄں اُنہاں نُۄں چںگّے اِنسان وی بݨائیگا۔
ادھِیاپک لئی سمیں دی پابںدّی بہُت مہتّوپُۄرن ہَے۔ اُس نُۄں ہمیشا سمیں سِر سکُۄل پہُںچّݨا چاہِیدا ہَے کِئُںکِہ ادھِیاپک دا سمیں پْرتی سںوّیدنشِیل ہۄݨا بچِّیاں لئی وی اِکّ مِسال بݨدا ہَے۔ جدۄں ادھِیاپک سمیں دا ستِکار کردا ہَے تاں بچّے وی آپݨے جِیون وِچّ سمیں دی مہتّتا نُۄں سمجھدے ہن۔ سکُۄل دی سویر دی سبھا سِرپھ اِکّ رسم نہِیں ہُںدّی سگۄں اِہ بچِّیاں دے نَیتِک وِکاس دا مہتّوپُۄرن مںچّ ہُںدّی ہَے۔ اِس مَۄکے ’تے ادھِیاپکاں نُۄں بچِّیاں نُۄں سچائی٬ اِمانداری٬ انُشاسن٬ سہِݨشِیلتا٬ سہِیۄگ اتے منُکھّتا ورگِییاں نَیتِک کدراں-کِیمتاں بارے دسّݨا چاہِیدا ہَے۔ جِیون وِچّ سِرپھ کِتابی گِیان ہی کافی نہِیں ہُںدّا٬ سگۄں اُچّ مُلّاں والا منُکھّ بݨنا وی اُنّا ہی ذرُۄری ہُںدّا ہَے۔
ادھِیاپک آپ اِہۄ جِہا ہۄݨا چاہِیدا ہَے:
پڑھائُݨ سمیں مَیں ہمیشا اِہ کۄشِش کردا ہاں کِہ سماں اجائیِں ناں جاوے۔ مَیں پِیرِیئڈ دی گھںٹّی لگّݨ تۄں پہِلاں ہی کلاس وِچّ پہُںچّ جاںدا ہاں۔ اِکّ ادھِیاپک دا ہر مِںٹّ بچِّیاں دے بھوِکھّ نال جُڑِیا ہُںدّا ہَے۔ مَیں پڑھائُݨ سمیں مُبائِل پھۄن دی ورتۄں نہِیں کردا اتے ناں ہی وٹسئَپّ٬ اِںسٹاگْرام جاں پھیسبُکّ ورگِییاں سۄشل سائیِٹاں نُۄں دیکھدا ہاں۔ کلاس وِچّ میری پُۄری توجّۄ سِرپھ بچِّیاں اتے پاٹھ ’تے ہی کیںدرت رہِںدّی ہَے۔
مَیں سِرپھ پاٹھ-پُستکاں تک سِیمِت نہِیں٬ سگۄں بچِّیاں دا سربپکھّی وِکاس کرنا میرا کرتو ہَے۔ اِس لئی مَیں وکھّ-وکھّ وِدِّئک رݨنِیتِییاں دی ورتۄں کردا ہاں۔ مَیں بچِّیاں نُۄں کی٬ کِئۄں٬ کدۄں٬ کِویں٬ کِتھّے٬ کَۄݨ, سۄچݨ, سوال پُچھّݨ اتے نوِیںیاں چِیذاں سِکھّݨ لئی پْریرِت کردا ہاں۔ سِکھِّیا دا اسل مکسد سِرپھ پْرِیکھِیا پاس کرنا نہِیں٬ سگۄں جِیون نُۄں سمجھݨا اتے سماج لئی اُپیۄگی بݨنا ہَے۔ مَینُۄں جدۄں کھالی پِیرِیئڈ مِلدا ہَے تاں مَیں اُس سمیں نُۄں وی اجائیِں نہِیں گوائُںدا۔ مَیں کاپِییاں چَیکّ کردا ہاں٬ نۄٹ تِیار کردا ہاں جاں بچِّیاں دی سِکھّݨ سمرتھّا نُۄں بِہتر بݨائُݨ لئی نوِیںیاں رݨنِیتِییاں بارے سۄچدا ہاں۔
ادھّی چھُٹّی دَۄران مَیں کھاݨا کھاݨ تۄں بائد مَیدان وِچّ بچِّیاں دِییاں گتِیوِدھِییاں نُۄں نذدِیک تۄں دیکھدا ہاں۔ کھیڈاں اتے ہۄر سرگرمِییاں دَۄران بچِّیاں دی اسل شکھسِیئت ساہمݨے آئُںدی ہَے۔ کۄئی بچّا لِیڈرشِپّ دے گُݨاں نال بھرپُۄر ہُںدّا ہَے٬ کۄئی سہِیۄگی ہُںدّا ہَے اتے کۄئی سںکّۄچی ہُںدّا ہَے۔ اِنہاں گتِیوِدھِییاں نُۄں دیکھ کے ادھِیاپک بچِّیاں دی سکھشئِیت نُۄں سمجھ سکدا ہَے اتے اُس انُسار اُنہاں دی اگوائی کر سکدا ہَے۔
بچّے اتے ماپے اکسر آپݨِییاں سمسِّیاواں جاں شںکّاواں لَے کے ادھِیاپک کۄل آئُںدے ہن۔ اِس مَۄکے ’تے ادھِیاپک سِرپھ اِکّ پاٹھ پڑھائُݨ والا وِئکتی نہِیں رہِںدّا٬ سگۄں اِکّ سلاہکار اتے مارگدرشک بݨ جاںدا ہَے۔ مَیں ہمیشا کۄشِش کردا ہاں کِہ آپݨی سمجھ اتے تجربے دے ادھار ’تے اُنہاں نُۄں سہی دِشا دِکھا سکاں۔
سکُۄل اِکّ ٹِیم ورک ہَے۔ اِس لئی سکُۄل مُکھی اتے ہۄر سہِیۄگی ادھِیاپکاں نال مِل کے کمّ کرنا بہُت ذرُۄری ہُںدّا ہَے۔ جدۄں وی سکُۄل دے وِکاس جاں کِسے وِدِّئک اُدیش دی پْراپتی لئی میری لۄڑ پَیںدی ہَے٬ مَیں ہمیشا سہِیۄگ دیݨ لئی تتپر رہِںدّا ہاں۔ اِسدے نال ہی پِںڈّ واسِییاں اتے ماپِیاں نال سمپّرک بݨائی رکھّݨا وی ادھِیاپک دی ذِمّیواری ہَے۔ جدۄں سکُۄل٬ ماپے اتے سماج اِکٹھّے مِل کے کمّ کردے ہن تاں بچِّیاں دی سِکھِّیا ہۄر وی پْربھاوشالی بݨ جاںدی ہَے۔
اِہ کہِݨا گلت نہِیں ہۄویگا کِہ ادھِیاپک سِرپھ پاٹھ پڑھائُݨ والا وِئکتی نہِیں٬ سگۄں سماج دا نِرماتا ہُںدّا ہَے۔ اِکّ چںگّا ادھِیاپک اُہ ہُںدّا ہَے جۄ آپݨے وِدِیارتھِییاں دے من وِچّ گِیان دی جۄت جگا دیوے۔ جدۄں اِہ جۄت جلدی ہَے تاں اُہ بچّے سِرپھ آپݨے پرِوار جاں پِںڈّ ہی نہِیں٬ سگۄں پُۄرے دیش دا نام رۄشن کردے ہن۔ اِس لئی ادھِیاپک دی بھُۄمِکا ہمیشا مہان رہی ہَے اتے رہیگی۔ مَیں آپݨے سکُۄلی بچِّیاں دے سربپکھّی وِکاس لئی دِن-رات یتنشِیل ہاں٬ کِئُںکِہ مَیں ادھِیاپک ہاں۔ اِہ سِرپھ میری ڈِئۄُٹی ہی نہِیں٬ سگۄں میری نَیتِک ذِمّیواری وی ہَے۔
* * * * *