ہالات کۄئی ہۄݨ اتے دیش کۄئی ہۄوے٬ اتّ دِییاں کُڑتّݨاں دے دَۄر وِچّ وی اسِیں اِس گلّ نال کدی سہِمت نہِیں ہۄ سکے کِہ پھلاݨے دیش نال پکّے تَۄر اُتّے سمبّںدھّ تۄڑ لَیݨے چاہِیدے ہن۔ جِنّی کُڑتّݨ دا دَۄر پاکِستان نال رِہا اتے اجّ تک چلّدا آئُںدا ہَے٬ اُس تۄں ودھّ کُڑتّݨ دا اہِساس تاں چِین ورگے دیش بارے وی لۄکاں دے من وِچّ نہِیں ہۄݨا٬ پر اسِیں اِنہاں دۄواں دیشاں نال پکّے تۄڑ-وِچھۄڑے دی تھاں ویلے مُتابک نِیتی رکھّݨ دی گلّ کہِںدّے آئے ہاں۔ اِس لئی امرِیکا ورگے مہاں-شکتی منّے جاںدے دیش بارے وی اِہ تاں نہِیں کہِںدّے کِہ اُس نال کۄئی نیڑ ہۄݨا ہی نہِیں چاہِیدا٬ پر اِہ کہِݨ دی کۄئی جھِجک نہِیں چاہِیدی کِہ اُس دیش دے پَیںتڑِیاں تۄں بھارت نُۄں چَۄکس ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ پِچھلے سالاں وِچّ بھارت نیں امرِیکا ولّ ودھّ اُلار ہۄݨ اتے اُس نال ساںجھ دے بھرم ہیٹھ پُراݨے-پرکھے ہۄئے مِتّر دیش تۄں دُۄری پائُݨ دا جِہڑا وِہار شُرُۄ کِیتا سی٬ اُسدے گلت سِٹّے نِکلݨے سن تے نِکلے وی ہن۔ امرِیکا دے مَۄجُۄدا راشٹرپتی ڈَۄنلڈ ٹرمپّ دے بھارت وِرۄدھی تاذا پَیںتڑِیاں نیں اِہ سچّ اِکّ وار پھِر سابت کر دِتّا ہَے۔
مُلکاں دے سمبّںدھّ مُلکاں نال ہۄݨے چاہِیدے ہن٬ آگُۄ کۄئی کِنّا وڈّا وی ہۄوے٬ اُسدے نِجّی پدھّر دے سمبّںدھّ ہںڈھّݨسار ہۄݨ دی گرںٹّی کدے نہِیں ہۄ سکدے۔ کلّہ-کلۄتر نُۄں جدۄں دیش دا نیتا بدل جاوے تاں اِدّاں دے نِجّی سمبّںدھّاں دی نِیںہ جِہڑے دیش نال اُہ رکھّی پھِردا ہۄوے٬ اُس دیش نال نویں آگُۄ دے اُس ترہاں دے سمبّںدھّ رہِݨ دی آس ہی نہِیں کِیتی جا سکدی۔ بھارت دے پْردھان مںتّری نرِںدّر مۄدی نیں کُجھ دیشاں دے مُکھِییاں نال نِجّی سمبّںدھّ ہۄݨ دے دائوے کِیتے اتے وڈِّییاں آساں رکھِّییاں سن٬ جِہڑِییاں بائد وِچّ اُتھّۄں دے لۄکاں ولّۄں نواں آگُۄ چُݨ لَیݨ اُتّے کائِم نہِیں رہِ سکِییاں۔ امرِیکا وِچّ وی اِہۄ کُجھ واپرِیا اتے سبھ تۄں ودھّ اُس ڈَۄنلڈ ٹرمپّ دے راشٹرپتی ہُںدِّیاں واپر گِیا ہَے٬ جِسدے راج دی پہِلی واری دَۄران بھارت دے پْردھان مںتّری نرِںدّر مۄدی نیں نِجّی سمبّںدھّ اِنے ودھا لئے سن کِہ اُسدی چۄݨ واستے اُتھّے بھارتی لۄکاں دی رَیلی کر کے ’اب کی بار٬ ٹرمپّ سرکار‘ دا چھٹّا دے آئے سن۔ اُس دیش دے لۄکاں نیں اِدّاں دے نائرے اُتّے وۄٹاں پائُݨ دی تھاں وِرۄدھی پارٹی دے آگُۄ جۄ بائِڈن نُۄں نواں راشٹرپتی چُݨ لِیا اتے اُسدا راج آئُݨ پِچھّۄں بھارت نُۄں کُڑتّݨاں گھٹائُݨ اتے نوِیںیاں ساںجھاں پائُݨ نُۄں ڈیڈھ سال لگّ گِیا سی۔ مۄڑا پَیݨ لگّ پِیا تاں پھِر بھارتی آگُۄ اُہدے ولّ اُلار ہۄ گئے اتے سۄچ لِیا کِہ کدے راج بدلیگا تاں دُۄسرا کۄئی وی آ جاوے٬ مُڑ کے ٹرمپّ نہِیں آئُݨا۔ اُدھّر جھاکݨ دی تھاں ڈَیمۄکریٹاں نال سمبّںدھّ ودھا لئے٬ پر امرِیکی لۄک پھِر بھارت دی آس دے اُلٹ ڈَۄنلڈ ٹرمپّ ولّ بھُگت گئے۔ نرِںدّر مۄدی نال دۄستی دے دائوے کرن والے ڈَۄنلڈ ٹرمپّ تۄں بھارت نُۄں آساں جۄ وی ہۄݨ, ٹرمپّ نُۄں اِہ گلّ رڑکدی ہۄویگی کِہ چار سال بھارتی لِیڈرشِپّ اُس تۄں پاسا وٹّدی رہی سی٬ اِسے لئی اُہ اِس وار پُراݨی دۄستی چیتے کرن دی تھاں دُنِییا دے باکی دیشاں واںگ اِسدے کھِلاپھ وی ٹَیرِپھ لائُݨ دا مۄرچا وِڈھّ بَیٹھا ہَے۔ ہالات دِنۄ-دِن اِہۄ جِہے بݨدے گئے کِہ بھارت نالۄں پھاسلا پا کے امرِیکا وِچّ ڈَۄنلڈ ٹرمپّ دی نوِیں سرکار اچانک پاکِستان دے نیڑے جاݨ لگّ پئی تے بھارت اِس تبدِیلی نُۄں دیکھدا رہِ گِیا ہَے۔
امرِیکا ہۄوے جاں کۄئی ہۄر٬ پاکِستان نال اُسدے کِدّاں دے سمبّںدھّ ہۄݨ, بھارت کۄئی اِتراذ نہِیں کر سکدا۔ اںتّرراشٹری ہدّاں وِچّ رہِݨا پَیںدا ہَے اتے بھارت رہیگا٬ پر اِہ گلّ دیش دے اںدّر آپݨے لۄکاں وِچّ چرچا دا مُدّا بݨی ہۄئی ہَے کِہ اِہ ہالات پَیدا کِہڑی گلّ نال ہۄئے ہن! پاکِستان دے بݨن ویلے تۄں جِہڑا امرِیکا اُس نال کھڑۄںدا اتے بھارت نُۄں ٹھِبّی لائُںدا رِہا٬ ڈاکٹر منمۄہن سِںگھّ دی سرکار ویلے اُہ اُس دیش نالۄں دُۄری پا کے بھارت نال کھڑھا ہۄݨ لگّ پِیا٬ پر اجۄکی بھارت سرکار دے مُکھی دے پَیںتڑے پھِر امرِیکا نُۄں بھارت تۄں دُۄر دھکّݨ دا کارن بݨ گئے۔ امرِیکا نیں پاکِستان نال کھڑۄݨا ہَے تاں کھڑھا رہے٬ پر بھارت دے کھِلاپھ ٹَیرِپھ لاگُۄ کرن دی سکھتی آدِ گلّاں سںکّیت دِںدِّییاں ہن کِہ ٹرمپّ نیں مۄدی ساہِب نال نِجّی دۄستی دا ورکا پاڑ دِتّا جاپدا ہَے۔ اِہ آکھر نُۄں ہۄݨا سی٬ کِئُںکِہ جِہڑی جھاک وِچّ بھارت سرکار نیں اِہ نِیتی شُرُۄ کِیتی سی٬ اِہ نرِںدّر مۄدی راج وِچّ نہِیں٬ سگۄں اِس تۄں وی بڑا پہِلاں جدۄں اِہ نِیتی شُرُۄ ہۄݨ لگّی تاں وِدواناں نیں اُدۄں وی کِہا سی٬ پر اِہ لۄک منّے نہِیں سن۔
سبھ نُۄں پتا ہَے کِہ آذادی مِلݨ پِچھّۄں دے پہِلے تِیہ سال بھارت اتے امرِیکا وِچالے پھاسلا بہُت ذِیادا رِہا سی اتے جدۄں ہر اَۄکھی گھڑی امرِیکا ہر تھاں پاکِستان نال کھڑۄتا ہُںدّا سی٬ بھارت دے نال ہر تھاں رُۄس کھڑھا ہُںدّا رِہا سی۔ جنتا پارٹی دی مُرارجی ڈِسائی سرکار جدۄں آئی تاں وِدیش مںتّری دا اہُدا سںگھّ پرِوار دا سِیاسی چِہرا گِݨے جاںدے اٹل بِہاری واجپائی نُۄں مِلِیا سی تے اُنہاں نیں پہِلے مہِینے ہی کہِ دِتّا سی کِہ ساڈی نِیتی رُۄس اُتّے کیںدرت نہِیں رہیگی۔ اِہ کہِݨۄ ہالے گُریذ کِیتا سی کِہ اُلٹا گیڑا کڈھّ کے امرِیکا نال جا جُڑنا ہَے۔ کُۄٹنِیتک ماہراں نیں اُدۄں کِہا سی کِہ نوِیں نِیتی بھارت دے نُکسان دا سببّ بݨ سکدی ہَے٬ جِسدا پہِلا نُکتا اِہ ہَے کِہ امرِیکا کدے بھارت نال سںسّار دے مںچّ اُتّے کھڑۄتا نہِیں٬ اِسدے اُلٹ بھُگتدا رِہا اتے ہر مۄڑ اُتّے رُۄس اِس نال نِبھدا رِہا ہَے اتے جدۄں امرِیکا دے سٹَیںڈ دا کِسے نُۄں پتا نہِیں٬ کُۄٹنِیتی دا مۄڑا رُۄس نُۄں دُۄر دھکّ سکدا ہَے۔ دُۄجا سںکّیت اِہ سی کِہ بھارت دا رُۄس نال اِکّ جںگّی سمجھَۄتا ہۄݨ کارن بںگّلا دیش دی جںگّ سمیں امرِیکا دا سمُںدّری بیڑا جدۄں پاکِستان دی ہِمائِت لئی اِدھّر نُۄں چلِّیا تاں رُۄس نیں بھارت دی ہِمائِت لئی آپݨا بیڑا اِدھّر تۄر دِتّا سی تے اُس نُۄں دیکھ کے امرِیکی بیڑا پِچھّے مُڑ گِیا سی۔ امرِیکا نال بھارت دے نیڑ کارن رُۄس نال ہۄئِیا جںگّی سمجھَۄتا وی کمذۄر ہۄویگا تے بھارت کِسے دِن اِکلّا کھڑھا دِسیگا۔ اِس نال اِہ گلّ وی کہی گئی سی کِہ رُۄس جدۄں بھارت نُۄں ہتھِیار ویچدا ہَے تاں ہتھِیاراں دی ساری تکنِیک نال دیݨا منّدا ہَے۔ امرِیکا نیں اِس ترہاں کرنا نہِیں اتے بھارت دۄ دھِراں وِچالے سَیںڈوِچ بݨ کے اِہۄ جِہے ہالات وِچّ کسُۄتا پھس جاویگا۔ اجّ دے ہالات وِچّ بھارت دی اِہۄ ستھِتی جاپݨ لگّ پئی ہَے۔
امرِیکا نال سمبّںدھّاں دے ماملے وِچّ اِکّ دِلچسپ تتھّ ہۄر ہَے کِہ جدۄں ڈاکٹر منمۄہن سِںگھّ دی سرکار نیں امرِیکا نال اَیٹمی سمجھَۄتا کِیتا تاں اُس سرکار نُۄں ہِمائِت دیݨ والی کھبّے پکھّی دھِر وکھّرے راہ پَے گئی اتے ساپھ کہِ دِتّا کِہ اُہ سمجھَۄتے دا وِرۄدھ کرنگے۔ جِہڑی بھاجپا تۄں منمۄہن سِںگھّ اتے کاںگرسی آگُۄیاں نُۄں آس سی کِہ ہِمائِت کریگی تے بںگّلا دیش دی جںگّ دَۄران اُدۄں دی جن سںگھّ دے مۄہری آگُۄ وجۄں اٹل بِہاری ولّۄں کِیتی ہِمائِت دا چیتا اُہ وار-وار کردے سن٬ اُس تۄں اُلٹ اِس واری بھاجپا اِس سمجھَۄتے بہانے منمۄہن سِںگھّ دی سرکار ڈیگݨ تُر پئی۔ بھاجپا دے مۄہری آگُۄ لال کْرِشن اڈوانی تۄں اُدۄں اِکّ ٹی وی چَینل نال اِںٹروِئۄُ وِچّ اِس بارے پُچھِّیا گِیا کِہ سمجھَۄتے دا نُکس کی ہَے! اُہ کہِݨ لگّے کِہ سمجھَۄتا بھارت دے ہِت وِچّ ہَے٬ پر امرِیکا نیں جِس سرکار نال سمجھَۄتا کِیتا ہَے٬ اُہ سرکار بھرۄسے دے کابل نہِیں٬ اِہۄ سمجھَۄتا کرنا سی تاں امرِیکا اگلی چۄݨ اُڈِیک سکدا سی۔ اُڈِیک دا ارتھ پُچھّݨ اُتّے اُنہاں سںکّیت دے دِتّا سی کِہ اگلی وار اسِیں آئُݨ والے ہاں۔ کہِݨ تۄں بھاو اِہ سی کِہ سمجھَۄتا ٹھِیک جاں گلت تۄں وڈّا سوال اِہ جاپدا سی کِہ کِیتا کِسدے نال ہَے! اُدۄں اڈوانی جی ولّۄں دِتّے گئے اِس سںکّیت دے ہکّ اتے وِرۄدھ واستے کئی دِن بہِس چلدی رہی سی۔
کہِںدّے ہن کِہ اِکّ گلتی دۄ وار نہِیں کرنی چاہِیدی٬ پر نرِںدّر مۄدی سرکار نیں آݨ کے دُبارا اُہی گلتی کر دِتّی جاپدی ہَے۔ واجپائی ساہِب کِسے ولّ بہُتا جھُکدے تاں مۄڑا کٹّݨا جاݨدے سن اتے ہِمائِت کردے وکت وی اگلے مۄڑے دا راہ رکھّݨا جاݨدے سن۔ مۄدی ساہِب اِس ماملے وِچّ ماہر نہِیں نِکلے اتے امرِیکا دی اُس وکت دی لِیڈرشِپّ نُۄں سدِیوی منّݨ ورگا پْربھاو لَے کے ڈَۄنلڈ ٹرمپّ نال اِس ترہاں جُڑ گئے کِہ اُتھّۄں دی چۄݨ جِتّݨ لئی اُسدی ہِمائِت کرن لئی چۄݨ جلسے واںگ پْرۄگرام کر کے ’اب کی بار ٹرمپّ سرکار‘ دا نائرا دے آئے سن۔ نتِیجا اِسدا اِہ نِکلِیا کِہ اُس ویلے ٹرمپّ دی سرکار نہِیں سی بݨ سکی٬ جِہڑی بݨی٬ اُس نال بڑے اَۄکھے ہۄ کے سمبّںدھّ سُدھارے اتے جدۄں ڈَۄنلڈ ٹرمپّ پھِر جِتِّیا تاں کَۄڑ دا بھرِیا جاپدا ہَے۔ کِتھّے اُدۄں بھارت دا پْردھان مںتّری تے امرِیکا دا راشٹرپتی جپھّی پا کے مِلِیا کردے سن اتے کِتھّے اجّ دے دَۄر وِچّ بھارت دا پْردھان مںتّری اُس دیش دا گیڑا لا کے بِناں مِلݨ والے ہالات وِچّ مُڑدا ہَے اتے پاکِستان دا پْردھان مںتّری جاں راشٹرپتی کی٬ اُسدی پھَۄج دا مُکھی وی ڈَۄنلڈ ٹرمپّ نال کھاݨے دی ٹیبل اُتّے بَیٹھا دِکھائی دِںدّا ہَے۔ اِہ ہاسۄہِیݨی ستھِتی ہَے٬ جِسدی آس بھارتی لۄکاں نیں کدی نہِیں سی کِیتی٬ پر سرکار اِس نُۄں کھاس نہِیں سمجھدی۔
ہۄر وی کمال دی گلّ ہَے کِہ امرِیکا دے مَۄجُۄدا راشٹرپتی دی اکھّ وِچّ چِین اتے رُۄس اِکّۄ جِہے رڑکدے ہن٬ پر بھارت نُۄں رُۄس نال لَیݨ-دیݨ کرن دا مِہݨا دیݨ والے ڈَۄنلڈ ٹرمپّ نیں پاکِستان دے چِین نال ہر پکھّۄں گہِرے سمبّںدھّاں دی گلّ اݨگَۄلی کر چھڈّی ہَے۔ اِہ رُجھان دسّدا ہَے کِہ ٹرمپّ نُۄں رُۄس اتے بھارت دے سمبّںدھّاں دی گلّ اُس ہدّ تک شائِد ناں چُبھی ہۄوے٬ جِنّی اُس نال نیڑ کرن پِچھّۄں مۄدی ساہِب دے رُۄس ولّ جھُکݨ تے اُسدے اِکّ چۄݨ ہارن پِچھّۄں اُسدے وِرۄدھِییاں نال ساںجھ پائُݨ دی گلّ چُبھی ہۄویگی۔ جے سمبّںدھّاں وِچّ اِکّسارتا رکھّی جاںدی٬ اِکّ ترہاں دا گِݨواں-مِݨواں تۄل وی رکھِّیا جاںدا تاں اجّ اِہ نَۄبت نہِیں سی آئُݨی کِہ امرِیکا دا راشٹرپتی پُراݨِییاں یارِییاں بھُلا کے اِکّ دم دُۄر ہۄݨ تک ہی نہِیں٬ بھارت دے وِرۄدھی کَیمپ نال سمجھَۄتے کرن تک پہُںچّ جاںدا اتے دُنِییا دیکھدی رہِ جاںدی۔
پِچھلے سمیں وِچّ جۄ ہۄئِیا ہَے٬ اُس تۄں سِکھّݨ دی لۄڑ ہَے٬ پر بھارتی راجنِیتی جِہۄ جِہے ہتھّاں وِچّ کھیڈدی ہَے تاں اِسدی وِدیشی نِیتی٬ جِس نُۄں کُۄٹنِیتی کِہا جاںدا ہَے٬ آپݨے دیش وِچّ چلدی اِدھّر-اُدھّر جھُۄلدی سِیاست تۄں نِرلیپ نہِیں رہِ سکدی۔ نِیتِییاں دا کۄئی سںتُّلن رکھّݨ لئی بھارت نیں جے بھوِکھّ وِچّ وی سمجھداری ناں وِکھائی تاں جِہڑے ہالات بݨے ہن٬ اِس نالۄں ودھّ بُرے ہۄ سکدے ہن۔