بَیںکُئٹ-ہال دے گیٹ 'چ پْراہُݨِیاں نُۄں جی-آئِیاں کہِݨ لئی کھڑۄتی منپْرِیت دی نِگہا نِینا 'تے پئی تاں اُس نُۄں لگّا جِویں ہُݨے سُۄرج آ کے نِینا دی باںہ 'چ باںہ پائیگا اتے اُہ ہال وِچّ آئُݨگے۔ پر نِینا دے نال لگّ کے لائیِن 'چ کھڑھے کِسے اۄپرے مُںڈّے نُۄں ویکھ منپْرِیت نُۄں پل دی پل پِیا بھُلیکھا دُۄر ہۄ گِیا۔ منپْرِیت نیں ہائُکا لَے کے سۄچِیا٬ 'سُۄرج نیں کِتھّۄں آئُݨَے؟"

"ہائے آںٹی٬ کی ہال اےَ؟" آکھ نِینا اُس دے گل لگّ کے مِلی اتے آپݨے پِچھّے کھڑھے دۄ مُںڈِّیاں اتے اِکّ کُڑی ولّ ہتھّ کرکے بۄلی٬ "میرے فْرَیںڈس۔" پھِر آپݨے دۄستاں ولّ ویکھدی نیں کِہا٬ "اِہ سُۄرج دے ممّی-ڈَیڈی۔" منپْرِیت نیں سبھ نُۄں 'جی-آئِیاں' آکھ 'سُۄرج پھائۄُںڈیشن' دا اِکّ-اِکّ چابی والا چھلّا دِتّا اتے اُنہاں نُۄں ہال دے اںدّر ولّ تۄر دِتّا۔ منپْرِیت نُۄں لگّا جِویں اُس دے اںدّرۄں کُجھ بھُر گِیا ہۄوے۔ کۄل کھڑھے آپݨے پتی جِیت دی باںہ دا آسرا لَے بۄلی٬ "جِیت٬ مَیتھۄں ہۄر نہِیں کھڑھِیا جاںدا اِتھّے۔"

جِیت اُس نُۄں ہلکا جِہا آپݨے نال گھُٹّدِیاں بۄلِیا٬ "ہَۄسلا کر۔"

"نہِیں٬ ہۄر نہِیں مَیتھۄں آپݨے-آپ نُۄں رۄک ہۄݨا۔ پلِیذ٬" منپْرِیت دی آواذ لرذاء گئی۔ جِیت نیں اُس دِییاں اکھّاں ولّ ویکھِیا٬ اُہ تر-ب-تر سن۔ منپْرِیت دا ہتھّ گھُٹّ اُہ بۄلِیا٬ "چںگّا٬ مَیں وِیر تے بھابی نُۄں کہِنَے کِہ اَیتھے کھڑھن٬ تُۄں جا کے ڈْرَیسِںگّ-رُۄم 'چ بَیٹھ۔"

جِیت گیٹ 'تے آپݨے بھرا-بھرجائی نُۄں کھڑھے کرکے منپْرِیت دے مگر ہی ڈْرَیسِںگّ-رُۄم 'چ چلا گِیا۔ منپْرِیت اُس دے مۄڈھے لگّ سِسکݨ لگّی۔

"ہِمّت کر ہِمّت٬ تُۄں تاں شیر دی ماں اَیں٬" جِیت نیں اُس دی پِٹھّ تھاپڑدِیاں کِہا۔

"مَیں کِہا تاں سی کِہ ہالے رہِݨ دِئۄ پھںڈّ ریجِںگّ ڈِنر نُۄں٬ دۄ کُ سالاں نُۄں شُرُۄ کر لِئۄ٬" جِیت تۄں الگّ ہُںدّی منپْرِیت بۄلی۔

"سُۄرج نیں آپݨی ذِمّیواری لائی سی۔ جِنّاں لیٹ ہُںدّے گئے٬ گھٹّ کمّ ہۄویگا۔ مَیں چاہُنّںَے ودھّ تۄں ودھّ جِنّاں ہۄ سکدَے کرِیئے۔ ویکھ نِینا نیں کِویں آپݨے-آپ نُۄں سمبھّال لِئَے٬ تُۄں وی سمبھّال۔"

"نِینا نُۄں تاں ہۄر دۄست مِل جائۄُ٬ تے مَینُۄں------?" آکھدی منپْرِیت پھِر پھِسّ پئی۔

"پْرِیت٬ سمبھّال آپݨے-آپ نُۄں۔ نِینا نُۄں کۄئی گھٹّ دُکھّ سی؟ سارا سارا دِن سُۄرج دے کۄل بَیٹھی رہِںدّی سی٬" آکھ جِیت نیں منپْرِیت نُۄں آپݨے نال گھُٹّ لِیا اتے اُس دے سِر تے پۄلا-پۄلا تھاپڑا دِںدّا رِہا۔

"سَۄری جِیت٬ نِینا نُۄں ویکھ جِویں میرے اںدّرۄں کُجھ کِر جِہا گِیا ہۄوے۔ میرا چِتّ بھر آئِیا۔ نہِیں تاں مَیں اُس دِن دی ہی کۄشِش کر رہی ہاں کِہ کںٹّْرۄل 'چ رہاں جِدّݨ دا اِہ پْرۄگرام اُلِیکِیا سی٬" آکھ کے منپْرِیت نیں اکھّاں پُۄںجھِییاں اتے بۄلی٬ "جِیت٬ تُۄں جاہ ہال 'چ٬ مَیں ٹھِیک آں۔" جِیت نُۄں ہال ولّ تۄر منپْرِیت سۄفے 'تے بَیٹھ گئی۔ سُۄرج تے نِینا دِییاں یاداں اُس دے چیتے 'چ اُبھّر آئیِیاں۔

چار-پںجّ سال دی اُمر دے اِکّٹھے کھیڈ رہے نِینا تے سُۄرج٬ اُس نُۄں لگّا٬ جِویں کلّہ دِییاں گلّاں ہۄݨ۔ اُہ نِینا دے رسۄئی-کھِڈَۄݨے دُیالے بَیٹھے سن۔ نِینا آپݨے چھۄٹے-چھۄٹے کھِڈائُݨے-بھاںڈے سُۄرج ولّ کردی آکھدی٬ "لَے سُۄرج پِیذا لَے لا۔" پھیر آکھدی٬ "لَے سُۄرج کَۄفی لَے لا۔" سُۄرج بھاںڈا مُۄںہ نُۄں لا کے آکھدا٬ "یمّی٬ یمّی۔" منپْرِیت اُنہاں ولّ ویکھ-ویکھ مُسکرائُںدی رہی تے پھِر بۄلی سی٬ "تُہاڈا وِیاہ ناں کر دیئیِئے؟"

"ہاں٬ کردۄ٬" نِینا جھٹّ بۄلی سی۔ اِہ سُݨ منپْرِیت تے نِینا دی ماں ہسّ پئیِیاں سن پر نِینا دی دادی بۄلی سی٬ "چُپّ کُڑے٬ کُڑِییاں ایداں نی کہِںدِّییاں ہُںدِّییاں۔"

پھِر باراں-تیراں سالاں دے نِینا تے سُۄرج اُس دِییاں اکھّاں مُۄہرے گھُمّݨ لگّے۔ اُہ سۄپھے 'تے بَیٹھے ٹیæویæ ویکھ رہے سن اتے نال-نال مکّی دِییاں کھِلّاں کھاںدے٬ اِکّ-دُۄجے دے ہتھّۄں کھۄہدیں٬ ہسّ-رُسّ رہے سن۔ اِکّ ٹکّ اُنہاں ولّ ویکھ رہی منپْرِیت بۄلی٬ "جے تُہاڈا وِیاہ ہۄ گِیا٬ پھیر وی اِدّاں ہی لڑِیا کرۄںگے؟"

"آںٹی!" آکھ نِینا شرما گئی۔

تے ہسپتال 'چ سُۄرج دے سِرہاݨے بَیٹھی نِینا نُۄں یاد کرکے منپْرِیت دِییاں اکھّاں پھِر نم ہۄݨ لگِّییاں۔ نِینا سُۄرج دے سِرہاݨے بَیٹھی آکھ رہی سی٬ "سُۄرج جدۄں تُۄں ٹھِیک ہۄ گِیا٬ وُۄئی وِلّ گۄ ٹُۄ ڈِذنِیلَیںڈ ۔ رِیمَیمبر جدۄں آپاں سارے پِچھلی وار چھۄٹے ہُںدّے گئے سی کِنّاں پھنّ ہۄئِیا سی-----۔" سُݨ منپْرِیت کمرے دے درواذے 'چۄں ہی واپِس مُڑ پئی سی اتے اُڈِیک والے کمرے 'چ بَیٹھ ہںجھُّۄ کیرن لگّی سی۔ وار-وار اُس دے دِماگ 'چ آ رِہا سی کِہ نِینا نُۄں سُۄرج دے بچݨ دی کۄئی آس دِسدی ہَے جاں اَیویں ہی سُۄرج دا دِل دھرا رہی ہَے؟

سُۄرج اتے نِینا دِییاں یاداں 'چ گھِری منپْرِیت نُۄں آپݨی چھۄٹی بھَیݨ دی آواذ سُݨی۔ اُہ ڈْرَیسِںگّ-رُۄم 'چ وڑھدی آکھ رہی سی٬ "دِیدی تُسِیں اِتھّے بَیٹھے آں٬ مَیں تُہانُۄں اۄدھر سارے لبھّدی پھِردی آں۔"

منپْرِیت دِییاں اکھّاں 'چۄں وہِںدّے پرل-پرل ہںجھُّۄیاں نُۄں ویکھ اُس پُچھِّیا٬ "کی ہۄئِئَے دِیدی؟"

"کُجھ نہِیں٬ بس اَیویں ہی من بھر آئِیا۔"

بھَیݨ نیں منپْرِیت نُۄں جفّی 'چ لَے لِیا۔

"مَینُۄں پتَے کِہ اِہ بہُت اَۄکھَے۔ سُۄرج نُۄں تاں باہرلے نہِیں بھُلا سکے ہالے٬ تُسِیں تاں پھِر ماں اۄ۔ پر تُہانُۄں دِل کرڑا کرنا پَیݨںَے۔ باہر ہال تکرِیبن بھر گِیا ہَے۔ اُٹھّۄ تے مُۄںہ دھۄوۄ٬ بہار چلِّیئے۔ باہر لۄک تُہاڈے بارے پُچھّ رہے ہن کِہ کِتھّے ہَے۔"

"ہاں٬ مَیں اُٹھّدی ہاں٬" آکھ منپْرِیت اُٹھّی۔ بھَیݨ اُس دا مُۄںہ-ہتھّ دھوا-سںوّار کے اُس نُۄں آپݨے نال ہال وِچّ لَے گئی۔

ہال وِچّ لۄک گۄل میذاں دے دُیالے بَیٹھے چاہ-پاݨی پی رہے سن۔ بہِرے چاہ اتے پکَۄڑے والِییاں پلیٹاں چُکّی ہال وِچّ گھُمّ رہے سن۔ منپْرِیت اتے اُس دی بھَیݨ مُۄہرلے میذ دُیالے بَیٹھ گئیِیاں۔ سٹیج اُپّر اںگّْریذی 'چ لِکھِیا 'سُۄرج پھائۄُںڈیشن' دا بَینر لٹک رِہا سی٬ جِس دے وِچکار اُدے ہۄ رہے سُۄرج دا چِتّر بݨِیا ہۄئِیا سی۔ سٹیج دے اِکّ پاسے پۄڈِیئم سی۔ جِس اُپّر 'پھسٹ اَینُئل سُۄرج مَیمۄرِیئل پھںڈّ ریذِںگّ ڈِنر اَیںڈ ڈاںس' لِکھِیا ہۄئِیا سی۔ سٹیج دے دُۄسرے سِرے اُپّر بھںگّڑا پا رہے سُۄرج دی 36×24 سائیِذ دی تسوِیر سٹَیںڈ اُپّر ٹِکائی ہۄئی سی٬ جِس اُتّے رۄشنی پَے رہی سی اتے نال ہی اِکّ ڈھۄل پِیا سی۔

"ہائے منپْرِیٹ٬" منپْرِیت دے ساہمݨے سُۄرج دے پہِلے گْریڈ والی ادھِیاپکا کھڑھی سی۔

"ہَیلۄ٬ مِسِذ نَۄرٹن٬ اِتھّے آئُݨ لئی دھنّواد٬" آکھدی منپْرِیت نیں کھڑھی ہۄ کے اُس نال ہتھّ مِلائِیا۔

"اِہ تاں میری کھُشی ہَے٬ سُۄرج کِنّاں پِیارا بچّا سی۔--تے تُۄں وی کِنّی پِیاری ہَیں٬ تیرِییاں کُکِّییاں اسِیں ہالے تکّ یاد کردے ہاں۔"

سٹیج اُپّر سَیکٹری مائیِک مُۄہرے آ کھلۄتا اتے اُہ آپݨی-آپݨی سِیٹ 'تے بَیٹھ گئیِیاں۔

منپْرِیت سُۄرج دے کِںڈّرگارٹن ویلے سکُۄل 'چ اِکّ دِن ساری جمات لئی کُکِّییاں بݨا کے لَے گئی سی۔ بچّے بہُت کھُش ہۄئے سن۔ پھِر اُہ مہِینے-کھںڈّ بائد کُکِّییاں بݨا کے لَے جاںدی۔ اِہ سِلسلا اُدۄں تکّ چلّدا رِہا سی جد تکّ سُۄرج ہائی سکُۄل 'چ نہِیں سی چلا گِیا۔ کدے-کدے اُہ بچِّیاں لئی لائِبْریری دِییاں کِتاباں پائُݨ لئی چھۄٹے-چھۄٹے بَیگ سِئۄں کے دے دِںدّی۔ سکُۄل دے ادھِیاپکاں نال منپْرِیت دی اَینی نیڑتا ہۄ گئی سی کِہ سُۄرج بھاویں اُس سکُۄل 'چ نہِیں سی جاںدا پر ادھِیاپک ہُݨ تکّ بَیگ سِئُݨ لئی منپْرِیت نُۄں سُنیہا بھیج دِںدّے۔

پۄڈِیئم پِچھّے کھڑھا سٹیج سَیکٹری دسّ رِہا سی __ "اجّ دا اِکّٹھا ہۄئِیا سارا پھںڈّ سُۄرج پھائۄُںڈیشن ولّۄں اِںڈِییا وِچّ بیسہارا بچِّیاں دے رہِݨ-سہِݨ اتے سکُۄل لئی تھاں کھْرِیدݨ لئی ورتِیا جاویگا۔___ اسِیں چاہُںدّے ہاں کِہ بھںگّڑے دِییاں آئیِٹماں اتے کُجھ مہِماناں دے بھاشݨاں دَۄران ہال وِچّ مُکمّل شاںتی ہۄوے۔ اُس تۄں بائد سارا سماں کھاݨ-پِیݨ, نچّݨ-ٹپّݨ اتے گپّاں مارن لئی ہۄویگا۔"

منپْرِیت دی نِگہا سُۄرج دی پھۄٹۄ نال پئے ڈھۄل اُپّر ٹِکی ہۄئی سی۔ اِہ ڈھۄل سُۄرج نُۄں اُس دے چَۄدھویں جنم-دِن 'تے جِیت نیں لِیا کے دِتّا سی۔ جِیت نیں اِہ اِںڈِییا تۄں سپَیشل تَۄر 'تے مںگّوائِیا سی۔ جِس چاء نال جِیت نیں ڈھۄل سُۄرج نُۄں دِتّا سی٬ اُسے ترہاں دا چاء سُۄرج نُۄں ہۄئِیا سی جد اُس نیں آپݨا ڈھۄل ویکھِیا سی۔ ڈھۄل تاں اُہ ستّ سال دی اُمر 'چ ہی وجائُݨ لگّ پِیا سی پر اِہ اُس دا پُۄرے سائیِذ دا پہِلا ڈھۄل سی۔ جِس دِن دا سُۄرج نُۄں اِہ ڈھۄل مِلِیا سی٬ اُہ سکُۄل تۄں آ کے بیسمَیںٹ 'چ چلِیا جاںدا اتے ڈھۄل وجائُںدا۔ پہِلاں جِیت تے سُۄرج وِیکئَںڈ 'تے ہی کمِئۄُنِٹی سَیںٹر 'چ جا کے ڈھۄل وجائُںدے سن۔ اُہ باکی بھںگّڑا ٹِیم نالۄں پہِلاں پہُںچّ جاںدے اتے پْرَیکٹِس کردے رہِںدّے۔

منپْرِیت دے چیتے 'چ اُہ دِن گھُمِّیا٬ جِس دِن اُہ کمّ تۄں ہی کِسے گلّۄں گُسّے دے مُۄڈ 'چ گھر پہُںچّی سی۔ اُس دے تَۄر ویکھ سُۄرج بۄلِیا سی٬ "ممّ آئۄ تُہانُۄں ڈھۄل وجائُݨا سِکھاواں٬ پھیر ویکھِئۄ تُہاڈا گُسّا کِدھّر جاںدا۔ سبھ کُجھ بھُلّ جائۄںگے۔"

اگّۄں منپْرِیت اُس 'تے ہی ورہ گئی سی٬ "تھۄنُۄں پِئۄ-پُتّاں نُۄں ڈھۄل تۄں بِناں وی کِسے گلّ دا پھِکر ہُںدَّے؟ پہِلاں وِیکئَںڈ تے نِکل جاںدے سی دۄہیں٬ ہُݨ وِیکڈیذ 'چ وی لگّ جانے آں۔ ممّ کردی رہے سارا کُجھ اِکّلی۔" اِہ سُݨ کے سُۄرج چُپّ کرکے آپݨے کمرے وِچّ وڑ گِیا۔ رات نُۄں رۄٹی تۄں بیاد اُہ بھاںڈے دھۄݨ لگّ پِیا سی۔ منپْرِیت دا گُسّا ڈھلے تۄں اُہ بۄلِیا٬ "آئی اَیم سَۄری ممّ۔ میرا کدے اِدھّر دھِیان ہی نہِیں گِیا کِہ مَیں تے ڈَیڈ تُہاڈے نال بِلکُل وی ٹائیِم سپَیںڈ نہِیں کردے۔ یُۄ نۄ وٹّ ممّ٬ ہیئر اِذ آ ڈِیل -مَیں تے ڈَیڈ تُہاڈے نال گھر دا کمّ کروائِیا کراںگے تے تُسِیں ساڈے نال بھںگّڑے دی ٹِیم جُیائِن کرِئۄ۔ پھیر آپاں سارے بہُت ٹائیِم اِکّٹھے رِہا کراںگے۔"

منپْرِیت نیں ڈِیل سوِیکار کردِیاں کِہا٬ "چلّ مَینُۄں بھںگّڑا پائُݨا سِکھا دِئۄ۔" "بھںگّڑا تاں تُۄں پا ہی لَینی اَیں٬ اِہ تاں پںجّابِییاں دے کھُۄن 'چ ہی ہَے۔ تَینُۄں ڈھۄل وجائُݨا سِکھاواںگے٬ جے ڈھۄل والا ہۄویگا تاں اُہ کِتے وی بھںگّڑے دی ٹِیم بݨا سکدَے٬ نالے ڈھۄل وجائُݨا تاں اِکّ کِسم دی مَیڈِیٹیشن ہَے٬ ڈھۄل بھںگّڑے دا مُڈھّ ہَے٬" جِیت دا ترک سی۔

جِیت تے سُۄرج منپْرِیت نُۄں ڈھۄل وجائُݨا سِکھائُݨ لگّے۔ پہِلاں-پہِلاں تاں اُہ گلھ پِیا ہی وجائُںدی سی پر بائد وِچّ اُس نُۄں اِس کمّ وِچّۄں آنںدّ آئُݨ لگّ پِیا۔ اُنہاں دے گْرُپّ وِچّ کُڑِییاں دی اِکّ بھںگّڑا ٹِیم وی بݨ گئی۔ اُہ تِنّے ڈھۄل وجائُںدے۔ منپْرِیت کُڑِییاں دی ٹِیم لئی٬ سُۄرج بچِّیاں دی ٹِیم لئی اتے جِیت مُںڈِّیاں دی ٹِیم لئی۔ سارا کُجھ ودھِییا چلّ رِہا سی۔

سٹیج تۄں سَیکٹری دے بۄل منپْرِیت دے کنِّیں پئے۔ اُہ آکھ رِہا سی٬ "اِس وار مُںڈِّیاں اتے بچِّیاں دِییاں بھںگّڑے دِییاں ٹِیماں ہی تُہاڈے ساہمݨے پیش ہۄݨگِییاں۔ اُمِید ہَے اِس سدمے 'چۄں نِکل کے اگلے سال تکّ ساڈے بھَیݨ جی منپْرِیت کُڑِییاں دی ٹِیم وی تِیار کر لَیݨگے----- 'مَیں کِتھّۄں تِیار کر لئۄُں ہُݨ? سارا کُجھ سُۄرج نال ہی سی٬ ہُݨ تاں جِویں ناچ-گاݨے نُۄں وڈھّی رُۄہ نہِیں کردی۔' منپْرِیت نیں اِکّ لمّا ہائُکا لِیا اتے جِیت ولّ ویکھِیا۔ سٹیج دے مُۄہرے بھںگّڑے واستے رکھّی تھاں 'چ کھڑھے جِیت نیں ڈھۄل اُپّر ڈگا لائِیا۔ بھںگّڑا ٹِیم تِیار-بر-تِیار کھڑھی سی۔ ڈھۄل وجّݨ لگّا٬ بھںگّڑا شُرُۄ ہۄ گِیا۔ ڈھۄل دی آواذ منپْرِیت نُۄں کنّ پاڑوِیں مہِسُۄس ہۄئی۔ اُس نُۄں لگّا جِویں ڈھۄل رُدن کر رِہا ہۄوے۔ ہال وِچّ تاڑِییاں وجِّییاں۔'اِہناں لۄکاں نُۄں کاہدی کھُشی چڑھی ہۄئی ہَے؟' اُس سۄچِیا۔ پھِر ڈھۄل وجا رہے جِیت ولّ اُس دی نِگہا گئی۔ اُہ مست ہۄئِیا ڈھۄل وجا رِہا سی۔'کِتے اِس دا دِماگ تاں نہِیں ہِلّ گِیا'۔ اُس نُۄں گُیاںڈھݨ آںٹی دا کِہا یاد آئِیا۔

ہالے سُۄرج پُۄرے ہۄئے نُۄں مہِینا وی نہِیں سی ہۄئِیا کِہ جِیت بیسمَیںٹ 'چ جا کے ڈھۄل وجائُݨ لگّا سی۔ جد اُہ بہُت دیر ڈھۄل وجائُںدا رِہا سی تاں منپْرِیت دا چِتّ کاہلا پَیݨ لگِّیا۔ جِیت نُۄں رۄکݨ لئی جد اُہ بیسمَیںٹ 'چ گئی تاں اُس ولّ ویکھ کے منپْرِیت دا من کُرلا اُٹھِّیا۔ سارِیاں نُۄں ہَۄسلے 'چ رہِݨ لئی پْریرن والے جِیت دِییاں اکھّاں 'چۄں پرل-پرل ہںجھُّۄ کِر رہے سن۔ منپْرِیت نیں اُس نُۄں پِچھّۄں جا کے باہاں 'چ بھر لِیا۔ پر اُہ اُدۄں تکّ ڈھۄل وجائُںدا رِہا سی٬ جد تکّ منپْرِیت نیں اُس دے ہتھّۄں ڈگا اتے تِیلی نہِیں سی پھڑ لئے۔ اُس دِن تۄں بائد منپْرِیت نیں کدے جِیت دِییاں اکھّاں 'چ ہںجھُّۄ نہِیں سی ویکھے۔ پر منپْرِیت دِییاں آپݨِییاں اکھّاں 'چۄں اِہ مُکّݨ 'چ نہِیں سی آ رہے۔ جِیت اُس نُۄں آکھدا٬ "جد سُۄرج دی یاد تڑپھائُݨ لگّے تاں ڈھۄل وجائُݨ لگّ جائِیا کر٬ میرے واںگ۔ جد مَیں ڈھۄل وجائُنَے تاں لگّدَے جِویں سُۄرج نال گلّاں کر رِہا ہۄواں۔"

تے ہر شام اُہ سُۄرج نال اِسے ترہاں گلّاں کردا۔ اِہ شام دا اُہ ویلا ہُںدّا٬ جدۄں اُہ سُۄرج نال پںجّا لڑائُںدا ہُںدّا سی۔ پہِلے کئی دِن تاں اُہ اِس ویلے اَیویں ہی اِکّ کمرے 'چۄں دُۄجے کمرے 'چ تُرِیا پھِردا۔ پھِر اِکّ دِن جا کے ڈھۄل وجائُݨ لگّ پِیا سی۔ دُۄجے دِن منپْرِیت نُۄں مِلی گواںڈھݨ آںٹی کہِںدّی٬ "کُڑے ہالے تاں مُںڈّے دا سِوا وی ٹھںڈّا نہِیں ہۄئِیا تے اِہ ڈھۄل وجائُݨ لگّ پِئَے۔ کِتے ایہدا دِماگ تاں نہِیں ہِلّ گِیا"?

منپْرِیت نیں آپݨی نِگہا ڈھۄل وجا رہے جِیت 'تے گڈّی ہۄئی سی۔ اُس نیں دھِیان نال جِیت دِییاں مِیچِییاں اکھّاں ولّ ویکھِیا۔ اُتھّے کۄئی ترل نہِیں سی۔ منپْرِیت دا من ہَۄلی-ہَۄلی شاںت ہۄݨ لگّا جِویں اُہ جِیت راہِیں سُۄرج نال گلّاں کر رہی ہۄوے۔ اُس نیں بھںگّڑا پائُںدے سُۄرج دی تسوِیر ولّ ویکھِیا۔ تسوِیر تۄں ہُںدّی ہۄئی اُس دی نِگہا بھںگّڑا پا رہے مُںڈِّیاں 'تے چلی گئی۔ اِکّ مُںڈّے دی پِٹھّ 'تے اُس دی نِگہا اٹک گئی٬ جِویں اُہ سُۄرج ہۄوے۔ اُہی کدّ-کاٹھ۔ مُںڈّے نیں چھال مار کے آپݨے ساتھی دے لکّ نُۄں کَیچِیں پا لئی اتے بھںگّڑا پائُݨ لگّا۔ ہال وِچّ پھِر تاڑِییاں گُۄںجِییاں۔ منپْرِیت نیں ہتھّاں 'چ ہرکت مہِسُۄس کِیتی۔ پر اُس تۄں تاڑی ناں وجّی۔ بھںگّڑا ٹِیم ہال دے اِکّ پاسے ولّ ودھݨ لگّی٬ جِس پاسے باہر نِکلݨ دا رستا سی۔ دُۄسرے پاسِئۄں چھۄٹے-چھۄٹے بچّے کُرتے-چادرِیاں 'چ سجے سٹیج ولّ ودھݨ لگّے۔ ڈھۄل بںدّ ہۄ گِیا اتے اُچّی آواذ وِچّ گِیت وجّݨ لگّا___ 'ڈھۄلا وے ڈھۄلا٬ سُݨ ڈھۄلا٬ آجا دۄنۄ نچِّیئے سُݨ ڈھۄلا----

منپْرِیت نیں سُۄرج دی تسوِیر ولّ ویکھِیا تے پھیر ڈھۄل ولّ۔ اُس دے چیتِیاں 'چ پںجّ کُ سال دا سُۄرج بھںگّڑا پائُݨ لگّا۔ اِہی گِیت وجّ رِہا سی اتے سُۄرج ڈھۄل ولّ ہتھّ کر-کر نچّ اتے گا رِہا سی۔ مۄہِت ہۄئی منپْرِیت اُس ولّ ویکھدی مںدّ-مںدّ مُسکرائُںدی رہی۔ گِیت مُکّے تۄں اُہ بۄلی٬ "وے کملِیا اِہ 'ڈھۄل' گھروالے نُۄں کہِںدّے آ٬ تُۄں ڈھۄل ولّ اِشارے کری جانَیں۔" اِسے گلّ نُۄں لَے کے اُہ سُۄرج نُۄں ہُݨ تکّ چھیڑدی آکھدی سی٬ "سُۄرج تیرا ڈھۄل تیرے نال نچّݨ لگَّے ہالے کِہ نہِیں؟" تے سُۄرج 'مںئّئم' آکھ شرما جاںدا۔

منپْرِیت نیں اِکّ لمّا ہائُکا لِیا اتے بھںگّڑا پا رہے بچِّیاں ولّ ویکھݨ لگّی۔

ہال وِچّ بھںگّڑے تۄں بائد بھاشݨ شُرُۄ ہۄ گئے سن۔ سٹیج 'تے کھڑھی نِینا بۄل رہی سی٬ "سبھ تۄں پہِلاں مَیں سَۄری مںگّدی آں کِہ میری سپِیچ اِںگلِش 'چ ہۄویگی---

نِینا آکھ رہی سی٬ "دۄ کُ سال پہِلاں جد سُۄرج اِںڈِییا گِیا سی٬ اُہ اُس دی آپݨی سُرت 'چ پہِلی پھیری سی اِںڈِییا دی۔ اُہ واپس آ کے اکسر اُتھّۄں دے چھۄٹے-چھۄٹے بچِّیاں دا ذِکر کردا٬ جِہڑے لۄکاں تۄں بھِیکھ مںگّ کے گُذارا کردے ہن۔ اُنہاں بارے گلّ کردا سُۄرج اُداس ہۄ جاںدا۔ اُہ اُنہاں لئی کُجھ کرنا چاہُںدّا سی۔ جِہڑا کمّ سُۄرج پِچھلے سال شُرُۄ کر گِیا سی ہُݨ اسِیں کرنا ہَے-- -

منپْرِیت نُۄں یاد سی کِہ سُۄرج اِںڈِییا تۄں آ کے جد وی ٹیæویæ اُپّر تِیجی دُنِییا دی بھُکھّ-مری بارے وِکھائیِیاں جاںدِییاں ڈاکُۄمَیںٹری پھِلماں ویکھدا تاں اُداس ہۄ جاںدا۔ پھِر آکھدا٬ "ممّ جد مَیں جَۄب 'تے لگّ گِیا ناں٬ کِسے پُۄئر کںٹّری دے بچّے نُۄں اڈاپٹ کر لَیݨَے۔"

تاڑِییاں دی آواذ نیں منپْرِیت دا دھِیان سٹیج ولّ کروائِیا۔ نِینا سٹیج تۄں اُتّر رہی سی۔ کۄئی ہۄر سٹیج ولّ ودھ رِہا سی۔ منپْرِیت دی نِگہا سُۄرج دے ادھِیاپک رَۄڈ منرۄ 'تے پئی اتے اُتھّے ہی اٹک گئی۔

"تاں تُۄں اُہ گَۄرومئی ماں ہَیں!" منپْرِیت نال ہتھّ مِلائُںدے ہۄئے اُس کِہا سی۔ جد سُۄرج دی بِیماری دا پتا لگّ چُکّا سی تاں منپْرِیت اِہ دسّݨ لئی سکُۄل گئی سی کِہ سُۄرج دی اِچھّا ہَے کِہ اُہ گْرَیجُۄئیٹ ہۄویگا۔ اِہ سُݨ کے رَۄڈ منرۄ بۄلِیا سی٬ "مَینُۄں اِس بارے سُۄرج دے دۄستاں تۄں پتا لگّ چُکّا ہَے۔ تُۄں اِکّ بہُت ہۄݨہار پُتّر نُۄں جنم دِتّا ہَے۔ کی اُس نُۄں پتا ہَے کِہ اُس کۄل بہُت سماں نہِیں ہَے؟"

"ہاں٬ اسِیں دسّ دِتّا ہَے کِہ ودھّ تۄں ودھّ سال٬" منپْرِیت دا گل بھر آئِیا اتے اکھّاں تر ہۄ گئیِیاں سن۔

"بہادر بݨ, تَینُۄں تاں سگۄں گرو ہۄݨا چاہِیدا ہَے٬" رَۄڈ منرۄ دے بۄل کنّاں 'چ لئی بھرِییاں اکھّاں نال اُس نُۄں پتا ہی ناں لگّا کِہ کد گھر پہُںچّ کے اُہ بَیڈّ 'تے چَۄپھال جا ڈِگّی سی اتے بھُبِّیں رۄئی سی۔ ہٹکۄرے لَیںدی اُہ مُڑ-مُڑ آکھدی٬ "کِویں بہادر بݨاں؟--- کاہدے آسرے چِتّ کرڑا رکھّاں؟--- جِیہدے ولّ ویکھ-ویکھ جِئُںدی ہاں٬ جے اُس ہی نی رہِݨا٬ پھیر کِویں ٹِکاݨے رہِ جُۄ چِتّ۔----ہائے نی ماں کِئۄں جمِّیا سی اِہ دِن دیکھݨ نُۄں۔" جِویں مہِینے بھر دا ڈکِّیا رۄݨ اُس نیں کڈھّ کے ہٹݨا ہۄوے۔ جِیت آکھدا سی کِہ سُۄرج ساہمݨے دِل چھۄٹا نہِیں کرنا۔ پر منپْرِیت دا تاں سُۄرج تۄں اِکّ پل لئی وی پاسے ہۄݨ نُۄں جِیء نہِیں سی کردا۔

ڈیڈھ مہِینا پہِلاں سارا کُجھ ٹھِیک-ٹھاک چلّ رِہا سی کِہ اچانک سُۄرج نیں پیٹ وِچّ درد مہِسُۄس کِیتا اتے اُلٹِییاں کرن لگّا سی۔ اِکّ ادھّا دِن تاں اُنہاں گرَیول وگَیرا لَے کے ہی سار چھڈِّیا پر جد اُلٹِییاں ناں ہٹِییاں تاں ڈاکٹر کۄل گئے سن۔ ڈاکٹر نیں وی بہُتی گَۄر نہِیں سی کِیتی؛ کہِںدّا کِہ سٹَۄمِک پھلُۄ ہَے اِکّ ادھّے دِن 'چ ٹھِیک ہۄ جائۄُ۔ پر اِکّ-ادھّے دِن 'چ وی جد کۄئی فرک نہِیں سی پِیا تاں ڈاکٹر نیں اَیکسرے لئی بھیج دِتّا۔ جد رِیپۄرٹ آئی ڈاکٹر کہِںدّا کِہ کُجھ پکّا نہِیں آکھ سکدا٬ ہۄر ٹَیسٹ کروا لئیِئے۔ جد ٹَیسٹاں دی رِیپۄرٹ آئی تاں جِویں اُنہاں دی دُنِییا ہی ہِلّ گئی ہۄوے۔ 'پیٹ 'چ کَیںسر سی'۔ پر ڈاکٹر نیں دھرواس دِتّا سی کِہ اپْریشن نال باہر وی کڈھِّیا جا سکدا ہَے۔ تے جد ڈاکٹراں نیں اپْریشن لئی سُۄرج دے پیٹ دی چِیر-پھاڑ کِیتی تاں اُنہاں اپْریشن لئی چِیرے پیٹ نُۄں بِنہاں اپْریشن کِیتے ہی سِئۄں دِتّا۔ کَیںسر سارے پیٹ وِچّ پھَیل چُکّا سی۔ ڈاکٹراں آکھ دِتّا کِہ ودھّ تۄں ودھّ سال۔ اِہ سُݨ منپْرِیت دے پَیراں ہیٹھۄں ذمِین کھِسک گئی۔ اُس نیں جِیت دا سہارا لِیا۔ جِیت نیں اُس نُۄں آپݨِییاں باہاں 'چ لَے لِیا۔ اُس کاپھی دیر منپْرِیت نُۄں آپݨے نال لائی رکھِّیا٬ جِویں اُہ منپْرِیت نُۄں سہارا دے نہِیں سی رِہا سگۄں٬ اُس دا سہارا لَے رِہا ہۄوے۔ پھِر اُہ اُتھّے ہی بَیٹھ گئے جِویں اُنہاں دِییاں لتّاں اُنہاں دا بھار جھلّݨۄں اسمرتھّ ہۄ گئیِیاں ہۄݨ۔ ہَۄلی-ہَۄلی اُٹھّ کے جِیت نیں آپݨے وڈّے بھرا نُۄں پھۄن کِیتا۔ اُہ آپݨی گھروالی دے نال جھٹّ اُتھّے پہُںچّ گِیا۔ اُہ جِیت اتے منپْرِیت نُۄں لَے کے گھر ولّ چلّ پئے۔ کار وِچّ سۄگی چُپّ پسّری ہۄئی سی۔ جِویں کِسے کۄل کُجھ کہِݨ لئی بچِیا ہی ناں ہۄوے۔ کدے-کدے جِیت دا بھرا اُس ولّ ویکھدا جِویں کُجھ کہِݨا چاہُںدّا ہۄوے پر مُۄںہۄں کُجھ ناں بۄلدا۔ جِیت دی بھرجائی نیں منپْرِیت نُۄں آپݨے نال گھُٹِّیا ہۄئِیا سی۔ اِہ چُپّ اُدۄں ٹُٹّی جد اُہ گھر پہُںچّ گئے۔ جِیت نیں آپݨے بھرا دے مۄڈھے لگّ دھاہ ماری٬ "وِیر٬ کھتم ہۄ گِیا سبھ کُجھ۔" بھرا نیں جِیت نُۄں آپݨے نال گھُٹّ لِیا اتے کُجھ پل اُسے ترہاں آپݨے نال لائی رکھِّیا۔ پھِر اُس دا مۄڈھا تھاپڑدا بۄلِیا٬ " دِل ناں چھڈّ۔ ڈاکٹراں دا انُمان ہی ہَے۔ لۄک کَیںسر نال پںجّاہ-پںجّاہ سال جِئُںدے رہِںدّے آ۔"

"جھُۄٹھِییاں تسلِّییاں ناں دے وِیر٬" جِیت نیں وِلکدے ہۄئے کِہا۔

منپْرِیت تۄں رۄںدا ہۄئِیا جِیت سہارِیا ناں گِیا۔ اُس سِسکدے ہۄئے کِہا٬ "آپاں امرِیکا جاں کِتے ہۄر لَے جاواںگے٬ اَیہۄ جی وی کی گلّ اےَ٬ کِتے تاں اِلاج ہُںدّا ہی ہۄئۄُ؟ چلّۄ جِیت آپاں گُردُیارے چلدے ہاں۔ ارداس کراںگے٬" منپْرِیت اِکّۄ ساہ بۄل گئی۔

"ارداس کرن نال سُۄرج دے اںدّرۄں کَیںسر کِویں کھتم ہۄ جائۄُ؟ اِس دا کۄئی اِلاج نہِیں ہَے٬ منپْرِیت٬" جِیت دے رۄݨ دی آواذ ہۄر اُچّی ہۄ گئی۔

بھرا نیں جِیت نُۄں آپݨے نال گھُٹّدِیاں کِہا٬"جِیت٬ تُۄں ہی سارِیاں نُۄں سمبھّالݨَیں۔ جے تُۄں آپ ہی دِل چھڈّ گِیا تاں منپْرِیت تے سُۄرج دا کَۄݨ کھِیال رکھّیگا؟ ہِمّت کر٬ سُۄرج جِنّاں چِر ساڈے کۄل ہَے٬ اُس نُۄں کھُشِییاں دیئیِئے۔"

جد اُنہاں دا رۄݨا ٹاویں-ٹاویں ہائُکِیاں 'چ بدلِیا تاں کمبّدی آواذ 'چ منپْرِیت بۄلی٬ "سُۄرج نُۄں کِویں دسّاںگے؟"

جِیت نیں اُس ولّ ویکھِیا جِویں اُس نُۄں آپ ناں سمجھ آ رہی ہۄوے کِہ کی کِیتا جاوے۔ پھِر آپݨے بھرا نُۄں پُچھّݨ لگّا٬ "کِئۄں وِیر٬ سُۄرج نُۄں دسِّیئے کِہ ناں؟"

"تُسِیں آپݨے-آپ نُۄں سمبھّالۄ پہِلاں٬ پھیر ہَۄلی-ہَۄلی اُس نُۄں دسّ دیواںگے۔ دسّݨا ہی ٹھِیک رہُۄ٬" بھرا نیں کِہا۔

دُۄسرے دِن ہسپتال جاݨ تۄں پہِلاں جِیت بۄلِیا٬ "آپاں سُۄرج ساہمݨے اُداس نہِیں ہۄݨا۔" منپْرِیت نیں آپݨی جیٹھاݨی نال گُردوارے جا کے سُۄرج دی لمبّی اُمر اتے تںدّرُستی دی ارداس کروائی اتے آپݨی اُداسی لُکائُݨ دا یتن کردی سُۄرج کۄل واپِس آ گئی۔ اُس دا بُجھِیا من اُس دے چیہرے دا ساتھ ناں دِںدّا۔ اُہ دۄ کُ دِن آپݨے-آپ نُۄں گھُٹّی-وٹّی سُۄرج دے آلے-دُیالے اِسے ترہاں بھائُںدی رہِںدّی۔ سُۄرج نال اکھّ مِلائُݨ تۄں کترائُںدی۔ اُس نُۄں اِس ترہاں پھِردی ویکھ سُۄرج بۄلِیا٬ "ممّ تُۄں تاں اِئۄں سَیڈ ہۄئی پھِردی آں جِویں مَیں اِتھّے پئے رہِݨا ہَے۔ ڈَۄںٹ وری آئی 'ل بی اَۄرائیِٹ۔" آپݨِییاں بھرِییاں اکھّاں سُۄرج تۄں چھُپائُݨ دا یتن کردی اُہ واشرُۄم وِچّ وڑ گئی۔

"ہاں٬ اَیویں ہی سَیڈ ہۄئی پھِردی اےَ٬" جِیت نیں ہامی بھری۔ پر اگلے دِن اُس نیں بہُت ہی سہِج ہۄ کے سُۄرج نُۄں پُچھِّیا٬ "سُۄرج ٹھِیک ہۄ کے تیری کی اِچھّا ہَے؟ کِتھّے جاݨا چاہیںگا؟ ہوائی٬ لاس ویگس جاں کِتے ہۄر؟" سُݨ کے منپْرِیت دے اںدّر اِکّ چِیس اُٹھّی اتے اُس نیں آپݨا مُۄںہ دُۄجے پاسے کر لِیا۔

"سکُۄل۔ آئی ہَیو ٹُۄ کَیچئپّ اَۄن آل مائی ہۄمورک٬" سُۄرج نیں جواب دِتّا۔

"میرا متلب سکُۄل تۄں بِناں٬ جے مَیں تَینُۄں کہاں کِہ سکُۄل نُۄں رہِݨ دے سال بھر مَۄج-مستی کر۔ دَین٬ وٹّ وُڈّ یُۄ لائیِک ٹُۄ ڈُۄ؟"

"بٹّ٬ وائے ڈَیڈ؟ ٹَیلّ می پھرَیںکلی وٹّس دا مَیٹر؟" سُۄرج بھاݨے اپْریشن ہۄ چُکِّیا سی۔ اُس نُۄں سمجھ ناں لگّی کِہ جِیت کِئۄں بُجھارتاں جِہِییاں پا رِہا سی۔ "مَیں تاں اَیویں ہی کِہا سی کِہ تُۄں بِیماری کارݨ اَینا اَۄکھا ہۄئِئَں۔ کُجھ دیر رِیلَیکس کر لَے٬" آکھ جِیت چُپّ کر گِیا۔ پر اگلے دِن سویرے جد جِیت دا بھرا سُۄرج دا پتا لَیݨ آئِیا تاں جِیت نیں سُۄرج دا ہتھّ آپݨے ہتھّاں 'چ لَے لِیا اتے دِل کرڑا کرکے بۄلِیا٬ "یُۄئر کَیںسر اِذ ٹرمِینل۔"

جِیت دا بھرا سُۄرج دے نیڑے ہۄ کے بَیٹھدا بۄلِیا٬ "ڈَۄںٹ وری سُۄرج٬ اسِیں سارے تیرے نال ہاں۔ کُجھ نہِیں ہۄݨ دِںدّے تَینُۄں۔"

سُۄرج نیں اُس ولّ ویکھِیا اتے چُپّ کر گِیا۔ جِیت اتے اُس دا بھرا بہُت دیر سُۄرج نُۄں دِلاسے دِںدّے رہے۔ اُہ چُپّ-چاپ سُݨدا رِہا۔ سارا دِن ہی کُجھ ناں بۄلِیا۔ اکھّاں ٹڈّی کمرے دی چھتّ ولّ ویکھدا رِہا جِویں کُجھ سۄچ رِہا ہۄوے۔

اُس نُۄں اِس ترہاں پئے نُۄں ویکھ منپْرِیت نیں ہائُکا لَے کے کِہا٬ "جِیت٬ کِئۄں دسِّیا سی اَیویں؟ ویکھ کِویں چُپّ وٹّ گِئَے۔"

"اِکّ دِن تاں اُس نُۄں پتا لگّݨا ہی سی٬ مَیں بہُتی دیر اُس نُۄں بھُلیکھے 'چ نہِیں سی رکھّݨا چاہُںدّا۔ تُۄں چِںتّا ناں کر٬ اُہ سمبھّل جاویگا٬" جِیت نیں ہَۄسلا دِتّا۔ رات تکّ سچّ ہی سُۄرج سمبھّل کے جِیت نُۄں پُچھّݨ لگّا٬ "ہائۄ لَۄںگ کَین آئی اَیکسپَیکٹ ٹُۄ لِو؟" سُݨ کے منپْرِیت دا اںدّر کُرلا اُٹھِیاّ۔ اُس دی دھاہ نِکلݨ لگّی پر جِیت نیں آپݨا اِکّ ہتھّ منپْرِیت دے مۄڈھے 'تے پھیرِیا اتے دُۄجے ہتھّ نال سُۄرج دا ہتھّ گھُٹّدے ہۄئے بۄلِیا٬ "بہُت اےَ٬ ڈَۄںٹ وری٬ ڈاکٹر تاں اَیویں انُمان جیہے لائُںدے ہُںدّے آ۔"

"کِنّاں چِر کِہَے ڈَۄکٹر نیں٬" سُۄرج نیں آواذ 'تے ذۄر دے کے کِہا۔

"سال٬" آکھدے جِیت نیں سُۄرج دے کیساں 'چ ہتھّ پھیرِیا۔

اُہ کُجھ دیر جِیت ولّ ویکھدا رِہا۔ پھِر بۄلِیا٬ "اۄ گُڈّ٬ میرے کۄل سال ہَے٬ گْرَیجُۄئیٹ ہۄݨ لئی تاں سِرپھ دۄ مہِینے ہی ہۄر چاہِیدے ہن۔ آئی واںٹ ٹُۄ گْرَیجُۄئیٹ۔"

ہسپتال تۄں آ کے سُۄرج سکُۄل جاݨ لگّ پِیا سی۔ کدے-کدے اُلٹِییاں لگّ جاںدِییاں تاں ڈاکٹراں نیں دوائیِیاں دے رکھِّییاں سن۔ جے ہالت ذِیادا وِگڑدی تاں ہسپتال جا آئُںدے۔ جد وی وکت مِلدا سُۄرج کِتاباں 'چ رُجھّ جاںدا۔ کِتاباں 'چ رُجھّے نُۄں جد منپْرِیت آکھدی٬ "سُۄرج ویکھ تیری سیہت اِجاذت نہِیں دِںدّی٬ تُۄں آرام کر۔"

"مَیں ٹَۄپ 'تے رہِ کے ہی گْرَیجُۄئیٹ ہۄݨا ہَے٬" سُۄرج دا جواب ہُںدّا۔ پْرۄوَینشِیئل اِمتِہاناں دے دَۄران ہی اُس دی سیہت پھِر وِگڑنی شُرُۄ ہۄ گئی سی۔ پر اُس نیں اِمتِہان دِتّے سن۔ اِمتِہاناں تۄں بائد اُس نُۄں پھِر ہسپتال داکھِل ہۄݨا پِیا سی۔ اُلٹِییاں دوائیِیاں نال وی نہِیں سی رُکدِییاں۔ اُتھّے آ کے ہی رَۄڈ منرۄ نیں کھبر سُݨئُںدِیاں کِہا سی٬ "سُۄرج٬ تُۄں آپݨا نِشانا پُۄرا کر لِیا ہَے۔"

"ٹَۄپ 'تے رہِ کے؟" سُۄرج دا پْرشن سی۔

"جِہڑی ہالت 'چ تُۄں اِمتِہان لِکھے سن٬ اُہ کِسے وی پہِلے ستھان تۄں کِتے اُپّر سن۔" سُݨ کے سُۄرج چُپّ کر گِیا۔

"کھُش ہۄ٬ اِہ بہُت وڈّی کھُشی ہَے٬" آکھ رَۄڈ منرۄ اِکّ پَیکٹ سُۄرج ولّ ودھا کے بۄلِیا٬ "تیرے ورگے ہی اِکّ بہادر لڑکے دی داستان۔"

"دھنّواد مِسٹر منرۄ٬" آکھ سُۄرج نیں پَیکٹ کھۄلہِیا اتے 'ٹَیری پھَۄکس" سِرلیکھ والی کِتاب نُۄں ویکھ پھیر بۄلِیا٬ "بہُت-بہُت دھنّواد۔"

مائیِک اگّے کھڑھا رَۄڈ منرۄ بۄل رِہا سی----- سُۄرج ٹَیری پھَۄکس تۄں بہُت پْربھاوِت سی۔ جِہڑے لۄک پِچھلے سال سُۄرج ولّۄں وجائے ڈھۄل دَۄران اِتھّے ہاذر سن٬ اُنہاں نُۄں پتا ہَے کِہ اُس ویلے سُۄرج دی سرِیرک ہالت اِہ سی کِہ اُس نُۄں واشرُۄم تکّ وی سہارا دے کے لِجاݨا پَیںدا سی پر اُس نیں بہُت دْرِڑھتا نال ڈھۄل وجائِیا سی-اُس دِن تۄں وِیہ دِن بائد سُۄرج ساڈے وِچّۄں اٹھاراں سال دی اُمر وِچّ تُر گِیا سی پر ساڈے لئی اِکّ کمّ شُرُۄ کر گِیا ہَے٬ جِس نُۄں اسِیں کردے رہِݨا ہَے۔ دھنّواد٬" آکھ رَۄڈ منرۄ سٹیج تۄں تھلّے اُتّر گِیا۔ اتے ہۄر بُلارے بۄلݨ لگّے۔

منپْرِیت نُۄں یاد آئِیا کِہ ٹَیری پھَۄکس دی جِیونی پڑھ کے سُۄرج نیں کِتاب آپݨی ہِکّ 'تے رکھّ لئی سی اتے بۄلِیا سی٬ "گْریٹ گائے۔"

"ہاں٬ گْریٹ تاں سِیگا ہی٬" آکھ کے منپْرِیت نیں کِتاب سُۄرج تۄں پھڑ لئی۔ منپْرِیت دی نِگہا کِتاب دی جِلد اُپّر ہی اٹک گئی٬ جِس اُپّر ٹَیری پھَۄکس دی تسوِیر سی اتے نال لِکھِیا ہۄئِیا سی٬ 'کَیںسر دا اِلاج لبھّݨ لئی سارے کنیڈا 'چۄں پھںڈّ اِکّٹھا کرن واستے اِکّ لتّ نال اِکّ سَۄ ترتالی دِناں 'چ پںجّ ہذار تِنّ سَۄ تِہتّر کِلۄمِیٹر دَۄڑݨ والے اِکّ بہادر لڑکے دی داستان٬ جِہڑا اِس دُنِییا وِچّ سِرپھ بائی سال رِہا۔' کِتاب نِہاردی منپْرِیت دے اںدّرۄں ہائُکا نِکلِیا اتے اُس نیں سۄچِیا٬ 'اۄہدی ماں کِویں جِئُںدی ہۄویگی آپݨے جوان پُتّ دی مَۄت تۄں بیاد؟' منپْرِیت دِییاں اکھّاں بھِجّݨ لگِّییاں۔ کمرے اںدّر آئے جِیت دی پَیڑ-چال سُݨ کے اُس نیں اکھّاں پُۄںجھ لئیِیاں اتے سُۄرج ولّ ویکھِیا۔ اُہ اکھّاں مِیچی پِیا سی۔"کِئۄں بئی شیرا٬ سُتّا پِئَں؟" جِیت بۄلِیا۔

"نہِیں٬ مَیں کُجھ تھِںکّ کردَیں٬" سُۄرج نیں اکھّاں کھۄہلدے نیں کِہا۔

"کی بئی٬ سانُۄں وی دسّ٬" جِیت اُس دے ساہمݨے کُرسی 'تے بَیٹھدا بۄلِیا۔

سُۄرج آپݨے دِل دی گلّ دسّݨ لگّا۔ سُݨ کے منپْرِیت بۄلی٬ "سُۄرج٬ تُۄں آپݨی سیہت دا دھِیان رکھّ۔" پر سُۄرج دِییاں اکھّاں دی چمک ویکھ کے جِیت نیں کِہا٬ "آپاں ڈاکٹراں تۄں پُچھّ کے ویکھاںگے۔"

"ڈَۄکٹرس نُۄں کی پُچھّݨَیں؟ آئی کَین ہَیںڈل اِٹّ٬" سُۄرج دی آواذ 'چ اُتشاہ سی۔

پھِر ڈاکٹراں دی سلاہ نال اُنہاں پںدّراں دِناں 'چ ہی پھںڈّ ریذِںگّ ڈِنر دا پْربںدھّ کر لِیا سی۔ سُۄرج دے ادھِیاپک رَۄڈ منرۄ نیں پْرۄگرام شُرُۄ کردِیاں آپݨے بھاشݨ 'چ کِہا سی٬ "سُۄرج میرے سکُۄل دا ماݨ ہَے۔ سکُۄل دے ہر لۄک-بھلائی پْرۄگرام وِچّ اِس نیں سبھ تۄں اگّے ہۄ کے پھںڈّ اِکّٹھا کِیتا ہَے۔ اُس دے اِسے سُبھاء کرکے ہی اجّ پھںڈّ اِکّٹھا کرن لئی اِس ڈِنر دا پْربںدھّ ہۄئِیا ہَے۔ سُۄرج نیں مشہُۄر ہۄݨ لئی اِس ڈِنر دا پْربںدھّ نہِیں کروائِیا۔ اُہ اِںڈِییا 'چ مںگّ کے گُذارا کرن والے بیسہارا بچِّیاں لئی کُجھ کرنا چاہُںدّا ہَے۔ ٹَیری پھَۄکس بارے پڑھ کے اُس نیں سۄچِیا کِہ اُہ ڈھۄل راہِیں اُنہاں بچِّیاں لئی اِکّ اجیہی تھاں بݨائُن لئی پھںڈّ اِکّٹھا کرن دی شُرُۄیات کر سکدا ہَے٬ جِتھّے رہِ کے اُہ پڑھ سکݨ۔ سُۄرج نیں اِس دی شُرُۄیات کِیتی ہَے٬ جِس نُۄں اسِیں جاری رکھّݨا ہَے۔ اِہی سُۄرج دی اِچھّا ہَے۔"

رَۄڈ منرۄ دے شبد کنّی پَیںدِیاں ہی منپْرِیت دِییاں اکھّاں اگّے سَیکِںڈّ گْریڈ ویلے دا سُۄرج گھُمّ گِیا سی٬ جِس نیں آپݨے پِگّی بَیںک وِچّ نَینٹِںڈّۄ لَیݨ لئی جۄڑے سارے پَیسے سکُۄل ولّۄں گھٹّ کِسمت والے بچِّیاں لئی اِکّٹھے کِیتے جا رہے پھںڈّ لئی دے دِتّے سن۔

'آ جا پھِر شیرا' جد جِیت دا گڑھکا منپْرِیت نیں سُݨِیا٬ اُس دا دھِیان پرتِیا سی۔ اُس نیں سُۄرج نُۄں سہارا دے کے اُٹھائُݨ دی کۄشِش کِیتی پر سُۄرج نیں اُس دِییاں باہاں پاسے کر دِتِّییاں اتے سٹیج ولّ ودھݨ لگّا۔ ہال تاڑِییاں نال گُۄںج اُٹھِّیا۔ سٹَیںڈ Aُپّر رکھّے ڈھۄل دے پِچھّے کھڑھے سُۄرج نیں ڈگا اتے تِیلی چُکّے اتے دۄہاں باہاں نُۄں پھَیلائِیا جِویں آپݨے سجّے-کھبّے کھڑھے دۄہاں دۄستاں نُۄں کِہا ہۄوے٬ 'ہۄ جۄ پاسے٬ مَیں نی ڈِگّدا'۔ سُۄرج نیں ڈگا لائِیا اتے پُۄرے دۄ مِںٹّ ڈھۄل وجائُںدا رِہا۔ جد ڈھۄل 'تے اُس دی تھاپ دھِیمی پَیݨ لگّی اُس دے کھبّے-سجّے کھڑھے دۄستاں نیں اُس نُۄں پکڑ لِیا۔ ہال تاڑِییاں نال گُۄںج اُٹھِّیا۔ سُۄرج نُۄں ہسپتال ولّ واپِس لَے جائِیا جا چُکّا سی اتے ہال وِچّ لۄک دِل کھۄلہ کے دان دے رہے سن۔

پر اُہ تاں پِچھلے سال دی گلّ سی٬ جد سُۄرج اُنہاں دے نال سی۔ ہُݨ تاں کیول سُۄرج دی پھۄٹۄ سی اتے سُۄرج والی تھاں گل وِچّ ڈھۄل پائی جِیت کھڑھا سی۔ "ہُݨ ڈھۄل نال جِیت تُہاڈے سنمُکھ ہَے٬" سٹیج سَیکٹری دے بۄل منپْرِیت دے کنِّیں پئے۔ "جِیت نیں پِچھلے سال دَۄران بہُت میہنت کِیتی ہَے۔ اِس وار اِس نُۄں بچِّیاں دی ٹِیم وی تِیار کرنی پئی جِہڑی٬ پہِلاں سُۄرج تِیار کردا سی٬" سٹیج سَیکٹری بۄل رِہا سی۔

منپْرِیت نیں سُۄرج دی پھۄٹۄ ولّ ویکھِیا اُس نُۄں لگّا جِویں سُۄرج اُس نُۄں کُجھ آکھ رِہا ہۄوے۔ پھِر اُس نُۄں جِیت دے بۄل چیتے آئے۔ اُس کِہا سی٬ "منپْرِیت٬ دسّ مَیں تَینُۄں سمبھّالاں جاں سُۄرج نال کِیتا پْرَۄمَیس پُۄرا کراں۔ سُۄرج دی اِچھّا سی کِہ بھںگّڑے دِییاں ٹِیماں تِیار کردا رہاں۔ پر جدۄں مَیں گھر نہِیں ہُںدّا تاں تیری چِںتّا کھاںدی رہِںدّی ہَے کِہ کی پتا کِویں ہۄوںیگی۔ ناں تُۄں آپݨے-آپ کُجھ کھاویں-پِیویں٬ ناں کِدھّرے جاویں۔ اَیں کِویں جِںæدگی چلُّۄ؟"

"کاہدے پِچھّے جِئُݨَے ہُݨ?" منپْرِیت دی آواذ 'چ اںتّاں دا درد سی۔

"سُۄرج نال کِیتے وائدِیاں نُۄں نِبھائُݨ لئی٬"

"میرا نی جِیء کردا کُجھ کرن نُۄں٬" منپْرِیت نیں مری جِہی آواذ 'چ کِہا۔

منپْرِیت دے کنّاں نال ڈھۄل دی آواذ ٹکرائی۔ ہال وِچلِییاں رۄشنِییاں مدھّم ہۄ گئیِیاں۔ جِیت اُپّر رۄشنی پَے رہی سی۔ اُہ اکھّاں مِیچ ڈھۄل وجا رِہا سی۔ منپْرِیت نیں سُۄرج دی تسوِیر ولّ ویکھِیا۔ اُس نُۄں لگّا جِویں سُۄرج آکھ رِہا ہۄوے٬ 'ممّ مَیں تیرا وی تاں پُتّ ہاں٬ کی سارا کمّ ڈَیڈی دے ہی اُپّر سُٹّیںگی؟ کُجھ تُۄں وی کریںگی؟' منپْرِیت نیں آپݨی نذر سُۄرج دی تسوِیر تۄں پاسے کر لئی۔ پر اُہ بہُتی دیر نِگہا پاسے ناں رکھّ سکی اتے پھِر تسوِیر ولّ ویکھݨ لگّی۔ اِس وار اُس نُۄں لگّا جِویں سُۄرج اُس ولّۄں نذراں پھیر کے ڈھۄل وجا رہے آپݨے ڈَیڈی ولّ ویکھ رِہا ہۄوے۔ منپْرِیت تۄں اِہ برداشت ناں ہۄئِیا۔ اُہ ہَۄلی-ہَۄلی اُٹھّی اتے اُس نیں سُۄرج دی تسوِیر کۄل پِیا ڈھۄل چُکِّیا٬ سُۄرج دی تسوِیر ولّ ویکھِیا اتے جِیت دی تال نال تال مِلائُݨ لگّی۔ ڈھۄل وجا رہی منپْرِیت دا چیہرا دگݨ لگّا٬ جِویں بَینر تۄں اُدے ہۄ رہے سُۄرج دا چِتّر سٹیج 'تے کھڑھی منپْرِیت دے سِر 'تے آ ٹِکِیا ہۄوے۔