اَین اُدۄں٬ جدۄں ساڈے پںجّاب وِچّ اگلی وِدھان سبھا چۄݨ لئی پَۄݨے دۄ سال دے کرِیب سماں باکی رہِ گِیا ہَے٬ اِہ لِکھت اسِیں پںجّابِییاں دے نال پںجّاب دے راج کرتِیاں نُۄں وی دھِیان وِچّ رکھّ کے لِکھݨ دا من بݨائِیا ہَے۔ ساڈی اِس لِکھت تۄں اِکّ دِن پہِلاں جلںدھّر شہِر دے کیںدری وِدھان سبھا ہلکے والا آم آدمی پارٹی دا وِدھائِک گْرِپھتار کِیتا جا چُکّا ہَے۔ اُس دی گْرِپھتاری بارے اںدّاذے اُس ہلکے دے لۄک اگیتے لائُںدے پئے سن تے اُہ اجّ اِس گلّۄں ہَیران نہِیں کِہ وِدھائِک دی گْرِپھتاری ہۄئی ہَے٬ ہَیرانی اُنہاں نُۄں اِس گلّ دی ہَے کِہ اِہ کمّ ہُںدِّیاں چِر چۄکھا لگّ گِیا ہَے۔ جِنّے کُ لۄکاں نال گلّ ہۄئی٬ ہَیرانی سبھ نُۄں اِہ ہَے کِہ کِسے نیں وی اِس گْرِپھتاری دا بُرا نہِیں منائِیا٬ سگۄں لۄکاں وِچّ اِہ چرچا آم ہَے کِہ ایداں دِییاں گْرِپھتارِییاں اجے ہۄر وی ہۄ سکدِییاں ہن اتے ہۄݨِییاں وی چاہِیدِییاں ہن۔
ساڈے ساہمݨے جاپان دی اِکّ تاذا کھبر ہَے کِہ ہاکم پارٹی دے اِکّ پارلِیمَیںٹ مَیمبر نیں استِیپھا دے دِتّا ہَے۔ سگۄں سچّی گلّ اِہ ہَے کِہ استِیپھا دِتّا دی بجائے دیݨا پِیا ہَے۔ کارن اِہ ہَے کِہ چاولاں دِییاں کِیمتاں ودھݨ نال جاپان دے لۄکاں وِچّ ہاہاکار ہۄ رہی ہَے٬ سِرپھ دۄ سالاں دَۄران اِہ کِیمتاں ڈھائی گُݨا تۄں ودھّ چڑھ گئیِیاں تے جدۄں اُس پارلِیمَیںٹ مَیمبر نال گلّ کِیتی گئی تاں اُس نیں کہِ دِتّا کِہ اُہ کدے چاول کھرِیددا ہی نہِیں٬ اُس دے چہیتے اُس نُۄں مُپھت دے جاںدے ہن۔ بھارت ورگا دیش ہُںدّا تاں لۄکاں نیں اِس گلّ دی وی تارِیپھ کرنی سی کِہ اُہ لۄکاں دا اَینا چہیتا ہَے کِہ اُس نُۄں چاول تکّ کھرِیدݨ لئی جیب وِچّ ہتھّ نہِیں پائُݨا پَیںدا٬ اُس دے پْرسںسّک اتے چہیتے مُپھت دے جاںدے ہن۔ جاپان وکھّری سۄچ رکھّݨ والی کَۄم دا دیش ہَے٬ جِتھّے ایداں دی مُپھتکھۄری نُۄں پْرسںسّا نہِیں مِلدی٬ اِس نُۄں بھْرِشٹاچار منِّیا جاںدا ہَے تے ایداں دے مُپھتکھۄر نُۄں لۄکتںتّر دا کلںکّ سمجھِیا جاںدا ہَے۔ اینی کُ بھںڈّی ہۄئی کِہ اُس پارلِیمَیںٹ مَیمبر نُۄں کھُد جا کے پْردھان مںتّری نُۄں استِیپھا سَۄمپݨا اتے آپݨے اِس کِردار دی مُیاپھی مںگّݨی پئی ہَے۔
اسِیں جِس بھارت اتے جِس پںجّاب وِچّ رہِںدّے ہاں٬ اُہ جاپان تۄں اسلۄں وکھّ کِسم والِیاں دے ہتھّاں وِچّ رہِںدّا ہَے۔ کُجھ سال پہِلاں پںجّاب دے اِکّ پْرمُکھّ پتّرکار نیں٬ جِہڑا سُۄچنا ادھِکار کانُۄن (آر ٹی آئی) دی ورتۄں کرن دا وی ماہر ہَے٬ سارے ذِلِیاں دے ڈِپٹی کمِشنراں دے گھراں وِچّ بلدے چُلّہِیاں بارے سُۄچنا مںگّ لئی کِہ گھر وِچّ رسۄئی گَیس دے کِنّے سِلںڈّر لگّدے اتے کِتھّۄں لئے جاںدے ہن! ایڈے وڈّے اپھسراں نُۄں اِس دا جواب دیݨ وِچّ پسِینے آ گئے اتے ہر کِسے دا جواب دِلچسپی والا سی۔ اِکّ جݨے نیں لِکھِیا کِہ سِلںڈّر لَیںدے ہی نہِیں٬ مِٹّی دے تیل دے سٹۄو نال کمّ ساردے ہن تاں اگلا سوال اِہ وی پُچھِّیا گِیا کِہ مِٹّی دا تیل کِہڑے ڈِپُۄ تۄں لَیںدے ہۄ اتے اُس دا کارڈ نمبّر کی ہَے! دُۄسرے ذِلے وِچلے ادھِکاری نُۄں اِس دا پتا لگّا تاں اُس نیں کہِ دِتّا کِہ اجّ دے ذمانے وِچّ وی اُس دے گھر لکّڑی بالݨ والا چُلّہا بلدا ہَے تاں اگلا سوال ہۄ گِیا کِہ اُس لئی لکّڑ جِتھّۄں کھرِیدی جاںدی ہَے٬ اُس دُکان بارے دسِّیا جاوے۔ جواب اِس لئی دیݨا اَۄکھا ہُںدّا گِیا کِہ بہُتے اپھسراں دے گھراں وِچّ رسۄئی گَیس آئُںدی کِتھّۄں ہَے تے بِلّ کَۄݨ بھردا ہَے٬ اِہ کمّ اُہ کھُد نہِیں کردے٬ اُنہاں دے دپھتراں وِچلا کۄئی کارِںدّا کِسے ساںجھے پھںڈّ وِچّۄں سارا کھرچ کری جاںدا سی اتے ادھِکارِییاں نُۄں جیب کدے ڈھِلّی نہِیں سی کرنی پئی۔
ایداں دا کمّ سِرپھ اپھسراں دے گھراں وِچّ نہِیں ہُںدّا٬ بہُت سارے لِیڈراں٬ مںتّرِییاں اتے وِدھائِکاں دے گھراں وِچّ وی ہُںدّا ہَے اتے اُنہاں نُۄں پتا ہُںدّا ہَے کِہ کھرچ پھلاݨا بںدّا کردا ہَے اتے پھلاݨے کمّ وِچّۄں اِس سارے کھرچ دی کُںڈّی لائُںدا ہَے۔ لۄکِیں اِہ ناں سۄچݨ کِہ پتا ہُںدّا ہَے تاں رۄکدے کِئۄں نہِیں٬ سچّائی اِہ ہَے کِہ اِہ سارا کُجھ اُنہاں نُۄں دسّے بِناں کردے رہِݨ والے بںدّے اُنہاں کھُد مُکرّر کر رکھّے ہُںدّے ہن اتے اُنہاں بںدِّیاں دا رۄئب وی اُس اِلاکے دے اپھسراں اتے کارۄبارِییاں اُتّے اینا ذِیادا پِیا ہُںدّا ہَے کِہ جِتھّۄں جِنّا مرذی سامان لَے کے تُر پَیݨ, اُنہاں کۄلۄں کدے کۄئی پَیسے نہِیں مںگّ سکدا۔ آگُۄیاں نُۄں اِہ سمجھ نہِیں پَیںدی کِہ اُنہاں نُۄں وۄٹاں پا کے اینی ہَیسِیئت دے مالک بݨائُݨ والی پرجا تۄں اُنہاں دی ہدّاں تۄں باہری بھُکھّ چھُپی نہِیں رہِ سکدی٬ گلِییاں اتے ستھّاں وِچّ گلّاں چلّ پَیںدِییاں ہن۔ جِہڑے لۄک لِیڈراں نُۄں مِلݨ ویلے اُنہاں دے گۄڈِیں ہتھّ لائُںدے اتے ستِکار پیش کردے ہن٬ باہر نِکلدے سار جِہڑی بھاشا وِچّ اُنہاں آگُۄیاں دا ذِکر کردے ہن٬ اُہ شرِیپھ آدمی دے سُݨن والی نہِیں منّی جاںدی۔ جلںدھّر وِچّ گْرِپھتار ہۄئے وِدھائِک بارے وی لۄک چِراں تۄں گلّاں کردے سن٬ اُس دی پارٹی تکّ وی پہُںچّدِییاں ہۄݨگِییاں٬ پر اُس نیں کدے کۄئی پْرواہ نہِیں سی کِیتی تے پارٹی نیں وی اُس دی نکیل کسّݨ بارے نہِیں سی سۄچِیا۔ آکھر وِچّ اُہ ہۄ گِیا ہَے٬ جِس نال ناں سِرپھ اُس دی آپݨی٬ سگۄں اُس دی پارٹی دی پُذِیشن وی کھراب ہۄئی اتے ہۄر پَۄݨے دۄ سالاں بائد ہۄݨ والِییاں چۄݨاں وِچّ اِہۄ جِہے بںدِّیاں دے پْرچھاںویں دی چرچا وی چلّ پئی ہَے۔
پںجّاب وِچّ آم آدمی پارٹی دی سرکار بݨن پِچھّۄں دے سوا کُ تِنّ سالاں دَۄران ایہۄ جِہے تِنّ جݨے پہِلاں گْرِپھتار کِیتے جا چُکّے سن اتے اِہ چَۄتھا ہَے۔ سبھ تۄں پہِلاں اِکّ مںتّری نُۄں مُکھّ مںتّری نیں کھُد آپݨی سرکاری رِہائِش وِچّ سدّ کے سارا کُجھ پُچھّݨ دے بائد پُلس نُۄں سَۄمپِیا سی٬ دُۄسرا پُراݨے اِکّ بَیںک پھراڈ دے کیس کارن گْرِپھتار ہۄئِیا تے اُس دی ذمانت ہۄ سکݨ تۄں پہِلاں تِیسرا کِسے ماملے وِچّ پَیسِیاں دا سَۄدا ماردا کھُد اڑِکّے آ گِیا۔ اُنہاں کیساں وِچّ جِنّی سکھتی ہۄݨ دی گلّ لۄکِیں سۄچدے سن٬ اُس ہدّ تکّ نہِیں سی ہۄئی اتے ذمانتاں کروا کے باہر آ جاںدے رہِݨ کارن باکی اِہۄ جِہے کئی آگُۄ وی بیشرمی دے راہے تُرے گئے سن۔ اِہ منّݨ دی کۄئی جھِجک نہِیں ہۄ سکدی کِہ جِہڑے کُجھ لۄک جذباتی ہۄ کے پںجّاب وِچّۄں بھْرِشٹاچار دا گںدّ ساپھ کرن لئی اِس پارٹی نال جُڑے سن اتے دِلۄں جُڑے سن٬ جدۄں اُنہاں ویکھِیا کِہ بھْرِشٹاچار کرن والِیاں نُۄں نتھّ نہِیں پَیںدی دِس رہی تاں اِہۄ جِہے اِیماندار سۄچ لَے کے آئے بہُت سارے سجّݨ وی وگدی گںگّا وِچّ ہتھّ دھۄݨ لگّ پئے سن۔ پِچھلی وار جِہڑے وِدھائِک جِتّے سن٬ اُنہاں وِچّۄں کُجھ اِکّ آگُۄیاں بارے لۄک سہُںیاّں کھاݨ لئی تِیار سن٬ پر تِیسرا سال لںگھّݨ تکّ آپݨے کِسے پْرتِینِدھ دی سہُں کھاݨ والا بںدّا پںجّاب وِچّۄں لبھّݨا اَۄکھا ہۄ گِیا ہَے۔ بدنامی دا اِہ ماہَۄل جِہڑے وِدھائِکاں اتے پارٹی نال جُڑے ہۄئے ہۄر لۄکاں نیں کروا دِتّا ہَے٬ اُنہاں کھِلاپھ اِس پارٹی نُۄں وکت رہِںدّے کاروائی کرنی چاہِیدی سی٬ جے پہِلاں نہِیں کِیتی تاں اجّ ہی کرنی چاہِیدی ہَے۔
سَۄ مُدِّیاں دا مُدّا ریت-بجّری دی مائیِنِںگّ دا ہَے٬ جِس بارے پِچھلِییاں سرکاراں نیں کاروائی نہِیں سی کِیتی تاں لۄکاں نیں اُنہاں وِرُدھّ چۄݨاں وِچّ کاروائی کر دِتّی سی۔ نشِیلے پدارتھاں دے گںدّے دھںدّے دی کمائی وِچّۄں جِہڑے وِدھائِک ہِسّے لَیںدے ہُںدّے سن٬ اُہ لۄکاں نیں ککھّۄں ہَۄلے کر دِتّے سن٬ پر نوِیں پارٹی نال جُڑے جِنہاں لۄکاں نُۄں پرجا نیں جِتائِیا٬ جدۄں اُنہاں وِچّۄں کُجھ لۄک وی اُسے دھںدّے نال جُڑ گئے تاں اِس پارٹی دی لِیڈرشِپ نُۄں پتا لگّدا جاں ناں لگّدا٬ لۄکاں نُۄں چھِماہی تۄں پہِلاں سبھ پتا لگّ گِیا سی۔ اُس اِس ویلے اِنے بھرے-پِیتے ہن کِہ چھیتی کِیتے پسِیجݨ والے نہِیں جاپدے٬ پر پارٹی اِہ سمجھدی ہَے کِہ جِہڑِییاں بھُلّاں پِچھلے تِنّاں سالاں دَۄران ہۄئیِیاں٬ جِہڑی لاپرواہی ہُںدّی رہی٬ باکی رہِ گئے پَۄݨے دۄ سالاں وِچّ اُنہاں دا داگ دھۄتا جا سکدا ہَے تے دھۄݨا ہی دھۄݨا ہَے۔ دِلّی دا راج کھُسݨ تۄں بائد پِچھلے دِناں وِچّ پںجّاب دا راج بچائُݨ تے ریت-بجّری دی مائیِنِںگّ٬ نشِیلے پدارتھاں دے وہِݨ اتے نال امن-کانُۄن دی کھرابی رۄکݨ لئی پارٹی لِیڈرشِپ ولّۄں کُجھ کرن دے اِرادے دِییاں کنسۄیاں مِلدِییاں پئیِیاں ہن٬ پر کنسۄیاں ہۄر ہُںدِّییاں ہن اتے امل ہۄر٬ پںجّاب دے لۄک امل ہُںدّا ویکھݨا چاہُںدّے ہن۔ دِل تۄں سُدھارن دا اِرادا بݨائِیا ہۄوے تاں کۄئی وی کمّ مُشکل نہِیں ہُںدّا٬ پر راہ دے اڑِکِّیا نُۄں لامبھے کرن بِناں اِرادے اُتّے امل دے سِٹّے نہِیں مِلِیا کردے۔ راہ دے اڑِکّے کۄئی باہرۄں نہِیں٬ وِرۄدھی دھِراں دے تاں آپݨے پُیاڑے ہی نہِیں سمیٹے جا رہے٬ اُنہاں ولّۄں کۄئی کھاس مُشکل نہِیں آئُݨی٬ کںڈّے سرکار دے نال جُڑے ہۄئے لۄک وِچھائی جاںدے ہن اتے اِہ سمجھ کے وِچھائی جاںدے ہن کِہ چارے چکّ جگِیر اُنہاں دی ہۄݨ کارن اُنہاں دا کۄئی وال وِںگّا نہِیں کر سکدا۔ پںجّاب دے وِدھائِکاں اتے ہۄرناں دا اِہ بھرم دُۄر کرن دی لۄڑ ہَے۔
اسِیں اِس لِکھت وِچّ ایداں دا کۄئی دائوا نہِیں کر سکدے کِہ جلںدھّر تۄں پھڑے گئے وِدھائِک بارے اگلی کاروائی کی ہۄویگی٬ اُس دے بائد اُس دا کِہڑا ساتھی جاں اُسے ورگا ہۄر کِہڑا اِس پارٹی دا وڈّا جاں چھۄٹا بںدّا پھڑِیا جا سکدا ہَے٬ پر کنسۄیاں ہن کِہ اڑِکّے کئی لۄک آ سکدے ہن۔ ہالات ساپھ کہِ رہے ہن کِہ اگلے دِناں وِچّ جِہڑا کۄئی وی داڑھ ہیٹھ آ گِیا٬ اُس دا بچ نِکلݨا سَۄکھا نہِیں ہۄݨ لگّا تے جِہڑا کۄئی داڑھ ہیٹھ آئے دی مدد کرن تُریگا٬ ہالات دی چپیڑ اُس نُۄں وی پَے سکݨ دا کھدشا رہیگا۔ اگلا کھدشا اِہ وی ہَے کِہ سِرپھ پںجّاب دی سرکار چلائُݨ جاں چلوائُݨ والِیاں ولّۄں سکھتی دا ڈںڈّا ہی پَیݨ دی سمبھّاونا نہِیں ہُںدّی٬ کیںدری ایجںسِّییاں وی اگلے دِناں وِچّ اِہۄ جِہے شِکار پھڑ سکݨ دی تِیاری وِچّ ہۄ سکدِییاں ہن٬ تاں کِہ اِس راج دے راج کرتِیاں تۄں پچھڑ ناں جاݨ۔
لِکھت دے شُرُۄ وِچّ جاپان دے اِکّ پارلِیمَیںٹ مَیمبر دا اسِیں ذِکر کِیتا سی٬ جِس نیں آپݨے چہیتے پْرشںسّکاں تۄں چَۄل مُپھت مِلݨ اتے پَیسے ناں کھرچݨ دی گلّ کہی تاں اُس نُۄں استِیپھا دیݨا پِیا ہَے۔ اُس دے استِیپھے دی گھٹنا اِسے مئی دے آکھری ہپھتے دی ہَے اتے اسِیں اِہ نہِیں کہِںدّے کِہ بھارت وی جاپان ورگا ہۄݨا چاہِیدا ہَے٬ بِناں شکّ ساڈے واںگ کئی لۄکاں دے مناں وِچّ اِہۄ جِہے سُپھنے ہۄ سکدے ہن٬ پر سانُۄں اِہ پتا ہَے کِہ بھارت دی راجنِیتی اینی چھیتی ایڈا وڈّا مۄڑا کٹّݨ والی نہِیں۔ اسِیں سِرپھ اِہ سۄچ سکدے ہاں کِہ کۄئی اُٹھّے اتے بھارت وِچّ وگدے بھْرِشٹاچار اتے ہۄر بُرائیِیاں دے گںدّے وہِݨ نُۄں رۄکݨ لئی ہِمّت تاں کرے۔ سبھ نُۄں پتا ہَے کِہ بھْرِشٹاچار دے گںدّے وہِݨ نُۄں بنّہ لائُݨا٬ کھاس کر کے دہاکِیاں تۄں وگدے آ رہے گںدّے وہِݨ نُۄں رۄک لائُݨی سَۄکھی نہِیں ہۄ سکدی٬ پر جے کِسے دا من بݨ ہی جاوے تاں کۄئی کمّ اسمبھّو نہِیں ہُںدّا۔ کی آم آدمی پارٹی دی لِیڈرشِپ پںجّاب وِچّ دہاکِیاں تۄں چلّدے آئے تے بِیتے تِنّ سالاں وِچّ ہۄر تیذ ہُںدّے گئے اِس وہِݨ دے گںدّ نُۄں سچمُچّ رۄک لائُݨ واستے یتن کریگی! جے اُہ اِرادا کر لوے تے کُجھ کر کے وِکھا سکے تاں کھُش ہۄݨگے پںجّاب دے لۄک۔ لۄکاں دی سِکّ تاں اِہۄ ہَے٬ پر اگلے دِناں دا کِسے نُۄں اگیتا پتا نہِیں ہۄ سکدا۔ سچمُچّ کُجھ کر کے وِکھائُݨ والِیاں نُۄں وی پتا نہِیں ہۄ سکدا۔