پِتا جی٬ ہَیپی نِئۄُ یِیئر (نواں سال مُبارک ہۄوے) پںجّاب وِچ رات باراں وجّ کے اِک دۄ مِںٹّ ہۄ گئے ہۄݨگے۔ کَیلگری وِچ ہالی نواں سال نہِیں چڑِیا ایتھے دِن دے ساڈھے گِیاراں وجے دا سماں ہَے۔ مَیں سۄچِیا پِتا جی ہالی جاگدے ہۄݨے ہن- جے سَۄں وی گئے ہۄئے تاں وی جاگ پَیݨگے۔ سبھ تۄں پہِلاں مَیں آپݨے پِتا جی (دادا جی) نُۄں شُبھ نواں سال کہاں۔

میری پۄتری وۄلگا دا پھۄن سی۔ ہۄر بھاویں کۄئی میرا کھِیال رکھے ناں رکھے٬ میری پۄتری ذرُۄر میرا کھِیال رکھدی ہَے۔ کَیلگری وِکھے ستوِیں وِچ پڑھدی ہَے میری پۄتری۔

مَیں اجّ دِن چڑھے وۄلگا دے سمرالا والے ننکاݨا ساہِب سکُۄل جاواںگا۔ اُس دِییاں جماتی کُڑِییاں نُۄں اِک اِک سکَیچ بُکّ تے سکَیچ پَین دِیاںگا۔ شُبھ نواں سال کہاںگا۔ بیٹِییاں نُۄں کہاںگا- آپݨے سۄہݨے سُپنِیاں دے سکَیچ بنائُںݨ, ہواواں٬ گُپھاواں٬ مَیداناں٬ ڈھلاݨاں٬ پہاڑاں٬ وس رہِییاں اُجاڑاں دے چِتّر بنائُݨ۔ ساگراں٬ چراگاواں٬ وادِییاں٬ سہِذادِییاں٬ برپھاں٬ بِرکھاں٬ پںچھِّییاں٬ آہلہݨِیاں دے کھاکے اُلِیکݨ۔

کلّ مَینُۄں سویرے اُٹھدِیاں ہی کھِیال آئِیا سی کِہ نویں سال دا آگمن ہۄ رِہا ہَے- مَیں آپݨا گھر ساپھ کراں۔ پر گھر ساپھ کرن تۄں پہِلاں مَیں آپݨے آپ ول ویکھاں۔ اںدّرۄں کمرے ساپھ کرن تۄں پہِلاں آپݨے آپ نُۄں اںدّرۄں ساپھ کراں۔ کمرِیاں دِییاں دِیواراں٬ کۄنِیاں وِچ لگّے جالے ساپھ کرن تۄں پہِلاں آپݨے من اںدّر لگے جالے اُتاراں۔ میرے من اںدّر بہُت کُجھ ماڑا ہَے۔ مَیں کِسے دی اُنتی ویکھ کے مَیں کھُش نہِیں ہُںدّا۔ مَیں اُہناں ہی بںدِّیاں پاسۄں وار وار دھۄکھا کھاںدا ہاں٬ جِہڑے مَینُۄں پہِلاں ہی دگا دے چلے گئے ہُںدّے ہن۔ مَیں اینا بھۄلا ہاں مَینُۄں پتا ہی لگّدا کِہ بںدّا میرے نال چھل کر رِہا ہَے- مَیں اَیویں ہی ہر اِک اُتے وِشواس کر لَیںدا ہاں۔ پھیر دھۄکھا کھاںدا ہاں۔ سکُۄل پڑھ رہِییاں٬ پڑھ کے سکُۄلۄں واپس آ رہِییاں٬ نِکِّییاں نِکِّییاں بچِّییاں مَینُۄں پِیارِییاں لگّدِییاں- مُںڈّے میری پِیار-ممتا-کھِچّ تۄں اکسر باہر ہی رہِںدّے ہن۔

اجّ مَیں آپݨی سیوادارنی نُۄں نال لَے کے گھر دے سارے کۄنے٬ جھرۄکھے ساپھ کراںگا۔ جِہڑے کپڑے مَیں کدی نہِیں پہِنݨے اُہناں کپڑِیاں نُۄں باہر کڈھ کے رکھاںگا۔ دس باراں کمِیذ مَیں کی کرنے ہن- مَینُۄں پںجّ چھے کمِیذ ہی کاپھی ہن۔ ٹائیِیاں دی مَینُۄں کۄئی لۄڑ نہِیں۔ مَیں کِہڑا کِتے ہُݨ کالج پڑھائُݨ جاݨا ہَے۔ پُراݨِییاں جُتِّییاں٬ گھسِییاں جراباں٬ مۄرِییاں والِییاں بُنائِݨاں٬ پُراݨِییاں چادراں٬ سارِییاں کڈھّکے مَیں اِک پاسے رکھّ دِیاںگا۔ اِہناں وستاں وِچّ جِہڑِییاں وستُۄیاں میری سیوادارنی چاہیگی لَے جاویگی۔ باکی مَیں جھاڑُۄ ویچݨ آئے رام مُۄرتی نُۄں چُکا دِیاںگا۔ پِچھلے سالاں وِچ میری کلم نُۄں دِتّے گئے سارے مۄمَیںٹۄ- یاد چِنّہ باہر کڈھّ کے رکھّ دِیاںگا۔ کی کرنا ہَے مَیں اِہناں یاد چِنّہ نُۄں٬ جِہڑے کۄئی پِیاری یاد ناں بݨ سکے۔ اِہ سنمان سرٹِیپھِکیٹ٬ ناں پَینشن بݨ سکے ناں جیب وِچّ رَۄݨک کر سکے۔

ہذاراں کِتاباں٬ المارِییاں٬ رَیکاں وِچۄں باہر کڈھّ کے بیلۄڑِییاں کِتاباں باہر کڈھّ دِیاںگا٬ کِتاباں نُۄں دھُپّ لوائُݨی٬ بھاویں وڈّا کھِلارے والا کمّ ہَے- پر کرنا ہی پویگا۔ مکّڑی دے جالے٬ کہڑا کِرلی دے آںڈے٬ کِتاباں وِچلے چِٹّے کِیڑے باہر کڈھّاںگا۔ کِتاباں اُتۄں گھٹّا جھاڑاںگا۔ وادھُۄ کِتاباں کِسے اُسر رہی لائِبریری نُۄں دان کر دِیاںگا۔

ساپھ کپّڑے نال گُرُۄ ساہِباناں دِییاں تسوِیراں٬ مارکس٬ لَینِن٬ گُربکھش سِںگھّ٬ پُۄرن سِںگھّ٬ باوا بلوںتّ٬ والٹ وِٹمَیٹ٬ لِیئۄ ٹالسٹائے٬ وارس شاہ٬ پْرِیتم کَۄر دِییاں تسوِیراں ساپھ کرکے٬ پھیر سجاواںگا۔ جھاڑُۄ نال کمرِیاں دِییاں کںدھّاں ساپھ کراںگا- بیشکّ جالِیاں نال کلّرِییاں کںدھّاں دی کلی- سِیمِںٹّ وی جھڑ جاویگا۔

ہِلدے ٹیبل٬ ٹُٹّی ہۄئی کُرسی٬ چُۄہِییاں دِییاں مۄرِییاں والا سۄپھا٬ پُراݨے ٹرںکّ٬ کِنِّییاں سارِییاں لۄہے دِییاں تاراں٬ پائیِپ٬ کِلّ پترِّییاں٬ بۄتلاں٬ کپّ٬ باہر کڈھّ کے سِکںدّر کباڑِیئے نُۄں چُکا دِیاںگا۔

نہا دھۄ کے٬ دھۄتے کپّڑے پہِن کے٬ چِہرے اُتے مُسکان لِیا کے٬ متھّے نُۄں چڑھدے سُۄرج دِییاں کِرناں چھُہا کے٬ مَیں نویں سال نُۄں جی آئِیا کہاںگا۔

سویرے سبھ تۄں پہِلاں مَیں کرنَیل سِںگھّ٬ ہرجِںدّرپال سِںگھّ تے دۄہتی نمرتا نُۄں پھۄن کراںگا۔ شُبھ نواں سال کہاںگا۔ پھیر مَیں وِہڑے وِچّ لگے بِرکھاں دی ہرِیاول ماݨاںگا۔ پھُلّاں دا کھیڑا اکھّاں وِچّ وساواںگا۔

مُۄںہ ہنیرے ہی اِکّ نِکّی جہی چِڑی٬ پتا نہِیں کِہڑے دیش وِچّۄں٬ اُڈدی اُڈدی میرے گیٹ دے تکھتے اُتے آ بَیٹھی ہَے۔ آسمانی رںگّ٬ نِکھّرے کھمبھّ٬ دھرتی رںگّی چُںجھّ۔ چُںجھّ وِچّ کاگذ دی کاتر۔ لگدا ہَے ہُݨ چِڑِییاں وی پڑھن لگ پئیِیاں نیں۔ نِکّی جہی٬ سۄہل جِہی چِڑی سُرِیلی آواذ وِچّ بۄلی۔ اُس دی چُںجھّ والی کاگذ دی کاتر میرے پَیراں وِچّ ڈِگّ پئی۔ ہچھّا٬ چِڑی تاں میرے لئی دائوت پتّر لَے کے آئی ہَے۔ مَینُۄں کہِݨ آئی ہَے- شُبھ نواں سال۔

باہر سردی ہَے٬ کۄہرا ہَے٬ دھُںدّ ہَے۔ وِہڑے وِچّ پھلدار بِرکھاں دے پتِّیاں تۄں تریل کترے ڈِگّ رہے ہن۔ بِرکھاں نیں اِشنان کر لِیا ہَے۔ گُلاب دا پَۄدا٬ میرے مۄڈھے دے برابر ہۄ گِیا ہَے- مَیں گُلاب دے پُۄرے کھِڑے پھُلّ نُۄں سُںگھِّیا۔ پھُلّ نیں کِہا ہَے- شُبھ سویر٬ شُبھ نواں سال۔

مَیں سُۄئے دی پٹڑی اُتے سَیر کرن تُر پِیا ہاں۔ سائیِکل پِچھّے٬ پتِّیاں سمیت٬ پاݨی چۄںدِییاں مُۄلِییاں لدّی سائیِکل شہِر ول جا رِہا سی۔ کھیت وِچّۄں مُۄلِییاں پُٹّ کے٬ ٹِئۄُبوَیل تے اۄلُۄ وِچّ دھۄ کے٬ وِکری لئی سبذی مںڈّی جا رِہا سی۔ نویں سال دا آگمن ہَے٬ شائِد مُۄلِییاں دا بھاء چںگّا لگّ جاوے۔

لِںکّ سڑک کِنارے بہُت پُراݨا٬ پِپّل ہُںدّا سی- پھَیلِیا ہۄئِیا۔ ہیٹھاں اِک نِکّی جہی سمادھ ہُںدّی سی۔ ہُݨ پِپّل وڈھّ دِتّا گِیا ہَے۔ بینام جہی سمادھ ودھّ کے٬ اِک وڈّے کمرے دا٬ کِسے دیوی دا مںدّر بݨ گِیا ہَے۔ پِںڈّ دِییاں ساںجھِییاں شاملاٹاں ذمِیناں ملِّییاں جا چُکِّییاں ہن۔ پِںڈّ دے مُںڈّے ہُݨ کھیڈݨ کِتھّے؟ نیڑے دے گھر پھَیلدے پھَیلدے ساںجھے چھپّڑ اُتے کابذ ہۄ چُکّے ہن۔ لگّدا ہَے سال پِچھاںہ نُۄں تُر رہے ہن۔ پر مَیں تاں پِچھاںہ ولّ نہِیں تُرنا- مَیں تاں کُجھ نواں کرنا ہَے-نواں سال ہَے۔

بہُتے سِیاسی بںدّے بہُرُۄپِیئے نہِیں٬ گِرگٹ ہن۔ رںگّ بدلدے ہن۔ اِیمان بدلدے ہن۔ اِشٹ بدلدے ہن۔ تاکت نشِیلی ہوا دے رُکھّ ویکھدے ہن۔ بہُت مال اِکٹھّا کردے ہن- کِیمتی کباڑ۔ پر اںدّرۄں اُہ کھالی ہُںدّے ہن۔ دہاکے بِیت گئے ہن- میرا رںگّ سُۄرج دا رںگّ ہَے۔ میری تۄر سُۄرج دی تۄر ہَے۔ سُۄرج اُتے ہۄر کۄئی رںگّ نہِیں چڑھ سکدا۔ اجّ مَیں آپݨے لال رںگّ نُۄں ہۄر لِشکاواںگا- چمکاواںگا۔ سمیں دے بھرِشٹ دھبّے دھۄواںگا۔ نواں سال مُبارک کہاںگا۔

مَیں داݨا مںڈّی وِچّ جاواںگا۔ داݨِیاں دے بۄہڑ دے سِرہاݨے نِیوی پائی بَیٹھے کِسان نُۄں کہاںگا- اِس وار داݨے تھۄڑے ہۄئے- بۄہل نِکّا لگا- ہِمّت ناں ہار۔ نویں سال نال نواں ہُںگّارا لَے کے اگے تُر۔ ہۄر ہِمّت جُٹا- اگلی وار داݨِیاں دا وڈا بۄہل لگیگا۔

مَیں جھُگّی جھَۄپڑی بستی جاواںگا۔ نںگّ دھڑںگّے مِٹّی وِچّ کھیڈ رہے بچِّیاں نُۄں اِکٹھّا کراںگا۔ مُۄںہ ہتھّ دھُیا کے٬ بچِّیاں نُۄں نیڑے دی ساپھ تھاں اُتے بَیٹھاواںگا۔ اکھّراں بارے دسّاںگا۔ دسّاںگا کِہ 2014 کِویں بݨِیا؟ 2014 دے بنݨ وِچّ اُہناں دے ماپِیاں دا کِنّا کُ ہِسّا ہَے؟ 2013 دی گِݨتی وِچّ کِرتِییاں مذدُۄرا کِئۄں شامل نہِیں سن۔ بچِّیاں نُۄں سکُۄل دا راہ دِکھاواںگا۔ کہاںگا- تُسِیں مہِذ وۄٹ نہِیں بنݨا- سِرپھ نگ نہِیں بنݨØا- منُکھّ بنݨا ہَے۔

ریلوے سٹیشن نیڑے بھِیکھ لئی ہتھّ اڈّی کھڑی بچّی نُۄں کہاںگا- ریل گڈِّییاں دِییاں چِیکاں گِݨ۔ اِہناں چِیکاں وِچّ تیری وی اِک چِیک ہَے۔ آپݨِییاں گلّہاں اُتّے جمّ چُکّے اتھرُۄیاں دِییاں گھرالاں نُۄں پُۄںجھ۔ سمیں دی گتی ناپ۔ سماں اگاںہ نُۄں دَۄڑ رِہا تاں٬ تُۄں کِئۄں اُتھے ہی کھڑی ایں؟ سکُۄل دی مَیڈم نُۄں شُبھ 2014 کہِ کے تے جمات وِچّ بَیٹھ جا۔ آپݨے ہتھّاں دے کھالی کاسے نُۄں اکھّراں نال بھر۔ ڈر ناں٬ مَیں جُۄ تیرے نال ہاں۔

مَیں شمشانگھاٹ جاواںگا۔ پھِرکُۄ پھساداں وِچّ مارے آپݨے اِکلۄتے پُتّر دی مڑھی سراہݨے بَیٹھی ماں پاس پل بَیٹھاںگا۔ ماں٬ تُۄں آپݨے دُکھّ وِچّ مَینُۄں شامل کر لَے۔ 1947 دے کتلییام وِچّ٬ 1984 دے کتلییام وِچّ٬ 2002 دے کتلییام وِچّ٬ ہذاراں ماواں دے بیکسُۄر پُتّر مارے گئے۔ ماں٬ رُدن ناں کر۔ اُٹھّ٬ میرے نال وِشواش- سبھا وِچّ شامل ہۄ۔ سمُۄہ دا اںگّ بݨ جا۔ آپݨا دُکھّ سمُۄہ دی جھۄلی وِچّ پا دے۔ مِل کے ارداس کر۔ 2014 اُتے 1947, 1984, 2002 دا پرچھاواں ناں پوے۔ منُکھّ جِیئۄُںدا رہے۔ کھُشِییاں ماݨے۔

جںگّاں وِچّ مارے گئے٬ بینام سِپاہِییاں دی یادگار ساہمݨے کھلۄ کے دۄ مِںٹّ مَۄن رکھّاںگا۔ ہے پروردگار٬ اِہناں بینام رُۄہ نُۄں آپݨے آپݨے نام مِل جاݨ۔ اِہناں دی پچھاݨ پرت آوے۔ اِہناں جِںدّاں نُۄں آپݨے گھر دے پتے مِل جاݨ۔ اِہناں دے سروِس نمبّراں وِچّۄں 2014 دی پچھاݨ ہۄ جاوے۔ کھلۄتے سمیں وِچ گتی آ جاوے۔

ذِںدّگی دے اُہناں گِیتکاراں پاس جاواںگا جِہناں نال ذِںدّگی نیں وپھا نہِیں کِیتی۔ ڈھاہے تے اُداس کھڑے اُس کِسان پاس جاواںگا٬ جِس دی اُپجائۄُ ذمِین درِیا رۄہڑ کے لَے گِیا۔ اُس بیکُۄر چِترکار پاس جاواںگا٬ جِس دے مانوی چِتراں وِچّۄں شاکھسات رُۄہ دھڑکدی سی پر اُہناں دی چھاتی ہیٹھلا دِل کدی ناں دھڑکِیا۔ اُہناں کلماں پاس جاواںگا٬ جِہنا دی جڑھ ناں لگی۔ پھُلّ ناں بݨ سکی۔ اُہناں کلماں پاس جاواںگا- لِکھدِیاں لِکھدِیاں اُںگلاں گھسی گئیِیاں٬ سمیں ڈھل گئے٬ یُگّ بدل گئے٬ پر اُہناں لئی ناممݨا دا اِک نِکّا جِہا لمہا ناں آئِیا۔ مَیں اُہناں نُۄں کہاںگا٬ آس نُۄں ناں مرن دِئۄ٬ کمّ نُۄں ناں آرام کرن دِئۄ۔ جے 2013 نہِیں سی تاں 2014 اُتے وِشواس رکھّۄ۔

پتّݨ ’تے کھڑا مَیں کِشتی لئی۔ پُۄراں دے پُۄرے مَیں پار لںگھّائے۔ پر آپ ناں ہۄئِیا پار٬ آپ رِہا وِچّ مںجھّدھار۔ سَیںکڑے چپٹے پاتراں نُۄں مَیں بہُکۄنی منُکھّ بݨائِیا۔ پُۄرا۔ پر آپ رِہا سدا ادھُۄرا۔ سَیںکڑے شِشاں نُۄں راہے پائِیا٬ اگّے مںذّل ولّ تۄرِیا٬ پر آپ رِہا سدا چَۄہارے۔ مَیں بِرکھاں اُتے آپݨا نام لِکھِیا۔ بِرکھ ودھِیا۔ نام پھَیلِیا۔ پر مَیں سُںگّڑِیا۔ کھڑا رِہا رُکھّاں دی جِیراںد۔ باراں سال مالک دِییاں مجھّاں چرائیِیاں۔ چَۄوی سال اکلاں دا بھٹھّ جھۄرِیا۔ اٹھّتالی سال کلم گھسائی۔ ناں کِدھرے ہۄئی رسائی- 1937 تۄں تُرِیاں تُردِیاں 2013 وِچّ گۄتا کھا کے٬ 2014 دے کِنارے آ لگّا ہاں- ہے 2014 راہ دے۔

اج مَیں اُہناں سارِییاں تھاواں نُۄں یاد کراںگا٬ جِتھے کدی مَیں گِیا ساں۔ آپݨے آپ نُۄں چںگّا چںگّا مہِسُۄس کِیتا۔ جِتھے گِیاں اُۄݨاں بھرِییاں گئیِیاں۔ اُہناں چںگِّییاں تھاواں تۄں مَیں کُجھ لَے کے آئِیا۔ سامبھِیا۔ کِتے مَیں اُہناں چںگِّییاں تھاواں دِییاں پِیارِییاں یاداں بھُل ناں جاواں۔ اجّ دے دِن مَیں اُہناں ہُسِین لمہِیاں نُۄں مُڑ تاذا کردا ہاں۔ مدراس دا مہِینا بِیچ جِتھۄں مَیں سمُںدّری گھۄگے اُتے سادھُۄ سِںگھّ دا نام اُکروائِیا۔ للِتپُر دے جںگّل جِتھے میرا اَۄٹر ہوائی جہاذ اُترِیا۔ چَیل دی اُہ پہاڑی چۄٹی جِتھے برپھ اُتے مَیں آپݨے پَین دی نِبھّ نال لِکھِیا - مرد اگمّڑا۔ لاہَۄر دے نیڑے راوِیئۄں پار٬ سرائے جہاںگِیر وِکھے پاکِستانی سکُۄلی بچِّیاں نال تسوِیر کھِچوائی۔ مَیں دھاراوی جھَۄمپڑ بستی گِیا٬ جِتھے سُۄرج بہُت دیر نال چڑدا ہَے تے چھیتی ہی ڈُبّ جاںدا ہَے۔ آپݨے نانکا پِںڈّ گںڈِّیوِںڈّ دی اٹھّ بھَۄݨِییاں والی کھُۄہی نُۄں جا کے پُچھّاںگا- ترِییاں بھَۄݨِییاں کِئۄں بھَۄݨۄں ہٹ گئیِیاں- تیرِییاں لجّاں کِئۄں بیلجّ ہۄ گئیِیاں۔ تیرا پاݨی کِئۄں پتال نُۄں جا لگّا! چۄہلا ساہِب نیڑے درِیا بِیاس دے ڈھاہے کںڈّے آپݨے سَۄہرِیاں دے پِںڈّ جاواںگا- ڈھاہے تۄں ہیٹھاں اُتراںگا۔ ٹھںڈّے بریتے اُتّے چَۄںکڑی مار کے بَیٹھاںگا تے بِیتے جنّتی- وکتاں نُۄں یاد کراںگا۔ نارِیئل بِرکھاں دے جھُںڈّاں وِچّۄں دی نِیواں ہۄ کے نِکلی ہوا نُۄں٬ لَے کے چِنار دے بِرکھاں نُۄں گلوکڑی پا٬ نِکلدی ہوا دے سںگّم دا گواہ بݨاںگا۔ آپݨے اںدّر دی ہِراسی٬ باسی ہواڑ نُۄں باہر کڈھّاںگا۔ آپݨا دِل اںدّرلِییاں تریڑاں تے کوِتا بھون دِییاں باہری دِیواراں دِییاں تریڑاں٬ چںدّ دِییاں رِشما نال بھراںگا۔ بہار دی کھُشبُۄ نیڑے نیڑے ہۄویگی۔ دِیوار دا اِک جھرۄکھا مَیں نہِیں بھراںگا- پںچھّی گھر وسائُںݨگے- بۄٹ چہِچہائُںݨگے۔ نویں سال دا ست باگاں دی کھُشبُۄ نال٬ سواگت کراںگا۔ باگاں نُۄں کہاںگا کِہ کھُشبُۄ دا سپھر سِرپھ اِک دِن دا ناں ہۄوے- مہِکاں دا پںدھّ جاری رہے۔

سرکاری کنِّیاں ہائی سکُۄل جاواںگا- جِتھے میرِییاں دۄویں بیٹِییاں پڑھِییاں تے پروان چڑھِییاں۔ سکُۄل جاواںگا۔ بچِّییاں نُۄں شُبھ نواں سال کہاںگا۔ آس کرۄ اِہ سال بِیتے سالاں دی ہوس- دھُۄڑ اُتّے مِٹی پاوے۔ آ رہے چںگّے سالاں دی آس بناویں۔ کام٬ کالۄں٬ کالکھ تے کلںکّ دُۄر کرے۔ گِیان چانݨ ودھاوے۔