اِکّ پُراݨی یاد دسّݨ لگّا ہاں٬ جِس دا سمبّںدھّ اِس چرچا دے نال ہَے کِہ پںجّاب دی نوِیں سرکار بݨن نال سرکاری مہِکمِیاں دے ہالات بدل گئے ہن۔ ہالات کِنّے کُ بدلے تے بدلے وی ہن کِہ بدلے تۄں بِناں ہی کُجھ لۄک بدل گئے کہی جاںدے ہن اتے جے بدل گئے تاں کِئۄں بدلے٬ اُس پُراݨی یاد تۄں گلّ سمجھݨی کُجھ سَۄکھی ہۄ سکدی ہَے اتے اِہ وی پتا لگّ سکدا ہَے کِہ کسُۄر کِس دا ہَے۔

مںتّری ماجھے دا سی اتے بۄلی بہُت بھَیڑی بۄلدا ہُںدّا سی۔ ایداں دی اِکّ ہرکت کارن سانُۄں اِکّ لیکھ وِچّ اُس دی نِںدّا کرنی پئی۔ جدۄں اگلے دِنِیں کِسے سماجی سماگم وِچّ اچانک مِلے تاں اُس نیں جھٹّ کِہا: 'تُۄں میرے بارے اُہ کِئۄں لِکھِیا سی؟ تَینُۄں اِہ نہِیں پتا کِہ مَیں کی ہاں؟' مَیں ہسّدے ہۄئے آکھِیا کِہ 'تُسِیں کَۄݨ ہَیں٬ مَیں جاݨدا ہاں تے مَیں کَۄݨ ہاں٬ اِہ تُسِیں جاݨدے نہِیں۔' اُہ کہِݨ لگّا: 'کی ہَیں تُۄں٬ اکھبار دا پتّرکار بݨ گِیا تاں کھُدا نہِیں بݨ گِیا٬ مَیں مںتّری ہاں۔' مَیں پھِر ہاسے وِچّ کِہا: 'نہِیں٬ تُسِیں کچّے تھڑھے اُتّے کھڑے ہۄ٬ مَیں پکّی بُرجی اُتّے کھڑا ہاں۔ اگلی چۄݨ وِچّ ہار گئے تاں تُہاڈا تھڑھا ڈھہِ جاویگا تے تُہانُۄں کِسے نیں پُچھّݨا نہِیں٬ مَیں اۄدۄں وی پتّرکار ہۄواںگا٬ اِس تۄں اگّے جاݨ دی میری کۄئی اِچھّا نہِیں اتے اینی کُ تھاں میرے جۄگی مِیڈِیئے دی کِسے ناں کِسے نُکّر وِچّ بݨی رہیگی۔' اگلی چۄݨ وِچّ اُہ ہار گِیا تے پھِر اِکّ دِن ساڈے دپھتر آ گِیا۔ مَیں اُٹھّ کے ہتھّ مِلائِیا تے نال اُچیچا کِہا: 'سابکا مںتّری جی٬ تُہانُۄں جی آئِیاں'۔ اُہ 'سابکا' دی چھیڑ سُݨ کے چُپّ رِہا اتے اِہ دسّݨ لگّ پِیا کِہ نوِیں سرکار نیں اُس اُتّے کیس بݨا دِتّا ہَے٬ اُہ آپݨا پکھّ رکھّݨا چاہُںدّا ہَے۔ مَیں کِہا کِہ اِہ کمّ تاں کِسے پتّرکار نُۄں پْرَیسّ نۄٹ دے کے کروا لَیݨا سی۔ اُس نیں ہَۄلی جِہی آکھِیا٬ 'مَیں تاں اِکّ پْرَیسّ کانپھرںسّ کر لئی٬ میری کِسے نیں کھبر نہِیں لائی۔' مَیں ہسّ کے کِہا: 'اُنہاں نُۄں پتا لگّ گِیا ہۄݨا کِہ تُسِیں اجّکلّہ سابکا ہۄ گئے ہۄ٬ پر تُہاڈی تھاں نویں مںتّرِییاں نُۄں اِہ کَۄݨ دسّیگا کِہ بھلک نُۄں اُنہاں نال وی اِہۄ ہۄݨا ہَے؟'

جِہڑی گلّ اسِیں ایتھے لِکھی ہَے٬ اِس دا آدھار اِہ کھبر ہَے کِہ بھارت دے چِیپھ جسٹِس نیں بھارت دی سبھ تۄں وڈّی جاںچ ایجںسّی سی بی آئی اپھسراں نُۄں چۄبھ لائی ہَے۔ جسٹِس رامنّا نیں کِہا ہَے کِہ سرکاراں تاں آئُںدِییاں-جاںدِییاں رہِںدِّییاں ہۄݨ کارن وکتی ہُںدِّییاں ہن٬ تُسِیں ستھائی نَۄکری والے ہۄ٬ سرکار بدلݨ نال بدل ناں جائِیا کرۄ٬ نِئم-کانُۄن مُتابک چلِّیا کرۄ۔ اِہ گلّ وڈّا سچّ ہَے کِہ سرکار بدلݨ نال بھارت دِییاں کیںدری ایجںسِّییاں والے وی اتے راج دِییاں ایجںسِّییاں دے اپھسر وی نویں ہاکم دے مُۄںہ ولّ جھاکݨ لگّدے ہن تے نِئماں نُۄں نویں ہاکماں کھاتر اُلںگھّݨ لئی تِیار ہۄ جاںدے ہن۔ اُنہاں نُۄں سمجھ ہُںدّی ہَے کِہ نَۄکری جاں اپھسری دیش دے سںوِّدھان مُتابک کرنی چاہِیدی ہَے٬ پر سِیاسی آگُۄیاں نیں ایداں دی دہِشت پا رکھّی ہَے کِہ جِس کِسے نیں مَۄکے دے مالک سِیاسی آگُۄ دی اکھّ دے اِشارے مُتابک کمّ ناں کِیتا٬ اگلے دِن اُس نُۄں بِسترا چُکا کے دُۄسری تھاں تۄرِیا جا سکدا ہَے۔ اُنہاں دے وی پروار ہن۔ اجّ پٹھانکۄٹ لگّے جِس اپھسر نُۄں بچِّیاں دے اِمتِہان نیڑے ادھّی رات اُٹھا کے سویرے راج دے دُۄسرے پاسے مانسا نُۄں جاݨ دا ہُکم دے دِتّا جاوے٬ پروار چھڈّ کے کھڑے پَیر جاݨا اَۄکھا ہۄوے٬ اگلے دِن اُہ کِسے مںتّری نُۄں مِلݨ اتے پہُںچّ بݨائُݨ رُجھّ جاںدا ہَے۔ ہرِیاݨے وِچّ اشۄک کھیمکا ناںء دے اپھسر دی جِنّے سال سروِس ہَے٬ اُس دے نَۄکری دے سالاں نالۄں ودھّ تھاںئیِں اُس دی بدلی کِیتی جا چُکّی ہَے تے بِسترا اُہ رۄذ رات بنّہ کے سَۄںدا ہَے کِہ بھلکے نوِیں تھاں جاݨا پَے سکدا ہَے٬ پر سارے اپھسر ایداں دے نہِیں ہۄ سکدے۔

کِئُںکِہ سارے اپھسر ایداں دے نہِیں ہُںدّے٬ اِس لئی جدۄں کدے سرکار بدلدی ہَے٬ اپھسراں دی پہِلی کۄشِش اِہ شُرُۄ ہۄ جاںدی ہَے کِہ کِسے مںتّری تکّ پہُںچّ کر کے پکّی دھِر لبھّی جاوے تاں کِہ اِس سرکار دے راج دَۄران اُس دی اۄٹ نال دِن کٹّے جا سکݨ۔ اِہۄ دَۄڑ ہر وار سرکاراں لئی من-آئیِیاں کرن دا سببّ پَیدا کردی ہَے اتے اِہی دَۄڑ اِس وکت پںجّاب دی نوِیں سرکار دے مںتّرِییاں دے دُیالے لگّی دِسّݨ لگّ پئی ہَے۔ کلّہ دے سِرے دے بھْرِشٹ اپھسر جا کے اُنہاں دے گۄڈے گھُٹّ کے کہی جاںدے ہن کِہ پِچھلی سرکار دے بھْرِشٹاچار تۄں اسِیں بڑے اکّے پئے ساں اتے نوِیں سرکار اُڈِیکدے ساں٬ شُکر ہَے تُہاڈی سرکار بݨی ہَے٬ جِتھّے مرذی لُیا دِئۄ٬ مَیں اگلے پںجّے سال تُہاڈے تۄں بِناں کِسے کۄل نہِیں جاݨا۔ ایہی گلّ اُہ کئی ہۄر اڈِّیاں اُتّے جا کے وی نویں مںتّرِییاں نُۄں کہِ کے آئے ہۄ سکدے ہن٬ پر ہر نویں آگُۄ کۄل جا کے ایداں دا رٹن-مںتّری پڑھی جاںدے تے نال 'کھِیال رکھّݨ بدلے کھِیال رکھّݨ' دا سںکّیت کری جا رہے ہن۔ نوِیں آئی سرکار دے مُکھّ مںتّری بھگوںتّ مان نیں آم لۄکاں لئی اِکّ نمبّر جاری کر کے کِہا ہَے کِہ اُہ بھْرِشٹاچار دِییاں شِکائِتاں اِس نمبّر اُتّے کرِیا کرن٬ لۄک کرن وی لگّ پئے تے اُنہاں بارے کاروائی دے چرچے وی ہۄݨ لگّ پئے ہن٬ پر جِہڑے سںکّیت بھْرِشٹاچاری اپھسراں ولّۄں نویں مںتّرِییاں دے گھر جا کے کِیتے جاݨ لگّ پئے ہن٬ بُکّل وِچّ رۄڑی بھنّݨ ورگے اُنہاں سںکّیتاں بارے مُکھّ مںتّری نُۄں کَۄݨ دسّیگا! اِہ گلّ کِسے اِکّ جاں دۄ آگُۄیاں بارے نہِیں٬ کئی نویں مںتّرِییاں بارے سُݨی جا رہی ہَے٬ سچّ-جھُۄٹھ دا پتا نہِیں۔

اجے اِس سرکار بݨی نُۄں مہِینا نہِیں ہۄئِیا٬ کُجھ کدم مُکھّ مںتّری پدھّر اُتّے چُکّݨ نال پںجّاب دے لۄکاں وِچّ بھلّ بݨی ہۄ سکدی ہَے٬ پر جِنّے دائوے کِیتے جا رہے سن٬ اُنہاں بارے تاں لۄکاں نُۄں بہُتا امل ہُںدّا دِسّدا نہِیں۔ جِہڑا اۄپرا جِہا ڈر تہِسِیلاں اتے ہۄر دپھتراں وِچّ ویکھِیا گِیا ہَے٬ اِس ترہاں دا ڈر تاں وِیہ سال پہِلاں جدۄں کَیپٹن امرِںدّر سِںگھّ پہِلی واری مُکھّ مںتّری بݨِیا سی٬ اُس دی آمد نال وی پِیا سی تے چھے کُ مہِینے بݨِیا رہِݨ مگرۄں کھتم ہۄ گِیا سی۔ اُلٹا سارے دپھتراں دے مُلاذماں نیں ریٹ ودھا لئے سن تے کارن اِہ دسّدے سن کِہ اِس نال 'رِسک پھَیکٹر' جُڑ گِیا ہۄݨ کر کے پہِلے ریٹاں نال سردا نہِیں۔ کاروائی اجے تکّ کِنّی کِیتی گئی ہَے٬ کۄئی تھاݨیدار پھڑ لِیا تے تہِسِیل وِچّ کۄئی کلرک بِیبی گْرِپھتار کر لئی٬ کِسے وڈّے اپھسر نُۄں جاں اُس دے کِسے دلال نُۄں ہتھّ پائُݨ دی کۄئی کھبر پڑھن نُۄں نہِیں مِلی۔ چھۄٹے-مۄٹے کرمچاری جدۄں ایداں دا بھْرِشٹاچار کردے ہن تاں آپݨے واستے نہِیں٬ بہُتی واری آپݨے تۄں اُپّر والے وڈّے اپھسر ولّۄں کرن لئی لائے ہُںدّے ہن تاں کِہ اُہ کھُد سچّا ہۄݨ دا بھرم پا کے اپھسری وی کردا رہے اتے کمائی وی چلّدی رہے۔ نوِیں سرکار وِچّ آئے بہُتے وذِیر آم لۄکاں وِچّۄں آئے ہن٬ اِس لئی اُہ کھُد ایداں دے وِہار بارے جاݨدے ہۄݨگے٬ پھِر وی جدۄں پہِلاں واںگ چھۄٹے پُۄںگ پھڑے جا رہے ہن تے وڈّے کِسے مگرمچھّ نُۄں ہتھّ نہِیں پائِیا جا رِہا تاں بھْرِشٹاچار رۄکݨ دا بھرم وی کِنّا کُ چِر رکھِّیا جا سکیگا! املاں دی اُڈِیک آم لۄک بہُتا چِر نہِیں کرِیا کردے۔

نواں مُکھّ مںتّری جے سچمُچّ لۄکاں وِچّ آپݨی سرکار دا بھْرِشٹاچار رۄکݨ دا اکس کائِم رکھّݨا چاہُںدّا ہَے تاں اُس نُۄں سبھ تۄں پہِلاں آپݨے مںتّرِییاں نُۄں کہِݨا پویگا کِہ آپݨے اِس اہُدے نُۄں ستھائی ناں سمجھۄ۔ اُنہاں نُۄں دسّݨا پویگا کِہ اجّ کُرسی تُہاڈے ہیٹھ ہَے٬ بھلک نُۄں لۄک اِس کُرسی تۄں اُٹھا سکدے ہن٬ آپݨے اکس بارے سُچیت رہۄ تے اپھسراں نال اںدّر وڑ-وڑ کے کنّاں وِچّ اِکّ دُۄسرے دا 'کھِیال رکھّݨ' دِییاں جِہڑِییاں گلّاں اُہ سُݨدے تے اگّۄں ہُںگّارا بھردے سُݨے جاݨ لگّ پئے ہن٬ اُہ لۄکاں تۄں گُجھِّییاں نہِیں رہِںدِّییاں ہُںدِّییاں۔ اِہ چرچا اگّے ودھی تاں ستھّاں وِچّ جاویگی اتے پھِر لۄک اِہ کہِݨ لگّ پَیݨگے٬ آم آدمی پارٹی دے پھلاݨے مںتّری نال کمّ ہَے تاں پھلاݨے اپھسر دی جیب گرم کر آئِئۄ٬ باکی کمّ اُہ آپے کروا لِیاویگا۔ اجے گلّاں دا مُڈھّ بجھّا ہَے٬ نوِیں سرکار دے مںتّرِییاں نُۄں اِس کُرسی دے وکتی ہۄݨ دا چیتا ناں رِہا اتے کنّاں وِچّ پَیںدی سِکِّیاں دی چھݨکار نال ایداں بِین اُتّے نچّدے سپّ واںگ جھُۄمݨ لگّ پئے تاں کُرسی پںجّ سال نِبھیگی٬ اِس دی گارںٹّی نہِیں ہُںدّی۔ بھْرِشٹاچار دے وِرۄدھ دِییاں گلّاں کرن پِچھّۄں بھْرِشٹاچار کردے ہۄئے آگُۄیاں نُۄں مںتّری ہُںدِّیاں وی پھڑے جاںدے اسِیں کئی واری ویکھِیا ہَے اتے مہاراشٹر دی اجۄکی سرکار دے گْرہِ مںتّری انِل دیشمُکھ دے پھڑے جاݨ دا کِسّا وی تاذا ہَے۔ اُس دی ہالے ذمانت نہِیں ہۄ رہی اتے اُس راج دی سرکار ولّۄں اُس دے پکھّ وِچّ دِتّی گئی دُہائی لۄک منّݨ لئی تِیار نہِیں۔ یے جۄ پبلِک ہَے٬ سب جانتی ہَے اتے اِہ تکھتے پلٹݨ دی تاکت رکھّدی ہَے۔