اِہ گلّ بہُت سارے لۄک کہِںدّے سُݨے ہن کِہ پںجّاب دی سرکار چلائُںدے سمیں آم آدمی پارٹی دے آپݨے اںدّر اُہۄ جِہے بتھیرے اَیب آݨ وڑے ہن٬ جِنہاں وِرُدھّ لڑن دا نائرا لائُݨ تے وائدا کرن پِچھّۄں اِس نُۄں راج دی ستّا نسِیب ہۄئی سی۔ جدۄں جنتا جناردھن وِچّۄں اِہۄ جِہی کۄئی آواذ آئُںدی ہَے تاں اِس نُۄں سُݨنا اتے آپݨے آپ نُۄں سِدھّے راہ لِیائُݨا جاں پھِر اِسدے سِٹّے بھُگتݨ لئی تِیار ہۄݨا سمبّںدھّت دھِر دا کمّ ہُںدّا ہَے۔ اسِیں اِس بارے کِہا وی تاں سمجھائُݨ والی تُۄتی دی آواذ نگارکھانے وِچّ کِسے نیں سُݨنی نہِیں اتے رہی آم لۄکاں دی گلّ٬ اُنہاں نُۄں دسّݨ دے یتن کرن دی اِس لئی لۄڑ نہِیں کِہ اُہ کِسے دے دسّݨ تۄں ودھّ آپݨے ہڈِّیں ہںڈھّائے تجربے تۄں سِکھّ سکدے ہن۔ پںجّاب دی سرکار جِدّاں چلدی ہَے٬ اِس نُۄں ٹھِیک جاں گلت کہِݨ اُتّے کھپݨ دی تھاں دیکھݨ والی گلّ ہَے کِہ جدۄں کِسے راج وِچّ اِہ ہالات بݨ جاݨ, اُدۄں آم لۄک اُتھّے سرکار چلا رہی دھِر ولّ ویکھݨا چھڈّ کے وِرۄدھی دھِر ولّ دیکھݨ لگدے ہن٬ پر وِرۄدھ دی دھِر وی تاں کۄئی ساہمݨے ہۄݨی چاہِیدی ہَے۔ اِتھّے اُہ وی کِتے رڑکدی نہِیں۔

پِچھلے دِنِیں جدۄں لُدھِیاݨا پچھّمی وِدھان سبھا ہلکے دی اُپ چۄݨ ہۄ رہی سی تاں اِکّ وِدوان بںدّے نیں سانُۄں دسِّیا کِہ لۄک اُتھّے آم کر کے سرکار دے کھِلاپھ ہن اتے اِہ سِیٹ آم آدمی پارٹی دے پلّے نمۄشی پا سکدی ہَے۔ مَیں اُس نُۄں کِہا کِہ تیری رائے ادھّی ٹھِیک ہَے تے ادھّی نہِیں۔ نتِیجا سرکار دے کھِلاپھ نہِیں جاݨا٬ سِیٹ اُسنے اِس لئی جِتّ لَیݨی ہَے کِہ جِہڑی دھِر نال مُکابلا ہَے٬ اُنہاں دا گھر پاٹا ہۄئِیا ہَے تے اِکٹھّے ہۄݨ بِناں جِتّ نہِیں سکدے۔ اُسدی رائے سی کِہ بھارتی جنتا پارٹی آپݨا وۄٹ ادھار آکھری دِناں وِچّ کاںگرس دے پکھّ وِچّ بھُگتا دیویگی تاں کِہ راج سبھا سِیٹ کھالی ناں ہۄ جاوے اتے اِس کھالی تھاں تۄں اروِںدّ کیجرِیوال راج سبھا مَیمبر ناں بݨ سکے۔ وۄٹاں پَیݨ تۄں اِکّ دِن پہِلاں مَیں اُہنُۄں کِہا کِہ بھاجپا آپݨی نِیتی بدل چُکّی ہَے٬ کِئُںکِہ اُس نُۄں سمجھ پَے گئی ہَے کِہ کاںگرس جِتّݨ دے مُۄڈ وِچّ جدۄں نہِیں تاں آپݨِییاں وۄٹاں آپݨے بںدّے نُۄں اِس لئی پائیِیاں جاݨ کِہ اگلی چۄݨ دا پڑُلّ بنّہݨ وِچّ کُجھ مدد مِل سکیگی۔ جِہڑی گلّ مَیں اُس وکت اُس لیکھک نُۄں آکھی سی٬ اُہۄ اجّ آپݨے پاٹھکاں نُۄں کہِݨ لگّا ہاں۔

کِسے وی لۄکتںتّر لئی بہُت ذرُۄری سمجھِیا جاںدا ہَے کِہ اُتھّے وِرۄدھی دھِر مذبُۄت اتے پْربھاو پائُݨ جۄگی اکل دی مالک ہۄوے تے اِہۄ گلّ اِس ویلے پںجّاب وِچّ دِسدی نہِیں۔ اجّ دی گھڑی پںجّاب وِچّ مُکھّ وِرۄدھی دھِر وِدھان سبھا وِچّ وی اتے جنتک مَیدان وِچّ وی کاںگرس پارٹی ہَے٬ پر اِس پارٹی دی پںجّاب دی لِیڈرشِپّ وی ہرِیاݨے والِیاں تۄں وکھّری نہِیں نِکلدی جاپدی۔ ہرِیاݨے وِچّ جِتّݨ دی ہالت بݨن دے بائد پِچھلے سال اِہ اِس لئی ہار گئے سن کِہ آپۄ آپݨی سِیٹ جِتّݨ دی بجائے ہر اُس لِیڈر دی سِیٹ ہرائُݨ دے کمّ لگّ گئے سن٬ جِہڑا سرکار بݨائُݨ جاں بݨ گئی تاں چلائُݨ دے وکت راہ دا رۄڑا بݨ سکدا سی۔ پںجّاب وِچّ اِسے چُستی نیں 2007 اتے پھِر 2012 وِچّ کاںگرس نُۄں جِتّݨ نیڑے پُجّ کے وی جِتّݨ نہِیں سی دِتّا۔ جِہڑا کُجھ پںجّاب دے کاںگرسِییاں نیں بِیتے دِنِیں لُدھِیاݨے دے اِکّ ہلکے دی اُپ چۄݨ وِچّ کِیتا ہَے٬ اُنہاں دا اُمِیدوار آپݨی پارٹی دے سُۄبا پْردھان اتے لُدھِیاݨے دے جِتّے ہۄئے لۄک سبھا مَیمبر امرِںدّر سِںگھّ راجا وڑِںگّ نال بہِݨ نُۄں تِیار نہِیں سی تے وِدھان سبھا وِچّ وِرۄدھی دھِر دے آگُۄ پْرتاپ سِںگھّ باجوا نال وی۔ چۄݨ ہار جاݨ پِچھّۄں وی ناں کاںگرس دی ہائی کمان اِنہاں نُۄں اِکٹھّے کر سکݨ وِچّ سپھل ہۄئی اتے ناں اِکّ سال لںگھّݨ مگرۄں وی ہرِیاݨا وِدھان سبھا وِچّ آپݨی پارٹی ولّۄں وِرۄدھی دھِر دے آگُۄ دی چۄݨ کرن جۄگی ہۄئی ہَے۔ راج کردی بھارتی جنتا پارٹی ہرِیاݨے وِچّ اِنہاں دا مذاک اُڈائُںدی تے کہِںدّی ہَے کِہ جِہڑے لۄک وِرۄدھی دھِر دا آگُۄ چُݨن دی سہِمتی نہِیں کر سکدے٬ راج دی کی سیوا کرنگے٬ اِسے لئی اِس راج دے لۄک اِنہاں نُۄں مُۄںہ نہِیں لائُںدے۔ پںجّاب دے کاںگرسِییاں بارے وی بھوِکھّ وِچّ آم لۄک جدۄں اِہۄ کہِݨ لگّ پئے تاں اگلی چۄݨ کامیابی نال اِہ کِدّاں لڑ لَیݨگے؟

جِہڑا اکالی دل وِرۄدھ دی دُۄسری دھِر ہُںدّا سی٬ آپݨے نویں پْردھان دی اگوائی ہیٹھ پچھڑ گِیا ہَے تے اجے ہۄر گۄتے کھاݨ والے راہ پِیا پھِردا ہَے۔ پْردھان تۄں اواذار ہۄئے آگُۄیاں دی ڈھاݨی اِکٹھّے ہۄ کے سْری اکال تکھت ساہِب بینتی کرن پہُںچّ گئی تاں لۄک سمجھدے سن کِہ ہالات مۄڑا کٹّ لَیݨگے٬ پر اِسدا اسر سِرپھ اِنا ہۄئِیا کِہ اُتھّۄں پھَیسلا کرن والے سِںگھّ ساہِبان وِچّۄں اِکّ جݨا اُہ رُتبا گُیا بَیٹھا تے اِنہاں دے اِکّ دھڑے دی پْردھانگی کرن آ گِیا٬ ہۄر کۄئی کھاس گلّ ہۄئی ہی نہِیں۔ اکالِییاں دا اِتِہاس دسّدا ہَے کِہ جدۄں اِہ اِکٹھّے ہۄئے٬ اُدۄں وی اِکلّے جِتّݨ جۄگے اِہ کدے نہِیں سن ہۄئے٬ سںتّ ہرچںدّ سِںگھّ لَۄںگۄوال دے کتل دے بائد دی ستھِتی نیں اِکّ وار ذرُۄر جِتا دِتّا سی اتے اگّۄں وی اکالی آگُۄیاں دی اِہۄ جِہی کۄشِش نہِیں جاپدی کِہ اِکٹھّے ہۄݨا ہَے۔ اِکّ دھڑا آپݨا ادھار گُیا چُکّا ہَے٬ پر اِس پارٹی دِییاں سارِییاں جائِداداں دا کبذا اُس دھڑے کۄل ہۄݨ کر کے باکی سارِیاں نُۄں مائِک کمذۄری کارن ٹُٹّے دِل نال پِچھّے پرتدے دیکھݨ دے سُپنے لَیںدا ہَے۔ دُۄسرا دھڑا جنتک وہِیر آپݨے نال جُڑدی ہۄݨ دے سُپنے لَیںدا ہۄئِیا مائِیادھاری دھڑے نُۄں آپݨے وِہڑے وڑدا دیکھݨ دی اُڈِیک وِچّ ہَے۔ اِہ اُڈِیک اکالِییاں دے جِس وی دھڑے جاں جِس وی آگُۄ دی ہۄوے٬ لۄکاں نُۄں اِس نال متلب نہِیں٬ اُہ اکالی ایکے دی اُڈِیک کرن دی تھاں جِہڑی وی کۄئی دھِر بدل بݨ سکدی ہۄئی٬ اُسدے نال جُڑنا شُرُۄ کر دیݨگے تے اِہ گلّاں چلّݨ لگّ پئیِیاں ہن کِہ اِنہاں دۄواں دھڑِیاں دا کاڈر ہَۄلی-ہَۄلی نویں راہ لبھّݨ لگّ پِیا ہَے۔

مَۄجُۄدا ستھِتی وِچّ جے کۄئی دھِر ہَۄلی-ہَۄلی آپݨے پَیر اگّے ودھݨ دا دائوا ذۄر نال کردی ہَے تاں اُہ بھاجپا ہَے۔ جنتک ادھار والے کئی آگُۄ اُس پاسے جاݨ دِییاں کھبراں آ رہِییاں ہن جاں اچانک اِدّاں ہۄݨ دا پْربھاو بݨائِیا گِیا ہۄوے٬ پر اِکّ کھیتر تۄں اِہ ہُںدّا ساپھ دِس رِہا ہَے۔ اِکّ یُۄنِیورسِٹی دے وائیِس چاںسلر دی وِیڈِیئۄ پِچھلے دِنِیں پںجّاب دے لۄکاں وِچّ وائِرل ہۄئی ہَے٬ جِس وِچّ اُہ آر اَیسّ اَیسّ دے مُکھی ساہمݨے اِس ترہاں بۄل رِہا ہَے٬ جِویں کِسے وِبھاگ دے وڈّے اپھسر مۄہرے کۄئی چھۄٹا ادھِکاری آپݨے ذِمّے لگّے کمّاں بارے کِیتے-اݨکِیتے دی رِپۄرٹ پیش کردا ہَے۔ بڑے لۄک ہَیران ہۄئے سن کِہ اِہ کی ہۄ رِہا ہَے٬ پر اسِیں ہَیران نہِیں ہۄئے٬ کِئُںکِہ اِہ وِیڈِیئۄ باہر جدۄں ہالے نہِیں آئی سی٬ اُدۄں وی سانُۄں پتا سی اتے اِس نالۄں بڑا کُجھ ودھّ پتا سی۔ اِہ بُدھِّیجِیوی لۄک جِس پارٹی دا پْربھاو ودھدا دیکھدے ہن٬ بہُتا کر کے اُسے نال جُڑن لگدے ہن اتے اِہۄ جِہا تجربا ساڈے پںجّاب دے لۄکاں نُۄں کئی وار ہۄ چُکّا ہَے۔ اجّ تۄں پںجّاہ کُ سال پہِلاں تک جدۄں کھبّے پکھّی دھِراں تاکت والی ہَیسِیئت ہُںدِّییاں سن٬ اُدۄں اِدھّر وی بُدھِّیمان لۄک اِدّاں ہی جُڑِیا کردے سن۔ بہُت سارے وِدوان کہے جاںدے جاں سچّمُچّ دے وِدوان٬ پر مَۄکپْرساتی دی یۄگتا والے لۄک اُبھّردی جاں اُبھّر سکدی ہر کِسے دھِر نال جُڑ سکدے ہن تے اجّکلّہ اِدّاں دے لۄک بھاجپا نال جُڑ جاݨ وِچّ چمکدا بھوِکھّ دیکھدے ہن۔ وائیِس چاںسلر دی وِیڈِیئۄ آئُݨ پِچھّۄں بہُت سارے جاݨکاراں نیں سانُۄں کئی ہۄرناں بارے وی اِدّاں دی جاݨکاری بھیجݨ دی کھیچل کِیتی اتے کہِںدّے ہن کِہ اِس پکھّۄں باکائِدا گِݨی-مِتھی سرگرمی چلّ رہی ہَے کِہ وِدِّئک ادارِیاں وِچّ اِدّاں دی ہالت بݨ جاوے کِہ اُتھّۄں نِکلدے مَیرِٹ والے لۄک اِس پاسے تُرے جاݨ اتے ہۄرناں دی باںہ وی پھڑی لِیائُݨ۔

سانُۄں اُہ دَۄر یاد ہَے٬ جدۄں پںجّاب وِچّ وی اتے اِس دیش وِچّ وی کھبّے پکھِّییاں دے پْربھاو ہیٹھ بہُت سارے دُۄسرے لۄک سماجوادی سۄچ اتے پْرچار والے ادارے اتے سںسّتھاواں بݨا لَیںدے سن اتے کھبّے پکھّی آگُۄ بڑے کھُش ہۄئِیا کردے سن۔ اِس ستھِتی نُۄں سمبھّالݨ دی تھاں اُس ویلے دۄ وڈِّییاں کھبِّییاں پارٹِییاں دے آگُۄ اِکّ دُۄسرے نُۄں نِیواں وِکھائُݨ اتے اِہ سابت کرن رُجھّے رہے کِہ اسلی کھبّی دھِر اُہۄ ہن٬ دُۄسری پارٹی کۄل ٹھۄس پْرۄگرام کۄئی نہِیں تے نِیتِییاں وی ڈںگّ-ٹپائۄُ ہن۔ پںجّاب دے مُلاذماں وِچّ جدۄں وی کِسے مسلے لئی جنتک پْرۄگرام دا وکت ہُںدّا جاں کِسے ادارے دی جنتک چۄݨ ہُںدّی تاں سبھ تاکت اِکّ دُۄسرے وِرُدھّ جھۄک دِتّی جاںدی اتے نتِیجا اِہ نِکلدا کِہ دۄواں دھِراں دا کاڈر بھوِکھّ وِچّ وی کدے اِکٹھّے ہۄݨ دی آس رکھّݨ دی تھاں اِکّ دُۄسرے دے پکّے شرِیک دا وِہار کرن لگّ پَیںدا سی۔ اِنہاں دھِراں دی اِس کھہِبڑ دَۄران اِنہاں دے اُلٹ پہُںچّ دِییاں سارِییاں دھِراں وکتی تَۄر اُتّے اِکٹھِّییاں ہۄ جاںدِییاں سن تے پھِر اُنہاں دی اِس وکتی ایکتا وِچّۄں ہَۄلی-ہَۄلی اِکّ دھِر جِہڑی مذبُۄت ہُںدّی گئی٬ اجّ اُہ اِس سۄچ تک پہُںچّ گئی ہَے کِہ پںجّاب وِچّ اگلی وار نہِیں تاں اگلیری وار ستّا ہاسل کرنی ہی کرنی ہَے۔ اِہۄ جِہی سۄچ لئی اُہ ہر داء ورتݨ لگّے ہن تاں کۄئی اِس نُۄں گلت نہِیں کہِ سکدا٬ کِئُںکِہ اِہۄ تاں راجنِیتی ہَے۔

اِہۄ تاں راجنِیتی ہَے٬ بھوِکھّ دی اُہ راجنِیتی٬ جِس بارے پںجّاب وِچّ اِس ویلے راج کردی دھِر وی سۄچݨ یۄگ نہِیں تے جِہڑی پارٹی اجّ دے دِن تک جنتک ادھار پکھّۄں تے وِدھان سبھا دی وِرۄدھی دھِر وجۄں اِہ کُجھ کر سکدی ہَے٬ اُسدے آگُۄ وی اِہ سۄچݨا نہِیں چاہُںدّے۔ بھوِکھّ اچانک سٹّ مارن دی تھاں اگیتے سںکّیت دِںدّا ہُںدّا ہَے اتے اِس وکت وی اُہ سںکّیت دےئی جاںدا ہَے٬ جے کۄئی سمجھݨا چاہے تاں۔