پرواس دا رُجھان سدِییاں تۄں چلدا آ رِہا ہَے۔ رۄذی رۄٹی لئی بںدّا پںچھِّییاں واںگ اِکّ جگہا تۄں دُۄجی جگہا جاںدا رہِںدّا ہَے٬ بیشک اُس نُۄں انیکاں دِکّتاں دا ساہمݨا وی کرنا پَیںدا ہَے۔ گَیر کانُۄنی ترِیکِیاں نال دُۄجے دیشاں نُۄں جاݨ سدکا انیکاں لۄکاں نُۄں آپݨی جان تۄں وی ہتھّ دھۄݨ پَے جاںدے ہن۔ پر اِسدے باوجُۄد پرواس دا اِہ سِلسلا لگاتار جاری ہَے۔ پِچھلے ڈیڈھ کُ دہاکے تۄں پرواس دا رُجھان بڑی تیذی نال ودھِیا ہَے۔ اِس رُجھان دَۄران بہُت سارے بںدّے گَیر کانُۄنی ڈھںگّاں نال وکھّ وکھّ دیشاں دی دھرتی اُتّے پَیر ٹِکائُݨݨ وِچّ سپھل ہۄئے ہن۔ امرِیکا وِچّ وی بہُت سارے بھارتی گَیر کانُۄنی ڈھںگّ نال گئے۔ پر ہال ہی وِچّ امرِیکا وِچّ نویں بݨے راشٹرپتی ڈَۄنلڈ ٹرمپّ ولّۄں سہُں چُکّدے ہی امرِیکا وِچّ گَیر کانُۄنی ڈھںگّ نال رہِ رہے لۄکاں نُۄں ڈِپۄرٹ کرن دا فَیسلا کِیتا گِیا۔ 5 پھروری نُۄں اِکّ امرِیکی پھَۄذی جہاذ 104 بھارتِییاں نُۄں لَے کے امّْرِتسر ہوائی اڈّے اُتّے لَیںڈ کِیتا۔ بہُت ہی ہَیرانی بھرِییاں تسوِیراں سۄشل مِیڈِییا ’تے وائِرل ہۄئیِیاں٬ جِنہاں وِچّ ڈِپۄرٹ ہۄ کے آئے بھارتِییاں دے ہتھّاں نُۄں کڑِییاں اتے پَیراں نُۄں بیڑِییاں لگِّییاں ہۄئیِیاں سن۔ بھاویں کِہ امرِیکی کانُۄن مُتابک اِہ کڑِییاں اتے بیڑِییاں ہر اُس پرواسی نُۄں لائیِیاں ہی جاںدِییاں ہن٬ جۄ گَیر کانُۄنی ڈھںگّ نال امرِیکا وِچّ پھڑے جاںدے ہن۔

ڈِپۄرٹ ہۄ کے آئے اِنہاں بھارتِییاں وِچّ پںجّاب دے 30, ہرِیاݨا دے 33, گُجرات دے 33, مہاراشٹر دے 3, یُۄپی دے 3 تے چںڈِّیگڑھ دے 2 ناگرِک شامل سن۔ اِنہاں وِچّ 18 سال تۄں گھٹ دے 12 بچّے تے 24 اَۄرتاں شامل سن۔ امرِیکا وِچّ 18000 تۄں ودھّ گَیر کانُۄنی بھارتِییاں دے ہۄݨ دا اںدّاذا لائِیا جا رِہا ہَے٬ جِنہاں اُتّے ڈِپۄرٹ کِیتے جاݨ دی تلوار لٹک رہی ہَے۔ اِہ وی خبراں آ رہِییاں ہن کے اِہ گِݨتی اِس تۄں ودھّ وی ہۄ سکدی ہَے۔ ہُݨ سوال اِہ پَیدا ہُںدّا ہَے ڈِپۄرٹ کِیتے جاݨ دے ورتارے واستے ذِمّیوار کَۄݨ ہَے؟ امرِیکا٬ بھارت٬ ایجںٹّ جاں پھِر ڈِپۄرٹ ہۄݨ والے اِہ بھارتی کھُد؟ جے غَۄر نال اِسدا وِشلیشݨ کِیتا جاوے تاں سبھ تۄں ذِیادا دۄش ساڈِییاں سرکاراں دا جاپدا ہَے٬ بھاویں کیںدر سرکار ہۄوے جاں سُۄبا سرکار۔ کِئُںکِہ دیش آذاد ہۄݨ سمیں دیش دی سںکھِّیا 35-36 کرۄڑ دے کرِیب سی اتے بیرُذگاراں دی سںکھِّیا اِکّ کرۄڑ تۄں گھٹّ سی۔ پہِلِییاں لۄک سبھا چۄݨاں تۄں لَے کے ہُݨ تک ساڈے نیتا٬ بھاویں اُہ کِسے وی پارٹی دے ہۄݨ, نَۄجواناں نُۄں رُذگار دیݨ دے لارے تاں لائُںدے رہے پر ستّا وِچّ آئُݨ مگرۄں کِسے نیں کِیتا کُجھ نہِیں٬ جِس کرکے نَۄجواناں نُۄں باہرلے مُلکاں دا رُکھّ کرن نُۄں مجبُۄر ہۄݨا پَیںدا ہَے۔ اِہ نَۄجوان 40 تۄں 60 لکھّ لا کے پُٹھّے سِدھّے ڈھںگّ (ڈَۄںکی) نال امرِیکا کَینیڈا جاں اِںگلَیںڈ دی دھرتی اُتّے اِس اُمِید نال جاںدے ہن تاں جۄ آپݨا بھوِکھّ بݨا سکݨ۔ ایجںٹّاں نُۄں پَیسِیاں دے تھبّے دے کے وِدیش پہُںچّے اِنہاں بھارتِییاں نُۄں ہُݨ جدۄں واپس آپݨے مُلک آئُݨا پِیا ہَے تاں اُنہاں دی ہالت دھۄبی دے کُتّے والی بݨ گئی ہَے۔ جۄ ناں گھر دے رہے ناں گھاٹ دے۔

امرِیکا تۄں پرتے اِہ پرواسی سبھ کُجھ گُیائُݨ مگرۄں ہُݨ کی کرن٬ اِہ اِکّ وڈّا سوال ہَے۔ ڈِپۄرٹ ہۄئے پرواسی بھارتِییاں اتے اُنہاں دے ماپِیاں دی مانسِک دشا کی ہۄویگی٬ اِہ وی سۄچݨ والی گلّ ہَے۔ آپݨے سِر چڑھے کرذے نُۄں اِہ کِںجھّ لاہُݨگے؟ اِنہاں گلّاں نُۄں سمجھݨ دی لۄڑ ہَے۔ اِنہاں وِچّۄں بہُتِیاں کۄل تاں دۄ چار جاں پھِر اِکّ ادھّا کِلّا ذمِین دا ٹُکڑا ہی ہَے۔ اُہ گہِݨا گٹّا ویچ وٹّ کے اِس آس نال جہاذ چڑھے سن کے امرِیکا سَیٹّ ہۄݨ مگرۄں یاراں دۄستاں٬ رِشتیداراں تۄں لئے کرذے دی پںڈّ نُۄں کُجھ سالاں وِچّ اُتار کے اِکّ کھُشہال ذِںدّگی جِئُݨگے۔ پر ہُݨ اِنہاں واستے کرذا لاہُݨا اسمبھّو جِہا لگدا ہَے۔

ذِلہا پھتِہگڑھ ساہِب دے املۄہ دا 30 سالا نَۄجوان جسوِںدّر سِںگھّ تاں ہالے اِسے ورہے 15 جنوری نُۄں امرِیکا پہُںچِّیا سی۔ اُس کۄل سِرپھ 9 کنالا ذمِین ہی ہَے۔ اُہ 50 لکھّ لا کے جہاذ چڑھِیا سی۔ ہُݨ اُسدے ماپِیاں تے اُسدی کھُد دی منۄ ہالت دُکھدائِک تے گُںجھّلدار بݨ گئی ہَے۔ اِسے ترہاں دی ہالت واپس پرتے امّْرِتسر ذِلہے سلیمپُر دے دلیر سِںگھّ دی ہَے جۄ 44 لکھّ رُپئِیا لا کے 15 جنوری نُۄں ہی امرِیکا گِیا سی۔ واپس پرتے بہُتے پںجّابی اجے کُجھ مہِینے پہِلاں ہی امرِیکا پہُںچّے سن۔ اُنہاں دے سُپنے ٹُٹّ گئے ہن۔ اُنہاں دی ہالت نُۄں ناں تاں ساڈِییاں سرکاراں اتے ناں ہی ڈَۄنلڈ ٹرمپّ ورگے سمجھ سکدے ہن۔

اِتھّے اِکّ سوال اِہ وی ہَے گَیر کانُۄنی ڈھںگّ نال امرِیکا داکھل ہۄݨ والے پرواسِییاں نُۄں رۄکݨ دی ذِمّیواری امرِیکا دی کھُد دی ہَے۔ اِس لئی سبھ تۄں وڈّا دۄش امرِیکا دا کھُد دا کِہا جا سکدا ہَے۔ دُۄجا دۄش اِس وِچّ ساڈِییاں سرکاراں دا ہَے٬ جِہڑِییاں رُذگار دے مَۄکے پَیدا کرن وِچّ اسپھل رہِییاں ہن۔ جیکر آپݨے مُلک وِچّ رُذگار ہۄوے تاں کَۄݨ گھر باہر چھڈّ کے باہرلے مُلکی جاݨا چاہُںدّا ہَے؟ تِیجا دۄش اُہناں ایجںٹّاں دا ہَے٬ جِہڑے سہی سلاہ ناں دے کے لکھّاں رُپئے بٹۄر کے گَیر کانُۄنی ڈھںگّ نال سرہدّاں ٹپّݨ-ٹپائُݨ وِچّ مدد کردے ہن۔ چَۄتھی گلّ٬ گَیر کانُۄنی ڈھںگّ نال باہرلے مُلکاں وِچّ جاݨ والے اِہ لۄک کاپھی ہدّ تک کھُد وی ذِمّیوار ہن کِئُںکِہ کِسے وی گَیر کانُۄنی کمّ نُۄں سہی نہِیں ٹھہِرائِیا جا سکدا۔ اِہ گلّ کدے نہِیں بھُلّݨی چاہِیدی کِہ گَیر کانُۄنی ڈھںگّ وِدیش جاݨا بِلکُل گلت ہَے۔ ہمیشا سہی ڈھںگّ نال وِدیش جاوۄ۔ 40-50 لکھّ لا کے٬ کھُد نُۄں جۄکھم وِچّ پا کے وِدیش جاݨ دی بجائے آپݨے مُلک وِچّ ہی سوَے رُذگار نُۄں ترجِیہ دیݨی چاہِیدی ہَے۔

* * * * *