کِہۄ جِہا سمیں دا گیڑ آ گِیا۔ آپݨے ہی گھراں اںدّر بںدّ ہۄ کے رہِ گئے۔ آپݨے آپ نُۄں بچائُݨ لئی اِہ ذرُۄری وی ہَے۔ آپݨے آلے-دُیالے نُۄں ہی نِیجھ لا کے دیکھݨ دا مَۄکا۔ ذِںدّگی تاں اِہی سی آلا دُیالا وی اِہی٬ پر من گھر تۄں باہر بھجِّیا رہِںدّا٬ لۄڑاں وی ودھّ سن۔ اُنہاں نُۄں پُۄرِییاں کرن دِییاں کۄشِشاں وی ودھّ سن۔ ہُݨ سِمٹ گئے۔ اُنِّییاں کُ لۄڑاں جِہناں نال بںدّا جِئُںدا رہِ سکے۔ سبھ بدلِیا بدلِیا جاپدا ہَے۔

تالابںدّی دے دِن٬ سویرے سویرے کھِڑکی وِچّۄں دی دیکھِیدا٬ رُکھّ٬ ویلاں-بُۄٹے سبھ شاںت لگّدے ہن۔ اُچّے اُچّے سپھَیدے٬ نِمّ٬ پَۄپلر٬ ٹاہلِییاں٬ گُلمۄہر٬ تُۄت آدِ جۄ وی دِسدے ہن سبھ شاںت۔ جاپدا ہَے جِویں سارے ٹِکے رہِݨ دا سُنیہا دِںدّے ہۄݨ۔ اِہ آپ وی تاں جیٹھ ہاڑ دی دھُپّ٬ مِیںہ٬ ہنیری٬ جھکھّڑ٬ پۄہ ماگھ دی سردی آپݨے سِراں ’تے سہِںدّے ہن۔ اسِیں تاں پھِر وی آپݨے گھراں اںدّر ہی رہِݨا ہَے کُجھ کُ دِن۔ اسِیں کدے دھِیان ہی نہِیں دِتّا کُدرت ولّ۔ ہُݨ جدۄں وی چھتّ اُتّے چڑھ کے دیکھِیئے تاں ہرے ہرے پتّے٬ لال پپِیسِییاں٬ بکرَیݨاں دے پھُلّاں دی کھُشبُۄ٬ کُدرت آپݨا کمّ کر رہی ہَے۔ تُۄتاں دِییاں تُۄتِییاں پکّݨِییاں شُرُۄ ہۄ گئیِیاں۔ پر نِمّ دے نِکّے نِکّے پتّے دیکھ کے دھنی رام چاتْرِک دی کوِتا دی ستر یاد آئُںدی ہَے - ’آلہݨے دے بۄٹاں واںگ کھمبھِّییاں اُچھالِییاں۔‘

گُلمۄہر اجے وی رُںڈّ مرُںڈّ جاپدا اے۔ سُۄرج دی چمک ودھ گئی جاپدی ہَے جِویں پُراݨے سمیں رسۄئی وِچّ لگّے بلباں نُۄں ساف کر کے چانݨ بہُتا بہُتا جاپدا سی۔ اِسے ترہاں سُۄرج وی جِویں بہُت سمیں بائد کِسے نیں ساف کر کے رکھِّیا ہۄوے۔ رُکھّاں٬ بُۄٹِیاں دے نویں نویں پتِّیاں ’تے پَیںدی سُۄرج دی رَۄشنی ... کئی وار لِشکۄر نال اکھّاں چُںدھِّیا جاںدِییاں ہن۔ سبھ کُجھ نواں نواں جاپدا اے. جِویں کُدرت نیں نواں نواں رںگّ کِیتا ہۄوے۔

نِکِّییاں نِکِّییاں چِڑِییاں جِہناں نُۄں نِکّے ہُںدِّیاں پِدِّییاں چِڑِییاں آکھدے سی٬ پھۄرِییاں ماردِییاں پھِردِییاں کدے کِسے رُکھّ ’تے کدے کِسے رُکھّ ’تے۔ کۄئی کالے چمکِیلے رںگّ دی٬ کۄئی مِٹّی رںگّی۔ ہاں اِکّ دۄ گھریلُۄ چِڑِییاں وی داݨے چُگݨ آ جاںدِییاں نیں۔ جِیء کردا ہُںدّا کِہ آکھِیئے- ’ہر رۄذ آئِیا کرۄ‘ پر جے کِتے اُہناں دی پھۄٹۄ جاں وِیڈِیئۄ بݨائُݨ لئی مۄبائِل ہتھّ وِچّ پھڑِیا ہۄوے تاں اُڈاری مار جاںدِییاں نیں۔ جِویں آکھدِییاں ہۄݨ - اِہناں (مۄبائیِلاں) نُۄں چلائُݨ لئی لگّے ٹاوراں کر کے تاں ساڈے پرِوار ختم ہۄئے نیں۔

پںچھِّییاں نُۄں داݨے چُگدِیاں دیکھݨ دا وی آپݨا ہی آنںدّ ہَے۔ تۄتے بڑے ارام نال چُگدے نیں۔ اِکّ مۄٹا جِہا پہاڑی کاں وی بڑی سُستی جِہی نال رۄٹی دے نِکّے نِکّے کِیتے ٹُکّڑے چُگدا۔ دیسی کاں اگّۄں دی جھپٹ مار کے لَے جاںدا ہَے۔ کبُۄتر بڑے کاہلی کاہلی ڈردے ڈردے٬ ماڑا جِنّا کھڑاک ہۄݨ ’تے اُڈ جاںدے نیں۔ بُلبُلاں بڑی پھُرتی نال چُگدِییاں ہن۔ کاٹۄ (گلہِری) سبھ نُۄں بھاجڑاں پا دِںدّی ہَے۔ اگلے دۄویں پَیراں تۄں ہتھّاں دا کمّ لَیںدی بڑی پھُرتی نال مُۄںہ چلائُںدی ہَے۔ ہُݨ تاں تِتّر وی آئُݨ لگّ پئے داݨا چُگݨ تے پاݨی پِیݨ۔

جلمُرگِییاں وی گھر دی چاردِیواری تے کُرر کُرر کردِییاں پھِردِییاں ہم۔ کدے کدے سارے پںچھّی بڑا بۄلدے نیں۔ جدۄں اِہ بِلّی٬ کُتّے٬ سپّ آدِ تۄں ڈر کے بۄلدے نیں تاں اِہناں دی آواذ تیذ ڈری ہۄئی تے بہُت اُچّی ہُںدّی ہَے۔ جِویں مدد لئی پُکاردے ہۄݨ۔ پر ہُݨ اِہ آرام نال بۄلدے ہن جِویں آپۄ وِچّ گلّاں کردے ہۄݨ, منُکھّ اُتّے وِئںگّ کسّدے ہۄݨ کِہ ہُݨ بَیٹھۄ گھراں وِچّ٬ کُدرت نال کھِلواڑ کرن دا نتِیجا بھُگتۄ۔ ربّ دے شرِیک بݨن دا نتِیجا بھُگتۄ۔

پںچھِّییاں نُۄں دیکھݨا ودھِییا لگّدا ہَے۔ اُہناں دِییاں شرارتاں دیکھ کے ہسّ وی لَیںدے ہاں۔ پر اںدّرۄں من اُداسِیا جِہا رہِںدّا۔ من آپے وار وار بۄلدا ہَے - ’ہے مالکا سُکھ رکھِّیں سارے پاسے۔‘ من بدلدِیاں دیر نہِیں لگدی۔ تھۄڑھے دِن پہِلاں مہِسُۄس کردے سی - ناں پِںڈّ وِچّ٬ ناں شہِر وِچّ٬ وِچکار جِہے لمکدے ہاں۔ نِکّی جِنّی چِیذ دی لۄڑ ہۄوے اَۄکھا ہۄ جاںدا ہَے۔ ہُݨ سۄچِیدا٬ کِنّی ودھِییا جگہا تے بَیٹھے آں٬ کُدرت دے نیڑے۔ آلے دُیالے کھیت٬ رُکھّ ویل بُۄٹے۔ کِنّی سۄہݨی کُدرت ہَے کادر دی۔

بذُرگ گلّاں سُݨائُںدے ہن کِہ اُنہاں دے پِئۄ دادا دسّدے ہُںدّے سی کِہ اِکّ وار بِماری پئی تاں گھراں دے گھر کھالی ہۄ گئے۔ اِکّ نُۄں مڑھِییاں وِچّ لَے کے جاںدے٬ آئُںدِیاں نُۄں دۄ ہۄر مرے پئے ہُںدّے سی۔ اُدۄں بچاء دا وی نہِیں سی پتا ہُںدّا۔ ہُݨ آپاں نُۄں پتا ہَے کِہ جے آپݨے گھراں وِچّ رہِیئے٬ سفائی رکھِّیئے٬ اِکّ دُۄجے تۄں دُۄری بݨا کے رکھِّیئے٬ کھاݨ پِیݨ دا دھِیان رکھِّیئے تاں پھِر بچاء ہَے اِس بِماری تۄں۔ پُراݨے سمِیاں وِچّ اِلاج وی نہِیں سن ہُںدّے۔ میرا دِل کردا ہَے آکھ دِیاں کِہ اِلاج تاں ہُݨ وی نہِیں لبھّ رِہا کۄئی۔ پھِر سۄچدے آں کِہ اُمِید بݨی رہے تاں من کھلۄتا رہِںدّا۔ نہِیں تاں جے من ڈھیری ڈھاہ جاوے تاں بںدّا بِناں بِماری تۄں ہی مُکّ جاںدا ہَے۔

مۄبائِل کھۄلہدے ہاں تاں اںتّاں دی جاݨکاری٬ پتا نہِیں ٹھِیک ہَے جاں گلت۔ گھر وِچّ سبھ چُپّ٬ مُۄںہ ناں کھُلّہدا بۄلݨ لئی ... پر اںدّرۄ اںدّر سبھ بۄلدے۔ اگّے تاں سِرف اُنہاں رِشتیداراں اتے جاݨکاراں دا فِکر ہُںدّا سی جِہڑے شراب پِیںدے٬ ہۄر نشے کردے جاں بِمار ہُںدّے۔ ہُݨ سبھ دی فِکر۔ جِس نیں کدے کِسے نشے نُۄں ہتھّ وی نہِیں لائِیا٬ ناں کۄئی ماس مچھّی کھادھی۔ بذُرگ آپݨے دۄہتے پۄتِیاں دا فِکر کردے نیں کِہ اُہ گھرے نہِیں ٹِکدے۔ پھۄن کرکے پُچھّݨ ’تے پتا لگّدا کِہ پُلِس والِیاں دے ڈرۄں گھرے ہی رہِںدّے اےَ۔ ’جِئُںدے رہِݨ پُلِس والے‘ بذُرگاں دے مُۄںہۄں نِکلدا۔ پر جدۄں کۄئی اجِہی وِیڈِیئۄ دیکھدے کِہ پُلِس والے مجبُۄر لۄکاں اُتّے وی ڈںڈّے ورہائُںدے نیں٬ پھِر آکھدے نیں٬ ’بڑی ماڑی کردے نیں پُلِس والے۔‘ پھالتُۄ گیڑے مارن والِیاں تۄں تںگّ آئی پُلِس چںگّے بھلے سِیاݨے مُںڈّے نُۄں وی کُٹّ سُٹّدی ہَے۔ چۄر دے بھُلیکھے سادھ کُٹّے جاںدے ہن۔ پر اِہ وی کی کرن٬ لۄکاں دے بھلے لئی اُہناں نُۄں گھراں اںدّر رہِݨ لئی آکھدے نیں۔ آپ اَۄکھے ہۄ کے کئی کئی گھںٹّے ڈِئُٹی دِںدّے نیں۔ کِتے بھُکھِّیاں نُۄں رۄٹی کھوائُںدے نیں٬ کِتے پھالتُۄ اِکٹھّ کرن والِیاں نُۄں گھرۄ گھری واڑن لئی اُنہاں دے پِچھّے بھجّدے نیں۔ کئی تھاںئیِں لۄک شِکائِت کردے نیں کِہ بِماری نال بھاویں ناں مرِیئے٬ بھُکھّ نال ذرُۄر مر جاواںگے۔ سچّی بڑا اَۄکھا ہَے اُہناں لئی٬ جِہناں رۄذ کمائُݨا تے اُہی کھاݨا ہُںدّا ہَے۔ سرکاراں پْربںدھّ تاں کر رہِییاں نیں٬ پھِر وی لگدا ہَے٬ بہُت کُجھ چںگّا نہِیں ہۄ رِہا۔

ڈاکٹر وار وار ہتھّ جۄڑدے نیں کِہ گھراں اںدّر رہۄ٬ جے وائِرس پھَیل گِیا تاں آپݨے کۄل سادھن نہِیں کِہ بہُتے مرِیذاں نُۄں سمبھّال سکِیئے۔ بہُت سارے لۄک ڈاکٹراں ولّۄں دِتِّییاں ہدائِتاں دی پُۄری ترہاں پالݨا کردے ہن٬ کئی مذاک اُڈائُںدے ہن۔ پر جدۄں اِہۄ جِہا کُجھ سُݨدے دیکھدے نیں کِہ جے اسِیں مُۄرکھتا ناں چھڈّی تاں ساڈے مُۄںہ وِچّ پاݨی پائُݨ والا وی نہِیں بچݨا کۄئی۔ پھِر رںگّ اُڈ جاںدے نیں٬ مُۄںہاں تے پِلتّݨ چھا جاںدی ہَے۔ وادھُۄ دِییاں کامناواں مرن لگِّییاں نیں۔ ناں کپّڑِیاں دا کۄئی چاء٬ ناں گہِݨِیاں دا۔ ناں ہی کۄئی بہُتا کھاݨ بݨائُݨ دا چاء۔ جِتھّے دال سبذی کھاݨ لئی وِیہ وِیہ نخرے ہُںدّے سن اُتھّے چٹݨی ’تے سارے پرِوار دی سہِمتی ہۄ جاںدی ہَے۔ ڈرائُݨ والے سںدّیش پڑھ سُݨ کے کمبّݨی جِہی چھِڑ جاںدی ہَے۔ پھِر ربّ نُۄں سلاہاں دیݨ لگّ پَیںدے آں - ربّا ادھّ-وِچالا ناں کرِیں٬ ... نہِیں تاں سبھ نُۄں لَے جاوِیں٬ ... نہِیں پھیر سارے پاسے سُکھّ رکھِّیں۔

پر ادھّے تۄں ودھّ لۄک ڈںڈّے دے ڈرۄں ای گھر بَیٹھے ہۄئے نیں۔ جے اِس ترہاں آکھ دِتّا جاوے کِہ تُسِیں آپݨی مرذی نال جا سکدے ہۄ تاں گھںٹِّییاں٬ تھالِییاں وجائُݨ والِیاں واںگ اِکّ مِںٹّ وی نہِیں لائُݨا سڑکاں ’تے آئُݨ لگِّیاں۔ کئیِیاں نُۄں لگدا ہَے کِہ گھراں اںدّر رہِ کے اسِیں دُۄجِیاں اُتّے اہِسان کر رہے ہاں۔ دُۄجے ہی پل کھِیال آئُںدا ہَے کِہ دُۄجِیاں لئی نہِیں٬ آپݨے بچاء لئی کردے ہاں سبھ کُجھ۔ جِہڑے لۄکاں نُۄں مجبُۄری وسّ گھرۄں باہر جاݨا پَے جاوے٬ اُہ دسّدے ہن کِہ باہر دا سنّاٹا دیکھ کے من نُۄں ڈۄب پَیݨ لگّ پَیںدے نیں٬ جِویں کِسے ہۄر دُنِییاں وِچّ آ گئے ہۄئیِئے۔ سڑکاں سُنّسان٬ جے کۄئی اِکّ ادھّا بںدّا باہر ہۄوے٬ اُس نیں وی مُۄںہ بنّہِیا ہُںدّا ہَے۔ کِسے امِیر دا کاکا جاں وِگڑِیا جواک ہُݨ وڈِّییاں وڈِّییاں گڈِّییاں نال سڑکاں ’تے نہِیں دِسدا۔ اِہ وائِرس ہی اِہۄ جِہا٬ گرِیب امِیر نہِیں دیکھدا۔ شائِد اِسے کرکے اَینے اِںتذام کِیتے نیں۔

اِس ورتارے دے اںدّر اِکّ گلّ تاں چںگّی ہۄ گئی کِہ واتاورݨ ساف ہۄ گِیا۔ ہوا دی گُݨوتّا وِچّ ہَیرانِیجنک سُدھار ہۄئِیا ہَے۔ اُمِید اےَ کِہ لۄک-مناں دے اںدّر پھَیلِیا ذہِرِیلا پْردُۄشݨ وی گھٹِیا ہۄویگا۔ دُیا ہَے کِہ اِس بھِیانک کرۄنا وائِرس نُۄں ختم کرن لئی ساری دُنِییاں دِییاں کِیتِییاں کۄشِشاں کامیاب ہۄݨ۔