کِسے اِنسان نُۄں اسِیں اُسدے کِردار تۄں پرکھدے ہاں۔ کِس تراں دی اُس دی بۄلچال ہَے٬ کِس تراں دا آچرݨ ہَے اتے کِس تراں دا اُس دا کھاس ہالتاں وِچّ وِوہار ہَے۔ “من” تاں سانُۄں دِکھائی نہِیں دِںدّا٬ اُسدے “بچن” اتے “کرم” تۄں تۄں ہی اسِیں اُس دی شکھشِیئت دا مُلّاںکݨ کردے ہاں۔ اُسدے چںگّے جاں ماڑے ہۄݨ دا پھتوا دِںدّے ہاں۔ اُس دی پہِچاݨ اُس دے “کِردار” تۄں ہی بݨدی ہَے۔ … … …

اِس کِردار نُۄں بݨائُݨ وِچّ کِس دا کِنّا کُ یۄگدان ہَے؟ اُپر ورݨن کِیتے من٬ بچن اتے کرم وِچۄں من جڑھ رُۄپ ہَے۔ جِس تراں دی جڑھ ہۄویگی٬ پھُلھّ اتے فلھ وی اُسے تراں دے ہی لگّݨگے۔ اِس من دی گھاڑت کِویں گھڑی جاںدی ہَے؟ کی ماپے گھڑدے ہن؟ ادھِیاپک؟ سںگّت جاں سارے ہی؟ اسل چ‘ آپۄ آپݨی تھاں سارِیاں دا یۄگدان ہَے۔ ماپِیاں دی نسِیہت٬ ادھِیاپکاں دی سِکھِّیا٬ بھلے پُرشاں دا سںگّ٬ اتے چںگِّییاں پُستکاں دا ادھِئَن منُکھّی من تے چںگّا اسر پائُںدا ہَے۔ اُس نُۄں تراشدا ہَے اتے چںگّا اِنسان بݨن لئی پْریردا ہَے۔ … … ….

پر دیکھݨ وِچّ اِہ وی آئِیا ہَے کِہ بہُت سارے چںگّے ماپِیاں دے پُتّر دھِییاں وِگڑے ہُںدّے ہن۔ یۄگ ادھِیاپکاں دے شگِرد وی نالائِک نِکلھ جاںدے ہن۔ چںگِّییاں پُستکاں اتے دھارمِک گْرںتھّاں دا پاٹھ-ادھِئَن کرن والھے وی اِنسانِیئت تۄں ڈِگِّییاں ہرکتاں کردے نذر آئُںدے ہن۔ بہُت سارے چںگّے بُلارے جِناں دے بۄل سرۄتِیاں نُۄں مںتّر-مُگدھ کر لَیںدے ہن٬ لیکھک جِناں دی لِکھت وِچّ جِیون نُۄں بدل دیݨ دا دم وی ہُںدّا ہَے٬ کئی وار اُنہاں دا آپݨا کِردار پڑھ سُݨ کے٬ دیکھ کے شرم آئُںدی ہَے۔ اِنہاں وِدوان اتے بُدھِّیجِیوی لۄکاں دا آپݨے پرِوارک مَیمبراں نالھ٬ گھریلُۄ نَۄکراں نالھ اتے آپݨے ماتہِتاں نالھ وتِیرا سِرف رُکھّا ہی نہِیں٬ کئی وار بہُت کَۄڑا وی ہُںدّا ہَے۔ اِس دا کارن اِہ ہُںدّا ہَے کِہ اِنہاں دے سںسّکار اِناں دے وِچاراں تے بھارُۄ ہۄ جاںدے ہن۔ بھاویں سںسّکار وی ہُݨ تکّ دے جماں ہۄ چُکّے وِچاراں تۄں ہی بݨے ہُںدّے ہن اِس بارے اگّے جا کے گلّ کراںگے۔

اُداہرݨ وجۄں: ہۄ سکدَے اِکّ وِدوان “کْرۄدھ ناں کرن” تے بہُت ودھِییا لَیکچر دے سکدا ہۄوے٬ جاں اُس تے لمّا لیکھ لِکھ کے دلِیلاں اتے ہوالِیا نالھ سِدھّ کر سکدا ہۄوے کِہ کْرۄدھ نہِیں کرنا چاہِیدا٬ اِہ جِںدّگی دا دُشمݨ ہَے …. بگَیرا۔ پر جے کۄئی اِس سکھش دی آلۄچنا کر دیوے٬ اپمانجنک شبد بۄلے جاں گالہاں کڈھّ دیوے تاں کی اُہ سہِج نالھ اِہ سبھ سہار لویگا؟ کی آپݨے وِرۄدھ دا ساہمݨا مِٹھّت اتے دھِیرج نالھ کر سکیگا؟ جے نہِیں تاں اِس دا بھاو ہَے کِہ اُس دے گلت سںسّکار چںگّے وِچاراں تے ہاوی ہۄ گئے ہن جِنہاں نیں کِردار نُۄں وی گںدّا کر دِتّا ہَے۔ … …. .

تاں پھِر کی کِیتا جائے جِس نالھ آپݨا کِردار ساف سُتھرا رکھِّیا جا سکے؟ اُہ چںگّے وِچار جۄ اسِیں ماپِیاں تۄں٬ ادھِیاپکاں تۄں٬ چںگّی سںگّت تۄں اتے ودھِییا پُستکاں جاں دھارمِک گْرںتھّاں تۄں سِکھّدے ہاں٬ اُنہاں نُۄں لگاتار دُہرائُںدے رہِݨا چاہِیدا ہَے۔ گلت کھِیالاں نُۄں اتے وِچاراں نُۄں من وِچّ آئُݨ تۄں رۄکݨ دے سُچیت یتن کردے رہِݨا چاہِیدا ہَے۔ من نُۄں لگاتار نِردیش دِںدّے رہِݨا چاہِیدا ہَے۔ “لگاتارتا” ہی اِکّۄ اِکّ اِلاج ہَے۔ لگاتار پَیںدی پاݨی دی نِکّی جِہی دھار وی اُس ہیٹھ پئے پتھّر نُۄں وی ہَۄلھی ہَۄلھی کھۄر دِںدّی ہَے جدکِہ اِکّ وار پائِیا وڈّی ماترا وِچّ پاݨی اُس دا وِچّ کۄئی تبدِیلی نہِیں لِیا سکدا۔ بھلا یاد کرۄ کِہ ساڈا سجّا ہتھّ٬ کھبّے نالۄں ودھّ کمّ کِئۄں کردا ہَے؟ سِرف اِس لئی کِئُںکِہ اسِیں اِس تۄں کھبّے ہتھّ نالۄں ودھّ کمّ لِیا ہَے۔ جِنہاں نیں بچپن تۄں ہی کھبّے ہتھّ نالھ کمّ کِیتا٬ اُہ اُسے نالھ اُتنی ہی تیجی اتے کُشلتا نالھ کمّ کر لَیںدے ہن۔ اِہی ہال ساڈے من دا وی ہَے –جے چںگّے وِچاراں دی “سٹّ” لگاتار پَیںدی روہے٬ تاں ہی اُہ چںگّے کمّ کرن دی سۄچیگا۔ جے اسِیں نِںدّا٬ چُگلی٬ الۄچنا٬ بدلا٬ اتے دُۄجے دے اَۄگݨاں دا ہی جِکر کردے جاںواںگے٬ تاں اُس تراں دے وِچار من وِچّ جمہاں ہُںدّے رہِݨگے۔ دُۄجے پاسے ست٬ سںتّۄکھ٬ سہِݨشِیلتا٬ مِٹھّت٬ پِیار ورگے گُݨاں نالھ بھرپُۄر وِچار ہَۄلی ہَۄلی من وِچّ “اُتّم کھذانا” گردے رہِݨگے۔ اِناں وِچاراں نُۄں لگاتار دُہرائُںدے رہِݨ نالھ٬ سوَے نسِیہت دِںدّے رہِݨ نالھ٬ پُۄرن اِنسان بݨن دی لۄچا رکھّݨ نالھ اِہ سدا یاد رہِ سکدے ہن اتے کھاس ہالتاں وِچّ وی من نُۄں گلت کمّ کرن تۄں اِکّدم رۄک سکݨگے۔ اِہ چںگّے کھِیال اتے چںگّے وِچار من دُیالھے اِکّ اَۄرا (سُرکھِّیا پٹّی) بݨا دیݨگے جِس نالھ وِکار داکھل ہۄݨ تۄں رُک سکدے ہن۔ اِہ چںگّے وِچار چںگّے سںسّکار بݨائُݨگے اتے دۄویں مِل کے اِکّ چںگّے کِردار نُۄں جنم دیݨگے۔ دُیا کرِیئے کِہ اسِیں یتن جاری رکھّ سکِیئے۔ اَۄکھا ہَے٬ پر اسمبھّو نہِیں … … …

------------------------00000-------------------