کِسے وی کھیتر وِچّ سفلتا ہاسل کرنا سَۄکھا کارج نہِیں ہُںدّا۔ جیکر سپھلتا بہُت سَۄکھِیاں پْراپت ہۄ جاںدی تاں دُنِییا دے کِسے وی بںدّے نُۄں آپݨی مںذِّل پْراپتی وِچّ اسپھل رہِݨ تے نِراش ناں ہۄݨا پَیںدا۔ سپھلتا ہاسل کرن لئی نِرںتّر یتن کرنے پَیںدے ہن۔ کۄئی وی کارج آرمبھّ کرن تۄں پہِلاں منُکھّ دے من وِچّ سپھلتا پْراپت کرن دی کھُشی٬ پْرسِدھّی٬ رۄذگار پْراپتی٬ واہ واہ کھٹّݨ اتے اگّے ودھݨ دے انیکاں سُپنے ہُںدّے ہن پر بہُت مِہنت کرن اتے یۄگ ہُںدّے ہۄئے وی کئی وار منُکھّ آپݨے اُدیش نُۄں پْراپت کرن دے سُپنے نُۄں پُۄرا کرن وِچّ سپھل نہِیں ہۄ پائُںدا۔ اسپھل ہۄݨ دی ستھِتی وِچّ سبر اتے ہَۄسلے دی لۄڑ ہُںدّی ہَے۔ جِہڑے لۄک اِکّ وار اسپھل رہِݨ دی ستھِتی وِچّ سبر اتے ہَۄسلا نہِیں رکھّ پائُںدے٬ اُہ ہِمّت چھڈّ بَیٹھدے ہن۔ اُہ اِہ سۄچ کے کِہ اُنہاں نُۄں سپھلتا ہاسل ہۄ نہِیں سکدی٬ آپݨا آرمبھِّیا کارج چھڈّ بَیٹھدے ہن پر پہِلی وار سپھلتا ناں مِلݨ دی ہالت وِچّ سبر اتے ہَۄسلا رکھّݨ والے اُمِید اتے ہِمّت دا پلّا نہِیں چھڈّدے۔ اُنہاں دا سۄچݨا اِہ ہُںدّا ہَے کِہ اُنہاں دا کمّ ہَے مِہنت کرنا٬ جیکر اِکّ وار سپھلتا ہاسل نہِیں ہۄئی تاں کی ہۄئِیا٬ اگلی وار ہۄ جاویگی۔ دُنِییا دے پْرسِدھّ وِگِیانکاں٬ لیکھکاں٬ کلاکاراں٬ پْرشاسکاں اتے پْروترۄہِییاں دی ذِںدّگی اِس گلّ دا پْرماݨ ہَے کِہ اُنہاں نُۄں آپݨی مںذِّل تک پہُںچّݨ لئی انیک اَۄکڑاں دا ساہمݨا کرنا پِیا۔ اُہ سپھلتا ہاسل کرن وِچّ انیک وار اسپھل ہۄئے پر اُنہاں نیں آپݨی یۄگتا اُتّے بھرۄسا رکھِّیا۔ اُنہاں نیں سبر اتے ہَۄسلے نُۄں آپݨے تۄں دُۄر نہِیں ہۄݨ دِتّا۔

ہِمالا پربت دی مائۄُںٹ اَیورَیسٹ دی چۄٹی اُتّے پہِلی وار چڑھن والے تیںجِںگّ ہِلیری نُۄں انیکاں وار اسپھلتا ہاسل ہۄئی پر اُسنے ناں سبر چھڈِّیا تے ناں ہی ہَۄسلا۔ اُہ آپݨے مِشن وِچّ کامیاب ہۄݨ لئی سںگھّرش کردا رِہا۔ آکھر 29 مئی 1953 نُۄں اُسنے مائۄُںٹ اَیورَیسٹ دی چۄٹی اُتّے چڑھکے سپھلتا ہاسل کر لئی تے آپݨے ناں اِتِہاس دے پنّے ’تے لِکھکے اُہ دُنِییا لئی راہ دسیرا بݨ گِیا۔ جے کر اُہ سبر اتے ہَۄسلا چھڈّکے آپݨا مِشن چھڈّ بَیٹھدا تاں اُسنے دُنِییا لئی ہاسے اتے مذاک دا پاتر بݨ جاݨا سی۔ اِتِہاس اِس گلّ نُۄں تسدِیک کردا ہَے کِہ ریگِستان وِچّۄں پاݨی دے جھرنے کڈھّݨ, پربتاں نُۄں چِیر کے رستے بݨائُݨ, چںدّرما اُتّے پاݨی اتے دھرتی لبھّݨ والِیاں نُۄں آپݨی یۄگتا دے نال نال سبر اتے ہَۄسلا وی رکھّݨا پِیا۔ سںگھّرش اتے سپھلتا دے پڑاء وِچّۄں لںگھّدِیاں سبر اتے ہَۄسلے نُۄں نال لَیکے چلّݨ نال سپھلتا دِییاں سمبھّاوناواں ودھ جاںدِییاں ہن پر اِکّ وار اسپھل ہۄݨ نال٬ ہِمّت ہار جاݨ نال اسپھلتا یکِینی بݨ جاںدی ہَے۔

نِئۄُٹن نیں جدۄں دھرتی دی گُرُۄتا آکرشݨ دے سِدھاںت دی کھۄج کِیتی تاں لۄکاں نیں اُس دی کھۄج نُۄں سوِیکارِیا نہِیں پر اجّ اُسدی اِس کھۄج نُۄں منّکے سائِںسدان نِتّ نوِیںیاں کھۄجاں کر رہے ہن۔ پہِلی وار وِچّ سپھلتا ہاسل کرن والے لۄکاں نالۄں انیک وار یتن کرکے سپھلتا ہاسل کرن والے لۄکاں دے ہَۄسلے اتے سبر دی لۄک ذِیادا تارِیف کردے ہن۔

گَیلِیلِیئۄ نیں جدۄں اِہ سابت کرن دی کۄشِش کِیتی کِہ سُۄرج دھرتی دُیالے نہِیں گھُمّدا سگۄں دھرتی سُۄرج دُیالے گھُمّدی ہَے تاں اُسدا بہُت وِرۄدھ ہۄئِیا۔ اُس نُۄں پاغل اتے ناستِک کِہا گِیا پر اُسنے آپݨی یۄگتا اُتّے بھرۄسا رکھِّیا تے آپݨی کھۄج نُۄں پْرماݨِت ہُںدّا ویکھݨ لئی سبر اتے ہَۄسلا نہِیں چھڈِّیا۔ اجّ ساری دُنِییا اُسدے سِدھاںت نُۄں منّ رہی ہَے۔ یۄگتا٬ سبر اتے ہَۄسلے وِچّ سںتُّلن رکھّݨا بہُت ذرُۄری ہَے۔ بِناں سخت مِہنت تۄں وی یۄگتا دی کدر نہِیں پَیںدی۔ جدۄں سپھلتا پْراپت کرن لئی لۄڑِیںدی مِہنت نہِیں ہُںدّی تاں وی سبر اتے ہَۄسلا نہِیں ہُںدّا۔ کئی وار گھٹّ مِہنت کرن والے وِدِیارتھی آپݨِییاں کھامِییاں اُتّے وِچار کرن٬ سبر اتے ہَۄسلا چھڈّکے سپھلتا دے راہ تۄں بھٹک کے آتم ہتِّیا ورگے کدم وی چُکّ بَیٹھدے ہن۔ چںگِّییاں پُستکاں پڑھکے اتے لمبّے سںگھّرش وِچّۄں لںگھّ کے سپھلتا پْراپت کرن والے لۄکاں تۄں پْریرنا لَیکے وی سبر اتے ہَۄسلا رکھّݨ دا سبک مِلدا ہَے۔

* * * * *