ڈاکٹر نانی کۄری انپڑھ سی۔ اُسنے سکُۄل دا مُۄںہ تک نہِیں ویکھِیا ہۄئِیا سی۔ لۄڑ پَیݨ ’تے جیکر کِسے سرکاری کاگذ اُتّے اُس نُۄں اںگُّۄٹھا لائُݨا پَے جاںدا تاں اُہ اںگُّۄٹھا لائُݨ تۄں پہِلاں سَۄ ترہاں دے سوال کردی ہُںدّی سی۔ جیکر ہاسے وِچّ نانی نُۄں کۄئی اِہ سوال کر دِںدّا سی کِہ نانی تُۄں پڑھی کِئۄں نہِیں٬ تاں اُسدے دۄ رٹے رٹائے جواب ہُںدّے سن٬ بچّا٬ “ساڈے ویلے کُڑِییاں نُۄں بھلا کَۄݨ پڑھائُںدا ہُںدّا سی تے نالے اجّکلّہ واںگ سکُۄل وی کِتھّے ہُںدّے سن؟”
نانی دی ذِںدّگی نال جُڑے دۄ سوالاں بارے ہر کۄئی جاݨن دی اِچھّا رکھّدا سی۔ پہِلا سوال ہُںدّا سی کِہ کۄری انپڑھ ہۄݨ دے باوجُۄد اُس نُۄں ڈاکٹر نانی کِئۄں کہِںدّے سن۔ دُۄجا سوال ہُںدّا سی کِہ اُس نُۄں تائی٬ چاچی اتے بھُۄیا ناں کہِ کے نانی ہی کِئۄں کِہا جاںدا سی؟ نانی دا نام سرنی سی۔ جِہۄ جِہا اُس دا ناں سی٬ اُسے ترہاں دا اُسدا سُبھاء ہُںدّا سی۔ ہر اِکّ دے دُکھّ سُکھ وِچّ کمّ آئُݨا اُسدی آدت سی۔ نانی نُۄں بچِّیاں دِییاں بِمارِییاں دا دیسی اِلاج اتے بچِّیاں دے جݨیپے بارے بہُت گِیان سی۔ ساڈے پِںڈّ وِچّ آر.اَیمّ.پی ڈاکٹراں دِییاں دُکاناں اتے اِکّ سرکاری ہسپتال وی سی پر ساڈے پِںڈّ دے لۄکاں دا ذِیاداتر اِہ وِشواس ہُںدّا سی کِہ نانی دے ہتھّ وِچّ جسّ ہَے٬ بچّے اُسدے ہتھّۄں ہی ٹھِیک ہُںدّے ہن۔ اُسدِییاں دوائیِیاں وی آپݨِییاں دیسی ہی ہُںدِّییاں سن۔ اُہ بچِّیاں نُۄں اںگّریذی دوائی تاں دیݨ ہی نہِیں سی دِںدّی۔ بچِّیاں نُۄں ٹٹِّییاں٬ اُلٹِییاں لگّݨ, گلا کھراب٬ بُکھار٬ سِردرد٬ کبذ٬ داڑھ-دںدّ درد اتے ہۄر چھۄٹی مۄٹی بِماری ہۄݨ ’تے اُہ کاہ جُئَݨ دا ارک٬ سَۄمپھ اتے پدِینے دا پاݨی٬ مگاں٬ جَیپھل٬ لَۄںگ٬ ملٹھّی٬ ہرڑ٬ بہیڑے اتے آملے دی پھکّی٬ اِسبگۄل٬ بھُجّی ہۄئی ہِںگّ اتے ہۄر اُسدے دیسی نُسکھے بچِّیاں نُۄں جھٹّ ٹھِیک کر دِںدّے سن۔ بچِّیاں دا گلا کھراب ہۄݨ ’تے نانی دے ہتھّۄں اُنہاں دے گلے وِچّ گلَیسلِین دا لگائِیا ہۄئِیا تُۄمبا رام باݨ ہُںدّا سی۔
چںگّے اَیکسپرٹ ڈاکٹر واںگ اُہ بچِّیاں دے گلے وِچّ تُۄمبا لگائُںدی سی۔ بچّا رۄںدا رہِ جاںدا سی کِہ اُہ تُۄمبا لگاکے اِہ شبد بۄل دِںدّی سی٬ اِکّ وار تُۄمبا ہۄر لوا لِئۄ٬ ٹھِیک ہۄ جاویگا۔ بچِّیاں دے ماں باپ آپݨے بچِّیاں نُۄں ڈاکٹراں کۄل اُدۄں ہی لِجاںدے سن٬ جدۄں نانی اُنہاں نُۄں اِہ کہِ دِںدّی سی کِہ بھائی اِس نُۄں ڈاکٹر نُۄں ہی وِکھا لئۄ۔ پِںڈّ وِچّ کۄئی وی جݨیپا نانی تۄں بگَیر نہِیں ہُںدّا سی۔ نانی دائی نہِیں سگۄں اِکّ انُبھوی اَۄرت سی۔ نانی کھُد ہی بچّا ہۄݨ والے پرِوار دے سمپّرک وِچّ رہِںدّی سی۔ اُہ بچّا ہۄݨ تک ہی نہِیں سگۄں جݨیپے تۄں بائد وی ماں اتے اُسدے بچّے دا پُۄرا دھِیان رکھّدی سی۔ جݨیپے تۄں بچّے دی ماں دِییاں مالِشاں٬ بچّے اتے اُسدی ماں دی کھُراک اتے دیکھبھال٬ سبھ کُجھ نانی دے کہِݨ انُسار ہُںدّا سی۔ اِکّ وار ساڈے مُہلّے دی اِکّ کُڑی کِسے وڈّے شہِر وِچّ وِیاہی ہۄئی سی۔ اُسدا سہُرا پرِوار کاپھی پڑھِیا لِکھِیا سی۔ اُس کُڑی دے ہۄݨ والا بچّا پہِلا سی۔ پیکے پرِوار دی پرمپّرا انُسار پہِلا بچّا کُڑی دے پیکے گھر ہۄݨا سی۔ کُڑی دے شہِری سہُرے پِںڈّ اتے جݨیپے دا کیس کھراب ہۄݨ دے ڈر کارن کُڑی نُۄں جݨیپے لئی اُسدے پیکے گھر نہِیں بھیجݨا چاہُںدّے سن۔ کُڑی دے پیکے پرِوار نیں نانی نُۄں پُچھِّیا کِہ کُڑی دے سہُرے اُس نُۄں جݨیپے لئی پِںڈّ ہۄݨ کرکے ساڈے کۄل بھیجݨا نہِیں چاہُںدّے٬ تُۄں دسّ کی کرِیئے؟ نانی نیں اگّۄں کِہا٬ “تُسِیں بیفِکر ہۄکے کُڑی نُۄں بُلا لئۄ٬ ربّ سُکھّ رکھّے٬ سبھ کُجھ ٹھِیک ہۄ جاویگا۔”
نانی دی گلّ منّکے کُڑی دے ماپِیاں نیں کُڑی نُۄں جݨیپے لئی آپݨے کۄل بُلا لِیا۔ نانی نیں بگَیر کِسے الٹراسائۄُںڈ تۄں پہِلاں ہی دسّ دِتّا کِہ بچّے دۄ ہن٬ پر گھبرائۄ ناں٬ سبھ کُجھ ٹھِیک ہۄ جاویگا۔ کُڑی دے ماپِیاں اتے سہُرِیاں دا پھِکر ہۄر ودھ گِیا۔ جݨیپے تۄں کُجھ دِناں پہِلاں کُڑی نُۄں تکلِیف ہۄر ودھ گئی۔ نانی نیں کُڑی نُۄں کِہا٬ بچّا٬ مَیں اجّ تک انیکاں بچِّیاں دا جݨیپا کروائِیا ہَے٬ جیکر مَینُۄں کۄئی فِکر والی گلّ لگدی تاں مَیں تیرے ماپِیاں نُۄں پہِلاں ہی کہِ دیݨا سی۔ میری وی اِذّت دا سوال ہَے۔ تُۄں میرے کہِݨ انُسار چلّدی جا۔ پرماتما بھلی کریگا۔ نانی جݨیپے تۄں دۄ دِن پہِلاں ہی اُنہاں دے گھر بَیٹھ گئی۔
کُڑی دے جُڑواں بچّے ہی ہۄئے۔ جݨیپا وی ٹھِیک ڈھںگّ نال ہۄ گِیا۔ کُڑی دے سہُرے نانی نُۄں وِشیش تۄں مِلݨ آئے۔ اُنہاں نیں نانی نُۄں آپݨی کھُشی نال کپّڑے اتے ہۄر کِیمتی چِیذاں دیݨ دی کۄشِش کِیتی۔ نانی نیں اگّۄں کِہا٬ اسِیں کُڑی والے ہاں۔ کُڑی والے٬ مُںڈّے والِیاں تۄں لَیںدے نہِیں٬ سگۄں اُنہاں نُۄں دِںدّے ہن۔ نانی نیں آپݨی ہِمّت انُسار اُنہاں نُۄں کۄلۄں دے کے تۄرِیا۔ اُہ کِسے تۄں نواں پَیسا نہِیں لَیںدی سی۔ دوائیِیاں وی آپݨے پلِئۄں دِںدّی سی۔
نانی ساڈے پِںڈّ دی دھی نہِیں سگۄں نُۄںہ سی۔ اُہ پِںڈّ دے لۄکاں دے بچِّیاں دا اِلاج٬ نُۄںہاں اتے کُڑِییاں دا جݨیپا کرائُݨ کارن اُنہاں نُۄں آپݨِییاں دھِییاں کہِݨ لگّ پَیںدی سی اتے اُہ اُس نُۄں آپݨی ماں کہِݨ لگّ پَیںدِییاں سن۔ بچّے اُس نُۄں نانی کہِݨ لگّ پَیںدے سن۔ نانی دی آپݨی اِکّۄ کُڑی سی٬ جِسدا وِیاہ ہۄ چُکّا سی۔ پِںڈّ دے بچّے اُس نُۄں نانی پر اُسدے گھر والے نُۄں تائِیا کہِںدّے سن۔ نانی آپݨے گھر والے نال آپݨے دِئُر دے گھر دے نال ہی رہِںدّی سی۔ ساڈے پرِوار نال تاں نانی دا بہُت ذِیادا پِیار ہُںدّا سی۔ اُسنے میری ماں نُۄں سچّمُچّ دی دھی بݨائِیا ہۄئِیا سی۔ ساڈے پرِوار دے سُکھّ دُکھّ وِچّ اُہ جھٹّ آ کھڑھی ہُںدّی۔ جدۄں ساڈا پرِوار کِسے ذرُۄری کمّ باہر جاںدا سی تاں سارا گھر نانی دے ہوالے ہُںدّا سی۔ اُہ نیک رُۄہ اجّ بھاویں اِس دُنِییا وِچّ نہِیں ہَے پر آپݨے نیک کمّاں اتے پرئُپکاری سُبھاء کارن ہر دِل وِچّ وسدی ہَے۔ اُس نُۄں اُس اکال پُرکھ نیں یکِینی تَۄر ’تے آپݨے چرناں وِچّ نِواس دِتّا ہۄویگا۔
* * * * *