ساڈے جِیون وِچّ رُکھّاں دی مہتّتا لئی بس اِکّۄ گلّ کہِݨی بݨدی ہَے جے رُکھّ ہن تاں ساڈا جِیون ہَے۔ رُکھّ ہرے بھرے٬ اسِیں وی کھُشہال۔ رُکھّ سُکّ مُکّ گئے تاں اسِیں وی سُکّ مُکّ جاواںگے۔ اسِیں بھاویں دھِیان دیئیِئے جاں ناں اسِیں رُکھّاں نال اتے رُکھّ ساڈے نال بھاوناتمک تَۄر تے وی جُڑے ہۄئے ہاں۔ تھۄڑھا جِہا اںدّرۄں باہرۄں من شاںت کر کے رُکھّاں دے نیڑے جائیِئے تاں اسِیں اُہناں نال گلّاں کرن لگّ پَیںدے ہاں۔ اُہ وی ساڈِییاں گلّاں دا جواب دِںدّے پْرتِیت ہُںدّے ہن۔

اِہ تاں ساڈے وِگِیانکاں نیں سِدھّ کر دِتّا ہَے کِہ رُکھّ کھُش وی ہُںدّے ہن٬ دُکھی وی ہُںدّے ہن اتے جدۄں ساڈے ورگے اکْرِتگھݨ منُکھّ اُہناں دی چھاں ہیٹھ بَیٹھ کے ہی اُہناں نُۄں وڈھّݨ دِییاں یۄجناواں بݨائُںدے ہن تاں اُہ ڈر وی جاںدے ہن تے اُداس وی ہُںدّے ہن۔ اسِیں رُکھّاں نُۄں نُکسان پہُںچّا کے اُہ بݨ جاںدے ہاں جِس نُۄں بھائی گُرداس جی بُرِیاں تۄں بُرے اتے دھرتی دا سبھ تۄں وڈّا بھار آکھدے ہن۔ 'بھارے بھُئیِں اکِرتگھݨ مںدّی ہُۄ مںدّے۔۔'

جے اسِیں تھۄڑھے جِہے سُچیت ہۄ کے آلے-دُیالے لگّے رُکھّاں نُۄں ہر رۄذ دھِیان نال دیکھِیئے تاں رُکھّاں دِییاں بہُت سارِییاں بھاوناواں سانُۄں سمجھ وِچّ آئُݨگِییاں۔ اِکّ اکھِّیں دیکھی گلّ ساںجھی کرن لگّی ہاں... دۄ کُ ورہے پہِلاں دی گلّ ہَے اِکّ دۄ کُ سال دی نِکّی بچّی ساڈے نال چھتّ 'تے کھیڈدی۔ چھتّ دے جںگّلے نال نِمّ دِییاں ٹاہݨِییاں لگّدِییاں سن۔ ستمبّر دا مہِینا سی۔ اُس بچّی دے چِہرے نال نِمّ دِییاں ٹاہݨِییاں چھُۄںہدِییاں اُہ بہُت کھُش ہُںدّی۔ اُس دِییاں اکھّاں ہسّدِییاں۔ اُہ آپݨے مۄڈھے کنّاں نال لا لَیںدی۔ کھُشی وِچّ کِلکارِییاں ماردی اُہ بھجّ کے پھِر ٹاہݨِییاں اتے پتِّیاں نال کھیڈدی۔ اسِیں ٹاہݨی پھڑ کے پتّے اُس دے کنّاں نال٬ متھّے نال٬ گردن نال٬ گلّہاں نال چھُہائُںدے اتے اُس دی کھُشی دیکھݨ والی ہُںدّی سی۔ اُہ ہر رۄذ کھیڈݨ آئُںدی۔ اُس دی کھُشی نُۄں دیکھدے اسِیں اُس نُۄں چھتّ 'تے ہی لَے جاںدے۔ تھۄڑھے دِناں بائد مَیں دیکھِیا جِہڑی ٹاہݨی نال اُہ کھیڈدی سی اُس دے پتّے نِمّ دے باکی پتِّیاں نالۄں وڈّے سن۔ اُہ ٹاہݨی تیذی نال ودھی سی اتے جںگّلے دے اںدّر ولّ نُۄں کافی جھُکّ گئی سی۔ کمال تاں اُس ویلے ہۄئِیا جدۄں اُس ٹاہݨی دے اُپّر ولّ رُکھّ والے پاسے نُۄں اِکّ بیمَۄسما پھُلّاں دا گُچھّا نِکل آئِیا۔ پھِر مَینُۄں آسکر وائیِلڈ (Oscar Wilde) دی لِکھی کہاݨی سوارتھی دِئۄ (The Selfish Giant ) یاد آئی۔ اُس وِچّ وی بچِّیاں دے کھیڈݨ نال سارا باگ پھُلّاں نال بھر جاںدا ہَے۔ اُس ویلے اِہ کہاݨی کالپنِک لگّدی سی۔ ہُݨ پڑھ کے لگّدا ہَے... اِس کہاݨی وِچّ کِنّا کھُۄبسُۄرت سچّ لِکھِیا ہَے۔

آم دیکھݨ وِچّ آئِیا ہَے کِہ کئی وار جدۄں پھلھدار رُکھّاں دے پھلھ نہِیں لگّدے تاں اُہناں اںدّر ڈر پَیدا کِیتا جاںدا ہَے۔ کئی بذُرگ بِیبِییاں نُۄں اِہ کہِںدِّیاں سُݨِیا ہَے کِہ وار وار اُس رُکھّ کۄل اِہ آکھۄ کِہ ہُݨ اِہنُۄں وڈھّ دیݨا ہَے جاں پُٹّ دیݨا ہَے تاں اُس نُۄں اگلے سال نُۄں پھلھ لگّݨ لگّ پَیںدے ہن۔ کئی وار تاں اُہناں دے کُہاڑی نال چھۄٹے چھۄٹے ٹکّ وی لا دِتّے جاںدے ہن اتے آکھِیا جاںدا ہَے کِہ اُہ رُکھّ آئُݨ والے سال نُۄں پھلھ ذرُۄر دیݨ لگّ پَیںدا ہَے۔

ساڈے آلے-دُیالے اسِیں اِس ترہاں دِییاں بہُت سارِییاں گلّاں دیکھ اتے مہِسُۄس کر سکدے ہاں۔ وِگِیانِییاں نیں بہُت سارے پْریۄگ کِیتے اتے دُنِییاں ساہمݨے اِہ گلّاں وِگِیانک ترِیکے نال سِدھّ کِیتِییاں کِہ رُکھّ٬ ویل-بُۄٹے دُکھّ-سُکھّ٬ کھُشی٬ سنیہ٬ دِیالتا٬ کٹھۄرتا مہِسُۄس کردے ہن۔ اُہناں اُتّے سںگِّیت دا بہُت چںگّا اسر دیکھݨ نُۄں مِلِیا۔ اُہ منُکھّ دِییاں بھاوناواں تکّ نُۄں مہِسُۄس کر لَیںدے ہن۔

ساڈے اِتِہاس وِچّۄں بہُت سارِییاں اُداہرݨاں دیکھِییاں سُݨِییاں جاںدِییاں ہن کِہ کِس ترہاں مہامپُرشاں دی چھۄہ پْراپت رُکھّ سدِییاں تکّ جِئُںدے رہِ سکدے ہن اتے اُہناں دے پھلھاں دا سُیاد وی بدل سکدا ہَے۔ جِویں گُرُۄ نانک پاتشاہ جی دے سمپّرک وِچّ آئُںدِیاں رِیٹھِیاں وِچلی کُڑتّݨ ختم ہۄ گئی۔ اِس ترہاں دِییاں ہۄر اُداہرݨاں وی مِلدِییاں ہن۔

رُکھّاں دے سانُۄں بے-ہِساب پھائِدے ہن۔ جے اسِیں اِہناں تۄں پھلھ لَیںدے ہاں٬ پھُلّاں دِییاں مہِکاں دا انںدّ ماݨدے ہاں٬ تںدّرُستی اِہناں تۄں لَیںدے ہاں٬ ذِںدّگی دِییاں ہۄر سُکھّ سہُۄلتاں اِہناں تۄں لَیںدے ہاں٬ ساڈے پْراݨ اِہناں دی مِہربانی نال چلّدے ہن تاں پھِر ساڈے وی اِہناں پْرتی کُجھّ پھرذ بݨدے ہن۔ جۄ ساڈے لئی نِبھائُݨے بہُت ذرُۄری ہن۔ اسِیں رُکھّ لگا کے٬ اُہناں دی سامبھ-سمبھّال کرکے رُکھّاں سِر کۄئی اہِسان نہِیں کراںگے سگۄں اِہ ساڈی آپݨے آپ نُۄں بچائُݨ دی کۄشِش ہۄویگی۔ رُکھّ منُکھّ تۄں بِناں ودھ پھُلّ سکدے ہن پر منُکھّ نُۄں رُکھّاں بِناں اِکّ مِںٹّ وی نہِیں سردا۔

رُکھّ سانُۄں ڈھیر سارِییاں نِیامتاں نال نِواجدے ہن۔ ساڈے اںدّر وی رُکھّاں نُۄں دیݨ نُۄں سنیہ ہَے دِیالتا ہَے٬ اُہناں دی سامبھ-سمبھّال لئی سادھن وی ہن پھِر اسِیں کِئۄں کںجُّۄسی کردے ہاں۔ کِئۄں کٹھۄرتا نُۄں مُۄہرے رکھّ لَیںدے ہاں۔ ساڈے وِچّۄں کئیِیاں نُۄں آدت ہُںدّی ہَے تُرے جاںدے ہی رُکھّاں دے پتّے سُۄت لَیںدے ہن کُجھّ دیر اُہناں نُۄں تۄڑدے مرۄڑدے ہن پھِر سُٹّ دِںدّے ہن۔ اِہناں پتِّیاں تۄں کۄئی لابھ نہِیں لِیا بس ٹاہݨِییاں ذرُۄر رُںڈّ مرُںڈّ کر دِںدّے ہاں۔ جے اِہناں نُۄں کِسے لابھ لئی ورتِیا جاوے تاں ٹھِیک ہَے پر اِہناں دی بربادی کرنا٬ اِہناں نُۄں ساڑنا سِیاݨپ دی نِشانی نہِیں۔ کدے وِہلے سمیں مۄبائیِل تۄں نِگہا ہٹا کے کُجھّ دیر لئی ہوا وِچّ لہِرا رہِییاں ٹاہݨِییاں ولّ دیکھݨا کِس ترہاں آپس وِچّ گلّاں کردِییاں٬ کھیڈدِییاں٬ مستی کردِییاں پْرتِیت ہۄݨگِییاں۔ من نُۄں کھُشی نال بھر دِںدِّییاں ہن۔ جدۄں کدے ہوا ناں چلّدی ہۄوے٬ پتّا وی ناں ہِلدا ہۄوے تاں اِہ کِسے تپسّوی دی ترہاں سمادھی وِچّ جاپدے ہن۔ جِویں پتالھ تۄں اکاش تکّ اِہناں دی سِدھّی گلّبات ہۄوے تے اِہ اڈۄل کھڑھے پتال دھرتی اکاش دا سُنیہا ساہ رۄک کے سُݨدے ہۄݨ۔

رُکھّ ساڈے جِیون نُۄں کھُشِییاں٬ کھیڑے٬ رہِمتاں بکھشدے ہن اِہناں دے پھائِدے گِݨائے نہِیں جا سکدے۔ ساڈے سُبھاء وِچّ کُدرتی تَۄر 'تے نِتّ دے کمّاں وِچّ رُکھّاں دا کھِیال رکھّݨا وی شامل ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ ساڈے وِچّۄں بہُ-گِݨتی پاپ-پُنّ دی دھارنا وِچّ یکِین رکھّدی ہَے۔ اِس پکھّ تۄں سۄچدِیاں وی رُکھّ لائُݨا اتے اُہناں دی دیکھبھال کرن تۄں وڈّا پُنّ دا کمّ کۄئی نہِیں۔ کِہا جاںدا ہَے کِہ اِکّ کھُۄہ لوا کے بںدّا اُس دے تُپکِیاں جِنّے سال سُرگ وِچّ رہِںدّا ہَے۔ اِکّ تلاب پُٹّݨ دا کمّ دس کھُۄہاں دے برابر٬ دس تلاب اِکّ جھِیل دے برابر٬ دس جھِیلاں اِکّ نیک پُتّر پْراپتی دے برابر٬ دس نیک پُتّر اِکّ رُکھّ دے برابر- میری تُچھّ جِہی بُدھّی اِہ آکھدی ہَے کِہ نیک پُتّر تاں اِکّ نی مان دُنِییاں وِچّ نیکی نال کمّ کرنے آپݨی نیکی ہۄر اگّے وںڈّݨی۔ جِہڑا نیک ہۄویگا اُہ سِرف آپݨے لئی ہی نہِیں سۄچیگا۔ سربتّ دے بھلے نال ہی آپݨا بھلا چاہیگا۔ سۄچۄ اِس ترہاں دے دس نیک پُتّر دُنِییاں دی بھلائی لئی جۄ کر سکدے ہن اۄنا اِکّ رُکھّ کر دِںدّا ہَے۔ رُکھّ لائُݨ دا اَینا وڈّا پُنّ... پھِر سانُۄں سارِیاں نُۄں اِہ پُنّ کما لَیݨا چاہِیدا ہَے اتے رُکھّاں نُۄں ساڑن والِیاں نُۄں وی سۄچݨا چاہِیدا ہَے کِہ اُہ دس نیک پُتّراں دے برابر دے اِکّ رُکھّ نُۄں ساڑ رہے ہن۔

اخِیر وِچّ اِہ ہی کہِ سکدے ہاں کِہ بھائی رُکھّ لائیِئے٬ بھاویں پُنّ کرن دی کھُشی مہِسُۄس کرن لئی٬ بھاویں ڈر کے جاں پھِر کُدرت اتے کھلکت دے پِیار لئی پر رُکھّ ذرُۄر لائیِئے۔ جِہڑے اِنساناں نیں رُکھّ لائُݨ دا بِیڑا چُکِّیا ہۄئِیا ہَے اُہناں نُۄں دِلۄں سلام ہَے۔