اجّ ہسپتالاں وِچ مرِیذاں دی بھرمار ہَے سرکاری ہسپتالاں دی بہُت ہی ماڑی کارگُذاری کرکے نِجّی نِجّی ہسپتالاں وِچ مرِیذاں دی بڑی ہی بیشرمی تے بے رہِمّی نال لُٹ ہۄ رہی ہَے۔ جے اِہ کہِ لِیا جاوے کِہ کۄئی پُچھّݨ جاں رۄکݨ ٹۄکݨ والا وی نہِیں تاں وی اِہ گلّ گلت نہِیں ہۄویگی۔

دُیابے وِچ تاں مچھّر دا ہی راج ہَے۔ جلںدھّر اِسدی راجدھانی بݨِیا ہۄئِیا ہَے۔ ہر رۄج ہسپتالاں وِچ مرِیجاں دی بھِیڑ اینی ودھ رہی ہَے کِہ بہُتے ہسپتالاں وِچ کۄئی بِستر کھالی نہِیں۔ ہسپتال دے وراںڈے وِچ مرِیجاں دِییاں بھِیڑاں لگِّییاں ہۄئیِیاں ہن۔ سبھ تۄں دردناک ہالت جلںدھّر دے سرکاری ہسپتال دی ہَے۔ جۄ ہُݨ کارپۄریشن دے ادھِین چل رِہا ہَے۔ جِتھّے سَیںکڑے ڈیںگُۄ دے مرِیج ذِںدّگی مَۄت دی لڑائی لڑ رہے ہن۔ بہُت ہی تھۄڑِییاں سہُۄلتاں نال چلّ رہے اِس ہسپتال وِچ تھۄڑے جِہے ڈاکٹراں نُۄں دِن رات کمّ کرنا پَے رِہا ہَے۔ ہسپتال دی سمرتھّا تۄں کئی گُݨا ودھّ مرِیجاں دے آ جاݨ نال ہسپتال آپ بِمار ہۄ گِیا جاپدا ہَے۔

مچھّر نال ڈیںگُۄ پھَیلݨ دِییاں کھبراں کۄئی نوِییاں نہِیں ہن۔ پِچھّلے دس سالاں تۄں اِہ ہر سال اِنہاں دِنہاں وِچ ودھّدا ہی جا رِہا ہَے۔ اِسدا کیںدر کدے لُدھِیاݨا بݨدا ہَے کدے جلںدھّر تے کدے کۄئی ہۄر شہِر۔ پر پںجّاب دِییاں پِچھلے دس سالاں دِییاں سرکاراں نیں اِس ولّ کۄئی بݨدا دھِیان ہی نہِیں دِتّا۔ ناں کۄئی تسلِّیبکھش کھۄجکارج ہی اِس سمبّںدھّی کروائِیا گِیا۔ ناں کۄئی مچھّر نُۄں مارن دا پْربںدھّ ہی کِیتا گِیا۔ اِنہاں دس سالاں وِچ اکالی بھاجپا تے کاںگرس پارٹِییاں دِییاں ہی سرکاراں پںجّاب دی ستا تے کابج رہِیںیاں ۔ اںدّر کھاتے سبھ نُۄں آپۄ آپݨی کارگُذاری دا پتا ہَے اِس کرکے ڈیںگُۄ نال مردے لۄکا دی گلّ ہی کۄئی نہِیں کردا۔ کیںدر دی سرکار دی ہالت وی پںجّاب دی سرکار ورگی ہی ہَے کِئُکِہ دِلّی دا ڈیںگُۄ نال رِشتا پںجّاب تۄں وی بہُت پُراݨا ہَے۔ دیش دی راجدھانی کئی وار اِس دی لپیٹ وِچ آ چُکّی ہَے۔ جِتھّے دۄ سرکاراں بہُت ہی نیڑِئۄ اِس ورتارے نُۄں اِکۄ سمیں دیکھدِییاں تے اݨڈِٹھّ کردِییاں ہن۔ راجدھانی دِلّی دے لۄک وی مچھّر دے ہتھّۄں بیجار ہن۔

اِس مچھّر سمبّںدھّی تے اِس بِماری سبںدھّی بہُت ہی سدھارن کِسم دی جاݨکاری لۄکاں نُۄں دِتّی جا رہِیں ہَے۔ اُہ وی اۄنی کُ ہی جِنّی کُ اِںٹرنَیٹ تۄں پْراپت ہۄ رہِیں ہَے۔ اجّ آسٹْریلِییا نیں ڈیںگُۄ دی دوائی لبھّ لئی ہَے پر بھارت سرکار اِس بارے سںجِّیدا ہۄ کے کمّ نہِیں کر رہِیں۔ بسّ اِکّۄ ہی کمّ کِیتا جا رِہا ہَے کِہ مِیڈِییا نُۄں اِنہاں کھبراں تۄں دُۄر کِیتا جا رِہا ہَے۔ وَیسے مِیڈِییا دی وی کۄئی بہُتی کھِچّ اِس ترہاں دِییاں کھبراں وِچ نہِیں ہَے۔ مِیڈِییا نُۄں تاں اُہ کھبراں ہی چاہِیدِییاں ہن جِہڑِییاں وِکدِییاں ہن۔ ڈیںگُۄ نال بُکھار چڑے تے اُس بخار نال لۄک مر جاݨ اِس ترہاں دِییاں خبراں تۄں مِیڈِییا نیں کی لَیݨا ہَے؟ ایہۄ ہی کارن ہَے کِہ جِنّی وڈّی اِہ گھٹنا ہَے اجّ مِیڈِییا اۄنی تھاں اِس نُۄں نہِیں دے رِہا۔ سِٹّے وجۄں سرکاری تںتّر آرام نال سَۄ رِہا ہَے تے مچھّر پُۄری ترہاں نال راج کر رِہا ہَے۔

اخباراں نیں سرکاری جاݨکاری دے آدھار اُپر ہُݨ تکّ جلںدھّر وِچ دۄ وِئکتِییاں دے مارے جاݨ دِییاں خبراں پْرکاشت کِیتِییاں ہن۔ جِہڑی خبر سراسر جھُۄٹھ ہَے جے مۄٹا جِہا وی انُمان لگائِیا جاوے تاں اجّ تکّ جلںدھّر وِچ ڈیںگُۄ نال مرن والِیا دی گِݨتی سَیںکڑا پار کر چُکّی ہَے۔

شہِر وِچ کیول چار ہی ہسپاتال اِس کِسم دے ہن جِنہاں وِچ ڈیںگُۄ دا اِلاج کرن والِییاں کِیمتی مشِیناں ہن۔ اِہ مشِیناں دے ہِساب نال شہِر وِچ مرِیجاں دی گِݨتی بہُت ہی جِیادا ہۄݨ کرکے اِہ پْرائیِویٹ ہسپتال من مرجی دا ریٹ لگا رہے ہن۔ مرِیجاں دی لُٹ بے رہِمی نال ہۄ رہِیں ہَے۔ اِک مرِیج دا اَۄستن کھرچا اِک لکھّ ہۄ جاںدا ہَے جے اُہ کِسے وی پْرائیِویٹ ہسپتال تۄں اِلاج کروائُںدا ہَے۔ سرکاری ہسپتال وِچ اِہ کھرچا لگّبھگ پںجّاہ ہذار دے کرِیب ہَے۔ اینی وڈّی گِݨتی وِچ لۄک اِس بِماری نال جُۄجھ رہے ہن کِہ اُنہاں کۄل ایناں پَیسا ہی نہِیں۔ اِسے کرکے پْرائیِویٹ ہسپتال اجّ مرِیج نُۄں داکھل ہی نہِیں کردے٬ جے کردے وی ہن تاں بڑِییاں شِپھارشاں نال اُہ وی اڈواںس پَیسے جماں کروا کے۔ اِس وار ڈیںگُۄ نیں ساڈی اِہ دھارناں وی گلت سِدھّ کر دِتّی ہَے کِہ اِہ کیول امِیر لۄکاں دِییاں ساپھ سُتھرِییاں کلۄنِییاں وِچ ہی ہُںدّا ہَے۔ اِس وار تاں اِہ دیکھݨ نُۄں مِلِیا ہَے کِہ اِہ تاں تھُڑ مارِییاں کلۄنِییاں وِچ مُکابلتن ودھّ پھَیل رِہا ہَے۔ جِتھّے لۄکاں نُۄں پِیݨ لئی پاݨی تکّ نہِیں مِلدا۔ اِسے کرکے ڈاکٹر اِس بارے اِہ سۄچݨ لئی وی مجبُۄر ہۄ گئے ہن کِہ کِتے اِہ غںدّگی نال تے نہِیں پھَیل رِہا؟ جدۄں تُسی سرکاری ہسپتال دے اںدّر داکھل ہی ہُںدّے ہۄ تاں تُہانُۄں شپشّٹ ہۄ جاںدا ہَے کِہ اِہ دھارناں امِیر لۄکاں نیں بڑی چلاکی نال پْرچاری ہَے کِہ اِہ مچھّر تاجے پاݨی تے ساپھ سُتھرِییاں کلۄنِییاں وِچ ہی ہُںدّا ہَے۔ تاں کے تھۄڑا بہُت جۄ دوائی دا چھڑکا ہۄݨا وی ہَے تاں اُہ پَۄش کلۄنِییاں وِچ ہی ہۄوے۔ پر اِتھّے تاں اسلِیئت ہی بڑی ترسیۄگ بݨی پئی ہَے اِہ تاں گںدّا پاݨی پی کے گُذارا کرن والِیاں لۄکاں نُۄں ہۄ رِہا ہَے۔

اجّ جے مچھّر مَۄت بݨ کے لۄکاں دے سِراں تے مںڈّلا رِہا ہَے تاں اِس دِییاں جڑاں سرکار دِییاں نو اُداروادی نِیتِییاں وِچ دِکھائی دِںدِّییاں ہن۔ سرکار نیں بذارواد دا جِہڑا سِدھاںت اپݨائِیا ہَے اُس دے تہِت لۄک بھلائی دے ادارِیاں دا اِک اِک کرکے بھۄگ پائُݨا تہِ سی۔ جِنہاں نِیتِییاں دے چلدِیاں سرکاراں نیں جن سہِت وِبھاگ دا لگّبھگ بھۄگ پا ہی دِتّا ہَے۔ جِہڑا وِبھاگ گھراں وِچ جاکے ملیرِیئے دے بچاء لئی دوائی دا چھڑکا کرِیا کردا سی اُہ وِشوِیکرن دِییاں نوئُداروادی نِیتِییاں دی بلی چڑ چُکّا ہَے۔ نَیشنل ملیرِییا اِریڈِیکیشن پْرۄگرام بِیتے سمِیاں دی گلّ بݨ کے رہِ گِیا ہَے۔ جے اجّ وی مچھّر نیں آپݨی جوانی دا جلوا نہِیں دِکھائُݨا تاں پھیر کدۄں نُۄں دِکھیائُݨا ہَے؟ جدۄں کیںدری تے سُۄبائی سرکاراں دِییاں راجسی پْرسِتھتِییاں مچھّر دے ودھݨ پھُلّݨ دے ہکّ وِچ ہن۔

اِس سںکّٹ دی گھڑی وِچ سرکار نیں پُۄری جِمّیواری نال لۄکاں دی باںہ نہِیں پھڑی۔ سمیں سِر پھَۄگِںگّ ہی نہِیں ہۄئی۔ جِہڑی تھۄڑی بہُتی ہۄئی وی ہَے اُہ وی اسر رسُۄکھ والے لۄکاں دِییاں کلۄنِییاں وِچ ہی ہۄئی ہَے۔ غرِیب لۄکاں دِیاں مہلِّیاں وِچ تاں اِہ مشِین باہرلی سڑک تۄں ہی مُڑ جاںدی ہَے ۔ کدے کِسے نیں اِس گلّ دا پھِکر وی نہِیں کِیتا کِہ کِس مہلّے وِچ کِنّے لۄک ڈیںگُۄ نال مر چُکّے ہن۔ بھرِشٹاچاری دے اِس دَۄر وِچ اپھسرشاہی وی کِتے مچھّر نال رل تاں نہِیں گئی؟ کِہ اجّ مچھّر نُۄں پھَۄںِّگںگّ مشِین تۄں وی ڈر نہِیں لگّ رِہا۔ جے اِہ من لِیا جاوے کِہ پْرشاسن نیں لۄڑِیںدی ماترا وِچ پھَۄںِّگںگّ کِیتی ہَے تاں سوال کھڑا ہُںدّا ہَے کِہ کِتے اِہ مچھّر پھۄگِںگّ مشِین وِچّۄں تے نہِیں نِکل رِہا۔

اِس سارے سںکّٹ نیں جِہڑی چِںتّا جنک دھارنا پَیدا کر دِتّی ہَے اُہ اِہ ہَے کِہ لۄک مہِںگّا اِلاج کروائُݨ تۄں اسمرتھّ ہۄکے جادُۄ ٹُۄݨِیاں ولّ نُۄں مُڑ رہے ہن۔ اِکِّیوِیں سدی وِچ اُہ دیسی ٹُۄݨے ٹۄٹکِیاں نُۄں اپݨا رہے ہن۔ گرِیب لۄکاں دی بھِیڑ گلۄء٬ جوَیݨ, تُلسی ورگِییاں پںجّ سَۄ سال پُراݨِییاں اِلاج پْرݨالِییاں اپݨائُݨ لئی مجبُۄر ہۄ گئے ہن۔ ’مردا کی نہِیں کردا‘ دے اکھاݨ واںگ لۄک اکّی پلاہِیں ہتھّ ماردے پھِر رہے ہن۔ اُہ مچھّر ہتھّۄں بے وسّ ہۄئے پْربںدھّ ولّ اُگل نہِیں کر رہے۔ اِس سںکّٹ نیں لۄکاں نُۄں اِک دُۄسرے دے کمّ آئُݨ دا پاٹھ وی پڑائِیا ہَے۔ جِس ترہاں لۄک اِک دُۄسرے دی مدد کر رہے ہن اُس تۄں جاپدا ہَے اُہ جے وِگِیانک تَۄر تے سُچیت ہۄ گئے تاں مچھّر نُۄں سارِییاں کھُلّاں دیݨ والے اِس تںتّر نُۄں سبک سِکھا دیݨگے۔ جے لۄکاں نیں جِیئُݨا ہَے تاں مچھّر دا مرنا بہُت ہی جرُۄری ہَے۔ بھارت دے لۄکاں نیں ٹِڈّی دل کھتم کِیتا ہَے۔ چِین دے وِگِیانِییاں نیں پھسلاں تباہ کر دیݨ والی چِڑی دا بِیج ناش کر دِتّا ہَے۔ اَیسے انیکاں دیش ہن جِنہاں نیں مچھّر تۄں نجات پائی ہَے۔

اجّ سۄچݨ دی گلّ اِہ ہَے کِہ لۄکاں ’تے بھاری ٹَیکس لاکے اِکتّر کِیتے دھن نال ساڈِییاں سرکاراں تے اُنہاں دے کرِیبی رِشتیدار وِدیشاں وِچ جاکے آپݨا چَیکئپّ کروا رہے ہن۔ مہِںگّے تۄں مہِںگّا اِلاج کروا رہے ہن پر دُۄسرے پاسے لۄکاں نُۄں مِلدِییاں تھۄڑِییاں بہُتِییاں سِہت سہُۄلتاں وی اِک اِک کرکے کھتم کِیتِییاں جا رہِیںیاں ہن۔ سرکاری مَیڈِیکل کالجاں تے سرکاری ہسپتالاں نُۄں نِجّی ہتھّاں وِچ دیݨ دے منسُۄبے گھڑے جا رہے ہن۔ جلںدھّر دا مَیڈِیکل کالج شُرُۄ ہۄݨ تۄں پہِلاں ہی کَۄڈِییاں دے بھاء آپݨے چہیتِیاں دی جھۄلی وِچ پائِیا جا چُکّا ہَے۔ جے اجّ اُہ کالج سرکار دی سرپْرستّی ہیٹھ چلّدا ہُںدّا تاں کِنّے غرِیباں دا سہارا بݨدا؟

اجّ مچھّر ہتھّۄں لاچار ہۄئے لۄکاں دی ہالت اںگّریذاں دے راج پْربںدھّ دی یاد دِوائُںدی ہَے۔ جدۄں تِیہ تۄں ودھّ وار اکال پئے سن۔ جدۄں پلیگ تے چیچک ورگِییاں بِمارِییاں کرۄڑاں لۄکاں دی جان لَے لَیںدِییاں سن۔ اجّ دیس دے کِسے ہِسّے وِچ لۄک بھُکھّ نال مر رہے ہن کِتے مچھّر مَۄت بݨ کے آئُںدا ہَے۔ کدے سوائِن پھلُۄ ورگی چھُۄت دی بِماری نال لۄک مر رہے ہن۔ اُپرۄں سرکار مںڈِّیکرن دِییاں نِیتِییاں دے تہِت چلدی ہۄئی اِہ پھَیسلا کر رہِیں ہَے کِہ مُپھت سِہت سہُۄلتاں نہِیں دِتِّییاں جا سکدِییاں۔ جد کِہ آپ مُپھت سِہت سہُۄلتاں لَے رہے ہن۔ اںگّریذ وی بھارت دے دھن دے سِر ’تے آپ جِںدّگی دِییاں سارِییاں سُکھّ سہُۄلتاں ماݨدے سن۔ لۄک اِہ سۄچݨ لئی مجبُۄر ہۄ گئے ہن کِہ اجّ دیش دے ہاکم اُنہاں دے آپݨے دیش دے وسنِیک ہن جاں کۄئی کالی چمڑی والے اںگّریذ جِنہاں نُۄں آپݨے لۄکاں تے کۄئی ترس ہی نہِیں آ رِہا۔