سںسّار وِچّ اراجکتا٬ ہِںسّا اتے دیشاں دِییاں آپسی خہِباذِییاں کرکے جںگّاں دا ماہَۄل اِنسانِیئت لئی گھاتک سابت ہۄ رِہا ہَے۔ اجِہے ہالات سماجِک تاݨے-باݨے نُۄں تہِس نہِس کر رہے ہن۔ اِس دا کھمِیاذا وی لۄکائی ہی بھُگت رہی ہَے۔ اِہ ہالات وی اِنسان ہی پَیدا کر رہے ہن٬ پْرںتُّۄ سںوّیدنشِیل لۄکاں کھاس تَۄر ’تے وِدوانا اتے ساہِتکاراں نُۄں اِنسانِیئت دی تباہی بہُت مہِسُۄس ہُںدّی ہَے۔ اِس کرکے سُۄجھوان تے سںوّیدنشِیل لیکھکاں اروِںدّر کَۄر کاکڑا تے اجمیر سِدھُّۄ نیں اِکّ کاوِ سںگّْرہِ ’مَیں گاذا کہِنا‘ سمپّادِت کِیتا ہَے٬ جِس وِچّ کوِییاں نیں آپݨِییاں کوِتاواں راہِیں گاذا وِچّ ہۄ رہے کتلییام دی دردناک تسوِیر کھِچّ کے رکھّ دِتّی ہَے۔ ’مَیں گاذا کہِنا‘ اتِئںتّ سںوّیدنشِیلتا والا کاوِ سںگّْرہِ ہَے۔ اِس کاوِ سںگّْرہِ وِچّ 73 کوِییاں دِییاں مَۄلِک اتے 5 کوِییاں دِییاں انُوادِت کُل 83 کوِتاواں شامل ہن٬ جِہڑِییاں اِذرائیِل ولّۄں امرِیکا دی شہِ تے مدّد نال گاذا وِچّ فلستِینِییاں دی نسلکُشی کرن لئی کِیتے جا رہے ذالمانا تے نِردئی کتلییام دی تْراسدی نُۄں بِیان کردِییاں ہن۔ اِس کاوِ سںگّْرہِ وِچلِییاں کوِتاواں سامراجوادی تاکتاں دے مانوتاوادی مکھَۄٹے دا وی پردا پھاش کردِییاں ہن٬ اُہ کہِݨی تے کرنی تے پُۄرے نہِیں اُتردے۔ سںسّار دے ورتمان پرجاتںتّرک ڈھاںچے وِچّ وی دھرم٬ جات تے نسل دِییاں وںڈِّییاں کرکے ہۄ رہِییاں لڑائیِیاں اِنسانِیئت وِچّ نفرتاں دے بِیج٬ بِیجکے بھائیِچارک ساںجھ نُۄں خیرُۄں-خیرُۄں کر رہِییاں ہن٬ جِنہاں کرکے گاذا وِچّ درِںدّگی دا نںگّا ناچ ہۄ رِہا ہَے۔ اِنہاں کوِتاواں وِچّ جںگّاں دے وِناشکاری سِٹِّیاں نال اِنسانِیئت دے ہۄ رہے گھاݨ دا پْرگٹاوا کِیتا گِیا ہَے۔ سمپّادکی مںڈّل نیں کوِتاواں دی چۄݨ بہُت ہی سںجِّیدگی نال کِیتی ہَے۔ کوِتاواں سںوّیدنشِیل لۄکاں نُۄں گاذا وِچّ ہۄ رہی جںگّ دے مارُۄ سِٹِّیاں دی جاݨکاری دے کے کۄئی سارتھِک کدم چُکّݨ لئی جھںجّۄڑدِییاں ہن۔ سامراجی تاکتاں جںگّاں دے راہِیں آپݨا دبدبا بݨاکے رکھّݨ دی کۄشِش کر رہِییاں ہن۔ امرِیکا سںسّار دی سبھ تۄں وڈّی تاکت ہۄݨ دی دھَۄںس وِکھا رِہا ہَے۔ اِس کاوِ سںگّْرہِ دِییاں کوِتاواں راہِیں ادارا پرواذ نیں فلستِین دے ہکّ وِچّ آواذ بُلںدّ کرن دی کۄشِش کِیتی ہَے٬ تاں جۄ اِس دھکّیشاہی وِرُدھّ لۄک رائ پَیدا کِیتی جا سکے۔ اِنہاں کوِتاواں نیں اِہ وی درسائِیا ہَے کِہ اِتنی بیرہِمی نال منُکھّی جانا کھاس تَۄر ’تے اِسترِییاں اتے بچِّیاں دی دردناک کتلۄگارت وی گاذا واسِییاں دے ہَۄسلے نُۄں تۄڑ نہِیں سکی۔ بھُکھّ نال وِلکدے بچِّیاں دِییاں کِلکارِییاں ہر اِنسان دے دِل وِچّ اِذرائیِل دے وتِیرے دی نِںدِّیا کرن اتے اِس جںگّ دے وِرُدھّ پرجاتںتّرِک ڈھںگّ راہِیں لامبںدّ ہۄ کے اِکّمُٹھّتا نال وِرۄدھ کرن دی جاگ لگائُںدی ہَے۔ فلستِینِییاں دی داد دیݨی بݨدی ہَے کِہ اُہ اجِہے کرُۄرتا دے وِوہار دا مُکابلا کردِیاں آپݨی ہۄںد دی لڑائی تندیہی نال لڑ رہے ہن۔ اِس کاوِ سںگّْرہِ دی ہر کوِتا آپۄ-آپݨے ڈھںگّ نال سامراجی تاکتاں دِییاں امانوی ہرکتاں نُۄں نںگِّیا کردی ہَے۔ اجِہِییاں جںگّاں سمیں لِکھِییاں گئیِیاں کوِتاواں تے ساہِت اِتِہاس دا ہِسّا بݨکے آئُݨ والی پِیڑھی نُۄں سامراجی تاکتاں دے غَیر منُکھی وِوہار بارے جاݨُۄں کروائیگی۔ ’گاذا تۄں آئی پُکار‘ کوِتا وِچّ ماواں دِییاں دُدھّ بِنا سُکِّییاں چھاتِییاں٬ بچِّیاں نُۄں تڑپݨ, وِلکݨ تے بھُکھّ نال مرن لئی مجبُۄر کر رہِییاں ہن۔ ماواں بچِّیاں نُۄں بھُکھّ نال رۄںدے کُرلاںدے ویکھدِییاں بیبس ہن:
ماواں دے وی دُدھّ مُکّ گئے
بھُکھِّییاں بھاݨِییاں اُہ وی کِتھۄں چُںگھّائُݨ
چھاتی نال لا رۄںدِییاں سانُۄں
دیکھ سانُۄں دُدھّ نُۄں ترسدے۔
کاوِ سںگّْرہِ وِچلِییاں کوِتاواں پاٹھکاں دے دِلاں نُۄں ولُۄںدھردِییاں ہن۔ لۄکاں نُۄں اِس اݨہۄݨی کھِلاف سخت فَیسلے کرن دی تاکِید کردِییاں ہن۔ ’گاذا دے پِیڑت‘ سِرلیکھ والی کوِتا منُکھّی ہکّاں دے اکھَۄتی پہِریداراں نُۄں وںگّاردی ہَے:
اُہ جۄ منُکھّی ہکّاں دے اکھَۄتی المبّرداراں دا
ہُںدّے ذُلم ساہویں
ہاء دا نائرا گُںگّا ہۄ گِیا ہَے
دھرماں٬ نسلاں تے سوارتھاں نال جا کھڑھِیا ہَے
بھوِکھ اِنہاں نُۄں کٹہِرے ’چ کھڑھا کریگا
تے اِہ یاد رکھّݨ کِسے اِتِہاس دا بدلا
ورتمان نہِیں لَے سکدا
تے ورتمان دے داغ بھوِکھ نہِیں دھۄ سکدا
پِیڑتاں دے ہکّ ’چ وجّے کِسے نائرے دی گُۄںج
سدِییاں بِیتݨ نال وی مدھّم نہِیں ہُںدّی۔
اِس کاوِ سںگّْرہِ دِییاں کوِتاواں جِتھے اِذرائیِل دی کاروائی نُۄں اِنسانِیئت نال دھْرۄہ گردان رہِییاں ہن٬ اُتھے ہی سںسّار دے منُکھّی ہکّاں دے رکھوالِیاں ولّۄں پِیڑتاں دی مدد لئی مۄہری دی بھُۄمِکا نِبھائُݨ دی پْرسںسّا وی کر رہِییاں ہن۔ ورہ رہِییاں گۄلِییاں دے درمِیان وکھّ-وکھّ دیشاں دے لۄک بچِّیاں لئی کھاݨ پِیݨ دا سمان لَے کے جا رہے ہن۔ ’اِنسانِیئت دِییاں چِٹھِّییاں‘ سِرلیکھ والی کوِتا لۄکائی دی ہمدردی دا پْرگٹاوا اِس پْرکار کردی ہَے:
سمُںدّر دی ہِکّ تے تَیردِییاں
اِہ پاݨی٬ دُدھّ٬ دالاں نال بھرِییاں بۄتلاں
چِٹھِّییاں نیں مُہبّت دِییاں
جِہڑِییاں لَے کے
جا رہِییاں کھاݨا
اُنہاں بھُکھّ نال وِلکدے بچِّیاں کۄل
جِنہاں نُۄں اِس دی ذرُۄرت ہَے۔
گاذا ’تے ہۄ رہے ہملِیاں نیں دُنِییاں نُۄں شرمشار کِیتا ہَے۔ دُنِییاں دے لۄک جںگّ وِچّ ہۄ رہی تباہی بارے سُݨکے تْراہ-تْراہ کر رہے ہن٬ پْرںتُّۄ اُتھۄں دے بہادر لۄکاں دے ہَۄسلِیاں نُۄں ’گاذا دا درد‘ سِرلیکھ والی کوِتا وِچّ اجِہے اںدّاذ وِچّ لِکھِیا ہَے کِہ پاٹھک فلستِینِییاں دی ہِمّت نُۄں سلام کرنۄ رہِ نہِیں سکدے:
آپݨی مِٹّی خاتر لڑدے لۄک٬ تختاں سںگّ ٹکرائُںدے لۄک٬
دھڑ تۄں سِر ہی وکھّ ہۄ جائے٬ پھِر وی نیں مُسکرائُںدے لۄک۔
من دے اںدّر جھکھّڑ لَے کے٬ بھُکھّے رہِ کے لڑن دا جذبا٬
گاذا دے وِچّ جمّے جائے٬ مہِل ریت دے ڈھاہُںدّے لۄک۔
دُنِییاں دا اُہ کرتا-دھرتا٬ نِتّ پھُںکّارے رہے ماردا٬
اِین اُہدی ناں منّے گاذا٬ بدّل بݨکے بھائُںدے لۄک۔
اِنہاں کوِتاواں وِچّ ارب دے امِیرذادِیاں نُۄں وی نِہۄرے مارے گئے ہن٬ اُنہاں نُۄں گاذا وِچّ ہۄ رِہا کتلییام تے تباہی کِئۄں نہِیں دِس رہی؟ اُہ آپݨی خُشہالی دے جشنا وِچّ ڈُبّے ہۄئے ہن۔ اِتنے بھِئںکّر ہالات وِچّۄں وی ’اُسر جاݨگے‘ اتے ’کُکنس‘ کوِتاواں وِچّۄں آس دی کِرن نذر آ رہی ہَے۔ اِنہاں کوِتاواں دے کوی کہِںدّے ہن کِہ جِتنی مرذی تباہی کر لئۄ پْرںتُّۄ اِکّ-ناں- اِکّ دِن فلستِینی لۄک مُڑ اُٹھ کھڑھے ہۄݨگے تے آپݨے گھر بار اُسار لَیݨگے۔ اِہ کوِتاواں گاذا دے لۄکاں دی ہِمّت دی پْرتِینِدھتا اِس پْرکار کردِییاں ہن:
تُسِیں جۄ تباہی کِیتی
ہمیشا نہِیں رہیگی
اُگ پَیݨگے
رُکھّاں واںگ ہَۄسلے
آلہݨِیاں ’چ بۄٹ
چُںجھّاں ’چ سپنے۔
ایسے ترہاں ’کُکنس‘ کوِتا وِچّ لِکھِیا ہَے:
کُکنس نیں اِسے راکھ ’چۄں
سُبھاگی اِسے خاک ’چۄں
بِناں شکّ اُدَے ہۄݨا ہَے
جِیون دا گِیت چھۄہݨا ہَے۔
اخِیر وِچّ مَیں کاوِ سںگّْرہِ دی سمپّادک اروِںدّر کَۄر کاکڑا٬ سہائِک سمپّادک اجمیر سِدھُّۄ٬ سمپّادکی مںڈّل اتے ادارا پرواذ نُۄں سلام کردا ہاں٬ جِنہاں نیں آپݨی ذِمّیواری سمجھدِیاں اِہ کاوِ سںگّْرہِ پْرکاشت کِیتا ہَے۔
158 پنِّیاں٬ 160 رُپئے٬ 10 ڈالر کِیمت والا کاوِ سںگّْرہِ چیتنا پْرکاشن پںجّابی بھون لُدھِیاݨا نیں پْرکاشت کِیتا ہَے۔
سمپّرک: اروِںدّر کَۄر کاکڑا: 9463615536,
اجمیر سِدھُّۄ :9463063990
** سابکا جِلہا لۄک سمپّرک ادھِکاری مۄبائیِل-94178 13072