ادھِیاپک راشٹر دا نِرماتا ہَے۔ ادھِیاپک مۄمبتّی دی ترہاں ہُںدّا ہَے جۄ آپ جل کے دُۄجِیاں نُۄں رۄشنی دِںدّا ہَے۔ پر مَیں کئی وار مہِسُۄس کِیتا کِہ مۄمبتّی اتے اُس دا دھاگا تاں جل کے ختم ہۄ جاںدا ہَے۔ پر ادھِیاپک تاں ہمیشا گِیان رُۄپی رَۄشنی وںڈّدا ہَے٬ اِہ گِیان کدے وی ختم نہِیں ہُںدّا سگۄں اگّے دی اگّے جۄت تۄں جۄت جگدی رہِںدّی ہَے۔ سُہِرد ادھِیاپک رِٹائِر ہۄݨ تۄں بائد وی ناں تیل مُکّݨ دِںدّے ہن ناں ہی گِیان دی بتّی بُجھّݨ دِںدّے ہن سگۄں اُہ آپݨا سرِیر مُکّݨ تۄں پہِلاں بہُت سارے گِیان دے دِیوے جگا جاںدے ہن جۄ ہنیرے راہاں نُۄں ہمیشاں رَۄشن کردے ہن۔ اجِہے ادھِیاپک آپݨے وِدِیارتھِییاں دے مناں وِچّ ہمیشاں جِئُںدے رہِںدّے ہن۔ اجِہے ادھِیاپک ہۄݨا بہُت ماݨ والی گلّ ہُںدّی ہَے۔
ہریک اِنسان دے آپݨے آپݨے وِچار ہُںدّے ہن۔ آپݨی اُپجِیوکا چلائُݨ لئی ادھِیاپک بݨنا وکھّری گلّ ہَے اتے سہی ارتھاں وِچّ ادھِیاپک ہۄݨا وکھّری گلّ ہَے۔ سُکرات واںگ راہ جاںدِیاں نُۄں سوال پُچھّ کے وی گِیان وںڈّدے رہِݨا ادھِیاپک دا اِکّ ذرُۄری گُݨ ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ بچِّیاں ولّۄں پُچھّے گئے سوالاں دے اُتّر دیݨا اُہناں دی جگِیاسا نُۄں شاںت کرنا وی بہُت ذرُۄری ہَے۔
کئی ادھِیاپک پُۄری تندیہی نال آپݨے فرذ نِبھائُݨا جاݨدے ہن۔ کئی گلھ پِیا ڈھۄل ہی وجائُںدے ہن۔ خَیر ہریک دِییاں آپݨے پرِواراں پْرتی ذِمّیوارِییاں وی ہُںدِّییاں ہن۔ پر اِتھّے اِکّ گلّ کرنی بݨدی ہَے کِہ جیکر ادھِیاپک آپݨے وِدِیارتھِییاں نُۄں آپݨے بچِّیاں دی ترہاں سمجھے تاں اُہ کدے وی آپݨے پھرذاں تۄں پِچھّے نہِیں ہٹیگا۔ جِنّا چِر ادھِیاپک سکُۄل وِچّ رہِںدّا ہَے اۄنا چِر پُۄری ذِمّیواری نال بچِّیاں دا دھِیان رکھّے۔ سِکھِّیا دے نال نال اُہناں نُۄں ذِںدّگی وِچّ آم سمسِّیاواں نال نجِٹھّݨ دے ڈھںگّ ترِیکے وی دسّے۔ کئی سرکاری ادھِیاپک وِیراں دے من وِچّ اِہ گلّاں اُٹھّدِییاں ہۄݨگِییاں , ' اسِیں کی کرِیئے... بتھیرا سمجھائُنے آں٬ اِہ سمجھدے ہی نہِیں٬ ماپے انپڑھ ہن٬ گھرے بچِّیاں نُۄں پڑھن نہِیں بِٹھائُںدے کمّاں وِچّ لا لَیںدے ہن۔ رۄذ سکُۄل نہِیں آئُںدے ...اسِیں تاں اَۄکھے ہۄئے پئے آں۔' گلّ اُہناں دی وی سہی ہۄ سکدی ہَے پر ادھِیاپک نُۄں آپݨی اسل کمائی دا اُدۄں پتا لگّدا ہَے جدۄں کۄئی افسر اُہناں کۄل آ کے آپݨی گڈّی رۄکدا ہَے اتے اُہناں دے پَیرِیں ہتھّ لا کے آکھدا ہَے٬ 'تُسِیں مَینُۄں پڑھائِیا سی٬ تُسِیں میری مدّد کِیتی سی جاں پھِر تُہاڈی کہی پھلاݨی گلّ میرے اںدّر چھپ گئی جِس کرکے اجّ مَیں اِس مُکام 'تے پہُںچِّیا ہاں۔' اِس ترہاں دی گلّ کِسے وی ادھِیاپک لئی ماݨ والی اتے رُۄہ تکّ سکُۄن پہُںچّائُݨ والی ہُںدّی ہَے۔ ادھِیاپک دا بچِّیاں اںدّر سُٹِّیا نیکی دا بِیج جدۄں پُںگّردا ہَے تاں اِس نیکی دا جلَۄء بیئیِماناں نُۄں بھاجڑاں پا دِںدّا ہَے۔ میرا سۄچݨا ہَے کِہ جیکر سکُۄل والے سمیں وِچّ وی ادھِیاپک بچِّیاں نُۄں اِمانداری نال پڑھائُݨ, اُہناں دے پُۄرے پِیرِیئڈ لگائُݨ, اُہناں وِچّ چںگِّییاں کِتاباں پڑھن دی چیٹک لائُݨ تاں بہُت ودھِییا نتِیجے ساہمݨے آئُݨگے۔ سِدھّی جِہی گلّ ہَے جدۄں بںدّا تِیار ہۄ کے آپݨی کرم بھُۄمی تکّ پہُںچّ ہی گِیا پھِر کرم کرن وِچّ تاں کۄئی پْریشانی نہِیں ہۄݨی چاہِیدی۔ جدۄں بچِّیاں نُۄں پڑھن لئی کِہا جاںدا ہَے تاں بہُتے بچِّیاں دا اِہی جواب ہُںدّا ہَے٬ 'پڑھ کے کِہڑا نَۄکرِییاں مِلدِییاں نیں۔' اِہ گلّ بِلکُلّ سہی ہَے پر اِہ وی سہی ہَے کِہ بھاویں نَۄکرِییاں سارے پڑھے لِکھِیاں نُۄں نہِیں مِلدِییاں پر جِنِّیاں نُۄں وی مِلدِییاں ہن اُہ پڑھے لِکھِیاں نُۄں ہی مِلدِییاں ہن۔ پڑھائی سِرف نَۄکری پْراپت کرن لئی نہِیں ہُںدّی سگۄں ذِںدّگی نُۄں کھُۄبسُۄرت ترِیکے نال جِئُݨ لئی وی گِیان ہۄݨا ذرُۄری ہَے۔
ادھِیاپکاں دِییاں آپݨِییاں بہُت سارِییاں سمسِّیاواں ہن۔ اُہ بچِّیاں نُۄں جھِڑک وی نہِیں سکدے مارنا تاں دُۄر دی گلّ ہَے۔ کئی ادھِیاپک اِہۄ جِہِییاں ستھِتِییاں دا ساہمݨا کردے ہۄئے وی آپݨے فرذاں نُۄں اِمانداری نال نِبھائُںدے ہن۔ پںجّے اُںگلاں برابر نہِیں ہُںدِّییاں۔ بہُت سارے آپݨے کِتّے نُۄں سمرپِت ہُںدّے ہن۔ بچِّیاں دی بِہتری لئی نویں نویں ڈھںگّ ترِیکے کھۄج کے٬ اُہناں نُۄں امل وِچّ لِیا کے٬ سِکھائُݨ دے ترِیکے نُۄں دِلچسپ بݨا دِںدّے ہن اتے اِس دے کمال دے نتِیجے ساہمݨے آئُںدے ہن ۔مُیاف کرنا ... کُجھّ کُ ادھِیاپک اِہۄ جِہے ہُںدّے ہن جۄ ادھّا پِیرِیئڈ لںگھّݨ تۄں بائد جمات وِچّ جاںدے ہن جاں پُۄرا پِیرِیئڈ جاںدے ہی نہِیں۔ اِکّ ادھّا دِن اِس ترہاں ہۄوے اݨدیکھِیا کِیتا جا سکدا ہَے پر رۄذ رۄذ اِس ترہاں کرنا اِکّ ادھِیاپک نُۄں شۄبھا نہِیں دِںدّا۔ اِہۄ جِہے کُجھّ کُ ادھِیاپک آپݨے پوِتّر کارج 'تے دُۄجِیاں نُۄں اُںگل چُکّݨ لئی مجبُۄر کر دِںدّے ہن۔ اِس ترہاں دی اݨگہِلی بچِّیاں دا بہُت نُکسان کردی ہَے۔
اِکّ وار کِسے ادھِیاپک نیں سکُۄل دے بچِّیاں نُۄں پُچھِّیا کِہ اُہناں نُۄں کِہڑا ادھِیاپک چںگّا لگّدا ہَے۔ بچِّیاں نیں اِکّ ساںولی , ساد-مُرادی٬ بچِّیاں اتے سکُۄل پْرتی آپݨے فرذاں نُۄں شِدّت نال نِبھائُݨ والی ادھِیاپکا دا ناں لَے دِتّا۔ آپݨے آپ نُۄں ہمیشا کھُۄبسُۄرت بݨائی رکھّݨ والی ادھِیاپکا جِہڑی آپݨے بُلّہاں دی پھِکّی ہۄئی سُرخی نُۄں وی سکُۄل وِچّ بَیٹھی کئی وار گُۄڑھی کردی سی بچِّیاں دی گلّ سُݨ کے اُس نُۄں گھبراہٹ مہِسُۄس ہۄݨ لگّی۔ دُۄسرے دِن اُس دا سکُۄل جاݨ نُۄں چِتّ ناں کرے۔ جے اُس نیں 'سُہݨا اُہ جۄ سُہݨے کمّ کرے' والی اِبارت 'تے امل کِیتا ہُںدّا پھِر اُس نُۄں چِںتّا٬ دُکھّ , گھبراہٹ مہِسُۄس نہِیں سی ہۄݨی۔ فرذاں تۄں ٹالھا وٹّݨ والے ادھِیاپکاں نُۄں پچھاݨن والی اکھّ بچِّیاں کۄل وی ہُںدّی ہَے۔
بچِّیاں نُۄں سہی گلت دسّݨا ادھِیاپکاں اتے ماپِیاں دی ذِمّیواری ہَے۔ گھرے گلتِییاں کرن دے اُہناں کۄل مَۄکے نہِیں ہُںدّے سکُۄل وِچّ اُس سمیں اِہناں بچِّیاں نُۄں مَۄکے مِلدے ہن۔ جدۄں اُہناں نُۄں بہُتی کھُلّہ دِتّی جاںدی ہَے۔ بچّے آپݨی ناذُک اُمر دے دَۄر وِچّۄں لںگھّ رہے ہُںدّے ہن جِس نُۄں منۄوِگِیانِییاں نیں کِشۄر اوستھا دا ناں دِتّا ہَے۔ سارے ادھِیاپکاں نیں منۄوِگِیان دی پڑھائی کِیتی ہُںدّی ہَے۔ پر ہالات کُجھّ ایداں دے ہۄ گئے ہن٬ کئی ماپے اتے ادھِیاپک بچِّیاں دے وِہار تۄں دُکھی ہُںدّے ہن اُہ چاہُںدّے ہۄئے وی اُہناں نُۄں ٹھِیک گلت نہِیں سمجھا سکدے۔ کِتے تاں کمی ہۄویگی۔ کئی ادھِیاپک سچِّیں بچِّیاں نُۄں گِیان رُۄپی رَۄشنی دیݨ لئی دِیوے واںگ بلدے ہن۔ پر کئی آپݨا گِیان بچِّیاں نُۄں وںڈّݨ دی تھاں آپݨے اںدّر سامبھ کے ہی رِٹائِر ہۄ جاںدے ہن۔ دۄ چار کُ ایداں دے وی ہُںدّے ہن جۄ بچِّیاں نُۄں وںڈّی نِکّی نِکّی چِیذ دا ہِساب رکھّدے ہن سبُۄت تِیار کردے ہن تاں جۄ اُہناں نُۄں سٹیٹ اَیوارڈ جاں کۄئی وی اَیوارڈ مِل سکے پر جیکر ادھِیاپک دی مِہنت نال بچّے سہی راہ 'تے تُردے ہن چںگّے ناگرِک٬ چںگّے اِنسان بݨدے ہن اِکّ ادھِیاپک لئی اِس تۄں وڈّا اَیوارڈ کۄئی نہِیں ہۄ سکدا۔ سُݨن وِچّ آئِیا ہَے کِہ اَیوارڈ لَیݨ لئی ادھِیاپک کھُد پھائیِلاں تِیار کرکے اپلائی کردے ہن ۔آم جِہا ناگرِک ہۄݨ دے ناتے مَینُۄں لگّدا ہَے کِہ ادھِیاپکاں دا کمّ دیکھ کے مہِکما اُہناں دے ناں اَیوارڈ لئی بھیجے۔
کُجھّ وی ہۄوے ادھِیاپک دی سبھ تۄں پہِلی ذِمّیواری بچّے ہن۔ اُہناں نُۄں سِکھّݨ لئی پْریرِت کرنا٬ چںگّے ماڑے راہاں دِییاں اَۄکڑاں تۄں بچݨ دے راہ دسّݨا٬ اُہناں دا سربپکھّی وِکاس کرن وِچّ سہائی ہۄݨا٬ چںگِّییاں کِتاباں پڑھن لئی پْریرِت کرنا٬ اُہناں دِییاں رچناتمک رُچِییاں نُۄں باہر کڈھّݨا٬ سبھ تۄں وڈّی گلّ اُہناں اںدّر چںگّے اِنسان بݨن دے گُݨ بھرنے بہُت ذرُۄری ہن۔ ماپِیاں نُۄں وی چاہِیدا ہَے کِہ اُہ ادھِیاپکاں نُۄں پُۄرا سہِیۄگ دیݨ تاں کِہ سُہݨے یتناں نال بچِّیاں دا بھوِکھّ کھُۄبسُۄرت ہۄوے۔ سُہݨا سماج٬ سُہݨا دیش اتے سُہݨی دُنِییاں دی سِرجݨا وِچّ آپݨا بݨدا ہِسّا پائِیا جا سکے۔