سمبھّو شبد دے مۄہرے کیول ’ا‘ اکھّر لگّݨ نال بہُت کُجھ بدل جاںدا ہَے۔ منُکھّ دی سۄچ اتے اُسدے کرماں اُتّے ہی اِہ گلّ نِربھر کردی ہَے کِہ اُہ ’ا‘ اکھّر نُۄں ہٹائُںدا ہَے جاں لگائُںدا ہَے۔ ڈُبّدی ہۄئی کِشتی نُۄں کِنارا دُۄر ہُںدِّیاں ہۄئِیاں وی ملاہ دا بھرۄسا اتے آکھر تک کِیتے یتن پار لا ہی دِںدّے ہن۔ دُنِییا دے پْرسِدھّ وِئکتی بِلّ گیٹس دا کہِݨا ہَے کِہ منُکھّ کۄل اسمبھّو نُۄں سمبھّو وِچّ بدلݨ والا بہُت ہی تاکتوار دِماگ ہَے۔ پر جیکر اُہ اِسدی ورتۄں نہِیں کردا تاں اُسدے دِماگ دی تاکت دی کۄئی کِیمت نہِیں رہِںدّی۔ بدلاء اتے اِنکلاب لِیائُݨ والے گِݨتی وِچّ بہُت گھٹّ ہُںدّے ہن پر اُنہاں نُۄں جاݨدی ساری دُنِییا ہُںدّی ہَے۔ اِتِہاس اُنہاں دا ناں ہی لِکھِیا جاںدا ہَے۔ سُنِیتا وِلِیئمذ بارے ساری دُنِییا وِچ اِہ کِہا جا رِہا سی کِہ شائِد ہی اُہ ہُݨ دھرتی اُتّے مُڑکے آ سکیگی پر اُسدی ہِمّت٬ ہَۄسلے اتے آتم بھرۄسگی نیں دُنِییا بھر دے لۄکاں دِییاں کِیاس ارائیِیاں گلت سابت کر دِتِّییاں۔ اُسنے اَۄکڑاں اتے دُشوارِییاں نُۄں آپݨے ہَۄسلِیاں ساہمݨے ٹِکݨ نہِیں دِتّا۔ پُۄری ہِمّت مِہنت اتے ہَۄسلے نال ٹھِیک دِشا وِچّ لائی گئی اُۄرجا نال اسمبھّو نُۄں سمبھّو وِچّ بدلݨ لئی سماں تاں لگّ سکدا ہَے پر سپھلتا ذرُۄر مِلدی ہَے۔ کُجھ لۄک تاں سمُںدّر وِچّۄں مۄتی لبھّدے ہن تے کُجھ مچھِّییاں پر کُجھ لۄک اجِہے وی ہُںدّے ہن جۄ سمُںدّر دی ڈُںگھّائی٬ وِشالتا اتے لہِراں تۄں سںگھّرش دی گہِرائی اتے اُچّے اُٹھّݨ دا جۄش سِکھّدے ہن۔ اسمبھّو نُۄں سمبھّو وِچّ بدلݨ لئی رستے لبھّݨ نال ہی مِلدے ہن٬ مںذِّل منُکھّ کۄل کدے وی چلّکے نہِیں آئُںدی۔
نِکمّے٬ بہانیباذ٬ کمّچۄر٬ بُذدِل٬ آلسی اتے چُݨَۄتِییاں دا ساہمݨا کرن دی سۄچ ناں رکھّݨ والے لۄک سمبھّو اتے اسمبھّو دے وِچالے دے پھاسلے نُۄں سر کرن بارے ناں سۄچدے ہن اتے ناں ہی اُس دِشا وِچّ یتن کردے ہن۔ ہَینری پھۄرڈ دا وِچار سی کِہ اسمبھّو نُۄں سمبھّو بݨائُݨ لئی تُہانُۄں آپݨِییاں نذراں نِشانے اُتّے ٹِکا کے رکھّݨِییاں پَیںدِییاں ہن۔ جیکر تُہاڈے یتناں اتے اِرادے وِچّ تھۄڑھی وی ڈھِلّ آئُںدی ہَے تاں تُہاڈے راہ وِچّ آئُݨ والِییاں اَۄکڑاں ہۄر ڈرائُݨِییاں ہۄ جاںدِییاں ہن۔ دْرِڑھ اِرادے نال٬ بِناں رُکے٬ انُشاسن وِچّ رہِںدِّیاں اتے سہِݨشکتی نال اسمبھّو نُۄں سمبھّو بݨائِیا جا سکدا ہَے۔ ساڈے پِںڈّ دے اِکّ کِسان پرِوار نیں ساری اُمر اِہۄ رٹ لا رکھّی کِہ جِنّی مرذی مِہنت کری جائۄ٬ اُنہاں دی ذمِین وِچّۄں اُنہاں دی مِہنت دا مُلّ نہِیں مُڑدا۔ اُنہاں نیں بھارت وِچّ وسݨ دی اِچھّا نال پھراںس تۄں آئے اِکّ ڈراںسِیسی نُۄں چںگّا مُلّ مِلدا دیکھ آپݨی ساری ذمِین ویچ دِتّی۔ اُس اںگّریذ نیں آپݨی یۄجنا اتے اݨتھکّ مِہنت نال اسمبھّو نُۄں سمبھّو کر وِکھائِیا۔ اُسنے اُس ذمِین اُتّے اَۄرگَینِک کھیتی کرکے لکھّاں رُپئے کماکے نال لگدی ذمِین وی کھرِید لئی۔ اُس ولّۄں کِیتی جا رہی مِہنت نیں ساڈے اِلاکے دے لۄکاں نُۄں وی سبک سِکھا دِتّا۔ دُۄر دُۄر تۄں لۄک اُس نُۄں مِلݨ آئُںدے ہن۔
دُنِییا دے پْرسِدھّ دارشنِک بَیںکم بَینرجی دا کہِݨا سی کِہ تکلِیفاں تُہانُۄں تاکت دیݨ, جاگرُۄک کرن اتے مذبُۄت بݨائُݨ لئی آئُںدِییاں ہن۔ اِکّ سال آپݨے ٹِیچے اُتّے لگاتار دھِیان کیںدرت کرن اتے جِیء تۄڑ مِہنت کرن نال منُکھّ دُۄجِیاں تۄں پںجّ سال اگّے نِکل جاںدا ہَے۔ مہانائِک امِتاب بچّن نُۄں جدۄں اِہ پُچھِّیا کِہ تُسِیں اَینی ذِیادا اُمر وِچّ اَینی ذِیادا مِہنت کِویں کر لَیںدے ہۄ؟ تاں اُنہاں نیں کِہا سی کِہ جیکر کۄئی وِئکتی سکاراتمک سۄچ رکھّدا ہَے٬ اُہ اسمبھّو نُۄں سمبھّو بݨا سکدا ہَے پر نکاراتمک سۄچ نال اُس نُۄں سمبھّو وی اسمبھّو لگّݨ لگّ پَیںدا ہَے۔ مِہنت والے راہ اُتّے چلّکے اسمبھّو نُۄں سمبھّو بݨائُݨ دا اکِیدا رکھّݨا اَۄکھا ذرُۄر لگدا ہَے پر سپھلتا یکِینی مِلدی ہَے۔ اُمِید اتے وِشواس اسمبھّو نُۄں سمبھّو بݨائُݨ دے مںتّر ہن۔ اۄشۄ دا وِچار سی کِہ اَۄکھِیائیِیاں تُہاڈی ذِںدّگی وِچّ تُہاڈے اگّے ودھݨ دا راہ رۄکݨ لئی نہِیں آئُںدِییاں سگۄں اُہ تُہاڈے اںدّر لُکی ہۄئی تاکت نال تُہانُۄں مِلوائُݨ آئُںدِییاں ہن۔ اسپھلتا کِسے وی کمّ دا اکھِیر نہِیں سگۄں شُرُۄیات ہُںدّی ہَے۔ جیکر منُکھّ دا اِرادا وِویک اتے وِشواس نال جُڑِیا ہۄئِیا ہۄوے تاں اسمبھّو ٹِیچا سمبھّو وِچّ بدلݨ لئی دیر نہِیں لگدی۔
* * * * *