سںسّار وِچّ شاںتی ستھاپت کرن دے دمگذے مارن والا امرِیکا آپݨے دیش وِچّ ہۄ رہِییاں ہِںسّک کاروائیِیاں ’تے کابُۄ پائُݨ وِچّ اسمرتھّ سابت ہۄ رِہا ہَے۔ امرِیکا نُۄں دُنِییاں دا سبھ تۄں ذِیادا وِکست تے خُشہال دیش کِہا جاںدا ہَے۔ پْرںتُّۄ مہِںگّائی اتے بیرۄذگاری نیں لۄکاں دے نکّ وِچّ دم لِیاںدا پِیا ہَے۔ نَۄجوان بیرۄذگاری کرکے مانسِک تݨائۄ وِچّ ہن۔ اِس کرکے اُتھۄں دے شہِرِییاں وِچّ اسںتُّشٹتا ہَے۔ اُس اسںتُّشٹتا دے نتِیجے تُہاڈے ساہمݨے ہن۔

تاذا گھٹناکْرم وِچّ رِپبکلِکن پارٹی دے راشٹرپتی دے اُمِیدوار اتے سابکا راشٹرپتی ’ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ‘ ’تے کاتلانا ہملا ہَے۔ ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ نُۄں گھاگ اتے دبںگّ سِیاستدان کِہا جاںدا ہَے۔ اُہ 8 نومبّر 2016 نُۄں امرِیکا دے 45ویں راشٹرپتی چُݨے گئے سن۔ نومبّر 2020 وِچّ اُہ ڈَیمۄکرَیٹِک پارٹی دے اُمِیدوار جۄء بائِڈن تۄں چۄݨ ہار گئے سن۔ چۄݨ ہارن تۄں بائد اُنہاں نیں ذبردست اِکٹھّ کرکے جۄء بائِڈن دی چۄݨ نُۄں منّݨ تۄں اِنکار کر دِتّا سی۔ اِتھۄں تکّ کِہ ذبردستی دفتر وِچّ وڑھن دی کۄشِش کِیتی سی۔ امرِیکا دے کانُۄن ’بںدُّۄک سبھِیاچار‘ نُۄں اُتشاہت کردے ہن٬ جِس کرکے امرِیکا وِچّ ہِںسّک گھٹناواں وِچّ لگاتار وادھا ہۄ رِہا ہَے۔

دیش دے 51 راجاں وِچّۄں ہر رۄذ ہِںسّک گھٹناواں دِییاں خبراں اخباراں دِییاں سُرکھِییاں بݨ رہِییا ہن۔ سںسّار وِچّ جِتنِییاں وی دیشاں دِییاں آپس وِچّ کھہِاذی کرکے جںگّاں ہُںدِّییاں ہن تاں امرِیکا اِکّ پاسے کھڑھ جاںدا ہَے۔ کئی وار تاں وِیٹۄ ورتکے آپݨی منمانی کردا ہَے۔ پْرںتُّۄ آپݨا دیش سمبھّال نہِیں سکدا۔ اِتھۄں دے ناگرِکاں نُۄں دیش دے کانُۄنا دا پالݨا کرن والے کِہا جاںدا ہَے پْرںتُّۄ امرِیکا وِچّ نسلی وِتکرِیاں وِچّ وی وادھا ہۄ رِہا ہَے٬ جِس دا سیک پںجّابِییاں – کھاس تَۄر ’تے سِکھّاں نُۄں بھُگتݨا پَے رِہا ہَے۔

ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ تۄں پہِلاں امرِیکا دے 11 راشٹرپتِییاں ’تے کاتلانا ہملے ہۄ چُکّے ہن۔ ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ 12ویں راشٹرپتی ہن٬ جِنہاں ’تے کاتلانا ہملا ہۄئِیا ہَے۔

امرِیکا دے کانُۄن انُسار کۄئی وی وِئکتی بںدُّۄک کھْرِید سکدا ہَے٬ اُس نُۄں کۄئی لائیِسَیںس بگَیرا لَیݨ دی لۄڑ نہِیں اتے ناں ہی کۄئی اُس دے چرِتر دی پُلِس وَیرِیپھِیکیشن دی لۄڑ ہُںدّی ہَے۔ بچّے وی بںدُّۄک کھْرِید سکدے ہن۔ گھراں دے بَیٹھکاں وِچّ بںدُّۄکاں لٹکدِییاں رہِںدِّییاں ہن۔ اِس کرکے ہی لگپگ ہر رۄذ کِسے ناں کِسے راج وِچّ ہِںسّک گھٹناواں لگاتار ہۄ رہِییاں ہن۔ واشِںگّٹن دے برمِںگّم شہِر وِچّ جِس دِن ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ تے ہملا ہۄئِیا٬ اُسے دِن نائیِٹ کلبّ وِچّ 4 وِئکتی اتے اِک ہۄر تھاں تِنّ وِئّکتی کُل 7 لۄک وکھّ وکھّ ہملِیاں وِچّ مارے گئے ہن۔ اِتھۄں تکّ کِہ سکُۄلاں دے وِدِیارتھی آپݨے ادھِیاپکاں اتے ساتھِییاں نُۄں سکُۄلاں وِچّ گۄلِییاں مار کے کتل کر دِںدّے ہن۔

وِدِیارتھی سکُۄلاں وِچّ کھِڈَۄݨِیاں دی ترہاں بںدُّۄکاں آم لئی پھِردے ہن۔ بچِّیاں دے جنم دِن اُتے اُنہاں دے ماپے اتے ہۄر رِشتیدار بںدُّۄکاں تۄہفے وجۄں دِںدّے ہن۔ 2019 وِچّ جدۄں سکُۄلاں وِچّ ہۄݨ والِییاں ہِںسّک گھٹناواں کرکے بںدُّۄک کھْرِیدݨ دے کانُۄن بݨائُݨ دی گلّ چلی سی تاں بںدُّۄک لابی نیں سکُۄلاں نُۄں وِدِیارتھِییاں اتے ادھِیاپکاں دی سُرکھِّیا لئی بںدُّۄکاں کھْرِیدݨ دی سلاہ دِتّی سی۔ امرِیکا دی بںدُّۄک لابی اِتنی بھارُۄ ہَے٬ کۄئی وی سِیاسی پارٹی بںدُّۄک کھْرِیدݨ لئی کانُۄن بݨائُݨ دی ہِمّت ہی نہِیں کردی۔ ہالاں کِہ اُنہاں دے دیش وِچّ ہِںسّک گھٹناواں لگاتار ودھی جا رہِییاں ہن۔

ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ اُپر کاتلانا ہملا پَینیسلواکِییا راج وِچّ بٹلر کائۄُںٹی وِچّ ہۄئِیا۔ ہملا کرن والا 20 سالا ’تھامس مَیتھئۄُ کرُکس‘ رِپبلِکن پارٹی دا مَیمبر سی۔ اُس نیں 300 پھُٹ اُچی تھاں تۄں بَیٹھکے اے.آر.15 سَیمی آٹۄمَیٹِک اسالٹ رائیِپھل نال نِشانا سادھِیا سی٬ جدۄں ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ اِک چۄݨ رَیلی نُۄں سمبّۄدھن کر رِہا سی۔ تاڑ تاڑ گۄلِییاں چلݨ نال رَیلی وِچّ سنسنی پھَیل گئی۔ پْرںتُّۄ ڈۄنلڈ جے ٹرمپّ دی خُشکِسمتی رہی کِہ اُہ وال وال بچ گئے تے گۄلی اُنہاں دے سجّے کنّ نُۄں ذخمی کردی اگّے لںگھّ گئی۔ اِس نُۄں چمتکاری بچاء کِہا جا سکدا ہَے۔

گۄلی لگّݨ تۄں بائد جدۄں سُرکھِّیا دستے ڈۄنالڈ جے ٹرمپّ نُۄں باہر لِجا رہے سن تاں ٹرمپّ اُچی اُچی بڑھکاں مار رہے سن۔ اِس گھٹنا وِچّ دۄ ہۄر وِئکتی ذخمی ہۄ گئے سن٬ جِنہاں وِچّۄں اِکّ وِئکتی ’کۄری کمپّیرٹیر‘ مارِیا گِیا۔ کاتل دی کار وِچّۄں وِسپھۄٹِک پدارتھ برامد ہۄئِیا ہَے۔

ہملاور پَینیسِلوانِییا دے بَیتھل شہِر دا رہِݨ والا سی۔ ہملاور تھامس مَیتھِئۄُ کرُکس نیں 2022 وِچّ بَیتھل پارک ہائی سکُۄل تۄں گْرَیجُۄئیشنکِیتی سی اتے کَۄمی گݨِت تے سائِںس دا 500 ڈالر دا ’اِنِیسِیئیٹِو سٹار اوارڈ‘ ہۄر وِدِیارتھِییاں نال پْراپت کِیتا سی۔ کاتل نُۄں پُلِس دی سِیکرِٹ سروِس نیں مَۄکے ’تے ہی مار دِتّا۔ ہملا کرن دے کارنا دی جاںچ پھَیڈرل بِئۄُرۄ آپھ اِنوَیسٹِیگیشن کر رہی ہَے۔ 1981 وِچّ رۄنالڈ رِیگن تے ہۄئے ہملے تۄں 24 سال بائد وڈّی گھٹنا واپری ہَے۔

امرِیکا وِچّ راشٹرپتی٬ سابکا راشٹرپتی اتے راشٹرپتی دے اُمِیدواراں ’تے ہملے ہۄݨا کۄئی نوِیں گلّ نہِیں ہَے۔ اِس تۄں پہِلاں وی اجِہے اِکّ درجن دے کرِیب ہملے ہۄ چُکّے ہن٬ جِنہاں وِچّ کُجھ راشٹرپتی مارے وی گئے سن۔

سبھ تۄں پہِلا ہملا امرِیکا دے 16ویں راشٹرپتی ابراہِم لِںکّن ’تے 14 اپْرَیل 1865 نُۄں پھۄرڈ تھیٹر وِچّ ہۄئِیا سی۔ اِہ ہملا جَۄہن وِلکِیس بُۄتھ نیں ابراہِم لِںکّن ولّۄں کالے لۄکاں دے ہکّاں دی سپۄرٹ کرن کرکے کِیتا سی٬ جِس وِچّ راشٹرپتی ابراہِم لِںکّن مارے گئے سن۔ کاتل وی 26 اپْرَیل 1865 نُۄں مارِیا گِیا سی۔

جیمذ گیرپھِیلڈ جۄ 20ویں راشٹرپتی سن٬ اُنہاں اُپر 2 جُلائی 1881 نُۄں واشِںگّٹن ٹرین سٹیشن وِکھے ’چارلس گُٹیئۄُ‘ نیں ہملا کِیتا سی۔ راشٹرپتی دے ذخماں وِچّ اِنپھَیکشن ہۄݨ تۄں بائد ستمبّر 1881 وِچّ سورگ سِدھار گئے سن۔

6 ستمبّر 1901 نُۄں امرِیکا دے 25ویں راشٹرپتی وِلِیئم مَیکنِلے نِئۄُیارک دے بُپھَیلۄ وِکھے ’لِئۄن جۄلکۄذ‘ نیں ہملا کِیتا سی۔ راشٹرپتی چار دِن بائد سورگ سِدھار گئے سن۔ لِئۄن جۄلکۄذ نُۄں 29 اکتُۄبر 1901 نُۄں فاںسی دِتّی گئی سی۔

32ویں راشٹرپتی پھرَیںکلِن رُۄذوَیلٹ ’تے پھروری 1933 وِچّ ’گَیسپ جںگّارا‘ نیں ہملا کِیتا سی٬ جِس وِچّ راشٹرپتی دی جان بچ گئی سی پْرںتُّۄ میئر ’اَینٹن سِیمک‘ مارے گئے سن۔ بائد وِچّ کاتل نُۄں پھاںسی ہۄ گئی سی۔

امرِیکا دے 33ویں راشٹرپتی ’ہَیری.اَیس.ٹرُۄمَین‘ اُپر ’آسکر کلاذۄ‘ نیں کاتلانا ہملا بلیئر ہائۄُس وِکھے نومبّر 1950 وِچّ کِیتا سی۔ اِس ہملے وِچّ راشٹرپتی بچ گئے سن۔

’جَۄہن اَیپھ.کَینیڈی‘ 35ویں راشٹرپتی ’تے 22 نومبّر 1963 نُۄں ٹَیکساس دے ڈلّاس شہِر وِچّ ’لی ہاروے اۄسوالڈ‘ نیں کاتلانا ہملا کِیتا٬ جِس وِچّ راشٹرپتی مارے گئے سن۔ دۄ دِن بائد کاتل وی مر گِیا سی۔

38ویں راشٹرپتی گرالڈ پھۄرڈ اُپر 1975 وِچّ دۄ واری ہملے ہۄئے۔ اُہ دۄویں واری بچ گئے۔ اِک وار ’لِینیٹے پھرَۄمی‘ اتے دُۄجی وار ’سارا جانے مُۄرا‘ نیں ہملے کِیتے سن۔

امرِیکا دے 40ویں راشٹرپتی ’رۄنالڈ رِیگن‘ ’تے 30 مارچ 1981 نُۄں واشِںگّٹن ڈی.سی. وِکھے کاتلانا ہملا ہۄئِیا پْرںتُّۄ اُہ وال وال بچ گئے۔

43 ویں راشٹرپتی ’جَۄرج ڈولیُۄ بُش‘ ’تے جارجِییا دے ٹبِیلِسٹ شہِر وِکھے 2005 وِچّ گرنیڈ سُٹِیا گِیا٬ جِس وِچّ اُہ بچ گئے۔ کاتل نُۄں اُمر کَید دی سذا ہۄئی۔

راشٹرپتی دے اُمِیدواراں تے ہۄئے ہملِیاں وِچّ ڈۄنالڈ ٹرمپّ تِیجا اُمِیدوار ہَے۔ اِس تۄں پہِلاں راشٹرپتی دے دۄ اُمِیدواراں تے وی ہملے ہۄ چُکّے ہن۔ اِنہاں وِچّ راشٹرپتی دے اُمِیدوار ’تھِئۄڈۄرے رُۄذوَیلٹ‘ اُپر 1912 وِچّ مِلواکی وِکھے ہملا ہۄئِیا پْرںتُّۄ اُہ بچ گئے۔

دُۄجے اُمِیدوار ’رابرٹ اَیپھ.کَینیڈی‘ اُپر 5 جُۄن 1968 نُۄں لاس ایںجلس وِکھے کاتلانا ہملا ہۄئِیا جِس وِچّ راشٹرپتی مارے گئے۔

12 راشٹرپتِییاں ’تے ہۄئے ہملِیاں وِچّ 5 راشٹرپتی مارے گئے سن٬ 7 راشٹرپتی ہملِیاں وِچّ بچ گئے سن۔ اِہ وی ہَیرانی دی گلّ ہَے کِہ کِہا جاںدا ہَے امرِیکا دے کانُۄن بڑے سخت ہن پْرںتُّۄ بہُتے ہملاوراں نُۄں سذا نہِیں ہۄ سکی۔ جے امرِیکا دے اُچ اہُدِیاں والے سرکھِّئت نہِیں ہن تاں آم شہِرِییاں دی سُرکھِّیا کِویں ہۄ سکدی ہَے۔

***