اِتِہاس اِکّ دِن وِچّ نہِیں سِرجِیا جاںدا٬ پر ہاں! اِکّۄ دِن دی اِکّ وڈّی گھٹنا اِتِہاس وِچّ اِکّ وڈّا مۄڑ لَے آئُںدی ہَے۔ بھارت دے اِتِہاس دی گلّ کرِیئے تاں دیش دے پہِلے پْردھان مںتّری پںڈّت جواہر لال نہِرُۄ دے جنم دِن نُۄں بال دِوس دے رُۄپ وِچّ منائِیا جاںدا ہَے۔ اُہ دیش دے اِکّ سُگھّڑ تے سِیاݨے راجنِیتِیویتا سن۔ اُہناں نیں دیش دی اذادی دے اںدّۄلن وِچّ چۄکھا یۄگدان پائِیا۔ پںڈّت جواہر لال نہِرُۄ دا جنم 14 نومبّر 1889 نُۄں اِلاہاباد وِچّ اِکّ نامی تے رجّے پُجّے وکِیل مۄتی لال نہِرُۄ دے گھر ہۄئِیا۔ پںڈّت جواہر لال نہِرُۄ دی ماں دا ناں سورُۄپ راݨی سی۔ جواہر لال مۄتی لال نہِرُۄ دے اِکلَۄتے فرذںدّ سن۔ اِس تۄں بِناں مۄتی لال نہِرُۄ دِییاں تِنّ دھِییاں سن۔ اُہ کشمِیر دے سرسوت بْراہمݨ سن۔ اُنہاں نیں سبھ تۄں ودھِییا سکُۄلاں اتے یُۄنِیورسِٹِییاں تۄں پڑھائی کِیتی۔ مُڈھلی پڑھائی ہَیرۄ اتے کالج دی پڑھائی ٹْرِنّٹی کالج لںڈّن تۄں پْراپت کِیتی۔ اِںگلَیںڈ وِچّ اُہناں 7 ورہے بتِیت کِیتے۔ دیش دی اذادی مگرۄں راشٹری کاںگرس ولّۄں اُنہاں نُۄں دیش دے پہِلے پْردھان مںتّری وجۄں چُݨِیا گِیا۔ اُس مگرۄں 1951 وِچّ ہۄئیِیاں پہِلِییاں آم چۄݨاں وِچّ اُہ مُڑ پْردھان مںتّری بݨے اتے اُہ آپݨی مَۄت تک پْردھان مںتّری دے اہُدے اُتّے رہے۔ پںڈّت جواہر لال نُۄں پُۄری دُنِییاں وِچّ اِکّ مذبُۄت نیتا جاݨِیا جاںدا سی۔ پںڈّت نہِرُۄ دی پتنی دا ناں کملا نہِرُۄ سی۔ اُنہاں دی اِکّ دھی٬ اِںدرا گاںدھی سی٬ جۄ بائد وِچّ لال بہادُر شاستری دی اُتّرادھِکاری بݨی اتے دیش دی پہِلی مہِلا پْردھان مںتّری سی۔

بال ادھِکاراں دی گلّ کردِیاں اکسر کِہا جاںدا ہَے کِہ جیکر تُسِیں بچِّیاں نُۄں 8 گھںٹّے پڑھن لئی آکھدے ہۄ تاں تُہانُۄں اُنہاں نُۄں 2 گھںٹّے کھیڈݨ لئی وی کہِݨا چاہِیدا ہَے تاں جۄ اُنہاں دا من ترۄتاذا رہے۔ دیش دے سارے بچِّیاں نُۄں خاس مہِسُۄس کرن لئی٬ ساڈے دیش وِچّ ہر سال 14 نومبّر نُۄں بال دِوس وجۄں منائِیا جاںدا ہَے۔ اِس دِن نُۄں منائُݨ دا مہتّو بچِّیاں دے ادھِکاراں پْرتی جاگرُۄک کرنا٬ اُنہاں دی دیکھبھال کرنا اتے اُنہاں نُۄں چںگّی سِکھِّیا دیݨا ہَے۔ اِس دِن سکُۄلاں وِچّ بچِّیاں لئی گِیت٬ سںگِّیت اتے کھیڈاں کروائیِیاں جاںدِییاں ہن اتے بچِّیاں نُۄں تۄہفے وی دِتّے جاںدے ہن۔

ذِکریکھاس ہَے کِہ بچّے دیش دے پہِلے پْردھان مںتّری پںڈّت جواہر لال نہِرُۄ نُۄں ’چاچا نہِرُۄ‘ کہِںدّے ہن کِئُںکِہ اُنہاں دا منّݨا سی کِہ بچّے کِسے وی سماج دی مُۄل نِیںہ ہُںدّے ہن٬ اِس لئی اُنہاں دا پالݨ پۄسݨ ڈھُکویں ماہَۄل وِچّ ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ اِس تۄں بائد ہر سال پںڈِّت جواہر لال نہِرُۄ دے جنم دِن دی یاد وِچّ 14 نومبّر نُۄں بال دِوس منائِیا جاݨ لگّا۔ پںڈّت جواہر لال نہِرُۄ دی مَۄت 27 مئی 1964 نُۄں ہۄئی سی۔ اُسے سال اُنہاں دے جنم دِن 14 نومبّر نُۄں بال دِوس وجۄں منائُݨ دا پھَیسلا کِیتا گِیا۔ اُس دِن اُنہاں نُۄں سنمانت کرن لئی لۄک سبھا وِچّ سربسمّتی نال بال دِوس وجۄں منائُݨ دا اَیلان کِیتا گِیا سی اتے اُدۄں تۄں ہی اِس دِن نُۄں پُۄرے بھارت وِچّ منائِیا جاںدا ہَے۔

دُۄجے پاسے بال دِوس اُتّے سانُۄں اِہ ویکھݨ اتے سۄچݨ دی ذرُۄرت ہَے کِہ کی اسِیں بچِّیاں نُۄں اُہ ادھِکار دِتّے ہۄئے ہن٬ جۄ سںوِّدھان مُتابک اُنہاں نُۄں دِتّے جاݨے بݨدے ہن۔ اجّ وی بہُت سارے بچّے سڑکاں٬ بھٹھِّیاں٬ ہۄٹلاں اتے رَیسٹۄرَیںٹاں آدِ وِچّ کمّ کردے ویکھے جا سکدے ہن۔ کی اِہ بال دِوس اُتّے ساڈا مُۄںہ چِڑائُںدے نذر نہِیں آئُںدے؟ سبھ تۄں خاس سوال اِہ کِہ کی اسِیں بالاں نُۄں چںگّی سِکھِّیا دے رہے ہاں؟ جدۄں کے دیش دی سںسّد ولّۄں 4 اگست 2009 نُۄں بݨائے تے 1 اپرَیل 2010 لاگُۄ کِیتے کانُۄن وِچّ 6 تۄں 14 سال دے بچِّیاں نُۄں مُفت اتے لاذمی سِکھِّیا دا ادھِکار دِتّا گِیا ہَے۔ سۄ لۄڑ ہَے بال مذدُۄری نُۄں رۄکݨا تے بالاں نُۄں اُنہاں دے ادھِکاراں دیݨا۔

* * * * *