اپرَیل دا مہِینا چڑھدِیاں ہی من آپݨے پِںڈّ دے ستلُج درِیا دے کںڈھّے اُتّے جا پہُںچّدا ہَے۔ دِل کردا ہَے کِہ پْرماتما کرے بچپن دے اُہ دِن مُڑ آئُݨ۔ وِساکھی دے تِئُہار نال جُڑِییاں یاداں اِکّ-اِکّ کرکے اکھّاں اگّۄں لںگھّݨ لگّ پَیںدِییاں ہن۔ اسِیں پِتا جی نُۄں وِساکھی دے تِئُہار ’تے لَیکے جائُݨ لئی کہِݨ لگّ پَیݨا۔ اُنہاں ولّۄں کۄئی تسلِّیبکھش جواب ناں مِلݨ ’تے ذِد کرن لگّ پَیݨا۔ ذِیادا ذِد کرن ’تے پِتا جی دا جھِڑکے مارنا۔ اُس تۄں بائد اسِیں پِتا جی نُۄں کہِݨ لئی ماں دے ہاڑھے کڈھّݨا لگّ پَیݨا۔ اکھِیر وِچّ ماں دا اِہ کہِݨا کِہ ہُݨے ہی جان کِئۄں کھاݨ لگّ پئے ہۄ٬ وِساکھی والا دِن تاں آئُݨ دِئۄ۔ اِہ ساڈا ہر سال دا ہی ورتارا ہُںدّا سی۔ پِتا جی ہر سال وِساکھی دے تِئُہار ’تے ستلُج دے کںڈھّے لَے وی جاںدے سن پر پتا نہِیں سانُۄں بھَیݨ-بھراواں نُۄں اِہ کِئۄں لگدا سی کِہ کِتے ساڈا وِساکھی دے تِئُہار اُتّے جاݨا رہِ ناں جاوے۔ پِتا جی اِس شرت ’تے کِہ تُسِیں مَینُۄں راہ وِچّ تںگّ نہِیں کرۄگے٬ وِساکھی دے تِئُہار ’تے لَیکے جاݨ لئی اِکّ دِن پہِلاں ہاں کر دِںدّے سن۔ پِتا جی دی ہاں سُݨکے ساڈے چِہرے کھِڑ جاںدے سن۔ وِساکھی دا تِئُہار بھاویں دُۄجے دِن ہُںدّا سی پر اسِیں کلپنا وِچّ اِکّ دِن پہِلاں ہی ستلُج دے کںڈھّے پہُںچّ جاںدے ساں۔ ماں سویرے سوکھتے جاݨ کرکے چھیتی سَۄݨ لئی کہِںدّی پر کلپنا چھیتی سَۄݨ ہی نہِیں دِںدّی سی۔
سَۄݨ دا یتن وی کرِیدا سی پر امْرتِییاں٬ جلیبِییاں٬ پکَۄڑِیاں٬ کھِڈَۄݨِیاں تے درِیا دے کںڈھّے نہائُںدِیاں پاݨی وِچّ چھڑپّے مارن دے سُپنے نِیںد نہِیں آئُݨ دِںدّے سن۔ نِیںد نیں تاں آئُݨا ہی ہُںدّا سی۔ پہِلاں تاں ہر رۄذ سویرے ماں نُۄں اواذاں مارکے اُٹھائُݨا پَیںدا سی پر وِساکھی دے تِئُہار ’تے جاݨ دا چاء سویرے سوکھتے اُٹھاکے بِٹھا دِںدّا سی۔ گھر تۄں جاݨ لگِّیاں کۄئی ذِد نہِیں کردا سی پر گھر تۄں تھۄڑھی دُۄر جاݨ ’تے ہی اسِیں آپݨا-آپݨا گھسماݨ پاکے بہِ جاںدے سی۔ کِسے دی مںگّ سائِکل دے ڈںڈّے اُتّے لگّی کاٹھی اُتّے بَیٹھݨ دی ہُںدّی سی تے کۄئی پِچھّے بَیٹھݨ دی ذِد کردا سی۔ چار بچِّیاں نُۄں سائِکل اُتّے لِجاݨا اَۄکھا ہُںدّا سی۔ پَیدل چلّݨ لئی کۄئی تِیار نہِیں ہُںدّا سی۔ پِتا جی نُۄں ہی پَیدل چلّݨا پَیںدا سی۔ من وِچّ چھیتی تۄں چھیتی پہُںچّݨ دی کاہل ہُںدّی سی۔ درِیا اُتّے پہُںچّ کے اسِیں پِتا جی نُۄں سائیِکل کھڑھا کرنا اَۄکھا کر دِںدّے۔ سائیِکل اُتّۄں اُتّردِیاں ہی اسِیں درِیا دے کںڈھّے ولّ نُۄں بھجّدے۔ پِتا جی سانُۄں ہاکاں ماردے رہِ جاںدے۔
درِیا وِچّ وڑدِیاں ہی اسِیں اِکّ دُۄجے اُتّے پاݨی سُٹّݨ, پاݨی وِچّ چھڑپّے مارن اتے ہۄر شرارتاں کرن لگّ جاںدے۔ ہۄر ڈُۄںگھے پاݨی وِچّ نہائُݨ دے چاء وِچّ اسِیں درِیا دے کںڈھّے تۄں اگّے ودھݨ لگّ پَیںدے۔ پاݨی دا وہاء تیذ ہۄݨ کارن پِتا جی نُۄں سانُۄں پاݨی وِچّ شرارتاں کرن اتے اگّے ودھݨ تۄں رۄکݨ لئی جھِڑکاں مارنِییاں پَیںدِییاں اتے اگّے تۄں ناں لِیائُݨ دا ڈر دیݨا پَیںدا سی پر اُنہاں دی گلّ کۄئی نہِیں سُݨدا سی۔ سارے اِکّ دُۄجے اُتّے گلّ سُٹّکے آپݨے آپ نُۄں نِردۄش دسّݨ لگّݨ پَیںدے سن۔ پِتا جی نُۄں کئی وار اِہ گلّ کہِݨی پَیںدی سی کِہ ہُݨ نِکل وی آئۄ٬ بتھیرا نہا لئے۔ تھکّ ہار کے ڈیڈھ دۄ گھںٹّے بائد اسِیں پاݨی وِچّۄں نِکل تاں آئُںدے پر اجے وی ساڈا من بھرِیا نہِیں ہُںدّا سی۔ اُس تۄں بائد واری کھِڈَۄݨے کھرِیدݨ دی آئُںدی سی۔
پِتا جی دِل دے بہُت امِیر سن۔ سارے ماں-باپ آپݨے بچِّیاں نال پِیار کردے اتے آپݨی سمرتھّا مُتابِک اُنہاں دِییاں اِچھّاواں پُۄرِییاں کردے ہن پر پِتا جی سانُۄں ہدّۄں ودھّ پِیار کردے سن۔ ساڈی دُکان اُتّے ہر ترہاں دے کھِڈَۄݨے ہُںدّے سن پر وِساکھی دے تِئُہار اُتّے لگِّییاں دُکاناں تۄں کھِڈَۄݨے کھرِیدݨ دا چاء بہُت ذِیادا ہُںدّا سی۔ اسِیں پاݨی والے٬ گَیس والے گُبارے٬ چابی والے جہذ٬ ٹرَیکٹر٬ پکھّے٬ ٹرَیں-ٹرَیں والا ڈڈُۄ کھِڈَۄݨا٬ واجا باںسری٬ ہَیٹ اتے ہۄر کئی ترہاں دے کھِڈَۄݨے ذرُۄر کھرِیددے ساں پر کھُش پھِر وی کۄئی نہِیں ہُںدّا سی۔ گۄلی والی سۄڈھے دی بۄتل٬ برۄٹے دے پتّے اُتّے نۄرِیئے بابے دی کھۄئے والی برپھ اتے لال کُلپھی اسِیں بڑے شَۄک نال کھاںدے ساں۔ امْرتِییاں٬ جلیبِییاں اتے پکَۄڑے تاں اسِیں پہِلاں وی کھاںدے ساں پر وِساکھی دے تِئُہار اُتّے سادھ تائے اتے جُگلُۄ چاچے ولّۄں لگائیِیاں دُکاناں اُتّے اِہ سارِییاں چِیذاں کھاݨ دا سواد وکھّرا ہی ہُںدّا سی۔ ناں چاہُںدّے ہۄئے وی پِتا جی نال گھر نُۄں مُڑنا ہی پَیںدا سی۔ رستے وِچّ لگّے امبّاں دے رُکھّاں تۄں پتھّر مارکے امبِّییاں جھاڑ کے نمک نال کھاݨ دا پڑاء ساڈے لئی بہُت مہتّو پُۄرن ہُںدّا سی۔ گھر پہُںچّدِیاں ہی ماں دا پِتا جی نُۄں سوال ہُںدّا٬ اِنہاں نیں بہُتا تںگّ تاں نہِیں کِیتا؟ پِتا جی کدے وی ماں کۄل ساڈی شِکائِت نہِیں کردے سی۔ اُہ ماں نُۄں اِکّۄ گلّ کہِںدّے٬ بچّے شرارتاں کردے ہی ہُںدّے ہن٬ اِنہاں دِییاں شرارتاں دا گُسّا کاہدے لئی کرنا۔
وِساکھی دے تِئُہار اُتّے ماں ولّۄں بݨائے گئے ماںہ چاول کھا کے تھکّ ہار کے سَۄں جائیِدا سی۔ پِتا جی دے اکال چلاݨے تۄں بائد کدے وی وِساکھی دے تِئُہار اُتّے جاݨ نُۄں ساڈا من نہِیں کِیتا۔ ہُݨ ساڈے بچپن والے ستلُج دے کںڈھّے پہِلاں والی وِساکھی نہِیں منّدی۔ ہُݨ اُتھّے کۄئی دُکاناں نہِیں لگّدِییاں۔ وِساکھی دے تِئُہار اُتّے بچِّیاں نُۄں اُتھّے جاݨ دا کۄئی چاء نہِیں ہُںدّا کِئُںکِہ ہُݨ ستلُج سُںگّڑ گِیا ہَے٬ ہُݨ پاݨی ناں ماتر دا رہِ گِیا ہَے٬ وریتی نِکل آئی ہَے٬ ہُݨ ستلُج اُداس ہَے۔ اُمر دے آخری پڑاء وِچّ وی بچپن دِییاں وِساکھی دے تِئُہار نال جُڑِییاں یاداں مُڑ-مُڑ گیڑے ماردِییاں ہن۔
* * * * *