کِنّے دِن ہۄ گئے٬ مَیں ہرِمںدّر دی یاترا نہِیں گِیا؛ بابے دے درشن نہِیں کِیتے۔ لۄکاں دے بھاݨے مَیں کافر ہۄئِیا٬ پر میرے بھاگ نہِیں جاگے۔ مَیں کی کراں! میرے بخت کدی جاگدے تے کدی سَۄںدے ہن؛ میرے بھاگ دا تارا نہِیں چڑھِیا۔ میری نِیںد ناں آئی٬ میری رات ناں کھِڑی۔ اجّ ملّۄملّی مَیں ہرِمںدّر دی یاترا نُۄں چلِّیا۔ پَیر ذمِین ’تے نہِیں ٹِکدے ہن۔ دِل چھاتی وِچ نہِیں سی ٹِکدا۔ مَیں گھںٹّے گھر تھِیں ہیٹھ اُتر کے سِیس سںگّمرمر ’تے رکھّ دِتّا۔ کِسی دے چرناں پر ہۄسی٬ کِسی نال چھُۄہِیا ہۄسی۔ سِر رکھّدِیاں ہی دِل اُچھلِیا۔
اِتھۄں چِت کرے وہِلا وہِلا جاواں٬ کۄئی جِویں کنّ وِچ آکھدا ہُںدّا ہَے چھیتی جاہ بابا جی اُڈِیک رہے ہن ۔ کلگِییاں والے چاہنا کر رہے ہن۔ کِسی ادْرِشٹ ڈۄر وِچ ودھّ لاٹُۄ واںگ پرکرما دی بھواٹݨی کھاںدا٬ دَۄڑِیا ہی گِیا٬ درشنی درواذے اُپر آݨ ڈھٹھّا۔ لاڈ وِچ مافی ہَے۔ بابے اگّے جا کے کلگِییاں والے دے بںدّے دا سِیس بھیٹ کِیتا؛ پھُلّ مِلے٬ اِک ہار نہِیں٬ اٹھّ ہار پئے۔ مُڑ چار ہۄر پئے٬ کلغِییاں والے نیں پائے٬ سجّ گِیا۔ ہُݨ چائۄ ماݨِیا ناں جائے۔ مَیں نچّݨ لگّ گِیا۔ من نیں گھُںگّرُۄ پا لئے۔ ستِگُرُۄ جگ-پالک باپ رُۄپ ہۄ مِلِیا۔ ہذُۄر تھِیں چلِّییاں کِرناں آئیِیاں ۔ ماں جی مِلے۔ اجّ مَینُۄں سۄجھی آئی؛ اجّ پتا لگّا۔ مَیں سہُں کھا کے یتھارتھ کہِںدّا ہاں کِہ ہرِمںدّر میرا ہَے٬ اِہ میری ذاتی آپݨی وِراست ہَے۔
اِہ سچّکھںڈّ دا ٹُکڑا کلغِییاں والے نیں آپݨے جاگدے بچِّیاں لئی گھلِّیا ہَے۔ دِسے بھاویں ناں دِسے٬ اِہ اِس مںڈّل وِچ بابے جی دا سچّکھںڈّ ہَے؛ کلگِییاں والے دا وتن ہَے۔ اساں اِس چۄلے نُۄں چھڈّ کے اِتھے ہی جاݨا ہَے۔ ارشاں دے دیوتے اِتھے دِن رات گائُدے ہن٬ جھُۄلدے ہن٬ اسرِیری دیوتے ہی نہِیں سرِیر دھار کے بھی دیوتے منُکھّ رُۄپ وِچ اِس مںدِّر وِچ رہِںدّے ہن۔ جاگدِیاں دے ارداسے دا اُتّر اُہ دیںدے ہن۔ اُہ کلگِییاں والے دے آشک ہن ۔ اِتھے بِرہِییاں نُۄں دِدار ہُںدّے ہن٬ بھگتاں دے چِتّ نُۄں سہںسّر چرناں والے دے کمل چرناں دی چھُہ پْراپت ہُںدّی ہَے۔ تُۄں منّدا نہِیں٬ پر مَیں کہِݨ تھِیں کِئۄں ٹلاں٬ بابا نانک کدی کِسی ’نامی فکِیر‘ دی بُکّل وِچ٬ کدی رسِک بَیراگی٬ دی بُکّل وِچ واہِگُرُۄ واہِگُرُۄ کردا ہَے۔ اۄہۄ! کی بابا تَینُۄں نہِیں دِسّدا؟
کی کلغِییاں والے دا پتا نہِیں لگّدا۔ اَۄہ ساہمݨے دیکھ٬ اَۄہ سُتّا پِیا ہی ناں دَۄڑ٬ مر جاݨِیاں! دَۄڑ! اِہ ساڈا اٹلّ٬ امر٬ سچّ گھر ہَے٬ سچّ وتن ہَے۔ دیکھۄ بھائی٬ ساڈے دِین دُنی دے والی اِتھے رہِںدّے ہن۔ اِہ گُرُۄ رامداس جی دی دیہ ہَے۔ اِہ ہرِمںدّر ساڈا جِیون٬ پْراݨ, دھرت٬ آکاش٬ ہڈّی٬ ماس٬ رُدھر ہَے؛ اِہ ساڈا دِل ہَے ۔ اِہ ساڈے لۄک پرلۄک دی فتہِ ہَے۔ اِہ ساڈا مہان کیںدر ہَے۔ اِہ ساڈے ربّ دا گھر ہَے۔ دربار ساہِب رُۄہ دا سوپن٬ سچّ تے سچّ-سوپن ہَے۔ دربار ساہِب ٹھِیک سچّکھںڈّ دا ٹُکڑا ہَے٬ جِہڑا انںتّ تِیری رشمِییاں نال دھُر ارشاں تھِیں پںگھُّۄڑے واںگ نِرۄل آکاش وِچ جھُل رِہا ہَے۔ جۄ منّ کے اِتھے آئِیا٬ اُہ جِیون مُکت ہَے٬ جِیون مُکتی اِس وِشواس دا آئُݨا ہَے۔
اِہ ستھان کلغِییاں والے دی سُرتِ وِچ چمک رِہا ہَے۔ ساری کُدرت دے مُلّ وِچ اسِیں اِس دی اِک شِلا نہِیں دے سکدے۔ کِںجّ کںوّل وتّ اِہ اسگاہ جل وِچ کھڑا ہَے ۔ اِہ ساڈا نام مںتّر ہَے ; اِہ ساڈا دھِیان ہَے۔
اِک اِک شِلا وِچ اِلاہی جِںدّ دھڑک رہی ہَے۔ اِہ شِلا نہِیں٬ سںگّمرمر نہِیں٬ اِہ اِیشوری دربار دے اڈّ اڈّ سِںگھّاسن ہن؛ جِتھے رسِیئے٬ پہُںچّے ہۄئے فکِیر٬ پِیر-مِیر٬ سرِیراں نُۄں دھِیان لِین کر بَیٹھے ہن۔ ہے جاݨ والے اݨجاݨ! ہے وہِشی! ہے نَیݨ جۄتِ تھِیں ہِین منُکھّ! بھاویں تُۄں کۄئی ہۄوۄ٬ اِتھے سِر دے بل چلّ٬ اِہ پِیراں پَیگمبّراں دے ادب دا ستھان ہَے ۔ کُلّ دُنِییا وِچ بس اِک ہَے۔ بالک رُۄپ ہۄ نسّ٬ گۄد وِچ بَیٹھ٬ اِتھے جاگدا بںدّا بݨ کے آ٬ اِتھے انںدّ ادب نال سِر جھُکا٬ متھّا ٹیک٬ نہِیں تاں جاہ مر جائیںگا۔ اۄ پُجاری! دیکھ پُۄجا دی گھڑی ہَے٬ دِل وِچ اںدّر دا پہُ-پھُٹالا لَے کے آ؛ رات کِئۄں لئی آئُدا ایں؟ دِل دی مشال جگا!