اِہ پںتھّ گُرُۄ گۄبِںدّ سِںگھّ نیں ساجِیا۔ اِہ اُنہاں اݨکھی سُۄرمِیاں دا کمّ ہَے جِہڑے نام اتے سِمرن والا اںتّرمُکھی جِیون جِئۄُدیں ہن۔ اُہ٬اُہ ہن جِنہاں دی مَۄجُۄدگی شات-امّْرِت نال دُیالا رںگّ دِںدّی ہَے۔ اُہ ناں ہی راج چئُدیں ہن اتے ناں ہی مُکتی٬ کیول من پْرِیت چرن کملارے دی دھارنی ہن۔ ناں ہی اُہ یۄگ دی رہسّ-پُۄرن اتے ناں ہی مُکتی٬ کیول من پْرِیت چرن کملارے دی دھارنی ہن۔ ناں ہی اُہ یۄگ دی رہسّ-پُۄرن اتے ناں ہی بھۄگ دی واسنا پُۄرن خُشی دے اِچھّک ہن٬ اُہ تاں کیول اُس دا پِیار امّْرِت مںگّدے ہن٬ اُس دی باݨی دی شبنم دے چھلکدے جام۔ اُہ جِیون دے دا

شہِراں وِچ رہِ کے منُکھّ آپݨا وِرسا٬ سرِیرک تے مانسِک جِیون دی ہپھڑا-دپھڑی وِچ گُیا لَیںدا ہَے۔ اِک ویری ہنیرے وِچ رہِںدّے نُۄں سدا لئی ہنیرا سُکھاݨ لگّ جاںدا ہَے۔ اِک ویری کِسے اپرادھ کرکے اِک چِینی کَید وِچ گِیا۔ باراں ورہِیاں مگرۄں جد اُہ چھُٹِیا٬ تد اُہنُۄں سارا باہر دا جگت گھبرا جِہا پاݨ لگّا۔ اُس درکھاست کِیتی کِہ مَینُۄں مُڑ اُتھے کالی کۄٹھڑی وِچ ہی بھیج دِئۄ۔ سۄ٬ اِسی ترہاں منُکھّ شہِراں وِچ رہِ کے کُدرت دی مِتّرتا تھِیں مُۄںہ پرہے کر کے واںجھِیا جا رِہا ہَے۔ اِس دی شہِری چال اِہدے جِیون نُۄں وی بہُت کرکے اِسے مںڈّل وِچ لَے جا رہی ہَے

اۄ سِکھ رُۄپ والے وِیرا! اۄ سِکھ اکھواݨ والے وِیرا! دربار ساہِب دی پُۄجا چھڈّ کے دیکھ؛ تیرا آتم رس دا سِر جُدا ہۄ جاسی۔ سمیں دا پرِورتن٬ تیرِییاں دلِیلاں٬ اپِیلاں٬ تجوِیذاں٬ بناوٹاں٬ سلاہاں٬ مشورِیاں٬ ترکِیباں٬ اکلاں٬ اسُۄلاں نُۄں کھا جاسی۔ تیرِییاں بݨائیِیاں سُسائِٹِییاں سبھاواں وِچ کی رکھِّیا ہَے؟ کال دے چکّراں نیں بُدھّ جِہِیاں دِییاں جتھیبںدِّییاں٬ اِیسا جِہِیاں دِییاں اُپدیشک ٹۄلِییاں دا اںگّ اںگّ کر سُٹِّیا۔ آ! سمجھ جا! کَۄماں کی تے آدمی کی٬ ٹبّر کی تے مُلک کی٬ آتما دا بچائۄُ تاں کیول دھِیان وِچ ہَے؛ منّݨ وِچ ہَے٬ وِشواس وِچ ہَے؛ اِکاگرتا وِچ ہَے؛ پ

کِنّے دِن ہۄ گئے٬ مَیں ہرِمںدّر دی یاترا نہِیں گِیا؛ بابے دے درشن نہِیں کِیتے۔ لۄکاں دے بھاݨے مَیں کافر ہۄئِیا٬ پر میرے بھاگ نہِیں جاگے۔ مَیں کی کراں! میرے بخت کدی جاگدے تے کدی سَۄںدے ہن؛ میرے بھاگ دا تارا نہِیں چڑھِیا۔ میری نِیںد ناں آئی٬ میری رات ناں کھِڑی۔ اجّ ملّۄملّی مَیں ہرِمںدّر دی یاترا نُۄں چلِّیا۔ پَیر ذمِین ’تے نہِیں ٹِکدے ہن۔ دِل چھاتی وِچ نہِیں سی ٹِکدا۔ مَیں گھںٹّے گھر تھِیں ہیٹھ اُتر کے سِیس سںگّمرمر ’تے رکھّ دِتّا۔ کِسی دے چرناں پر ہۄسی٬ کِسی نال چھُۄہِیا ہۄسی۔ سِر رکھّدِیاں ہی دِل اُچھلِیا۔

اِتھۄں چِت کرے وہِلا وہِلا ج

کلغِییاں والے نیں چِتّ چا لِیا٬ باذاں والے نیں فَیسلا کِیتا٬ سۄہݨے سائیِں نیں دھرم-برت دھارن کِیتا ۔ آکاش کمبّے٬ دھرتی چرناں ہیٹھ تھرتھرائی٬ چر اچر سہِمے ۔ کی اسِیں نِماݨے اِس دَیوی بل دے پْرواہ نُۄں جھل سکاںگے ? باہرلی کُدرت نیں سلام کِیتا ; مُتِیہ ہۄئی٬ پر جواب کۄئی ناں دِتّا ۔ اںگّ اںگّ اِک اجِیب سہِم نال پاٹ رِہا ہَے ۔ اِک پوِتّر تَۄکھلے نال کُدرت دا دِل ہِلّ رِہا ہَے ۔ پسار دے سُفنِیاں وِچ ہسّدے پھُلّ آپ جی دے بلدے نَیݨاں ولّۄں نوِییاں تاکتاں بخشِییاں گئیِیاں ۔

ہاں جی٬ اِس بینذِیر فکِیراں دے سُلتان دی اکھّ دا اِشارا ہۄئِیا تے کُدرت نیں

بُدھّ دیو دا متّ ہِںدُّستانی گوا بَیٹھے ہن۔ اِنہاں پاس اِس نُۄں رکھّݨ دا برتن نہِیں سی۔ چِین تے جپان والِیاں پاس آرٹ دُیارا سُجھّی سُرت سی۔ آرٹ دُیارا من ٹِکائِیا ہۄئِیا سی۔ ٹِکے من وِچ اُہ ادبھُتّ کمائی٬ جِس نال بُدھّ دیو دا شاںتی بھرِیا مُکھڑا گںدھّارا دے نِیلے پتھّراں وِچ اُکرِیا ہَے٬ ہُݨ تک منُکھّ بھائیِچارِیاں وِچ سِںجّر رہی ہَے۔ جپان دے بالک مُشکل ہی رۄںدے ہن۔ جپان دِییاں اِسترِییاں کھِڑے متھّے سبھ نُۄں مِلدِییاں ہن۔ اُنہاں دے وچن٬ ہۄںٹھ پرۄئیِیاں٬ مدھّم-مدھّم پھُلّ جھاڑن ہار مُسکراہٹاں واںگ نرم لچکدار تے ہلکے پھُلّ گُٹکدے ہن۔ اِہ نہِیں کِہ ساڈے

جد آپݨا اںدّر کِسی اںدّرلی دَۄلت نال بھرِیا ہُںدّا ہَے٬ تد گرمِییاں نُۄں اُہدی ٹھںڈھّ تے سردِییاں نُۄں اُہدی نِگھّ کالجے نُۄں اِک اکہِ جِہے سُکھ وِچّ رکھّدی ہَے٬ تد پھِکّا بۄلݨ ہۄ ہی نہِیں سکدا۔ واہ واہ ! کِہا سۄہݨا٬ آہا آہا کِہا چںگّا۔ بسّ اِہۄ جِہے انںدّ ناد ہی مُۄںہ وِچّۄں نِکلدے ہن٬ جِویں شہِد نال بھرِیا مُۄںہ ہُںدّا ہَے٬ وچن مِٹھّے نال لِبّڑے٬ سُۄرج کِرݨاں دے سۄنے نال گُںدّے٬ ہۄٹھاں دی گُلابی بھاہ نال چمکدے٬ جھردے ہن۔ ٹھںڈھّ پاںدے ہن٬ کِیرت٬ سِپھت سلاہ کرن نال ساڈی آپݨی شکھسِیئت اُچّی٬ مِٹھّی تے ڈُۄںگھی ہُںدّی ہَے٬ "جے تُۄں اکل لتِیپھ کالے لِکھ

جِیون مِتْرتا ہَے۔ بِنا مِتْرتا جِیون اِک تراں دی آپ پائی اکلّ ہَے تے اکل اِک تراں دے نرک دا ہنیرا ہَے۔ پھُلّاں دے بُۄٹے جِہڑے آپ بِیجِیئے تے آپ سِںچِّیئے٬ اۄہ جد جمّدے تے وڈّے ہُںدّے ہن ہر اِک پتّی تے کۄمپل جِہڑی کڈھّدے ہن٬ اِک تراں دی سُبھاوک کھُشی ساڈے دِلاں وِچّ بھردے ہن تے سچّے مناں والِیاں نُۄں اِنہاں پھُلّاں دی سںگّت اِک اجِیب نِرۄل تے سُۄکھم تے تِیکھݨ مِتْرتا دا بھاو اُپجاںدی ہَے۔ ملُۄم ہُںدّا ہَے٬ کِہ نِکّے نِکّے پھُلاں دے بُۄٹے لاجوںتّی دِییاں پتِّییاں دی چھُۄہی مُۄہی--تا وِچّ آپݨے اںدّر دی شُکرگُجاری دے رںگّ نال بھرے نَیناں نال تکّدے ہ

پِیار تے مِتّْرتا تے ہۄر دِوء گُݨاں نُۄں آپݨے وِچّ آویش رُۄپ وِچّ پڑُچھݨ لئی تے پھِر آپݨے اںدّر دھارݨ کرن لئی تے مُڑ اُناں نُۄں اںدّرۄں باہر اِک مالتی دے پھُلّ واںگ سُگںدھّی کھلیرݨ لئی آدمی نُۄں کدی نِکمّا نہِیں رہِݨا چاہِیدا٬ جِس دے ہتھّ وِچّ کِرت نہِیں اۄہ نِکمّا آدمی ہَے٬ ار اُہ کدی اُچّ جِیون دے مرماں نُۄں انُبھو نہِیں کر سکّدا۔۔

اِک بںدّا جِہڑا سہِج سُبھا آپݨے کمّ وِچّ اٹھّ پہِر ہی دھِیان نال لگّا ہَے٬ اُسنُۄں ماڑے چِتون تے کںگّالتا دے پامر کرم کرن دی ویہل ہی نہِیں لگّدی-سِیاݨِیاں جۄ اِہ کِہا کِہ نِکمّا من شَیتان دی آپݨی ٹکسال

ہُݨ تاں میرے تے مِہر کر٬ مَینُۄں چھڈّۄ٬ آپ نیں مَینُۄں بڑا بھُلائِیا۔ آکھر آپ کی کہِںدّے ہۄ ? جے مَیں ربّ نُۄں آکھاں٬ ارداس کراں ک مَینُۄں اُنہاں اُلجھݨاں وِچّۄں کڈھّے جِس وِچّ آپ نیں پائِیا تد آپ گھڑی دی گھڑی ٹِک جاںدے ہۄ۔ کئی ویری آپ نیں کھُۄہ وِچّ سُٹِیا٬ کئی ویری ارداس کِیتی٬ کئی ویری ربّ جی آئے٬ اُناں دے ہتھّ چِکّڑ نال لِبّڑے۔ مَینُۄں بھُلّے نُۄں کڈھِّیا٬ پھاتھے نُۄں آذاد کِیتا٬ سںکّلپ میرے انیک٬ اُناں سںکّلپاں دی پُۄرتی دا مِیہ پائِیا٬ پر آپ آپݨِییاں شَیتانِییاں٬ شرارتاں تھِیں باج ناں آئے۔ کی گئٹے دے پھُۄئۄسٹ وِچ شَیتان دے رُۄپ دی چھایا آپدا ہی اِک وٹاں

(مَیں اِہ کہاݨی لَیفکَیڈِیئۄ ہَیرن دے لیکھاں وِچّۄں سںکّلِت کِیتی ہَے-پُۄرݨ سِںگھّ)

ہر اِک دیش وِچّ آپݨے آپݨے ترذ دِییاں چںگِّیائیِیاں تے بُرِیائیِیاں ہُںدِّییاں ہن سبھ اِس تراں دِییاں چِیذاں جڑاں والِییاں ہُںدِّییاں ہن تے اسی اُناں دا اُپّر دا پھَیلائۄ ویکھ کے مںدّا چںگّا نہِیں کہِ سکّدے۔جِہڑِییاں اسی سدِییاں تک چںگِّیائیِیاں منّدے آئے ہاں٬ مُمکِن ہۄ سکّدا ہَے٬ کِہ اُہدِییاں ڈُۄںگھِییاں جڑھاں بُرِیائیِیاں والِییاں ہۄݨ تے جِنہاں نُۄں اسی ستہ تے بُرا کہِںدّے ہاں٬ اُہ اںدّرۄں جڑاں وِچّ چںگِّیائیِیاں ہۄݨ۔ جِیون اِک اسگاہ کھیڈ ہَے۔ پتا نہِیں کَۄݨ کِس تراں آپݨے اسلے نُۄں اپّ

کِسی کِسم دا کۄئی پِیار جِیون دا ستھائی بھاو نہِیں ہۄ سکدا٬ جد تک آدمی جِیون دِییاں ڈُۄںگھِییاں تَیہاں دا نِواسی ناں ہۄوے۔ سِتہ اُپّر ہاسا کھیڈاں کرن والے تے پشُۄیاں واںگ آپݨا جِیون آپݨی پیٹ پُۄجا تے آپݨے سواد کھاتر دُۄجِیاں نُۄں تںگّ کرݨ والے ستان والے تاں اُس مرمی درد دا جِہڑا جِیون دی سبھ تھِیں ڈُۄںگھی تَیہ وِچ ہَے٬ ہاں اُس جی-پِیڑا دا سُکھ لَے نہِیں سکدے۔ تے جد تک جِیون دے درد تک کۄئی بںدّا ناں اپّڑے٬ اُہ کۄئی آدرش کائِم نہِیں کر سکّدا٬ ناں آپݨے امل سِدھّے کر سکّدا ہَے٬ ناں پِیار دے رس نُۄں ماݨ سکّدا ہَے ۔۔

وتن دے پِیار دا مُڈھّ آپݨے گھر٬

اسی ہِںدُّستان وِچّ اکلی چالاکِییاں ول اِویں پئے ہاں کِہ سانُۄں ناں کھُدا ہی مِلِیا ہَے ناں سنم٬ ناں اِس جِیون دا سُکھ پْراپت ہۄئِیا ہَے تے ناں اگلی دُنِییاں دا ہی کُچھ پتا لگّا ہَے٬ بھاویں اسی آپݨے آپ نُۄں لگاتار سدِییاں تھِیں دھۄکھا دےئی آ رہے ہاں٬ کِہ اسی بڑی اگمّ دی رُۄہانِیئت نُۄں پہُںچّ پئے ہاں ۔ اِہ ساڈا اکلی بُکھار تد اُتردا ہَے جد اسی جاپان جَیسے مُلک جا کے دیکھِیئے٬ کِہ لۄکی کِس تراں رہِںدّے بہِںدّے ہن ۔ اُنہاں آپݨے باگ کِس تراں سُرگ دے نںدّن-بݨ واںگ سجائے ہۄئے ہن ۔ اُناں نیں کُدرت نُۄں کِس تراں آپݨے اںدّر وسایا ہۄئِیا ہَے تے آپ اُس اںدّر وسّے

مذہب سبھ تھِیں اُچّا٬ سُچّا تِیکھݨ تے جِیںدا دھِیانی پِیار ہَے۔ اِس اںدّرُۄنی اُچّی سُرت دے کھیت نُۄں رسماں٬ رواجاں٬ کانُۄناں٬ پاپ٬ پُنّء دِییاں بہِساں٬ جگت دی اُتپتّی تے لَے ہۄݨ دی پھِلاسپھی تے جھگڑِیاں وِچّ سُٹّ کے کدی کُچھ کہِݨا٬ کدی کُچھ کہِݨا تے من گھڑت گلّاں دِییاں کُۄڑِییاں اُلجھݨاں وِچّ اِہ بھُلّ جاݨا کِہ مذہب اِک دھِیانی پِیار ہَے٬ ساڈے٬ آپݨے نویں ولولِیاں تے جذبِیاں دا نتِیجا ہَے- ہر کۄئی کِسے ناں کِسی پِیار وِچّ رہِںدّا٬ جِیںدا تے سواس لَیںدا ہَے-آپۄ آپݨی ستھِتی مُتابک ہر اِک بںدّے دا آپݨا اںدّر دا مذہب ارتھات پِیار دی ٹیک٬ بݨدا ہَے۔ اِہ ٹ

ہنیرا ایویں چںگّا نہِیں لگّدا٬ پر جد پیارا کۄل ہۄوے تاں چانݨے تھِیں دِل کاہلا پَیںدا ہَے٬ ہنیرا سُکھاںدا ہَے۔ آشا اِہ ہُںدّی ہَے٬ کِہ پیار دی تلوار دی مِٹھّی تِیبرتا ہۄر کۄئی تکّ ناں لوے٬ ساری دی ساری اںدّرے اںدّر سِںجّرے ۔۔

اِس تراں دا سُکھاںدا چانݨے تھِیں وی مِٹھّا ہنیرے دا پردا ہر کۄمل اُنّر والے دے چِتّ لئی وی ذرُۄری ہَے ار بِنا چِتّ چانݨ دے دِیوے دے ہِسائے کۄئی رسِک اُنّری کِرت ہۄ ہی نہِیں سکّدی ۔۔

کالے کالے بدّل جد گھٹا-ٹۄپ آݨ پربتاں تے چھاںدے ہن٬ پْرتِیت ہُںدّا ہَے کالی پْرلَے آ گئی ہَے٬ پر جِویں ہِسے دِیوِیاں وِچّ

اچنچیت اُڈارِییاں

انںتّ دی پُۄجا

آپے نال گلّاں کردی جوان نڈھّی پںجّاب دی

سواݨی جِس نُۄں ربّ پِیاردا

سُۄرج است

سۄہݨِییاں چِیذاں سارِییاں

کٹھن گِیان مہاراج دا

کد تُۄں آوسیں اۄ سۄہݨِیا

کالی کُۄںج جِہڑی مر گئی

کالی رات دا تارِیاں بھرِیا گگن

کُدرت نُۄں پِیار ہرد دے چیلے دا دِیدار

کۄئی چھُپی باںہ جِہڑی سبھ پِچھۄکڑۄں اُلاردی

گراں دا نِکّا چُۄچا

گراں دا مِہنتی بلد

جاںگلی چھۄہر

جی آئِیاں نُۄں کَۄݨ آکھے

جِییادان دی گھڑ

اُس دی دات

اچنچیت اُڈارِییاں

ادھّی مِیٹی اکھّ بھائی نںدّ لال جی دی

انںتّ دی پُۄجا

آپے نال گلّاں کردی جوان نڈھّی پںجّاب دی

آوِیں تُۄں ربّا میرِیا

اِہ سُنیہا کِہا پِیار دا

اِک جںگّلی پھُلّ

اِک ویری اچنچیت

سمُںدّر کِنارے مَیں اُڈِیکاں

سواݨی جِس نُۄں ربّ پِیاردا

سسّی دی نِیںد

سادھݨی دی ڈھۄک

سُپھنا

سُرتِ تے ہںکّار

سُۄرج است

سۄہݨِییاں چِیذاں سارِییاں

سۄہݨی دا بُتّ

سۄہݨی دی جھُگّی

ہنُۄمان