پِچھلے دِناں وِچّ بھارت وِچّ بَیٹھے آگُۄیاں اتے باہر گئے بھارتی آگُۄیاں دے بھاشݨ اسِیں بڑے گہُ نال پڑھے اتے وِچارے ہن۔ اُنہاں وِچّۄں ہر کۄئی ماسُۄم بݨِیا نذر آئُںدا ہَے۔ اِدّاں لگدا ہَے کِہ بھارت اتے بھارتی لۄکاں دی ترکّی دا جِنّا پھِکر اِس آگُۄ دے دِل وِچّ ہَے٬ ہۄر کِسے دے ہۄ ہی نہِیں سکدا اتے جے اِسدے ہتھّ کمان آ جاوے جاں جے اِس ویلے ستّادھاری ہَے تاں اِسدے ہتھّ وِچّ کمان رہی تاں بھارت دُنِییا دا نمبّر اِکّ کُجھ ہی دِناں وِچّ بݨائِیا ہۄویگا۔ اَیویں کہِݨ دی گلّ ہَے۔ اُردُۄ دا مُہاورا اِہ ہَے کِہ ’یے باذُۄ میرے آذمائے ہُۄئے ہَیں۔‘ اِنہاں سبذ-باگ وِکھائُݨ والے سارے آگُۄیاں دا تجربا بھارت دے لۄکاں نُۄں چںگّی ترہاں ہۄ چُکّا ہَے اتے مناں وِچّ اِہ گںڈھّ بجھّی ہۄئی ہَے کِہ جِسدے وی ہتھّ وِچّ اِکّ واری بھارت دی واگ آ گئی٬ جِدّاں بِیتے سمیں وِچّ کِسے نیں بھلی نہِیں گُذاری٬ اگّۄں وی کِسے نیں نہِیں گُذارنی۔
اِکّ دھِر سِیاست دے مُہرَیل اُہ ہن٬ جِہڑے راج کردے ہن اتے دائوا کردے ہن کِہ اُہ سںسّار دی سبھ تۄں وڈّی پارٹی والے ہن تے سبھ تۄں وڈّے لۄکتںتّر دی اگوائی یۄگتا نال کر رہے ہن۔ اگوائی تاں اُہ کر رہے ہن٬ پر یۄگتا بارے اُٹھّدے سوالاں دا جواب ناں کدی کِسے نیں دِتّا ہَے تے ناں دیش دے کِسے ناگرِک دی اِدّاں دی ہِمّت ہۄ سکدی ہَے کِہ اُنہاں نُۄں جواب دیݨ لئی کٹہِرے وِچّ کھڑھا کر سکے۔ دیش دی پارلِیمَیںٹ وِچّ رسم-پُۄرتی ورگے سَیشناں دَۄران ماڑی-مۄڑی گلّ چلّ پَیںدی ہَے تاں جِس کِسے مَیمبر ولّۄں کدے سوال چُکِّیا جاںدا ہَے٬ اُہ ہائۄُس دی بہُ-گِݨتی والِیاں دے نِشانے اُتّے آ جاںدا ہَے۔ پھِر ہائۄُس وِچّ ہی نہِیں٬ جنتک جِیون وِچّ وی اُس نُۄں ذلِیل کرن دی کھیڈ شُرُۄ ہۄ جاںدی ہَے اتے اںتّ وِچّ اُہ ششی تھرُۄر جاں پی. چِدمبّرم والی سڑک اُتّے پَیݨ واستے راہ لبھّݨ لگدا ہَے۔ ششی تھرُۄر نُۄں لۄک بھاجپا نال آڈھا لَیݨ والا دلِیل دا دھنی آگُۄ منّدے ہُںدّے سن٬ جدۄں اُس نُۄں پْردھان مںتّری نرِںدّر مۄدی نیں سٹھّ کرۄڑ دی گرل پھرَیںڈ والا آگُۄ کہِ دِتّا تاں راج کردی پارٹی دے مُہِمّباذاں نُۄں سںدّیش چلا گِیا تے اُسدے بائد چلّی سرگرمی نیں اُس نُۄں لِیہ تۄں لاہ دِتّا۔ پہِلاں اُسنے کاںگرس پارٹی دے نُکس گِݨائُݨ دا کمّ ارمبھّ کِیتا٬ پھِر کاںگرس مُکابلے بھاجپا راج دِییاں پْراپتِییاں گِݨائُݨ لگّ پِیا اتے اںتّ اُہ پُۄری ترہاں بھاجپائی رںگّ وِچّ رںگِّیا دِسݨ لگّ پِیا۔ اِس پِچھّۄں بھاجپا اُسدے کھِلاپھ بۄلݨ دا پھرںٹّ سمیٹ کے وِہلی ہۄ گئی اتے کاںگرس والِیاں نال اُسدا نِتّ دا آڈھا لگّݨ لگّ پِیا ہَے۔
پِچھلے ہپھتے سابکا کیںدری مںتّری پی چِدمبّرم نیں اچانک کاںگرس پارٹی دے نُکس گِݨن دا کمّ شُرُۄ کر دِتّا اتے اِتھّۄں تک کہِ دِتّا کِہ مُمبّئی وِچّ ہۄئے اجّ تک دے سبھ تۄں وڈّے اتّوادی ہملے ویلے اُہ پاکِستان نُۄں سبک سِکھائُݨا چاہُںدّا سی٬ پر کاںگرس سرکار نیں اِہ کمّ کرن نہِیں سی دِتّا۔ اُہ اِہ گلّ کہی جاںدا ہَے کِہ اُدۄں دا پْردھان مںتّری ڈاکٹر منمۄہن سِںگھّ امرِیکا تۄں ڈردا سی اتے بھارت دے لۄکاں وِچّ پتا نہِیں کِنّے اِسدی ہکِیکت جاݨدے ہن کِہ چِدمبّرم دی سبک سِکھائُݨ جۄگی اُدۄں اَۄکات ہی نہِیں سی۔ گواںڈھی دیش نال ٹکّر ہی لَیݨی ہۄوے تاں پہِلا کمّ پْردھان مںتّری دا ہَے٬ جِسنے پھَیسلا لَیݨا ہُںدّا ہَے٬ دُۄسرا ذِمّا رکھِّیا مںتّری دا ہُںدّا ہَے٬ جِسدی کماںڈ ہیٹھۄں پھَۄج دے تِنّے اںگّ اِس جںگّ وِچّ جھۄکے جاںدے ہن تے تِیسرا ذِمّا وِدیش مںتّری دا ہُںدّا ہَے٬ جِسنے بھارت دی کاروائی نُۄں دُنِییا ساہمݨے جائِذ ٹھہِرائُݨا اتے یُۄ اَینّ اۄ وِچّ اُٹھّدے سوالاں دا جواب دیݨا ہُںدّا ہَے۔ اُس وکت چِدمبّرم کۄل ناں پْردھان مںتّری دا اہُدا سی٬ ناں رکھِّیا مںتّری جاں وِدیش مںتّری دا٬ اُہ بھارت دا گْرہِ مںتّری سی٬ جِس کۄل اِس دیش دی اںدّرُۄنی سُرکھِّیا اتے امن-کانُۄن دی ذِمّیواری ہُںدّی ہَے۔ اُسدے کہِݨ اُتّے پُلِس نیں پاکِستان وِچّ ہملا کرن نہِیں سی چلی جاݨا تے جِس پھَۄج نیں جںگّ لڑنی سی٬ اُسدا مںتّری اے کے اںٹّۄنی ہُںدّا سی٬ پھِر چِدمبّرم نیں پاکِستان نُۄں سبک کاہدے نال سِکھائُݨا سی! جے اُہ اِڈّا کمّ کۄئی کر نہِیں سکدا سی تاں پھۄکی پھڑھ مارن لئی اُسنے اِہ گلّ کِئۄں کہی؟ اِہ وی وڈّا سوال ہَے۔
اسل وِچّ چِدمبّرم جدۄں بھارت دا کھذانا مںتّری ہُںدّا سی٬ اُسدی پتنی کارپۄریٹ گھراݨِیاں دے اِنکم ٹَیکس دے کیساں وِچّ وکِیل وجۄں پیش ہۄئِیا کردی سی۔ سارِییاں گلّاں بارے بھاجپا آگُۄ جاݨدے سن اتے جدۄں اُنہاں دی سرکار بݨ گئی تاں اُتّر پُۄربی راجاں وِچّ جِہڑا شاردا چِٹّ پھںڈّ گھُٹالا اچانک ساہمݨے آئِیا سی٬ اُس وِچّ چِدمبّرم دی پتنی دا ناںء آئُںدا سی۔ جِہڑے سِیاسی آگُۄ اِس گھۄٹالے وِچّ پھس گئے سن٬ اُنہاں وِچّۄں بہُتے پھِر بھاجپا آگُۄیاں دے چرنِیں جا لگّے اتے بھاجپا والِیاں نالۄں ودھّ کٹّڑ ہِںدُّۄتو دے پْرچارک بݨ جاݨ کارن اُنہاں دے کیس ٹھپّ ہۄ گئے اتے نال چِدمبّرم دی پتنی دا کیس وی سرگرم جاںچ تۄں لامبھے کر دِتّا گِیا۔ جدۄں چِدمبّرم نیں کُجھ ہۄر کیساں وِچّ بھاجپا لِیڈراں اتے سرکار دے کھِلاپھ کمّ جاری رکھِّیا تاں اُسدے آپݨے کیساں دِییاں پھائیِلاں وی اگلِیاں نیں کڈھوا لئیِیاں٬ جِس پِچھّۄں اِکّ دِن اچانک اُہ گائِب ہۄ گِیا۔ پر مساں کُجھ گھںٹّے ہۄئے سن کِہ جاںچ ایجںسِّییاں نیں گواںڈھ دے گھر دی چھتّ تۄں اںدّر جا کے اُس نُۄں گھر وِچّ لُکے ہۄئے نُۄں پھڑ لِیاںدا۔ چار کُ دِن آپݨے نال دھکّیشاہی ہۄݨ دی دُہائی پائُݨ پِچھّۄں اُہ چُپّ کر گِیا اتے پھِر اِس ہپھتے اچانک بۄل پِیا اتے اِس واری اُہ راج کردی دھِر دے کھِلاپھ نہِیں٬ آپݨی ہی پارٹی دے کھِلاپھ بۄلݨ لگّ پِیا۔ ہَے ناں ہَیرانی دی گلّ!
اِس چکّر دَۄران جدۄں کاںگرس دے بہُتا بۄلݨ والے لِیڈراں وِچّۄں اِکّ-اِکّ کر کے بھاجپا دے پکھّ وِچّ بۄلݨ دی کہاݨی اگّے ودھدی جاںدی ہَے٬ کُجھ لۄکاں نیں کہِݨا ارمبھّ کر دِتّا ہَے کِہ کۄئی کِتے وی چلا جاوے٬ گھٹّۄ-گھٹّ راہُل گاںدھی تاں دیش دے لۄکاں لئی لڑدا پِیا ہَے۔ اِہ وی بھُلیکھا ہَے۔ اُہ دیش دے لۄکاں واستے نہِیں٬ اِس گلّ لئی لڑ رِہا ہَے کِہ کِسے ترہاں اِکّ واری وڈّی کُرسی تک جا پہُںچّے تے اُسدی ماں دی چِرۄکݨی سدھّر پُۄری ہۄ جاوے۔ اجّکلّہ راہُل گاںدھی نُۄں دیش دے لۄک بہُت دُکھی نذر آئُںدے ہن٬ پر کاںگرس دی اگوائی والی سرکار دے وکت جدۄں پْردھان مںتّری دے کۄل پھائیِلاں پھۄلݨ تۄں ودھّ ادھِکار ہی کۄئی نہِیں سی جاپدا٬ ساری تاکت راہُل گاںدھی اتے اُسدی ماتا سۄنِییا گاںدھی دے ہتھّ ہُںدّی سی۔ اُدۄں اُس نُۄں لۄکاں دے دُکھّاں دا کدی کھِیال ہی نہِیں آئِیا۔ اِکّ تۄں اِکّ وڈّے چۄر اُسدی پارٹی وِچّ مۄہرلی کتار دے آگُۄ بݨے ہُںدّے سن اتے شرِیپھ اکس والے پْردھان مںتّری نُۄں ڈھال بݨا کے ہر ترہاں دا بھْرِشٹاچار کھُلّہے-آم ہۄئی جاںدا سی۔ ٹُۄ-جی ٹَیلِیکام سکَیںڈل کاںگرس دی ہکُۄمت دے اُسے راج دَۄران واپرِیا سی٬ جِسدا ذِمّا اُہ بھائیِوال پارٹی دے آگُۄیاں اُتّے سُٹّ کے بچ سکدا ہَے٬ پر کامنوَیلّتھ دا گھُٹالا تاں سارے دا سارا راہُل گاںدھی دی پارٹی دی اِکّ مُکھّ مںتّری تے اِکّ کاںگرسی کیںدری مںتّری دی کھیڈ ہۄݨ دی گلّ سارا بھارت جاݨدا ہَے۔ پھِر کۄلے دِییاں کھاݨاں دی الاٹمَیںٹ دا مہاں-سکَیںڈل وی اُسے سرکار ویلے واپرِیا اتے راہُل گاںدھی نیں رۄکݨ دا کۄئی یتن نہِیں سی کِیتا۔ اُسنے آپݨی ہۄںد وِکھائی تاں سِرپھ اِس گلّ واستے وِکھائی کِہ اُہ پْردھان مںتّری منمۄہن سِںگھّ نُۄں کُجھ نہِیں سمجھدا۔ بھرے سٹیڈِیئم وِچّ بۄلدے ہۄئے اُسنے کہِ دِتّا “لۄک پُچھّدے ہن کِہ راہُل جی٬ تُسِیں پْردھان مںتّری کدۄں بݨۄگے٬ مَیں اِہ کہِݨا چاہُںدّا ہاں کِہ پْردھان مںتّری دا کی ہَے٬ اُہ تاں مَیں اجّ رات تک بݨ سکدا ہاں۔” اِہ کہِݨ دا ارتھ سی کِہ آہ جِہڑا پْردھان مںتّری تُہاڈے ساہمݨے بَیٹھا ہَے٬ اِسدا کی ہَے٬ اِس نُۄں مَیں شام تۄں پہِلاں اُٹھا کے اُسدی تھاں آپ کُرسی اُتّے وی بَیٹھ سکدا ہاں۔ اِہ پْردھان مںتّری دی سِدھّی بیئِذّتی سی۔ پْردھان مںتّری منمۄہن سِںگھّ دی شراپھت سی کِہ اُہ برداشت کر گئے٬ راہُل گاںدھی نیں تاں کۄئی کسر نہِیں سی چھڈّی۔
اجّ اُہ کہِ رِہا ہَے کِہ اُہ دیش دے لۄکاں لئی بہُت پھِکرمںدّ ہَے٬ جدۄں اُسدی پارٹی دی کمان ہیٹھ ہر ماڑے-چںگّے بںدّے نُۄں من-آئیِیاں کرن دی کھُلّہ دے دِتّی گئی سی٬ اُنہاں سارِیاں دی پہُںچّ دھُر اُتّے تک دسّی جاںدی سی تے اِسدے گلی-گلی چرچے سن۔ اُدۄں راہُل نیں کُجھ نہِیں سی کِیتا۔ کاںگرس جاں راہُل گاںدھی نیں اُس ویلے پہِلے پْردھان مںتّری پںڈِّت جواہر لال نہِرُۄ والی دھرم-نِرپکھّتا نُۄں سمبھّال کے اگّے ودھائِیا ہُںدّا٬ اسُۄلاں اتے مریادا دا کھِیال رکھِّیا ہُںدّا٬ اِںدرا گاںدھی ورگے سِرڑ دا رںگّ وِکھائِیا ہُںدّا تاں بھاجپا اگّے آ ہی نہِیں سی سکدی۔ بھاجپا اگّے آئی ہَے تاں کاںگرسی لِیڈراں دِییاں گلتِییاں اتے چُستِییاں کارن آئی ہَے اتے جِنہاں دے کارن آئی ہَے٬ اُہ ششی تھرُۄر ہۄوے جاں چِدمبّرم ورگا کۄئی ہۄر٬ اجّ اُہ ماسُۄم بݨدے نذر آئُںدے ہن۔ اِنہاں ورگے ہۄر بہُت سارے لِیڈر کاںگرس دی ہائی کمان وِچّ اجّ تک بَیٹھے ہۄئے اتے اُپّر تۄں ہیٹھاں تک پھَیلے ہۄئے ہن٬ پر پارٹی دی ہِمّت نہِیں کِہ کِسے اِکّ دے پر وی کُتر سکے۔ چُستِییاں کرن والے لِیڈر وی کاںگرس لِیڈرشِپّ دی اِہ کمذۄری جاݨدے ہن۔
اِہۄ کارن ہَے کِہ اجّ راج کردی دھِر ہۄوے جاں اُس نُۄں لاہ کے دیش دی سیوا دی گلّ کہِںدّے راہُل گاںدھی اتے کاںگرس دے ہۄر چھۄٹے-وڈّے آگُۄ ہۄݨ, اِنہاں وِچّۄں کِسے وِچّۄں وی دیش دے لۄکاں دے اسلی درد دی جھلک نہِیں مِلدی۔ اِہ سِرپھ چۄگا کھِلارن والے ہن٬ تاں کِہ اگلِییاں چۄݨاں لئی وۄٹراں نُۄں آپݨے چُبارے اُتّے آئُݨ لئی پْریرِیا جا سکے۔ اُہ اِہ گلّ نہِیں جاݨدے کِہ راج کردی دھِر اُنہاں تۄں تیذ ہَے۔ کرِیب پَۄݨی سدی راج کر چُکّی کاںگرس پارٹی نُۄں جِنہاں نیں دیش دے چَۄتھا ہِسّا راجاں وِچّ راج کرن جۄگی وی نہِیں چھڈِّیا٬ اُہ اِنے کمذۄر نہِیں کِہ راہُل گاںدھی دے چار نائرِیاں نال اُنہاں دی ستّا کمبّݨ لگّ جاوے۔ دیش دے لۄکاں نُۄں جدۄں راج کردی دھِر وی آس بنّہائُݨ والی نہِیں دِسدی تے اُسدی تھاں لَیݨ لئی یتن کردی کاںگرس وی کۄئی آس دی جھلک نہِیں وِکھائُݨ جۄگی تاں اُہ وِچارے ماسی کِسدی ماں نُۄں آکھݨگے!