دیش اںدّر لۄک سبھا چۄݨاں دی پْرکِرِیا شُرُۄ ہۄ چُکّی ہَے تے پہِلے گیڑ دِییاں وۄٹاں وِچّ 21 راجاں دِییاں 102 سِیٹاں دے لۄکاں دے مت ای وی اَیمّ وِچّ بںدّ ہۄ چُکّے ہن۔ باکی دیش وِچّ پڑائوار وۄٹاں سمبّںدھّی سِیاسی نیتاواں ولّۄں لۄکاں نُۄں آپݨے پکھّ وِچّ کرن واستے رَیلِییاں دا دَۄر وی نالۄ نالۄ چلّ رِہا ہَے تے نال ہی بہُت سارے نیتاواں ولّۄں ٹِکٹ ہاسل کرن دے لالچ وسّ دل بدلِییا دا سِلسلا وی نِرںتّر جاری ہَے۔

دیش اذاد ہۄݨ تۄں لَے کے ہُݨ تک ہۄئیِیاں لۄک سبھا چۄݨاں نالۄں اِس وار دِییاں چۄݨاں بِلکُل وکھّرِییاں نذر آ رہِییاں ہن تے لۄکاں دا نذرِییا وی اِس وار وکھّرا نذر آ رِہا ہَے۔ دیش بھگتاں ولّۄں جِس اُدیش نُۄں لَے کِہ اذادی دا سںگھّرش لڑِیا گِیا تے سمُچّے سںسّار دے دیشاں دے سںوِّدھاناں وِچّۄں چںگِّییاں گلّاں لَے کے بھارت دا دُنِییا دا سبھ تۄں وڈّا لِکھتی سںوِّدھان تِیار کِیتا گِیا۔ اُہ سںوِّدھان ہُݨ چکناچُۄر ہُںدّا دِکھائی دے رِہا ہَے٬ جِس لئی سبھ تۄں ودھّ ساڈے سِیاسی لِیڈر ذِمّیوار کہے جا سکدے ہن۔اِنا چۄݨاں وِچّ دُنِییا دے سبھ تۄں وڈّے لۄکتںتّر تۄں لۄکاں دا مۄہ بھںگّ ہُںدّا ساپھ نذر آ رِہا ہَے۔ لۄکاں دے وِچار جانݨ واستے مَیں تُردا پھِردا اکسر لۄکاں نال اِس وِبارے گلّبات کردا رہِںدّا ہاں۔ گلّبات وِچّۄں اِکّ گلّ بڑی ساپھ نِکل کے ساہمݨے آ رہی ہَے٬ اُہ اِہ ہَے کِہ اِس وار دِییاں لۄک سبھا چۄݨاں وِچّ لۄکاں دی رُچی گھٹّ دِکھائی دیݨ تۄں اِلاوا وِچار وی پہِلاں نالۄں وکھّرے ہن۔

پہِلی گلّ٬ بہُت لۄک سارِییاں پارٹِییاں نیتاواں نُۄں اِکّۄ تھَیلے دے چٹّے وٹّے منّدے ہن٬ جۄ وۄٹ ہاسل کرن مگرۄں پںجّ سال وِکھائی نہِیں دِںدّے اتے ناں ہی کۄئی لۄکاں دا مسلا ہلّ کردے ہن۔ اِس واستے اُہ وۄٹ ہی نہِیں پائُݨا چاہُںدّے٬ جۄ لۄکتںتّر لئی کھترا ہَے کِئُںکِہ اِس نال وۄٹِںگّ گھٹݨا نِشچِت ہَے جۄ نِگّر لۄکتںتّر دی نِیںہ نُۄں کمذۄر کریگا۔ دُۄجی گلّ٬ لۄکاں نُۄں دِتِّییاں جا رہِییاں مُپھت دِییاں سہُۄلتاں نُۄں لَے کے وی ذِیاداتر لۄک پکھّ وِچّ نہِیں ہن۔ اُنہاں دی سۄچ ہَے کِہ سہُۄلتاں دیݨ دی بجائے رُذگار دے مَۄکے پَیدا کرکے نَۄکرِییاں دِتِّییاں جاݨ, اُنہاں نُۄں سہُۄلتاں دے کے بھِکھاری ناں بݨائِیا جاوے٬

تِیجی گلّ٬ اُہ سمجھدے ہن کِہ نشا کھتم کِیتا جاوے۔ مہِلاوا تاں اِتھّۄں تک کہِںدِّییاں سُݨِیدِییاں ہن کِہ دُکان تۄں سَۄدا لِیائُݨ تۄں پہِلاں تاں نشا مِل جاںدا ہَے۔ کہِݨ دا بھاو ہَے کِہ نشا بہُت وڈّی پدھّر ’تے مِلدا ہَے۔ لۄک دی رائے ہَے کِہ اِس نُۄں مُکمّل رُۄپ وِچّ بںدّا کِیتا جاݨا چاہِیدا ہَے

چَۄتھی گلّ٬ لۄک اِہ سۄچدے ہن کِہ گَیںگوار تے لگام لگّݨی چاہِیدی ہَے تاں جۄ سُۄبے دا ماہَۄل کھراب ناں ہۄوے تے کِسے ماں پِئۄ دا پُتّ بیکسُۄر آپݨی جان ناں گواوے۔ لۄکاں دا کہِݨا ہَے کِہ وائدے سارے نیتا کردے ہن٬ ستا وِچّ آئُݨ ’تے مُڑ جایادا کھِلاپھی کر دِںدّے ہن۔ اِس ترہاں نیتاواں تے بھرۄسا ناں رہِݨ کرکے لۄک کِسے نُۄں وی وۄٹ پائُݨ دے ہکّ وِچّ نہِیں ہن۔ اُنّا دی اِہ گلّ وی لۄکتںتّر تۄں مۄہ بھںگّ ہۄݨ دی اِکّ نِشانی آکھی جا سکدی ہَے۔

پںجّوِیں گلّ٬ لِیڈراں ولّۄں آپݨے مُپھاداں لئی کِیتِییاں جا رہِییاں دل بدلِییاں تۄں وی لۄک ڈاڈھے اَۄکھے نذر آ رہے ہن جِس کرکے اُہ ہالے وۄٹ دے ادھِکار دی ورتۄں کرن بارے ہالے سۄچ ہی نہِیں رہے۔ اُہ دل بدلِییا دے مچھّی بذار نُۄں لۄکتںتّر وِرُدھّ منّدے ہن۔

چھیوِیں گلّ٬ نیتا لۄکاں نُۄں دھرم وِچّ اُلجھا کِہ آپݨی سِیاست کردے رہِںدّے ہن٬ جِس تۄں ہُݨ لۄک اکّ چُکّے ہن۔ اِسے کرکے اِس وار 2024 دِییاں لۄک سبھا چۄݨاں وِچّ جنتا دی رُچی پہِلاں دے مُکابلے دِنۄ دِن گھٹدی جا رہی ہَے٬ جۄ سابت کردی ہَے کِہ لۄکاں دا لۄکتںتّر تۄں مۄہ بھںگّ ہُںدّا جا رِہا ہَے۔ اِسے لئی پہِلا دے مُکابلے اِس وار کاپھی گِݨتی وِچّ لۄک وۄٹ پائُݨ دے پکھّ وِچّ نذر نہِیں آ رہے۔

پہِلے گیڑ دَۄران 102 ہلکِیاں وِچّ 60 فِیسدی تۄں ودھّ وۄٹِںگّ ہۄئی۔ ذِکریۄگ ہَے کِہ کُلّ 543 لۄک سبھا سِیٹاں لئی 7 پڑاواں وِچّ ہۄݨ جا رہِییاں چۄݨاں دے پہِلے گیڑ وِچّ 21 سُۄبِیاں تے کیںدر شاسِت پْردیشاں دِییاں 102 سِیٹاں ’تے وۄٹِںگّ ہۄئی۔ اِنہاں سِیٹاں ’تے کُلّ 16.63 کرۄڑ وۄٹراں نیں 1625 اُمِیدواراں وِچّۄں چۄݨ کرنی سی۔ چۄݨ کمِشن دے اںکّڑِیاں مُتابک پہِلے پڑاء وِچّ وۄٹاں پائُݨ والے وۄٹراں دا انُپات سبھ تۄں ودھّ تْرِپُرا وِچّ 79.90 فِیسدی رِہا٬ جدۄں کِہ بِہار وِچّ سِرف 47.49 فِیسدی وۄٹر ہی آپݨی وۄٹ پائُݨ لئی ساہمݨے آئے۔ کمِشن ولّۄں جاری اںکّڑِیاں تہِت تْرِپُرا دی 1 سِیٹ ’تے 79.90 فِیسدی٬ پچھّمی بںگّال دِییاں 3 سِیٹاں ’تے 77.57 فِیسدی٬ مݨِیپُر دِییاں 2 سِیٹاں ’تے 68.62 فِیسدی٬ میگھالِیا دِییاں 2 سِیٹاں ’تے 70.20 فِیسدی ’تے اسام دِییاں 5 سِیٹاں ’تے 71.38 فِیسدی وۄٹاں پئیِیاں۔

پُڈُۄچیری دی 1 سِیٹ ’تے 73.25 فِیسدی وۄٹراں نیں تے چھتِّیسگڑھ دی 1 سِیٹ ’تے 63.41 فِیسدی وۄٹراں نیں آپݨی وۄٹ دا اِستیمال کِیتا۔ اِسے ترہاں جمُّۄ-کشمِیر دی 1 سِیٹ ’تے 65.08 فِیسدی٬ مدھّ پْردیش دِییاں 5 سِیٹاں ’تے 63.33 فِیسدی٬ ارُݨاچل پْردیش دِییاں 2 سِیٹاں ’تے 65.46 فِیسدی٬ سِکّم دی 1 سِیٹ ’تے 68.06 فِیسد‘ تے ناگالَیںڈ دی 1 سِیٹ ’تے 56.77 فِیسدی وۄٹراں نیں آپݨی وۄٹ پائی۔ مِذۄرم دی 1 سِیٹ ’تے 54.18 فِیسدی٬ اُتّر پْردیش دِییاں 8 سِیٹاں ’تے 57.61 فِیسدی٬ اُتراکھںڈّ دِییاں 5 سِیٹاں ’تے 53.64 فِیسدی٬ اںڈّیمان اتے نِکۄبار وِچّ 1 سِیٹ ’تے 56.87 فِیسدی٬ مہاراشٹر دِییاں 5 سِیٹاں ’تے 55.29 فِیسدی٬ لکشدِیپ وِچّ 1 سِیٹ ’تے 59.02 فِیسدی٬ راجستھان دِییاں 12 سِیٹاں ’تے 50.95 فِیسد اتے تامِلناڈُۄ دِییاں 39 سِیٹاں ’تے 62.19 فِیسدی وۄٹاں پئیِیاں۔

پہِلے گیڑ وِچّ دیش دے دۄ وڈّے سُۄبِیاں بِہار تے راجستھان وِچّ کْرموار 47.49 تے 50.95 پْرتِیشت وۄٹِںگّ (سبھ تۄں گھٹّ) سابت کردی ہَے کِہ لۄکاں دا لۄکتںتّر تۄں مۄہ بھںگّ ہۄ رِہا ہَے کِئُںکِہ بِہار وِچّ 52.51 بھاو ادھّ تۄں ذِیادا لۄکاں نیں لۄکتںتّر وِچّ وِشواس ناں کردے ہۄئے وۄٹ ہی نہِیں پائے۔ اِسے ترہاں راجستھن وِچّ وی 47.05 لۄکاں نیں آپݨے لۄکمت دا پْریۄگ ناں کرکے لۄکتںتّر وِچّ مۄہ ہی نہِیں وِکھائِیا۔ اِس بھںگّ ہۄ رہے مۄہ دِییاں انیکاں کارن ہن پر اسِیں کُجھ مُکھّ کارناں دا ہی اُپّر ذِکر کِیتا ہَے۔

پارٹِییاں اتے لِیڈراں ولّۄں وایادِیا ’تے کھرے ناں اُتّرن اتے لۄکاں دے مسلِیاں نُۄں پہِل دے ادھار ’تے ہلّ کرن دی تھاں نِجّی مُپھاداں نُۄں پہِل دیݨ کرکے لۄکاں دا لۄکتںتّر تۄں مۄہ بھںگّ ہۄݨا سُبھاوِک ہَے۔ اِس لئی ہر پارٹی دے لِیڈر دی ذِمّیواری بݨدی ہَے کِہ لۄکاں نال کِیتے وایادِیا نُۄں نِبھائے اِسدے نال ہی چۄݨ ایۄگ نُۄں وی اِہ تَیء کرنا بݨدا ہَے کِہ جۄ پارٹی 5 سالاں دے کارج کال وِچّ 50 پْرتِیشت تۄں گھٹّ وایادے پُۄرے کردی ہَے٬ اگلی وار اُس نُۄں ایۄگ کرار دِںدّے ہۄئے گھٹّۄ گھٹّ اِکّ وار چۄݨ لڑن تۄں واںجھے رکھّݨ بارے نِئم بݨائُݨا چاہِیدا ہَے تاں جۄ لۄکاں دا لۄکتںتّر وِچّ بھرۄسا بݨِیا رہے۔ نہِیں تاں آئُݨ والے سمیں وِچّ دیش دے لۄک وۄٹ پائُݨا چھڈّ دیݨگے تے لۄکتںتّر دی آپݨے آپ ہتِّیا ہۄ جاویگی٬ جۄ ناں دیش اتے ناں ہی دیش دے لۄکاں لئی شُبھ ہَے۔

* * * * *