پںجّاب اِس ویلے بہُ-پکھّی اتے بہُ-پرتی سںکّٹ وِچّۄں گُذر رِہا ہَے۔ ڈرگّ ماپھِییا٬ ریت ماپھِییا٬ ذمِین ماپھِییا٬ جںگّل ماپھِییا٬ شراب ماپھِییا٬ گَیںگسٹر کلچر٬ پھِرَۄتِییاں٬ اگوا٬ دِن دِہاڑے کتل٬ کرذِیاں ہیٹھ دبّی کِرسانی٬ پھسلاں اتے نسلاں ’تے مںڈّلائُںدے کھترے دے بدّل٬ دھِییاں دی راکھی کردِیاں بابلاں دے کتل٬ سڑکاں ’تے دندنائُںدی پھِردی بیرُذگاری٬ پڑھِییاں لِکھِییاں بیرُذگار لڑکِییاں ولّۄں پاݨی والِییاں ٹَیںکِییاں ’تے رۄس دھرنے دِںدِّیاں اُتھّے ہی کرُۄئے دا ورت کھۄلہݨا٬ وِکاس دی کھڑۄت٬ لُٹّاں کھۄہاں٬ چین جھپٹمارِییاں اتے جان لیوا ہملِیاں تۄں ڈردِیاں لۄکاں دا سویرے اتے شام نُۄں سَیر کرن تۄں سںکّۄچ کرنا اتے لۄکاں ولّۄں وکھّ وکھّ تھاواں ’تے جان-مال دی راکھی لئی رۄس دھرنے دیݨا پںجّاب لئی شُبھ سںکّیت نہِیں ہن۔ اِںج لگدا ہَے جِویں ورتمان سمیں وِچّ امن اتے کانُۄن کُیارنٹِین کِیتا ہۄوے۔ 2 ستمبّر تۄں 4 ستمبّر 2024 تک چلّے تِنّ دِناں دے وِدھان سبھا سَیشن وِچّ راج سبھا دے وِدھائِکاں نیں وی گہِری چِںتّا دا پْرگٹاوا کِیتا ہَے۔ اُنہاں نیں کھُلّہے تَۄر ’تے بھْرِشٹاچار اتے ماپھِییا راج سمبّںدھّی اواذ اُٹھائُںدِیاں کِہا کِہ پُلِس وِبھاگ دے بہُت سارے کرمچاری انَیتِک گتِیوِدھِییاں وِچّ بھائیِوال ہن۔ اِکّ وِدھائِک نیں تاں اِتھّۄں تک کِہا کِہ نجائِذ گتِیوِدھِییاں وِچّ بھائیِوال پُلِس کرمچارِییاں اُتّے سرکار ٹھۄس کدم اِس کرکے نہِیں چُکّ رہی کِہ پُلِس وِبھاگ دا منۄبل گِر جاویگا پر جِہڑا تِنّ کرۄڑ پںجّابِییاں دا منۄبل گِر رِہا ہَے٬ اُس دی چِںتّا کَۄݨ کریگا؟

پںجّاب ہائیِکۄرٹ امن کانُۄن دی ستھِتی سمبّںدھّی بہُت ہی گمبھِّیر ہَے۔ گَیںگسٹر لارَیںس بِشنۄئی دی اِںٹروِئۄُ سمبّںدھّی بݨائی سِٹ دی رِپۄرٹ آئُݨ ’تے ہائی کۄرٹ نیں ڈی.جی.پی. نُۄں پُچھِّیا کِہ لارَیںس بِشنۄئی بُلِٹ پرُۄپھ گڈِّییاں دے کاپھلے نال سی۔ اُسدی اِںٹروِئۄُ کِویں ہۄئی؟ اِس سمبّںدھّی اُس نُۄں ہلفناما داکھل کرن لئی کِہا گِیا۔ 17.9.24 نُۄں ڈی.جی.پی. ولّۄں ہلفناما دائِر کردِیاں پْرگٹاوا کِیتا کِہ لارَیںس بِشنۄئی دی ستمبّر 2022 وِچّ سی.آئی.اے. تھاݨا کھرڑ وِکھے اِںٹروِئۄُ رِکارڈ کِیتی گئی اتے مارچ 2023 وِچّ اِہ اِںٹروِئۄُ نشر کِیتی گئی۔ اِس اِںٹروِئۄُ تۄں بائد پںجّاب دِییاں جیلہاں وِچّۄں دھمکِییاں اتے پھِرَۄتِییاں مںگّݨ دے کیس ودھے ہن اتے اِہ سِلسِلا لگاتار جاری ہَے۔ ہلفنامے مُتابِک اِںٹروِئۄُ تۄں پہِلاں 9 مہِینِیاں وِچّ دھمکائُݨ, پھِرَۄتِییاں اتے اگوا دے 302 ماملے ساہمݨے آئے سن٬ جدۄں کِہ اِںٹروِئۄُ تۄں بائد اگلے 9 مہِینِیاں وِچّ اِہ گِݨتی ودھ کے 324 ہۄ گئی۔ دُۄجے شبداں وِچّ اِس اِںٹروِئۄُ تۄں بائد جِتھّے گَیںگسٹراں دے ہَۄسلے بُلںدّ ہۄئے ہن٬ اُتھّے ہی پُلِس دی کارگُذاری ’تے گمبھِّیر پْرشن چِنّہ وی لگِّیا ہَے۔ ہائی کۄرٹ نیں پُلِس مُکھی تۄں اِہ وی پُچھِّیا ہَے کِہ دۄشی پُلِس کرمچارِییاں/ادھِکارِییاں اُتّے کی کاروائی کِیتی جا رہی ہَے اتے سی.آئی.اے. تھاݨا کھرڑ دے اِںسپَیکٹر دی کِہڑی ’وڈّی پْراپتی‘ دے کارن رِٹائِرمَیںٹ سمیں وِچّ ہۄر وادھا کِیتا گِیا ہَے۔ اِتھّے اِہ وی ورنݨیۄگ ہَے کِہ جیکر ہائی کۄرٹ ولّۄں اِس کیس وِچّ سِٹّ ناں بݨائی جاںدی تاں ہۄراں کیساں واںگ اِہدے اُتّے وی پڑھدا پَے جاݨا سی۔ وِدھان سبھا دے سپِیکر نیں وی پںجّاب دے ہۄم سَیکٹری نُۄں پتّر لِکھکے پُلِس وِبھاگ دِییاں ’کالِییاں بھیڈاں‘ دی سُۄچی مںگّی ہَے۔

درئسل جدۄں مالی دگاباذ ہۄ جاݨ تاں مہِکاں دی پتّ رُل جاںدی ہَے۔ جدۄں واڑ ہی کھیت نُۄں کھاݨ لگّ جاوے تاں اُجاڑا ہی ہۄویگا۔ جدۄں دربان دِییاں اکھّاں چۄراں نال مِل جاݨ تاں مالک دی جان اتے مال نُۄں گمبھِّیر کھترا پَیدا ہۄ جاںدا ہَے۔ نجائِذ مائیِنِںگّ وِچّ اُس سمیں ہۄر وادھا ہۄئِیا جدۄں پِچھلے سال اِکّ ذِلہے دے اِماندار پُلِس مُکھی وجۄں نجائِذ ہۄ رہی مائیِنِںگّ ’تے چھاپا مارِیا۔ ٹِپّر اتے ہۄر سمان ذبت کرن اُپرںتّ دۄشِییاں نُۄں گْرِپھتار کر لِیا گِیا۔ دۄشِییاں وِچّ اُس اِلاکے دے وِدھائِک دا نذدِیکی رِشتیدار وی شامل سی۔ بھلا وِدھائِک اِہ کِںجّ برداشت کردا کِہ اُسدے نذدِیکی رِشتیدار نُۄں گَیر کانُۄنی کمّ کردِیاں پُلِس گْرِپھتار کر لوے؟ سمبّںدھِّت وِدھائِک نیں سۄشل مِیڈِییا ’تے لائیِو ہۄ کے اَیسّ.اَیسّ.پی. نُۄں دھمکِییاں دِتِّییاں۔ سۄشل مِیڈِییا ’تے جِہڑی بھاشا اُسنے اُس ادھِکاری پْرتی ورتی٬ اُہ چُݨے ہۄئے نُمائِںدے دے میچ دی نہِیں سی۔ اُسدی بھاشا وِچّ تاں ہئُمَیں٬ ستّا دا نشا اتے نَیتِک کدراں کِیمتاں دی اݨہۄںد د پْرگٹاوا سی۔ ستّا دے ہںکّار دے نال نال اِںج وی لگدا سی جِویں راجسی آگُۄ لۄک ہِتاں دی تھاں نِجّی ہِتاں دی راکھی لئی دہاڑ رِہا ہۄوے۔ آکھر آگُۄ نیں راجسی تاکت دے بلبُۄتے نال اُسدی بدلی کروائُݨ دے نال نال آپݨے نذدِیکی رِشتیدار نُۄں وی چھُڈوا لِیا۔ اُسدی اِس کاروائی نال مائیِنِںگّ اتے ریت مافِیئے نُۄں پُۄری شہِ مِلی اتے اِہ مافِییا بیلگام ہۄ گِیا۔

پبلِک کِںجھّ دہِشت دا شِکار ہۄ رہی ہَے٬ اِسدی اِکّ اُداہرݨ دِتّی جا رہی ہَے۔ کپُۄرتھلا پُلِس دی گڈّی نُۄں کار والے ولّۄں تںگّ رستا ہۄݨ کارن راہ ناں دیݨ کارن رۄہ وِچّ آئے تھاݨیدار اتے دۄ گنّمَیناں نیں اِس ’گھۄر اپرادھ‘ کارن اُس نُۄں گھیر لِیا اتے کار سمیت تھاݨے لَے گئے۔ گھر والِیاں نُۄں اُسدی کۄئی اُگھّ-سُگھّ ناں مِلی۔ پںجّویں دِن گھر والِیاں نُۄں پتا لگِّیا کِہ اُس اُپّر نجائِذ نشا رکھّݨ کارن اَینّ.ڈی.پی.اَیسّ. دا کیس پا دِتّا گِیا ہَے۔ پرِوار والِیاں ولّۄں ہائیِکۄرٹ دی شرن لئی گئی۔ ہائیِکۄرٹ وِچّ وکِیل ولّۄں کیس لڑدِیاں دلِیل دِتّی گئی کِہ اَینّ.ڈی.پی.اَیسّ. کیس پائُںدِیاں کِسے مُہتبر وِئکتی ولّۄں مَۄکے ’تے گواہی نہِیں پائی گئی اتے ناں ہی کِسے گذٹِڈ ادھِکاری ولّۄں نشا برامدی دی تسدِیک ہی کروائی گئی ہَے۔ ادالت ولّۄں جدۄں کیس وِچّ پائیِیاں گۄلِییاں دی کَیمِیکل رِپۄرٹ تلب کِیتی گئی تاں اُہ سِرپھ پَیراسِیٹامۄل (بُکھار وِچّ لَیݨ والی گۄلی) دا سالٹ سی۔ ہائیِکۄرٹ ولّۄں تاں اُس نُۄں بری کر دِتّا گِیا پر پُلِس والِیاں نُۄں کار اِکّ پاسے کرکے سلُۄٹ ناں مارن دے دۄش وِچّ اُس نُۄں 76 دِن جیلہ وِچّ رہِݨا پِیا۔

جیلہاں وِچّ نشا سپلائی٬ جیلہاں وِچّ بںدّ گَیںگسٹراں ولّۄں مۄبائِل راہِیں پھِرَۄتِییاں دی مںگّ٬ جانۄں مارن دِییاں دھمکِییاں اتے آپݨے پرِوارک مَیمبراں دے بَیںک کھاتِیاں وِچّ مۄٹی رکم پوائُݨ جِہے ماملِیاں دا وی ہائی کۄرٹ ولّۄں گمبھِّیر نۄٹِس لِیا گِیا ہَے۔ پںجّاب ہرِیاݨا ہائی کۄرٹ دے ماݨیۄگ جسٹِس اَینّ. اَیسّ. سیکھاوت دے پھِرۄذپُر سَیںٹرل جیلہ وِچّ بںدّ سمگلراں نُۄں پھۄن سہُۄلتاں دیݨ دا کاںڈ ساہمݨے آئِیا۔ تِنّ تسکراں ولّۄں 43 ہذار تۄں ودھّ پھۄن کالاں کِیتے جاݨ اتے دۄ تسکراں ولّۄں آپݨِییاں پتنِییاں دے کھاتِیاں وِچّ 1.35 کرۄڑ دی راشی ٹراںسپھر کرن دا گمبھِّیر نۄٹِس لَیںدِیاں 7 ادھِکارِییاں کھِلاف جاںچ دے ہُکم دِتّے گئے۔ اِس ترہاں ہی ہائی کۄرٹ دی ماݨیۄگ جسٹِس مںذّری نہِرُۄ کَۄل نیں 12.10.23 نُۄں پںجّاب سرکار اتے پُلِس وِبھاگ ’تے سخت ٹِپّݨِییاں کردِیاں کِہا کِہ اِںج جاپدا ہَے جِویں پُلِس تسکراں نال مِلی ہۄوے۔ اُنہاں نیں نشِیاں دے مارُۄ رُجھان اُتّے چِںتّا دا پْرگٹاوا کردِیاں کِہا کِہ اِس سمبّںدھّ وِچّ ادالت مُۄک درشک نہِیں بݨیگی۔

پںجّاب دی ارتھ وِوستھا وی ڈاواںڈۄل ہَے۔ ورتمان سرکار نیں آپݨے ڈھائی سالاں دے راج درمِیان دۄ لکھّ کرۄڑ تۄں ودھیرے دا کرذا لِیا ہَے۔ پُراݨِییاں سرکاراں دے کرذے نُۄں مِلاکے چھۄٹے جِہے پںجّاب دے سِر ساڈھے تِنّ لکھّ کرۄڑ تۄں ودھیرے دا کرذا ہَے۔ کُلّ اُتپادن دا 47% ہِسّا کرذے دے بِیاج مۄڑݨ وِچّ لگّ رِہا ہَے۔ ہر پںجّابی سوا کُ لکھّ دا کرذائی ہَے۔

پںجّاب دا کِسان اِکّ پاسے کِسانی سمسِّیاواں نیں اُلجھا رکھِّیا ہَے اتے دُۄجے پاسے نشئیِیاں نیں پْریشان کر رکھِّیا ہَے۔ کِساناں دا کہِݨا ہَے کِہ دِن دِہاڑے ہی اُنہاں دِییاں مۄٹراں دے ٹراںسپھارمر چۄری ہۄ رہے ہن۔ کِسان دے کھیت وِچّ اِکلّا ہۄݨ ’تے نشئی اُس اُپّر جان لیوا ہملا کرن تۄں وی نہِیں جھِجکدے۔ نشے دے تسکراں نیں کئی تھاواں ’تے نشے دی رۄکتھام کرن والِیاں نُۄں مَۄت دے گھاٹ اُتارِیا ہَے۔ اِہ دُکھاںتک پہِلُۄ ہی ہَے کِہ پہِلاں دیش نُۄں اذاد کرن لئی بہُت سارے پںجّابی شہِید ہۄئے اتے ہُݨ چِٹّے دی رۄک-تھام کردِیاں شہِید ہۄ رہے ہن۔ اِکّ پاسے نشِیاں دی بھیںٹ چڑھے نَۄجواناں دے سںسّکاراں لئی سِوِیاں وِچّ بھِیڑ٬ پںجّاب نُۄں الوِدا کہِکے نَۄجواناں دی ہوائی اڈِّیاں ’تے بھِیڑ٬ گھراں٬ سڑکاں اتے دُکاناں ’تے بَیٹھِیاں سُرکھِّئت رہِݨ لئی پَیںدے ہَۄل سچّمُچّ گمبھِّیر چِںتّا دا وِشا ہَے۔ پںجّاب نُۄں کھُشہال اتے پْرگتِیشِیل بݨائُݨ لئی دْرِڑھ سِیاسی اِچھّا شکتی٬ دُۄر اںدّیشی٬ اُسارُۄ پْرشاسنِک سرگرمی٬ سُکھاویں سماجِک ماہَۄل اتے لۄکاں دی سرگرم بھُۄمِکا دی بیہدّ لۄڑ ہَے۔

* * * * *