(نۄٹ: پنُّۄں ساہِب شُرُۄ ’چ ہی آپݨی اِکّ پھۄٹۄ٬ جِس وِچّ کمپِّئۄُٹر تُاہڈے اگّے٬ پِچھّ جاں ساہمݨے پئے ہۄݨ لا دِئۄ تے پھِر پھائیِنل کرکے رِکارڈ لئی مَینُۄں بھیج دیݨی۔ جے ہۄر کۄئی مِلے سنماناں٬ مۄمَیںٹۄیاں دی پھۄٹۄ ہۄوے اُہ وی لا دیݨی۔ بِہتر ہَے مِلے سنماناں نں آپݨے دُیالے رکھّکے اِکّ پھۄٹۄ بݨائُݨی- باکی مِلݨ ’تے۔)
’گُرُۄ بِناں گت نہِیں٬ شاہ بِناں پتّ نہِیں‘ ورگا سچّ ہۄر وی پْرچںڈّ ہۄ ساہمݨے آ کھلۄتا جدۄں کمپِّئۄُٹر نال چھیڑکھانی شُرُۄ کر بَیٹھا۔ مُڈھلِییاں گلّاں تاں گھرۄں مُںڈِّیاں/پۄتِیاں تۄں سِکھّ لئیِیاں۔ اِس پاسے تُرِیا جدۄں تھۄڑھا جِہا ہۄر اگّے ڈُۄںگھے پاݨِییاں ولّ ودھِیا تاں لۄڑ پَے گئی کِسے گُرُۄ٬ مُرشد٬ پِیر دی! لۄڑ سِدھّی اکھّاں وِچّ بِٹّر بِٹّر جھاکݨ لگّ پئی!! کمپِّئۄُٹر سکُۄلاں دِییاں پھِیساں اُۄںء ہی ’پِچھاںہ ہٹ کے گلّ کر‘ کہِ چھچھکار دِںدِّییاں۔ بُڈھّے تۄتِیاں نُۄں اُۄںء وی پڑھائُݨۄ ہر کۄئی جکدا ہَے۔ اِنہاں ستّرہِیاں بہتّرِیاں نال کِہڑا متھّا مارُۄ! ساری اُمر تاں سِکھّے نئیِں ہُݨ تُر پئے نیں ٹَیکنالۄجی سِکھّݨ! کبر ’چ لتّاں مُۄںہ کمپِّئۄُٹر ولّ کری بَیٹھے نیں! پَینشن بِناں سادھن وی کۄئی نئیِں سی۔ ٹراںسلیشن ایجںسِّییاں ہر آئے دِن کمپِّئۄُٹر دی کِسے ناں کِسے نوِیں ٹہِݨی ’تے چڑھن دا ہُکم چاڑھی رکھّدِییاں سن۔ اُنہاں دے کمپِّئۄُٹری پْرۄگرام نُۄں ورتݨ بِناں جَۄب دی بھوجل تری نہِیں سی جا سکدی۔ بتھیرے اِدھر اُدھر ہتھّ پلّے مارے٬ کھمبھّ پھڑ پھڑائے پر پیش کۄئی ناں جائے…!
2005 تۄں ہی کمپِّئۄُٹر دے اِکّ کِرپالُۄ بھائی گھنئیِّئے دِییاں ریڈِیئۄ/اخباراں ’چۄں گلّاں سُݨِییاں/پڑھِییاں ہۄئیِیاں سن۔ اِکّ دم لمبّے ہنیرے ٹنل دے اگلے سِرے ’تے اِکّ لاٹ ٹِم-ٹمائُںدی نذرِیں پئی۔ اِدھرۄں اُدھرۄں پتا کِیتا…پنُّۄں دا پتا ٹِکاݨا لبھِّیا۔ اتے جا در کھڑکائِیا۔
کُدرتی اُدۄں اُہ میری پہِلی رِہائِش دے نیڑے چِںگُّۄذی-بیویئرڈ ’تے رہِںدّے سن۔ اُنہاں ولّۄں بیسمَیںٹ نُۄں بݨائِیا آپݨا کمپِّئۄُٹری مدرسّا پہِلی واری دیکھِیا۔ کمپِّئۄُٹراں دی پالھ لگّی ہۄئی سی۔ اُنہاں دے گلھ وِچّ پَین ڈرائیِواں دی مالھا لٹک رہی سی۔ جِس ترہاں کِسے تکِیئے دے مُرشد٬ پِیر٬ سائیِں دے گلھ وِچّ رںگّ-برںگّے مݨکِیاں دِییاں تسبِییاں لٹکدِییاں ہُںدِّییاں سن۔ چھۄٹے ہُںدِّیاں کھانگاہاں ’چ پِیر٬ سائیِں ویکھے ہۄئے سن۔ میرے ذِہن وِچّ اُہ اِکّ ادھُنِک کمپِّئۄُٹر دے تکِیئے دا پِیر کرکے اُبھّر کھلۄتا۔
جے مُرِیداں نُۄں نیڑے ہی پِیر دا تکِییا مِل جاوے پھِر تاں لہِراں بہِراں ہۄ جاںدِییاں ہن۔ جدۄں وی کۄئی اَۄکڑ پیش آئُںدی جا در کھڑکائُںدا۔ اُس نیں کدی متھّے وٹّ نئیِں سی پائِیا۔ ہالاںکِہ اِنے گُݨاں والے بںدِّیاں وِچّ آکڑ٬ ہئۄُمَے تے پَیسا کمائُݨ دی لالسا پھُٹّݨ لگّ پَیںدی ہَے۔ پہِلی سیوا لَیݨ پِچھّۄں سادھارن ہی سیوا بارے پُچھّ بَیٹھا۔ بۄلے: “بسّ گُرُۄ سِکھّ لَے جِنّا وی سِکھّ سکدَیں۔ مَیں تاں سداورت لائِیا ہۄئِئَے۔” گھر نُۄں آئُںدا سۄچ رِہا سی: اِہ تاں بئی 21وِیں سدی دے ٹَیکنالۄجی یُگّ وِچّ سُلتانپُر لۄدھی والے بابے واںگ ’تیراں‘ ’تے پہُںچّ کے تیرا٬ تیرا ای اُچّری جا رِہا ہَے’۔ سچّۄں ہی اُہدا سکُۄل پِیر بابے دا تکِییا ہَے۔ پنُّۄں اُس دا پِیر۔ جِس نُۄں کۄئی لالچ نہِیں تے جِس نیں آپݨی مِہنت نال پْرۄگرام تِیار کِیتے ہن اتے اُنہاں دا لںگّر لا رکھِّئَے۔ اُس دے دُیار ’تے ہر رۄذ کمپِّئۄُٹر وِچّ آ رہے نویں پْرۄگراماں بارے سِکھّݨ لئی میرا سِجّدا اکسر ہُںدّا رہِںدّا۔ اِس تۄں بِناں کۄئی راہ وی نہِیں سی۔
اُس دا در اَیسا ملِّیا ہَے کِہ ہُݨ چھڈّݨ نُۄں چِتّ ای نئیِں کردا۔ ’مالک دا در کدے ناں چھڈّدے بھاویں سَۄ-سَۄ پَیںدے جُتّے‘ پر اُہنے جُتّے تاں کی مارنے نیں٬ سگۄں سواگت کردا ہَے۔ اُس نُۄں پُچھّݨ دی اِہ کاہل ذرُۄر ہُںدّی ہَے٬ “دسّ بئی اجّ کی اَۄکڑ/کمّ لَے کے آئِئَں؟” اُہ ہر سمیں کِسے ناں کِسے کارج ’چ رُجھِیا رہِںدّا ہَے’۔ اِکّ دِن اُس دے نیڑے شاہمُکھی لِپّی ’چ ہِیر وارس شاہ دی اِکّ وڈّ آکاری٬ کۄئی اٹھّ سَۄ پنِّیاں دی کِتاب کھُلّہی ویکھی۔ اُس وِچّ کۄئی کمّ کر رہے سی۔ پُچھّݨ ’تے پتا لگّا کِہ اُہ ذاہِد اِکبال (گُذّراںوالھا-پاکِستان) ولّۄں ’ہِیر وارس شاہ‘ وِچّ مِلاوٹی شِئراں دا کھۄج-گرںتھّ ہَے۔ جِس نُۄں ہُۄ-ب-ہُۄ گُرمُکھی رُۄپ دیݨا ہَے۔ چار مہِینِیاں تۄں اِسے نالھ یُدھّ چلّ رِہا ہَے تے ہُݨ جا کے کابُۄ وِچّ آئی ہَے۔
پنُّۄں دی کِتاب دا ناں ہی ’آئۄ کمپِّئۄُٹر سِکھِّیئے‘ رکھِّیا ہۄئِیا ہَے۔ اِئۄں لگّدَے جِویں اُہ سدّا دِںدّا پھِردَے٬ کۄئی ہۄکا دِںدّا پھِردَے ’بھاںڈے کلھی کرا لئۄ’۔ پر مَینُۄں تاں اِئۄں لگّدَے جِویں کہِ رِہا ہۄوے کمپِّئۄُٹر سِکھّ لئۄ لۄکۄ٬ کمپِّئۄُٹر٬ جِیون سارتھک بݨا لئۄ لۄکۄ! اُس کۄلۄں کمپِّئۄُٹر سِکھّݨ والھے٬ بَیگ پائیِپر آپھ کمائۄں دے مگر لگّے بچِّیاں دی بھِیڑ واںگ ہر اُمر دے وِئکتی ہن۔ اُنہاں دے وِدِیارتھِییاں دی لڑی بڑی لمبّی ہَے۔ ساڈے ورگے بابِیاں تۄں اِلاوا پْرِںسِّیپل سروݨ سِںگھّ٬ پُۄرن سِںگھّ پاںدھی٬ سُداگر سِںگھّ براڑ٬ جرنَیل سِںگھّ گرچا…آدِ ورگے نامور لیکھک وی کمپِّئۄُٹر سِکھّ کے اجّ دے یُگّ دے ہاݨی ہۄ آپݨی رچناواں رچݨ وِچّ ہۄر وی ذِیادا نِپُنّ ہۄ گئے ہن۔
پہِلاں کلم نال لِکھݨا تاں ہتھّ لِکھت نُۄں اگّے چھاپݨ والے کئی نخرے کردے۔ ہُݨ اُنہاں ولّۄں تِیار بر تِیار خبراں٬ تبسرے تے لیکھ بھیجے گئے ٹھاہ اکھباراں ’چ لگّدے ہن تے ہسّ کے لگّدے ہن۔ میرے ورگے ہَیمر تھرۄئر تے کلاساں وِچّ بھاشن دیݨ والے نُۄں کمپِّئۄُٹر ورتݨ دے یۄگ بݨا دِتّا ہَے۔ اِس وڈیری اُمرے مَیں شائِد آپݨے بذُرگ وِیراں دِییاں کلبّاں تے اُنہاں دے پَینشن ماملے وِچّ اُتنا سہائی ناں ہۄ سکدا جِنّا یۄگ مَینُۄں اِس کمپِّئۄُٹر نیں بݨا دِتّا۔ ہُݨ تاں کِتاباں لِکھ کے کمپّۄذ کر کے٬ پھۄٹۄیاں وگَیرا سٹّ کر کے بسّ چھاپیکھانے والا ہی کمّ پیشاوراں کۄلۄں کرائُݨا پَیںدا۔ سبھ کُجھ بدَۄلت بابے کِرپال پنُّۄں دے جِہڑا ہر وکت ہاذر ناذر رہِںدّا ہَے٬ بھاویں سمرالے ہی بَیٹھا ہۄوے۔
پہِلاں ’آئۄ کمپِّئۄُٹر سِکھِّیئے‘ دے لڑِیوار لیکھ اکھباراں وِچّ دِںدّا رِہا۔ کمپِّئۄُٹر دی ٹَیکنالۄجی نُۄں جِس برِیکبِینی٬ سرلتا تے پںجّابی دی سادی شبداولی ’چ لِکھِیا کِہ ہِجے کرکے پںجّابی پڑھن والے میرے وِیر وی کمپِّئۄُٹر دے کِیء بۄرڈ ’تے اُںگلاں نچائُݨ لگّ پئے۔
لیکھ/کِتاب دے ہَیڈِںگّ دی سِرجݨا تۄں اُہ ماہر بھاشا وِگِیانی لگّدا ہَے۔ ساری اُمر بی.اَیسّ.اَیپھّ. وِچّ کاربائیِن ورتدا پِچھلی اُمرے بھاشا تے کمپِّئۄُٹر نال کلۄلاں کرن لگّ پِیا ہَے۔ کمپِّئۄُٹر لئی اںگّریذی تۄں بݨائے پںجّابی شبد اُس دی ڈُۄںگھی سُۄجھ دے پْرتِیک ہن۔ اکھباراں وِچّ لڑِیوار چھپݨ نال اُس دی تسلّی ناں ہۄئی۔ اُنہاں لیکھاں نُۄں کِتاب دا رُۄپ دے دِتّا۔ جِس دا تِنّاں سالاں وِچّ تِیسرا اڈِیشن وی چھپ چُکّا ہَے۔ کمپِّئۄُٹر دے تکِیئے ’چۄں سِکھّݨ دِییاں چرنامتِییاں لَیݨ آئُںدے مُرِیداں نُۄں کِتاب پْرشاد واںگ وںڈّدا اکہِ کھُشی مہِسُۄس کردا ہَے۔ کِتاب تاں مَینُۄں وی مِلی ہۄئی سی پر پھِر وی مَینُۄں اُس دِییاں اپݨتّ بھرِییاں جھِڑکاں ’اُئے گُرُۄ سمجھدا کِئۄں نئیِں…تَینُۄں دسِّیا سی پہِلاں وی…’۔ میرا جواب ہُںدَّے٬ “پِیر جی تُسِیں سںتھِّیا ای اینی دے دِںدّے ہۄ جِنی میرا دِماگ پچا نئیِں سکدا…مَیں ہَۄلی سِکھّݨ والا بںدّا…”۔ “اچھّا لَے پھِر مُڑ سمجھ…” تے اُہ دسّی تُرِیا جاںدا ہَے۔ وِچّ وِچّ کہِ وی دِںدّا ہَے کِہ اِہ سبھ کُجھ میری کِتاب ’چ دِتّا ہۄئِیا ہَے۔ “لئۄ! پنُّۄں ساہِب ہُݨ پڑھاںگا…تے ابھِیاس وی کراںگا…”۔ پر جِہڑا اُس کۄل بَیٹھ کے مذا آئُںدا ہَے اُہ تاں اِئۄں لگّدا ہَے جِویں وگدے کھُۄہ دِییاں ٹِںڈّاں ’چۄں ڈِگّدا پاݨی پِیوِیدا سی۔ گھڑے دا پاݨی پِیݨا کِتھّے تے وگدے کھُۄہ دا کِتھّے۔ کۄئی رِیس نئیِں اُس دی۔ آنںدّ آ جاںدا ہَے۔
گھر آ کے اُس کارج نُۄں مُڑ کرن لگّدا ہاں۔ ادھواٹے جِہے پھِر راہ بھُلّ جاںدا ہاں۔ پتا نئیِں لگّدا۔ کھانا کھُلّہدا نہِیں۔ پھۄن کردا ہاں۔ پھۄن ’تے ’لمّی سِیٹی مار مِتّرا بھُلّ گئی مۄڑ ’تے آ کے‘ کہِݨۄ رہِ نہِیں سکدا۔ ’اچھّا٬ اچھّا دسّ…کِتھّے ہَیں‘, ’اِس تھاں ’تے…’, ’اچھّا اِس ڈبّی نُۄں پْرَیسّ کری رکھّݨَے٬ اگلا کارج کرن لئی…’۔ اتے بسّ کمّ چلّ پَیںدا ہَے۔ اگّے وی دسّی جاںدا ہَے۔ بسّ جی رہِݨ دِئۄ…اجّ اِنا ہی…اگّۄں پھِر سہی لۄڑ پئی ’تے۔ اِنہاں کۄلۄں سِکھّدا سِکھّدا ہُݨ واہوا آئیِکۄناں نُۄں وکھّ وکھّ تھاواں ’تے بھجا لَیںدا ہاں۔
ورکرذ کمپّنسیشن بۄرڈ والِیاں دی اِکّ جَۄب ’چ ہیٹھ دِتّی اِکّ اجِیب جِہی شکل
چھاپݨی سی۔ جواکاں واںگ بار دِییاں شکلاں نُۄں گھڑِیس گھڑِیس بݨائُݨ لگّا٬ اُہ تاں بݨے ای ناں۔ بتھیری کۄشِش کِیتی۔ ہار کے سویرے 6 وجے پہِلاں ڈاکُۄمَیںٹ نُۄں اِیمیل کر دِتّا تے نال ہی پھۄن کر دِتّا۔ کہِںدّے دسّ: ’آ جی آہ اِکّ شکل والا ڈاکُۄمَیںٹ تُہانُۄں بھیجِئَے۔ دسّۄ کِویں بݨائُݨی ہَے۔ آپݨی چاراجۄئی دی گلّ وی سُݨا دِتّی۔ نئیِں گُرُۄ اِنیہ اِئۄں نئیِں بݨنا۔ اِہ وِںگّڈِںگّج نال بݨُۄ۔ ناں سُݨ کے اجِیب جِہا اچمبھّا وی ہۄئِیا تے نال ہی سِکھّݨ دی تِیبر اُتسکتا وی پَیدا ہۄئی۔ کمپِّئۄُٹر کھۄلہ تے سُݨ: جاہ پہِلاں اِنسرٹ ’تے…کلِکّ سِمبّلذ…بار دے ہیٹھاں جاہ…ڈبلیُۄ کۄل جا کے وِںگّڈِںگّذ آ جاݨگِییاں…کلِکّ کر…تے ویکھ…آپݨی لۄڑ دی شکل…ہائیِلائیِٹ کر ’تے اِنسرٹ کر تے کلِکّ کر کے…پْرۄگرام بںدّ کر…لِکھائی والِییاں شکلاں نُۄں بݨائُݨ لئی جاݨَے پَیݨا ورڈ آرٹ گَیلری ’چ…ٹھِیک ہَے اُہ مَیں کر لواںگا…جاݨدا ہاں…تھَیںک یُۄ۔ بسّ سِکھّ لئی وِںگّڈِںگّذ۔ اۄڑکاں دا پھخر مہِسُۄس ہۄئِیا آپݨے پِیر ’تے اتے آپݨے ودھدے ہُنر ’تے وی! سوَینِربھرتا ولّ ودھّدا مہِسُۄس کردا ہاں۔ پر نوِیںیاں تکنِیکاں دے سںدّربھ وِچّ اِہ تاں کیول آدرش ہی بݨ کے رہِ جاںدا ہَے۔
وِںگّڈِںگّذ والی رات وی اِکّ دِن بݨ گئی۔ اِس بارے کُجھ ہۄر گلّاں سِکھّݨِییاں سن۔ پھۄن ’تے کہِںدّے آ جا۔ اگّے پْرِںسِّیپل سروݨ سِںگھّ آپݨی نوِیں کِتاب ’اکھِّیں ڈِٹھّا کبڈّی ورلڈ کپّ‘ دی سَیٹِںگّ دا کمّ مُکا چُکّے سی۔ کِتاب وِچ رںگّدار تسوِیراں بِیڑِییاں گئیِیاں سن۔ پنُّۄں ساہِب دی کِتاب دِییاں وی گلّاں چھِڑِییاں۔ آپݨے شںکّے نِبیڑ٬ اُنہاں نال ہی شام دے آنںدّ ماݨدا گھر کۄئی 8 وجے پہُںچِّیا۔ رستے وِچّ ’کھبّلھ دی پںڈّ‘ دے سِرلیکھ ہیٹھ جِیون کہاݨی دی وی گلّ چھِڑی۔ سروݨ سِںگھّ ورگے لیکھک کۄلۄں سِرلیکھ دی شلاگھا نیں مَینُۄں ستّویں اسمان ’چ اُڈّݨ لا دِتّا۔ گھر پہُںچّ لںگّر چھک٬ کپّڑے بدل نِیںد دے ہُلارِیاں دی گۄد ’چ پہُںچّ گِیا۔ سُپنے کدی وِںگّڈِںگّذ دے آئی گئے٬ کدی میرِییاں آئُݨ والِییاں کِتاباں ’کنیڈِیئن بابے‘ تے ’کھبّلھ دی پںڈّ‘ دِییاں باتاں دے۔
پنُّۄں کۄلۄں پڑھدِیاں پںڈّتاں دے مُںڈّے دے خِیر کھاݨ واںگ دِماگ آپھر جاںدا ہَے۔ پر پنُّۄں ساہِب دسّدے ناں اکّدے نیں٬ ناں تھکّدے نیں۔ اینے ’چ بھَیݨ جی پتوںتّ کَۄر پنُّۄں آ جاںدے ہن۔ لئۄ چاہ پِیئۄ وِیر جی٬ اِہ تاں کدی تھکّدے نئیِں٬ تُسِیں ذرُۄر تھکّ گئے ہۄوۄںگے۔
آپݨے پیشاور کارج کردِیاں میرے سجّے کھبّے دۄ کِتاباں کھُلّہِییاں ہُںدِّییاں ہن٬ ’ڈِکشنری‘ تے ’آئۄ کمپِّئۄُٹر سِکھِّیئے’۔ اُس دی سِکھلائی نیں سیوامُکت بابِیاں نُۄں اِکّ اَیسی دُنِییا وِچّ لِیا کھڑھا کِیتا ہَے جِتھّے کمال دے رُجھیویں تے منۄرںجّن ہن۔ اکھباراں تے کِتاباں دے ڈھیراں دے ڈھیر لگّ جاںدے ہن۔ جِہڑی مرذی کھۄلۄہ۔ بںدّا ملٹِینَیشنل کمپّنی دے اِکّ وڈّے گِیان دے مالھ وِچّ پھِردا مہِسُۄس کردا ہَے۔ کمپِّئۄُٹر دا اِنا چسکا پَے گِیا ہَے کِہ رۄذانا جِیون دے چھۄٹے مۄٹے کارج کاہلی ’چ مُکا٬ کمپِّئۄُٹر نالھ کلۄلاں کرن آ لگّدا ہاں۔ امبّر ’چ بَیٹھ ساری لۄکائی ولّ باری کھُلّہ جاںدی ہَے۔ دُنِییاں دی تاذا ترِین جاݨکاری مِلدی رہِںدّی ہَے۔ سِرجݨا دا چکّر اتُٹّ چلّدا رہِںدّا ہَے۔ لِکھتاں تے ہوالے سلِیکے نال سمبھّال لئی دے ہن۔ پر اِس دا اِکّ اُلٹ اسر ذرُۄر پَیںدا ہَے۔ سِںگھّݨی نُۄں جدۄں بچّے جاں ہۄر بھَیݨ بھائی میرے بارے پُچھّدے نیں تاں کہِںدّے ہن: ’اُہ تاں جی ہُݨ کمپِّئۄُٹر دے نال ہی پرنائے جا چُکّے ہن…سارا دِن اُہدے نال ای لگّے رہِںدّے ہن…’۔
پِیر جی مِٹھِّییاں جِہِییاں ٹِچّراں وی سہِون ہی کر جاںدے ہن۔ اِکّ دِن اسِیں باہرۄں آئے۔ اںدّرۄں آواذ آئی ’کَۄݨ’۔ بُۄہا کھُلّہدِیاں ای بۄلے ’ستِ سْری اکال جی…کی اںدّر آ سکدے ہاں’۔ مِسِذ پنُّۄں تے مَیں ہسّ پئے۔ اِکّ دِن پھۄن آ رِہا سی کِہ بھَیݨ جی وی نال ای آئُݨ۔ کہِںدّے بئی اُہدے نال تُۄں آپ ای سِدھّی گلّ کر لَے۔ تیرے آکھے لگّ جاݨگے۔ اسِیں گلّاں باتاں کردے اِہۄ جِہِییاں نِکِّییاں-نِکِّییاں گلّاں کردے اِکّ دُۄجے نُۄں بۄر نہِیں ہۄݨ دِںدّے۔
اُہ کمپِّئۄُٹر دِییاں اہُراں دا ڈاکٹر وی ہَے۔ اِکّ دِن گھابرے ہۄئے اِکبال رامُۄوالِیئے دا پھۄن آئِیا٬ “پنُّۄں ساہِب پٹِّیا گِیا٬ میرِییاں لِکھتاں کِتے الۄپ ہۄ گئیِیاں نیں لبھّدِییاں نئیِں…پتا کِتھّے چھَۄںیاں مَۄںیاں ہۄ گئیِیاں نیں…”۔ “تَیں اِہ آپݨے مِتّراں-دۄستاں نُۄں اِیمیل تاں کِیتِییاں ہی ہۄݨگِییاں؟ گھبرا ناں سبھ اۄتھۄں مِلھ جاݨگِییاں۔ جۄ مَینُۄں بھیجِییاں سی سبھ میرے کۄلھ ہن۔” پنُّۄں بابے نیں اِکبال نُۄں دھِیر دھرائی تے اگّے نُۄں آپݨِییاں رچناواں کمپِّئۄُٹر تۄں باہر سمبھّالھ کے رکھّݨ دی سِکھّ-متّ وی دِتّی۔ کہِںدّے نیں کِہ اِکبال دِییاں سارِییاں کتھا-کہاݨِییاں تے کِتاباں ایدھرۄں اۄدھرۄں مُڑ پراپت ہۄ گئیِیاں۔
اِکّ دِن میری پَینّ ڈرائیِو ’تے دۄ کُ سَۄ پنِّیاں دی کِتاب گائِب ہۄ گئی۔ رات دے 9 کُ دا وکت سی۔ پھِکر پَے گِیا…لَے بئی مارے گئے۔ کہِںدّے کِتے نئیِں کُجھ گُیاچا۔ کمپِّئۄُٹر اِکّ واری بںدّ کر۔ ڈرائیِو نُۄں باہر کڈھّ اتے مُڑ شُرُۄ کر۔ لئۄ جی سبھ ٹھِیک ہۄ گِیا۔ اِہۄ جِہے مسِیہے ہن ساڈے پنّں ساہِب۔ بھائی گھنئیِّئے واںگ کمپِّئۄُٹر گِیان دی مشک لکّ نال بنّہ تے ملّہم پٹِّییاں دے ٹۄٹکے جیب ’چ پائی ہر ویلے تِیار بر تِیار رہِںدّے ہن۔
اِکّ دِن مَیں پُچھِّیا٬ “پنُّۄ ساہِب٬ تُسِیں اِہ سبھ کُجھ اِتھّے آ کے کِوے سِکھِّیا؟”۔ “بسّ اِس نال لگّے رہۄ۔ اِس نال جِنّی چھیڑکھانی کردے رہۄںگے٬ سِکھّدے رہۄںگے۔” اِس ترہاں پنُّۄں ساہِب نیں کمّ کردِیاں کمال دے پْرۄگرام پَیدا کِیتے ہن۔ اِہ پْرۄگرام لِپِّییاں دے وٹاںدرے لئی کمال دِییاں جُگتاں ہن۔ نوِیںیاں پھَۄںٹاں وی کڈھِّییاں ہن۔ اِکّ پھَۄںٹ نُۄں دُۄجی ’چ بدلݨ لگِّیاں جدۄں اکھّراں ولّ ویکھِیدا ہَے تاں اُہ نچّݨ لگّ پَیںدے ہن۔ جدۄں اُہ ناچ بںدّ کر لَیںدے ہن تاں نوِیں پھَۄںٹ ’چ لِکھت رُۄپمان ہۄ جاںدی ہَے۔ پھِر اُس نُۄں اِکّ سۄدھ پْرۄگرام لا کے٬ چھۄٹی مۄٹی درُستی وی کرن دا وی پْرۄگرام کڈھّ لِیا ہۄئِیا ہَے۔ سبھ تۄں مائرکیکھیذ یُۄنِیکۄڈ پْرۄگرام ہن۔ اِس نال اسِیں پںجّابی پھَۄںٹاں والِییاں لِکھتاں نں اِںٹرنَیٹّ ’تے پا کے دُنِییاں نال ساںجھِییاں کر سکدے ہاں۔ شاہمُکھی پںجّابی دستاویذاں دا گُرمُکھی وِچّ بدلݨا اتے اِس ترہاں ہی اُلٹ پھیر وِچّ۔
کئی تِکھّے وپاری لۄک اُس دی مِہنت دی سِرجݨا نُۄں آپݨے نام کری جا رہے ہن۔ مَیں کِہا پنُّۄں ساہِب اِہ کارا کرنا تاں بَۄدھِک بددِیانتداری ہَے۔ پر کۄئی گلّ نئیِں٬ جے تُسِیں کِسے اُچّ پائے دی سِرجݨا کِیتی ہَے تاں ہی چۄری ہۄئی ہَے۔ نںگّاں دے گھرۄں کِسے نُۄں کی مِلݨا۔ تُہاڈے پْرۄگرام لیکھکاں تے بُدھِّیجِیوِییاں دے سہائِک ہۄ جِیون نُۄں چڑھدی کلا وِچّ رکھّ رہے ہن۔ تُہاڈی گھال کُتھائیں نہِیں پَیںدی۔ مہِسُۄس کردے ہاں کِہ بِناں کمپِّئۄُٹر دے ساتھ دے کنیڈِیئن جِیون ساڈے ورگے سِینِیئرذ ’تے بۄجھ بݨ جاݨا سی۔ گڈّی چلائی نئیِں جا سکدی۔ اِتھّے دے مَۄسم تے پھاسلِیاں کرکے اںدّر تڑے رہِݨا سی۔ ہُݨ اِکّ دُۄجے نال تے پِچھّے اِںڈِییا بَیٹھے سنیہِییاں نال رابتا کائِم رہِںدّا ہَے۔ جِیون رَۄچِک تے رچناتمِک بݨ گِیا ہۄئِیا ہَے۔ سلامت رہے کمپِّئۄُٹر اتے کمپِّئۄُٹر تکِیئے دا پِیر بابا کِرپال پنُّۄں! سچّ ہَے کِہ ودھ رہے گِیان دا ہڑھ اُچِّییاں اُچِّییاں چھلّاں نال سبھ نُۄں رۄڑھی جا رِہا ہَے۔ جِس نُۄں پنُّۄں دے تُلھے ’تے بَیٹھے تر سکاںگے۔ اِس دا ہاݨی بݨے رہِݨا سمیں دی سخت لۄڑ ہَے۔
اگّۄں بابے وی اُس دا ماݨ سنماݨ کرن بِناں رہِ نہِیں سکدے۔ اُنہاں دے شِشاں جۄگِںدّر سِںگھّ سِدھُّۄ تے پھُٹّبال دے نَیشنل کۄچ گُرمِیت سِںگھّ سںدھُّۄ دی اگوائی وِچّ سارے سِکھِیارتھی نیں اُنہاں دے ماݨ ’چ اِکّ بہُت ہی شاندار سماگم کِیتا۔ اِس سماگم دی خبر ’جۄت نال جۄت جگے اتے دِیوا بلھے اںدھّیرا جائے – بابِیاں ولّۄں پنُّۄں دا سنمان سماگم‘ سِرلیکھ ہیٹھ جِیٹِیئے دِییاں سارِییاں پںجّابی اخباراں ’چ لگّی۔ اُس دا سںکھّیپ ویروا دیݨا ذِیادا پھبّیگا۔
س: کِرپال سِںگھّ پنُّۄں ولّۄں سِینِیئرذ نُۄں دِتّی جاݨ والھی دۄ مہِینے دی فری کمپِّئۄُٹر ٹرینِںگّ سروِس پُۄری ہۄ جاݨ ’تے٬ اُس دے سارے سِکھِیارتھِییاں نیں رلھمِلھ کے مِتی 4 اکتُۄبر دِن اَیتوار نُۄں ’نِیُۄ اِںڈِییا کری رَیسٹۄرَیںٹّ‘ برَیمپٹن وِچّ سنماݨ پارٹی دِتّی| اِس وِچّ 60 تۄں ودھّ سِکھِیارتھی اتے پتوںتّے شامل ہۄئے…سِکھِئرتھِییاں دے نالھ اِس بھاو پُۄرن اِکٹھّ وِچّ پُۄرن سِںگھّ پاںدھی٬ پْرِںسِّیپل بلکار سِںگھّ باجوا٬ کُلدِیپ سِںگھّ ساہی٬ ہربںسّ سِںگھّ باںسل٬ کُلوںتّ سِںگھّ ڈھِلّۄں٬ بلبِیر کَۄر ڈھِلّۄں٬ رݨجِیت سِںگھّ تخّر٬ کُلوںتّ کَۄر ٹِواݨا تے پتوںتّ کَۄر پنُّۄں سمیت ہۄر بہُت سارے پتوںتّے شامل ہۄئے|
پُۄرن سِںگھّ پاںدھی نیں سٹیج سکتّر دے پھرذ نِبھائے۔ اِس سنمان پارٹی وِچّ گُرمِیت سِںگھّ سںدھُّۄ٬ جۄگِںدّر سِںگھّ سِدھُّۄ٬ درشن سِںگھّ بِلکھُۄ٬ کُلدِیپ سِںگھّ ساہی٬ پْرِں: بلکار سِںگھّ باجوا٬ آدِ٬ بُلارِیاں نیں س: کِرپال سِںگھّ پنّں ولۄں دِتّی کمپِّئۄُٹر سِکھِّیا پْرتی آپۄ آپݨے وِچار پْرگٹ کِیتے| اتے اُنہاں نں مۄمَیںٹّۄ دے کے سنمانت کِیتا| س: میوا سِںگھّ ٹِواݨا جۄ پنُّۄں ساہِب نال اِکّ اُتّم سہائِک وجۄں کمپِّئۄُٹر ٹرینِںگّ دے رہے ہن٬ نں وی مۄمَیںٹّۄ دے کے سنمانت کِیتا گِیا|
آئیِنَیٹّ کمپِّئۄُٹر دے مالک وِشال شرما٬ جِنہاں نیں 6985 ڈیوَیڈ ڈرائیِو تے کمپِّئۄُٹر ٹرینِںگّ لئی پھری رُۄم٬ 13 کمپِّئۄُٹر اتے ہۄر کئی سیواواں مُہئیِّیا کِیتِییاں ہۄئیِیاں ہن٬ نُۄں وی مۄمَیںٹّۄ نال سنمانت کِیتا گِیا|
کِرپال سِںگھّ پنُّۄں نیں آپݨے وِچار پْرگٹ کردِیاں کِہا کِہ کِسے وی کہے سُݨے ’تے اکھّاں بںدّ کر کے وِشواس نہِیں کر لَیݨا چاہِیدا جدۄں تِیکر اُسدا کۄئی پرماݨ ناں مِلھ جاوے۔ اتے پْرتکھّ تۄں وڈّا کۄئی پرماݨ نہِیں ہُںدّا۔ پنُّۄں نیں ہاسے دے اںدّاذ وِچّ کِہا کِہ پُۄرن سِںگھّ پاںدھی٬ جِس نیں چمُکھِّییا اتے پْرِںسِّیپل باجوا٬ جِس نیں بہُمُکھِّیئے دِیوے دی اُپادھی دی مَینُۄں بکھشِش کِیتی ہَے٬ اُہ میرے مِتّر تے سہِیۄگی ہن۔ اِس اُپادھی دی بکھشِش لئی مَیں اُنہاں دا دھنّوادی ہاں پر تُسِیں اِس ’تے وِشواس ناں کرِئۄ۔ اسل وِچّ میرے سبںدھّی وِشواس کرن والھا میرا اُہۄ ہی وِہار ہَے جۄ تُہاڈے سبںدھّی پِچھلے دۄ مہِینِیاں وِچّ رِہا ہَے۔
پنُّۄں نیں اگّے چلّ کے کِہا کِہ سِکھِّیا دے سمیں دَۄران سِکھائِک اتے سِکھِّئک دۄویں ہی اِکّ دُۄجے تۄں بہُت کُجھ سِکھّدے ہن۔ مَیں آپݨے سارے سِکھِّیارتھِییاں دا دھنّوادی ہاں جِنہاں نیں آپݨا سہِیۄگ دے کے مَینُۄں اِس ماݨ دے یۄگ بݨائِیا ہَے۔ اسل وِچّ اِس شُبھ کارج پِچھّے وِشال شرما دی سۄچ کمّ کردی ہَے جِس نیں کیول اِہ سِکھِّیا دیݨ سبںدھّی سۄچِیا ہی نہِیں سگۄں اِس لئی سارے لۄڑِیںدے پْربںدھّ وی کِیتے ہن۔
پنُّۄں نیں ڈاکٹر میوا سِںگھّ ٹِواݨا دا وی تہِدِلۄں دھنّواد کِیتا جِنہاں نیں ولںٹِّیئر وجۄں اِس سِکھلائی-سیوا-یگّ وِچّ تنۄں منۄں آپݨِییاں سیواواں ارپِت کِیتِییاں۔ اِس تۄں اِلاوا اُس نیں تاں میرے گھر تۄں آئی نَیٹّ کمپِّئۄُٹرذ تکّ آݨ جاݨ لئی رائیِڈ دا وی پْربںدھّ کِیتا۔ اِہۄ جِہے نِشکام اتے نِرماݨ سیوادار جگّ اُتّے وِرلے ہی ہۄئِیا کردے ہن۔ جِنہاں نُۄں اِنہاں دا سہِیۄگ اتے ساتھ پْراپت ہۄ جاوے اُنہاں دی اِس تۄں وڈّی کھُشکِسمتی ہۄر کی ہۄ سکدی ہَے؟
پنُّۄں نیں اکھِیر وِچّ کِہا کِہ اِہ سچّ ہَے کِہ ماݨیۄگ جِیون اُڈارِییاں مارن لئی بچّے ماپِیاں دے کھمبھّ ہۄئِیا کردے ہن تے اِہ وی سچّ ہَے کِہ سِکھِّیارتھی سِکھائِک دا ناں رۄشن کرِیا کردے ہن۔ سۄ مَیں آپݨے سِکھِیارتھِییاں اُتّے مݨ-مݨ ماݨ مہِسُۄس کردا ہاں کِہ اجّ میرِییاں باہواں کِتنِییاں شکتِیشالی اتے لمبِّییاں ہۄ گئیِیاں ہن۔
اِس پِچھّۄں سِکھِیارتھِییاں نُۄں سرٹِیپھِیکیٹ ارپݨ کِیتے گئے اتے پھۄٹۄگراپھی دا دَۄر چلّدا رِہا۔ سارِیاں دے چِہرِیاں تۄں کھُشِییاں تے کھیڑِیاں دا نُۄر برسدا رِہا۔ جِس نُۄں ’پِستُۄ سٹُۄڈِیئۄ‘ والھے گُرشِںدّر پال سِںگھّ (بِلّا) اتے سنی آپݨِیاں کَیمرِیاں وِچّ نالھۄں-نالھۄں ہی سمبھّالدے رہے تے سماں-مُکت کردے رہے۔
بئی دۄستۄ٬ نئیِں جے رِیساں کمپِّئۄُٹر دے تکِیئے دے پِیر دِییاں! تیرا تکِییا سدا کائِم رہے! تیری اُمر دراذ ہۄوے! تیری کمپِّئۄُٹر سِکھِّیا دا پْرواہ نِرںتّر چلّدا رہے اتے اسِیں اُس ’چ چُبھِّییاں لائُںدے رہِیئے٬ آپݨے ہُنراں دی کائِیا کلپ کردے رہِیئے۔ شالا تُۄں سدا سلامت رہیں٬ آمِین!!!