مَۄلاں٬ پلاذِیاں٬ پارکاں٬ گھراں وِچّ اتے جنتک تھاواں اُتّے اجّکل لۄکاں دے مُۄںہاں تۄں اِکّۄ گلّ سُݨن نُۄں مِل رہی ہَے کِہ ہُݨ کَینیڈا آئُݨ دا کۄئی پھائِدا نہِیں٬ ہُݨ اِہ کَینیڈا پہِلاں ورگا کَینیڈا نہِیں رِہا۔ ہُݨ اِتھّے بیرۄذگاری ودھ رہی ہَے۔ جُرم ودھ رہے ہن۔ چۄرِییاں٬ ڈکَیتِییاں٬ گُںڈّاگردی اتے پھِرَۄتِییاں وِچّ بہُت ذِیادا وادھا ہۄ رِہا ہَے۔ کاراں شرییام چۄرِییاں ہۄ رہِییاں ہن۔ چارے پاسے گںدّگی ودھ رہی ہَے۔ کانُۄن ناں دی کۄئی چِیذ نہِیں ہَے۔ بیئیِمانی اتے رِشوتکھۄری ودھ رہی ہَے۔ ٹَیکس دی چۄری وِچّ وادھا ہۄ رِہا ہَے۔ پُلِس کۄئی کاروائی نہِیں کردی۔ نَۄجوان مُںڈّے کُڑِییاں اواراگردی کر رہے ہن۔ نشِیاں دی ورتۄں اتے سمگلِںگّ دِنۄ دِن ودھ رہی ہَے پر سرکار دا اِس سمسِّیا ولّ کۄئی دھِیان نہِیں۔
سۄشل مِیڈِییا وِچّ وی کَینیڈا دِییاں اِنہاں سمسِّیاواں دی چرچا آم ہُںدّی رہِںدّی ہَے پر اِنہاں سمسِّیاواں دا ہلّ کۄئی نہِیں دسّدا۔ جیکر اِس مُلک وِچّ لۄکاں نُۄں اِہ سوال کِیتا جاوے کِہ اِنہاں سارِییاں سمسِّیاواں دا ہلّ کی ہۄ سکدا ہَے تاں لۄک بڑے بیہُۄدا اتے اُۄںٹ پٹاںگ جواب دیݨ لگّ پَیںدے ہن۔ آپݨے اںدّر جھات کۄئی نہِیں ماردا٬ سگۄں اُہ جواب دیݨ لگّ پَیںدے ہن جۄ کِہ ہوا وِچّ تِیر چلائُݨ دے برابر ہُںدّے ہن۔ اجّکل لۄکاں دے مُۄںہاں تۄں اِہ گلّ سُݨن نُۄں مِل رہی ہَے کِہ پْردھان مںتّری ٹرُۄڈۄ دِییاں نِیتِییاں نیں اِس مُلک دا بیڑا غرک کر دِتّا ہَے۔ بسّ٬ اِنہاں چۄݨاں تۄں بائد ٹرُۄڈۄ دی پارٹی دی سرکار نہِیں آویگی۔ دُۄجی پارٹی آ کے سارا کُجھ ٹھِیک کر دیویگی۔ کئی لۄک اِہ وی کہِںدّے سُݨے جاںدے ہن کِہ ہُݨ اِس دیش دی سرکار نُۄں دُۄجے دیشاں تۄں لۄکاں نُۄں بلائُݨا بںدّ کر دیݨا چاہِیدا ہَے۔ ذِیادا لۄکاں نُۄں بُلائُݨ کرکے ہی اِس مُلک وِچّ بیرۄذگاری٬ مہِںگّائی اتے ہۄر سمسِّیاواں پَیدا ہۄ رہِییاں ہن۔
اِہ گلّ اُہی لۄک کہِںدّے ہن جِہڑے آپ کَینیڈا آ گئے ہن٬ ہُݨ اُنہاں ولّۄں بھاویں ہۄر کۄئی وی ناں آوے۔ چںگّی گلّ اِہ ہَے کِہ اسِیں لۄک اِس مُلک وِچّ پَیدا ہۄئیِیاں سمسِّیاواں لئی سرکاراں اتے دُۄجِیاں نُۄں ذِمّیوار ٹھہِرائُݨ نالۄں اِہ سۄچِیئے کِہ اسِیں اِنہاں سمسِّیاواں لئی کِنّے کُ ذِمّیوار ہاں۔ پہِلاں تاں اُنہاں دیشاں اتے کمِئۄُنٹی دے انیکاں لۄکاں نُۄں آپݨے اںدّر جھات مارنی چاہِیدی ہَے جِہڑے جُرم٬ چۄرِییاں چکارِییاں٬ نشِیاں دی سمگلِںگّ کرن والِیاں٬ دُۄجِیاں دی جائِداد اُتّے کبذا کرن٬ کانُۄن تۄڑن والِیاں٬ کاراں چۄری کرن٬ ٹَیکس چۄری کرن اتے فِرَۄتِییاں مںگّݨ والِیاں وِچّ شامِل ہُںدّے ہن۔ اِس مُلک وِچّ بیرۄذگاری ودھݨ دا کارن ودھّ لۄکاں دا آئُݨا نہِیں سگۄں اُہ انیکاں لۄک ہن٬ جِہڑے آپݨے بچِّیاں کۄل آئُںدے تاں گھُمّݨ پھِرن ہن جاں اُنہاں دے بچّے پالݨ ہن پر جہاذ تۄں اُتّردِیاں ہی نَۄکرِییاں اُتّے لگّ جاںدے ہن۔ اِنہاں لۄکاں وِچّ اُہ لۄک وی ہُںدّے ہن٬ جۄ سرکاری پَینشن لَے رہے ہُںدّے ہن اتے چںگّے پَیسے والے ہُںدّے ہن۔ اُنہاں لۄکاں دی کۄشِش ہُںدّی ہَے کِہ اِتھّۄں ودھّ تۄں ودھّ ڈالر کماکے لَے جائیِئے۔
اِکّ پاسے ساڈے ہی بچّے آپݨی پھِیس کڈھّݨ لئی اتے گُذارا کرن لئی نَۄکرِییاں لبھّدے گھُمّدے ہن٬ دُۄجے پاسے آپݨے بچِّیاں کۄل آئے انیکاں بذُرگ گھٹّ پَیسِیاں وِچّ نَۄکرِییاں کرن لگّ پَیںدے ہن۔ وِدیشی مُلکاں دے بہُت سارے لۄکاں نیں اِس مُلک وِچّ آکے آپݨِییاں بہُت سارِییاں بُرائیِیاں اِس مُلک وِچّ پھَیلا دِتِّییاں ہن۔ اِس مُلک وِچّ وسدے پُراݨے لۄک دسّدے ہن کِہ کِسے ویلے سڑک اُتّے پئے اِکّ کاگذ دے ٹُکڑے نُۄں لۄک آپݨی گڈّی تۄں اُتّرکے چُکّکے کُۄڑیدان وِچّ پا دِںدّے سن٬ کِسے پاسے کۄئی گںدّگی نذر نہِیں آئُںدی سی پر اجّ وِدیشاں تۄں آ کے وسے بہُت سارے لۄک کَۄپھی دے کپّ٬ پاݨی اتے شراب دِییاں کھالی بۄتلاں٬ کُتِّیاں دی ٹٹّی٬ کُڑے دے پَیکٹ اتے چِپس دے رَیپر سڑکاں اُتّے اتے پارکاں وِچّ سُٹّ دِںدّے ہن۔
اِس مُلک دِییاں آپݨِییاں نَیتِک کدراں کِیمتاں سن۔ اِتھّے رِشوت٬ بیئیِمانی٬ ہیراپھیری ناں دی کۄئی چِیذ نہِیں سی پر انیکاں وِدیشی لۄکاں نیں دۄ نمبّر وِچّ پی. آر لَیݨ لئی٬ گھر کھرِیدݨ اتے کِرائے اُتّے لَیݨ لئی٬ کئی ترہاں دے لائِسَیںس لَیݨ لئی٬ گلت وِیذا لَیݨ لئی اتے بَیںکاں تۄں کرذ لَیݨ لئی رِشوت٬ بیئیِمانی اتے ہیراپھیری دا سہارا لَیݨا شُرُۄ کر دِتّا۔ وِدیشاں تۄں آ کے وسے بہُت سارے لۄک مِہنت کرن دی بجائے راتۄ رات امِیر ہۄݨ لئی چۄرِییاں چکارِییاں اتے لُٹّاں کھۄہاں کر رہے ہن اتے فِرَۄتِییاں دی مںگّ رہے ہن۔ اِس مُلک دے ٹْرَیپھِک کانُۄن بہُت سخت ہن پر وِدیشاں تۄں آکے وسے بہُت سارے لۄک اُنہاں نُۄں تۄڑکے دُرگھٹناواں دا شِکار ہۄ رہے ہن۔ گڈِّییاں دے پٹاکے وجاکے٬ نشے کرکے٬ تیذ گڈِّییاں چلاکے٬ گھراں دی ناجائِذ اُساری کرکے٬ مَۄلاں پلاذِیاں اگّے جنتک تھاواں اُتّے شراباں پی کے بھںگّڑے پاکے٬ سِنیماں گھراں وِچّ ہُڑدںگّ مچاکے وِدیشاں تۄں آئے انیکاں لۄک کانُۄن تۄڑدے ہن۔ کاراں چۄری کرن وِچّ انیکاں وِدیشی لۄکاں دا ناں آئُںدا ہَے۔ اِس مُلک وِچّ نشِیاں دی سمگلِںگّ کرن دے دۄشاں وِچّ وِدیشاں تۄں آکے وسے انیکاں لۄک وی پھڑے جاںدے ہن۔ دُۄجے دیشاں تۄں اُچیری سِکھِّیا ہاسل کرن آئے مُںڈّے کُڑِییاں نال داکھلِیاں٬ پھِیساں اتے نتِیجِیاں نُۄں لَیکے ہیراپھیری اُہی انیکاں لۄک کردے ہن جِہڑے اِس مُلک وِچّ وِدیشاں تۄں آکے آپݨے کالج اتے یُۄنِیورسِٹِییاں چلا رہے ہن۔ مانسِک تݨاء٬ بدلاکھۄری اتے نشِیاں کارن اِس مُلک وِچّ جُرماں وِچّ وادھا ہۄ رِہا ہَے۔
بھاویں اِہ جُرم کرن لئی اِتھّۄں دے انیکاں گۄرے لۄک وی ذِمّیوار ہن پر کئی دیشاں دے اِتھّے آکے وسے لۄک جُرم کرن دے دۄش ہیٹھ پھڑے جاںدے ہن۔ وِدیشاں تۄں آکے کَینیڈا وِچّ وسݨ والے لۄکاں نُۄں اِہ گلّ آپݨے من وِچّ بِٹھا لَیݨی چاہِیدی ہَے کِہ جیکر اِہ مُلک کھُشہال ہۄویگا تاں ہی اُنہاں دی ذِںدّگی کھُشہال ہۄویگی۔ آپݨی ذِںدّگی نُۄں کھُشہال بݨائُݨ لئی آپݨِییاں ذِمّیوارِییاں نُۄں سمجھݨا ہۄویگا۔ سرکار کۄئی وی ہۄوے٬ اُہ دیش ہِتاں نُۄں ہی ترجِیہ دیویگی۔ وِدیشاں تۄں آکے اِس مُلک وِچّ وسے ہۄئے لۄکاں نُۄں اِہ گلّ سمجھ لَیݨی چاہِیدی ہَے کِہ سرکاراں دیش دی ہالت نُۄں سُدھارن لئی کۄئی وی سخت کانُۄن بݨا سکدِییاں ہن۔ کَینیڈا دی سرکار سخت کانُۄن بݨائُݨ دی دِشا ولّ ودھ وی رہی ہَے۔ اِہۄ جِہے کانُۄن جِتھّے وِدیشاں تۄں آکے وسے لۄکاں لئی سمسِّیا کھڑھِییاں کر سکدے ہن٬ اُتھّے اِس مُلک وِچّ آئُݨ والے لۄکاں دا راہ وی بںدّ کر سکدے ہن۔ جیکر وِدیشاں تۄں آکے وسݨ والے لۄک آپݨی اِس کھُشہالی لئی اِس مُلک دے ہالات نُۄں بدلݨا چاہُںدّے ہن تاں اُنہاں نُۄں اِس مُلک پْرتی آپݨے بݨدے فرذ نِبھائُݨے پَیݨگے۔ آپݨی جِںدّگی دی اُہ ہر بُرائی جِہڑی اِس مُلک دی کھُشہالی نُۄں ڈھاہ لگائُںدی ہۄوے٬ اُس نُۄں چھڈّݨا پویگا۔ اِتھّۄں دِییاں سرکاراں وِدیشاں تۄں آکے وسے لۄکاں نُۄں سِدھّا کدے نہِیں کہِݨگِییاں کِہ اِہ مُلک چھڈّکے چلے جائۄ٬ اُہ کانُۄن بݨاکے اِس ترہاں دے ہالات پَیدا کر دیݨگِییاں کِہ لۄکاں نُۄں اِہ دیش چھڈّکے جاݨ لئی مجبُۄر ہۄݨا پَے جاویگا٬ ہُݨ اِس دیش دی سرکار ولّۄں اِس ترہاں دے ہالات پَیدا وی کِیتے جا رہے ہن۔ جیکر اِہۄ ہالات پَیدا ہۄ جاںدے ہن کِہ وِدیشی لۄکاں نُۄں اِہ مُلک چھڈّکے جاݨا پَے جاوے تاں اِہ سۄچۄ کِہ جۄ لۄک آپݨے مُلک دی ناگرِکتا چھڈّکے تے سبھ کُجھ ویچکے اِتھّے آ وسے ہن٬ اُنہاں دا کی بݨیگا؟ اِتھّۄں دے وسنِیک گۄرِیاں نُۄں جِہڑے اُہ جُرم کرن لئی ذِمّیوار ہن٬ اُنہاں نُۄں اُنہاں کانُۄناں دا کۄئی پھرک نہِیں پویگا کِئُںکِہ اُنہاں نیں تاں اِتھّے ہی رہِݨا ہۄویگا۔ اِس مُلک دِییاں سرکاراں نُۄں وی اِس مُلک دی کھُشہالی نُۄں ڈھاہ لائُݨ والِییاں نِیتِییاں بارے وِچار کرنا پویگا۔