अगस्त 07, 2025

writingDetail.created_by
By: डा. गुरदिआल सिंघ राए

‘सुर-सांझ’ नाल सांझ पाउंदिआं

‘अहिसासां’ दी शिद्दत, ’सुंदरता अते सूखमता दी कला’ हर परकार दी ’सिरजणतामक’ रचना लई बेहद्द लोड़ींदी है। सिरजणा लई अहिसास जां भावना प्रथम है। अहिसास दे कोशगत अरथ हन महिसूस जां अनुभव करना। इह अनुभव मनुख्ख आपणीआं गिआन इंदरीआं दी समरथा अनुसार आपणे वातावरण तों इकत्तर करके समझदा-परखदा है अते सोझी प्रापत करन उपरंत इक झरनाहट, इक तरहां दी सनसनी जां संवेदना दा अनुभव करदा है। इक सिरजणहारा इसे परापत अनुभव नूं मन दी अख्ख नाल वेख के सुंदर ते सूखम लोड़ींदे शबदां राहीं आकार दिंदा है। विदवान लेखक ओम प्रकाश गासो तां अहिसास नूं आदमी दी उमर दा ‘अख्खर’ अते ‘मनुख्खी भावनावां दी मूरती’ कहिंदिआं ‘अहिसास’ नूं ‘अकीदत अते इबादत तक्क’ दा लकब दिंदा है। अहिसास/भावना दी सुगंधी दा सूखम जिहा सुंदर वरतारा कलातमिकता नूं जनम दिंदा है। कविता विच अजिहे मनुख्खी जज़बे ही शबदां दा सुंदर पहिरावा पहिन के ‘सुर-ताल’ विच रहिंदिआं ‘सुर-सांझ’ नाल सांझ पा लैंदे हन। कुदरत दे पासारां तों वरोसाइआ बलविंदर मथारू िइस ‘सुर-सांझ’ दे सूखम-सुंदर अहिसासां दा ही शाइर है।

जदों उसदा पहिला कावि-संग्रहि ’शुभ करमन’ परकाशित होइआ तां डा. प्रीतम सिंघ कैंबो नें आपणे इक लेख विच सच्च ही किहा सी: ‘उसदी पलेठी पुसतक ‘शुभ्भ करमन’ नेे आपणे अहिसासां नूं पुसतक रूप विच पेश करके साहितक हलकिआं विच सीतलता दा वातावरण पसार दित्ता है।’

‘शुभ-करमन’ कावि-संग्रहि बाअद आइआ ’सुर-सांझ’, बलविंदर मथारू दा दूजा कावि-संग्रहि है जो 2020 विच छपिआ। पहिले संग्रहि दी आमद तों पंज कु साल मगरों छपिआ ‘सुर-सांझ वी अहिसास ते सुंदरता दे सुमेल नाल ही लबरेज़ कवितावां नाल भरिआ पिआ है। बलविंदर मथारू नें अहिसासां दा पल्ला बड़ी द्रिड़ता नाल कस्स के फड़िआ होइआ है किउंकि उह अहिसासां दी महत्तता तों चंगी तरहां जाणू है। अज्ज वी उसदी कविता नें सीतलता दा वातावरण सिरजण विच कोई कसर नहीं छड्डी।

इस कावि-संग्रहि विच शामल कीतीआ गईआं कवितावां सबंधी बलविंदर मथारू लिखदा है कि इस विचलीआं बहुत सारीआं कवितावां, फरांस दी ‘लुआ੍ वैली’ विखे रहिंदिआं लिखीआं गईआं हन। कवी नें जित्थे उह रहि रिहा है उसदे कुदरती माहौल तों प्रभावत होके, आतम-सात करके तड़कसार राग अलापदे पंछीआं दीआं सुरां नूं, सुवखते सूरज दीआं निघ्घीआं कूलीआं किरणां विच घोलदिआं अते रात नूं चानणी चुग्गदिआं, प्रापत अहिसासां नाल गड़ुच कवितावां दी रचना कीती है। उसनूं संवेदनशीलता अते संखेप पर प्रभावपूरन ढंग नाल प्रगटाअ करन विच कमाल हासल है।

कुल 60 कवितावां, 94 पंनिआं ते फैलीआं हन। कवी बलविंदर ‘कवी’ सिरलेख वाली कविता विच, कविता दी ‘रचण-प्रकिरिआ’ सबंधी दसदिआं बड़ीआं ही दिल-टुंबवीआं हकीकतां, सहिज पर गंभीरता नाल पेश करदिआं आप-मुहारा हो बोलदा है:

‘कवी गहु नाल वेहंदा है।’

किउं भला—?

तां जो, उसदी कानी नूं अजिहे शबद नसीब होण जो कवी नूं उंगली फड़ के अगहां तोरन अते कविता, कापी दे पंनिआं ते नां केवल आप मुहारे आ उतरे सगों अजिही उक्करी जावे कि मेटणा असभंव होवे। कवी बड़े ही शानदार अंदाज़ विच ‘मछलीआं फड़न वाले’ दे संद ‘फिशिंग रौड’ नूं ‘कलम’ नाल मेल के इक समानंतर/तुलनातमिक संकेत वजों वरतदा है। वरतों वेखण वाली है। मछेरा, मछ्छी फड़न लई पाणी विच ‘फिशिंग रौड’ नूं हुलारा दे के कुंडी सुट्टदा है फिर बड़े ही गहु नाल धिआन लगाके बैठदा है ते उडीक करदा है कि कद मछ्छी फसे ते कद मछेरा रस्सी खिच्चे। ठीक इंझ ही कवी कविता दी पैदाइश लई वी ‘कलम’ नूं ‘फिशींग रौड’ वांग वरतदिआं—धिआन दा सूतर पाके, कलपना दे समुंदर विच डुब्बकी लगाउंदिआं सागर मंथन करदिआं योग, सहिज ते सुंदर मोतीआं वरगे शबदां दी भाल करदा है। किते शबद ‘हंस’ ते किते ‘हिरन’ हो निबड़दे हन। कवी दी सूझ वेखण वाली है:

कवी जाणदा है

शबद हंस हन

वण विच दौड़दे हिरन

जां दरिआ ‘च तैरदीआं मछ्छीआं

पर उहनां नूं सवाद दी जीभ नहीं लग्गी हुंदी

नां ही भोजन मंगदा पेट

उह आउण जां नां आउण

…….

पर कवी उडीक करदा है। (पंना 27-28)

रचना करनी सहिज नहीं। बहुत ही औखा कारज है। ‘गुलचमन’ दे फरवरी 1987 दे अंक विच मनिंदर शौक दीआं कुझ पंकतीआं दा हवाला देणा ठीक रहेगा। अदीब लिखदा है: ‘पाणी दे सीने ते पई लकीर वांग बिखर जाण वाले हरफ़ां नूं रचना नहीं कहिंदे ते नां ही रेत दे किणकिआं नाल उसारी दीवार वांग किरचां किरचां होण वाले हरफां नूं ही रचना कहिंदे हन। सगों रचना तां पत्थर दे सीने ते खुदे हरफ़ां वांग पाठक दे दिल उते आपणी सदीवी छाप लाउण वाली इबारत नूं आखदे हन।’ इहनां शबदां दे सार दी झलक बलविंदर मथारू दी ‘रचना’ नां दी कविता विच सूखम शबदां दी किणमिण’ ‘चों वी झलकारे मारदी ‘कविता’ कविता दी परिभाशा दा रूप अखतिआर कर जांदी है:

(1)

शबदां दी किणमिण हुंदी

कोई शबद टेढा

कोई मूधा

कोई सिध्धा डिगदा

शबद कविता बण जांदे

(2)

कवी शबदां नूं वेंहदा

छोंहदा

शबदां नाल खेडदा

शबद कविता बण जांदे

(पंना 29)

बलविंदर मथारू आम करके खुल्ही छंद रहित कविता ही लिखदा है। उसदी कविता परंपरागत कविता तों हट्ट के तोल तकांत दे झंझट तों पासा वट्टदिआं रची गई है। उंझ उसने इस संग्रहि विच्च तोल तुकांत वालीआं रचनावां वी पेश कीतीआं हन जिवें कि पुंनिआं राती, सुंञीआं राहां ‘च, तूं सुपने विच ही आ, ते मैं सुपने बीज आइआ हां।

उसदी रची छंद रहित कविता विच रिदम है, सुंदरता है नगीने वरगे शबद हन, बिंब हन, सोच दी गंभीरता वाला चिंतन है, विचारां ‘ते अहिसासां दी शिद्दत है अते नवेकली छाप वाली शैली है। उदाहरण वजों उसदीआं तिंन होर कवितावां: ‘कविता’, ‘कविता दा रंग’ अते ‘कविता अते बिरख’ उसदी सिरजणा दे पलां दी सुंदर नकाशी पेश करदीआं हन। कदे उह कविता नूं मींह दीआं कणीआं नाल जोड़दिआं चोंदे होए कुप्प ते तूड़ी विच समोवदिआं विखा दिंदा है अते कदे इहनां कणीआं नाल ‘तिड़के होए’ तन दीआं त्रेड़ां भरदिआं, मन दीआं कसां नूं ढिल्लिआं पा दिंदा है। सोच दे सहारे, कवी तीखण ते तेज़-रफतार भावुक विचारां नाल कोमल संवेदनावां दे चलदे प्रवाह विच डुबकी लगाउंदा है। उह ‘कविता दा रंग विच’ लिखदा है:

खुल्ही कापी मैंनूं वेखे

जिवें दरिआ

अंबर नूं वेखदा है

पंना पंना विछा के लीकां

शबदां दी छोह उडीकदा है

सोच दे समुंदर ‘चों

भावां दे तूफान विच्चों

कविता दा रंग उपजदा है

ते काग़ज दी रूह विच उतरदा है

जिवें सहिरा ‘च मींह बरसदा है

चंद आ नदी विच डुबकदा है

हर शाम सूरज पिघलदा है।

कविता दा पठन करदिआं महिसूस हुंदा है कि बलविंदर ‘कविता’ आप नहीं लिखदा, सगों लग्गदा है कि कविता आप उस नूं लिखण लई उकसाउंदी है। दरअसल उसदी लेखणी प्रगटाउंदी है कि उह गहिर-गंभीर अते चुप्प रहिण वाला कवी है। उह चुप्प दा आनंद माणदिआं सिरफ गवाह बणके वेखदा है। वेखे होए दा वखाण आपूं नहीं करदा सगों द्रिशटी दी थां द्रिशटांत नूं कहिण दिंदा है। आपूं मूक पर उसदीआं वेखीआं-चाखीआं वसतां आप मूहों बोलदीआं हन, कूकदीआं हन, धुमालां पाउंदीआं हन। इहनां गुणां कारन ही तां विदवान लेखक नवतेज भारती नें वी बहुत दरुसत किहा है: ‘बलविंदर पंजाबी कविता विच सज्जरी हवा दा बुल्ला है।’

सवरगवासी पूरन सिंघ नूं तां ‘सुर-सांझ’ दीआं कवितावां विच्चों संगीत दीआं सुरां दा आभास मिलदा है। उह ग़लत नहीं। दरअसल बलविंदर दी कविता विच इक अचुप्प सुर है: सुरां दी सांझ। इहो ही सही अरथ दिंदा कावि संग्रहि दा नाम वी है: मधुर ‘सुरां दी सांझ।’

‘सुर-सांझ’ दीआं सारीआं ही कवितावां पहड़न ते मानण योग हन। कुझ कवितावां दा ज़िकर पहिलां कीता गिआ है। बाकी कवितावां दा बहुत विसतार विच ज़िकर करना नां तां जाइज़ ही है अते नां ही सारा बाग ही पाठकां गोचरे हाज़र कर देणा। फिर वी मकड़ी दा जाला, फरश दी धूड़, सुक्के पत्ते, डंडवत प्रणाम करदी धुप्प, आले विच्च बुझ्झही मोमबती, लक्कड़ां चीरदे दोसत, बसता आदि कवितावां बलविंदर दी उस बड़ी प्रबल इछ्छा दी पूरती वल्ल अग्रसर हन जिस राही उह रोग-ग्रसत ते थोथी हो चुक्की उदास मानसिकता नूं तंदरुसती वल्ल प्रेर सके। उदाहरण वजों इस संग्रहि दी तीजी कविता है: लकड़ां चीरदे दोसत। लकड़ां चीरन वाले दोसतां दा नां है: जारज अते सारज। इह दोवें लकड़हारे उसे कुदरत दी गोद विच वस्सदे ‘ला-रीरै’ पिंड दे हन जित्थे बलविंदर दा फारम हाऊस है। इह पिंड वी काहदा बस पंज-सत्त घर हन। सारे ही अपणत अते सनेह नाल भरे-भिज्जे। सारिआं विच इक सांझ दा जलौ है अते इह सांझ प्रकिरती दी भिंनी भिंनी खुशबू नाल लबरेज़ बलविंदर अते उसदी कलम नूं वी आपणी निघ्घी बुक्कल विच लपेट लैंदी है। सरदी दी रुत्त लई बालण दी बहुत लोड़ है अते इह दोवें मित्तर जारज अते सारज सुक्के मोछे गठ्ठे विच्चों चुक्कदे हन अते आरे नाल चीर चीर के बालण दा ढेर ला लैंदे हन। साधारन जिही दिसण वाली कविता है। आरे दी चीक लक्कड़ दी धड़कण वधाउंदी है पर नाल ही आरे दी चीक दा रौला वाअ विच अदुत्ती नाच दी थिरकण वी रला दिंदा है। वेखो:

आरा चीके

लकड़ धड़के

बूरा उड्ड उड्ड

भोइं ‘ते फड़के

रौला ‘वाअ विच्च

चिर तक लटके

लकड़ दो दो गिठ्ठी होवे

शहितूत ‘च

कंबणी जिही परोवे

लागे ही कुकड़ीआं धरती ठुंगदीआं हन, कीड़े, काढे लभ्भदीआं आपणे खंभां नूं वी संवारदीआं हन। द्रिश वरनण अति दा सोहणा है। कुकड़ीआं दी कुकड़ूं कुकड़ूं समें नूं वी थंम लैंदी है। दोहां मित्तरां दे मूंह तों मुहड़का भावें तिप तिप वगदा है पर कोई मलाल नहीं किउंकि कोई मालक नहीं अते नां ही कोई नौकर ही। कोई हीणा नहीं कोई किसे तों वड्डा नहीं। आपसी पिआर, मिल-वरतों अते सबर-संतोख रिज़क विच बरकत लिआउंदा है। थकावट कोहां दूर है, खेड़ा अगंमी रहिमत बण वरसदा है। आला -दुआला हरिआवल नाल झूमदा पिआर दे गीत गाउंदा ते शगन मनाउंदा जापदा है।

इस संग्रहि दी चौथी कविता ‘बसता’ है जिसनूं विदवान लेखक स. पूरन सिंघ (लंडन) नें इस संग्रहि दा मुखबंद वी गरदानिआ है। निरसंदेह साडी उतसुकता वध्धी। साधारन पहड़न ते निक्की जिही कविता पल्ले नां पई। फेर दो चार बार पहड़न ‘ते साधारन जिहे शबदां पिछ्छे लुके होए अरथां नूं लभ्भदिआं समझ पई कि वेखण, पहड़न नूं इह बहुत ही साधारन दिसदी कविता आपणे कलावे विच अज्ज दे विगिआनक युग दी विद्दिआ प्रणाली दी गल्ल करदी है। उंझ विद्दिआ प्रणाली नूं किसे वी संकीरण बंधन विच्च जकड़ के सदा लई बंंनह के नहीं रख्खिआ जा सकदा। विदिअक्क सरोकार बदल रहे हन। विकास जां अविकास? वल कदम तां सभ थावां ते पुट्टे जा रहे हन। पंज कु साल पहिलां भारत जाण दा मौका मिलिआ तां वेखिआ कि सकूल जाण लई तिआर हो रिहा अठ्ठ-नौं साल दा बच्चा आपणे सकूल लैजाण वाले ‘झोले जां बसते’ विच किताबां तुंन तुंन के भर रिहा सी। जदों तुरन लग्गिआ तां वेखिआ कि उस नें इह भारा ’बसता’ बड़ी मुशकल नाल ही चुक्किआ। सकूल किवें पुज्जिआ रब्ब ही जाणे। ख़ैर!

विचार अधीन ‘बसता’ कविता दे कुल चार बंद हन अते कुल तेती सत्तरां। पहिला बंद दसदा है कि किवें बसते ‘च पिआ बाल उपदेश, कापी ‘ते कलम-दवात बच्चे नूं सकूल तोरदे हन। नतीजा की निकलदा है: बच्चा मां दी गोदी दा निघ्घ, गेंद ‘ते गडीरा भुल्ल जांदा है।

दूजे बंद तक्क पुज्जदिआं इस ‘बसते’ दा भार उ-ऊठ, अ-अनार अते इ-इट्ट कारन होर वध्ध जांदा है।

तीजे बंद ‘च इह ‘बसता’ नंगे पैरीं तुरदिआं तुरदिआं, मौजिआं, जराबां, सैंडल तक्क पुज्जदिआं आपणा रूप वटाउण लई मजबूर हुंदिआ ‘रक्कसैक’ बण जांदा है किउंकि हुण इस विच पहिलां दे पए ‘उ-अ-इ’ दे नाल नाल हुण ‘ए-बी-सी’ वी आण वड़दे हन।

अते फिर चौथे बंद राहीं इह ‘रक्कसैक’ बणिआ ‘बसता’ पैरीं ‘टरेनरज़’ पुआके तुरदा है अते इस विच आ वड़दे हन: आई पैड, लैपटाप, किंडल(Kindle Reader) अते ‘ऐपस।’ गल्ल की इस रक्कसैक दा धारनी बण जांदा है सारे विशव दा नागरिक अते फिर उह थां थां घुंमदा है कदे लंडन, कदे नीऊयारक अते कदे बंगलौर।

कवी नें इस छोटी जिही कविता राहीं अजोकी विद्दिअक प्रणाली ते कटाखश करदिआं मानव दे विकास दी विडंबणा नूं बाख़ूबी छोहिआ है, टुंबिआ है। इस तथाकथित विदिअक प्रगती दी सांझ नें कमाइआ घट्ट पर गंवाइआ बहुत है। मासूमीअत दा घाण हो गिआ, काहल वध्ध गई, सबर-संतोख गुआच गिआ, आपो-धापी नें डेरे आण जमाए, मानवी ते नैतिक जीवन दीआं सच्चीआं-सुच्चीआं कदरां कीमतां मांदीआं पै गईआं अते करूपता अते करूरता नें आपणा दाबा वधा लिआ।

बलविंदर मथारू नें मनुख्खी जीवन दे अनेका विशिआं नूं आपणे वख्खरे ते निआरे अंदाज़ विच सूखम चितेरा बणके चितरिआ है। कदे ‘सरदीआं दे दिन’ विच उदासी दे मौसम अते नहेरे दी गल्ल करदा करदा मसाणा वरगी चुप्प दरसाउंदीआं उहनां गलीआं नूं आकार दे जांदा है जित्थे हुण ‘कोरोना’ वरगे मौसम दे सिट्टे वजों लोकीं घरां विच डक्के होए हन अते कदे जित्थे बच्चे बाहर जा के खेड नहीं पा रहे। पंछी चहिक के मन बहिलाउंणा भुल्ल गए हन। फिर वी उह आस दा पल्ला नहीं छड्डदा अते प्रेरदा है:

की होइआ जे दिन है ठरिआ

आपां मिलणी विच डुबो के

इस नूं निघ्घा निघ्घा करीए

आ सज्जण आपां रल मिल बहीए

———————————————

जां कौफी दे पिआले विच्चों

उडदी उडदी महिक ही फड़ीए

सुंघीए, सुंघ सुंघ खीवे होईए

महिक महिक हो जाईए

दरअसल कवी मन जाणदा है कि जीवन तुरदे रहिण दा नां है। तुरन लई राह सिधेरे होणे ही ज़रूरी तां नहीं इस लई संघरश करदिआं वधणा, विगसणा लोड़ींदा है। ‘मेरा पिंड’ नामीं कविता विच उह अतीत नाल जुड़दिआं सुंदर शबदां राहीं ‘सत्त पत्तीआं’ अते ‘रोटी भालदे’ अते मूंह हनेरे कंमांकारां लई शहिरां नूं जांदे-मुड़दे लोकां दी गल्ल करदिआं, मिटदे जांदे पहिचाण चिंनहां ते हैरान हुंदा है। आपणे पिंड दा वरनण कमाल दा करदा है। पंचम पातशाह दी नज़रीं निवाजिआ इतिहासक नगर सजीव हो जांदा है पर नाल ही रोटी दी भाल विच विदेशां विच्च जा वसिआं दी अग्ग बाळदिआं दी गल्ल तोरदा है जो ढेर कमाईआं करके पिंड दी नुहार बदलण विच्च योगदान वी पाउंदे हन। पर वेखदिआं ही वेखदिआं ‘विकास’ दे नां ते हुण नकशा ही बदल चुक्किआ है अते तीआं ते मेलिआं दी थां हुण टीवी ते मीडीए दे पासार नें मल्ल लई है। पर कवी मन विकास दी लीला सबंधी सुचेत है:

पर विकसदी लीला ‘च

इह सभ कुझ ही होंवदा

वकत दे वहिण दा

वेग नां कदी ठहिरदा

दिल विच इही तमंना

वहिण इह वग्गदा रहे

पिंड मेरा युगां तीकर

विकसदा वसदा रहे

कवी मन दा ‘कुदरत दा कैथीड्रल’ विच्च कुदरती द्रिश वरनण वी कमाल दा है। उह सवेरे सवेरे जद पतझड़ दी रुत्त विच्च पारक विचली सड़क किनारे लग्गे ‘पौपलर रुख्खां’ नूं वेखदा है तां उसनूं रुख्खां दीआं टीसीआं इंझ प्रतीत हुंदीआं हन जिवें कि ’गौथिक गिरजे’ दीआं डाटां होण। टाहणां नाल चिपके सुक्के विरले पत्ते, हवा दे बुलिआं नाल धरती ते डिग्गदिआं ‘सोने दे पत्तर’ बण विछदे हन। पंछी इक्क सुर होके इंझ चहिकदे हन मानो ‘सज्जरीआं किरनां’ विच्च नहा के ‘रब्ब दे आशक’ आ के ‘गिरजे विच्च’ पूजा वेले ‘गाइन’ कर रहे होण।

दरअसल जीवन संकीरण नहीं विशाल है। मथारू आपणी कविता राहीं जो अहिसास करदा है उस दी बड़े तिख्खे अते विलख्खण सरोदी अंदाज़ विच तरजमानी करदा है। उह परंपरावादी कविता तों हट्ट के आपणे अंदाज़ विच्च आपणे ढंग नाल चुणे विशिआं नूं सुंदरता परदान करदा है। उह कोमल भावां दा चितेरा है। निक्के तों निक्के भाव ते सुंदरता दी सांझ नाल प्रकिरती नूं वी आपणी ग्रिफ़त ‘च लै लैंदा है। उस दी कविता साधारन नहीं अते सहिज हुंदी होई वी बड़े डूंघे धरातल नूं छोहंदी है। उसदी कविता दे रस नूं मानण लई गंभीरता नाल चिंतनातमिक पहुंच रख्खके उसदे मनोभावां तक्क पहुंचणा ज़रूरी है। कोमल भावी कवी मथारू चुप्प रहिंदिआं वी बहुत कुझ कहि जांदा है अते बहुत कुझ पाठक दी सूझ-समझ लई अ-किहा वी रहिण दिंदा है।

बलविंदर मथारू शबदां दा जादूगर है। उह आपणी कविता नूं बड़े ढुकवें शबदां अते बिंबां नाल शिंगारदा है। बिंब दी रचना विच कलपना दे रोल नूं नज़र-अंदाज़ नहीं कीता जा सकदा। कुझ कु उदाहरणां हाज़र हन: उदास मौसम, बुरका पा के निकलिआ सूरज, ‘गळीआं संुनीआं’, ‘वांग मसाणां, सज्जरी किरण, रौला वाअ विच लटके, जगदे अख्खर, दरिआ विच तैरदा चंन, रुत्त गलवकड़ी वरगी, चिक्कड़ां कखरां दे मारू तल ते, सुत्तीआं सुरां, पथरा गई सरगम, बोध बिरख दी करूंबल, आदि दी वरतों उसदी शबद-चेतना दी गवाही भरदा है।

प्रकिरती दे पासारां तों वरोसाइआ बलविंदर मथारू ‘सुर-सांझ’ विच दरज सूखम-सुंदर अहिसासां नूं सुहज भरी कलपना दी अमीरी ते शबदां दी जड़त राहीं विअकत करन विच्च सफल रिहा है। बलविंदर मथारू दी सहिज अते सूखम अहिसासां नाल लबरेज़ जलौअ वाली कावि-सिरजणा ‘सुर-सांझ’ दा सुआगत करदिआं हाज़र हन उस दीआं कुझ सतरां:

सुंञीआं राहां ‘च सूहे रंग ही भरदा रिहा

नहेरीआं रातां ‘च उस लई चांदनी बणदा रिहा

त्रेह उहदे दीद दी सहिरा बण गई रेत सी

रेत दे कण कण ‘च वी मैं ओसनूं लभ्भदा रिहा

शाला! इह गंभीर पर सुंदर, अचुप्प, वधीआ कलम आपणी सिरजण कला नाल पंजाबी साहित दी झोली इंझ ही भरदी रहे अते पाठकां दी रूह नूं टुंबदी रहे।

आमीन!