1. ਚੁੱਪ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ
‘ਚੁੱਪ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ’
ਹਾਂ! ਚੁੱਪ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ
ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਕੋਰੀ ਨੀਝ ਨੇ
ਚੁੱਪ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ…
ਤਾਂਘਦੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਨੇ
ਚੁੱਪ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ…
ਅੱਖ ਪੁੱਟੀ, ਮੈਨੂੰ ਘੂਰਿਆ
ਹਵਾ ਨੇ ਕਾਗਜ਼ ਨੂੰ ਬੋਲ ਦੇ ਦਿੱਤੇ
ਉਸ ਕਿਹਾ-
“ਮੰਨਿਆਂ ਮੈਂ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ,
ਮੇਰੇ ਅੱਖਰ ਤੇਰੀ ਮੁਹਲਤ ਦੇ
ਮੁਹਤਾਜ ਨੇ,
ਮੈ ਤੇਰੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ
ਵਿਛ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਧੂੜ ਬਣ,
ਮੰਨਿਆ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ
ਸਿਆਹੀ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਵਿੱਚੋਂ
ਚੁੰਝ ਨਹੀਂ ਭਰੀ,
ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਜਿਹੀ
ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਆ ਗਈ।
ਰੁਲ਼ਣ ਦਰ-ਦਰ ਹੋਕੇ
ਤਿਆਰ ਆ ਗਈ।
ਛੱਬੀ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਨਵੀਂ
ਅਖਬਾਰ ਆ ਗਈ।
ਉਡੀ ਚਿੱੜੀ ਚੋਗ ਚੁਗਣ
ਦੀ ਚਾਹਤ `ਚ ਅੱਜ,
ਮਰੀ ਖੰਭਿਆਂ `ਚ ਫਸ
ਘਰੇ ਤਾਰ ਆ ਗਈ।
ਛੱਬੀ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਨਵੀਂ
ਅਖਬਾਰ ਆ ਗਈ।
ਪੌਣ, ਪਾਣੀ, ਦਾਣੇ, ਦਿਲ
ਕਾਹਤੋਂ ਹੋਏ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ,
ਹੱਥੀਂ ਘੋਲੀ ਵਿਸ ਚੌਹਾਂ
ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਗਈ।
ਛੱਬੀ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਨਵੀਂ
ਅਖਬਾਰ ਆ ਗਈ।
ਕੱਲਾ‐ਕੱਲਾ, ਮਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤ,
ਲੈ ਗਏ ਠਾਣੇ,
ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਲਿਖਤ
ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਅਣਜੰਮੀ ਧੀ…
ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ
ਸਹਿਕ ਰਹੀ ਹੈ
ਮੱਛੀ ਵਾਂਗ ਤੜਫ ਰਹੀ ਹੈ
ਆਪਣੇ ਤੁਰ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ
ਵਿੱਚ ਘੁੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਨੇ…
ਮੇਰੇ ਸਰ੍ਹਾਣੇ,
ਜੋ ਦਿਨ ਰਾਤ
ਹੁਬਕਾਂ ਦਾ ਰੌਲ਼ਾ ਹੈ
ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਇਸ ਤੋਂ
ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ
ਕਿਉਂ ਕਿ, ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ
ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਕਸੂਰਵਾਰ ਹਾਂ…
ਮੈਂ ਅੱਜ ਉਸ ਦੇ ਤਰਲੇ ਪਾ ਕੇ ਵੀ
ਬੰਦ ਹੋਠਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਪਿੱਛੇ, ਖਾਮੋਸ਼ ਤੇ ਗੁੰਮਨਾਮ ਬੋਲ
ਆਵਾਜ਼ ਦੇ ਦੇ ਮਾਲਕਾ, ਨਹੀਂ ਸਹਿਕਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ।
ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿੰਝ ਕਹਾਂ, “ਰਹਿਨੁਮਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ”,
ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੋਂ ਆਉਣਗੇ, ਰਾਹ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ।
ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਜੇਕਰ ਮੇਰਿਆਂ ਨੈਣਾਂ `ਤੇ ਆ ਕੇ ਮੁੱਕ ਗਈ
ਲਹਿਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਬ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਡੁੱਬ ਕੇ ਮਰ ਜਾਣਗੇ।
ਆ, ਅੱਗ ਬਣਕੇ ਚੀਰਦੇ, ਤੂੰ ਚਿਣਗ ਦੀ ਇਸ ਚੀਕ ਨੂੰ
ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਮਾਸੂਮ ਵੀ, ਜੁਗਨੂੰ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਸੰਨ੍ਹ ਲਾ ਕੇ ਹੱਥੀਂ ਲੁੱਟੀ, ਧਰਤੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੇ,
ਉਹ ਜੋ ਸ਼ਹਿਨਸ਼ਾਹ
ਚਿੱਠੀਆਂ ਜੋ ਖੁੱਲੀਆਂ ਮੈਂ ਪੌਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਈਆਂ
ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਨਾ ਗਈਆਂ, ਨਾ ਮੁੜਕੇ ਹੀ ਆਈਆਂ।
ਰਜ਼ਾ ਬਣੀਆਂ ਰੀਝਾਂ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ `ਤੇ ਟੰਗੀਆਂ
ਸੁੱਕੀਆਂ ਨਾ ਝੜ੍ਹੀਆਂ, ਨਾ ਪੈਰਾਂ `ਤੇ ਆਈਆਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਖੀਆਂ `ਚ ਕੁਝ ਵੀ ਬੇਗਾਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਨਾ ਜਾਵਣ ਭੁਲਾਈਆਂ, ਨਾ ਸੀਨੇ ਹੀ ਲਾਈਆਂ।
ਸੋਚ ਮੇਰੀ ਤੋਂ, ਮੁਖੜਾ ਉਹ ਮੋੜੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ
ਹੋ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ, ਮੈਂ ਲੀਕਾਂ ਵੀ ਵਾਹ