اجّ سکُۄن راس آ رِہا سی۔ سماں بِیت گِیا٬ گلّ آئی گئی ہۄ گئی۔ جے نہِیں ہۄئی تاں ہۄ جاݨی چاہِیدی سی۔ برسات آئی٬ پاݨی دِسِیا تے پھِر پاݨی چیتِیاں وِچّ وس گِیا۔ اُس وسے پاݨی دی رِمجھِم وکت دی مُتھاذ نہِیں رہی۔ چِکّڑ وِچّ کمل ہی نہِیں اُگّدے٬ چِکّڑ وِچّ کِیڑے مکَۄڑے وی ہُںدّے ہن۔ اِنہاں کِیڑِیاں دی شناکھت کردے٬ کمل دے پھُلّ چںگّے لگدے ہن۔ اِنہاں کِیڑِیاں دی گلّ نُۄں اکھّۄں پرۄکھے کردے پھُلّ٬ کمل دے پھُلّ نہِیں سدِیںدے۔ پھُلّاں تے کِیڑِیاں دے وِچالے کھڑے وِچارے٬ پرکھ کردے رہِںدّے ہن جِویں اُہ کِسے کھیڈ دا مَیچ ویکھ رہے ہۄݨ۔ مَیچ درشک وی ویکھدا ہَے تے رَیفری وی٬ پھرک تے سِرپھ جِمّیواری دا ہَے۔ مَیں کئی وار سۄچدا ہاں کِہ مَیچ ویکھ رِہا رَیفری کِتے تاں آپݨے اںدّر دے درشک دا کۄئی چھۄٹا جِہا بۄل تاں سُݨدا ہی ہۄویگا۔ کِتے تاں کۄئی کھِڈاری اُسدے رَیپھرِیپُݨے نُۄں للکارکے اُسدی بِرتی بھںگّ کردا ہی ہۄویگا۔ اکسر رَیپھری وی تے کدے کھِڈاری ہی ہُںدّے ہۄݨگے۔ رَیپھری وی اِنسان ہن تے سانُۄں رۄذ ذِںدّگی وِچّ رَیپھری مِلدے ہن۔ سبھ نیں آپۄ آپݨے کھیت ملّے ہۄئے ہن۔ اسل وِچّ اِہ دُنِییاں ہی ساری رَیپھرِییاں نال بھری ہۄئی ہَے۔ کۄئی چھۄٹا تے کۄئی وڈّا آپۄ آپݨِییا سِیٹِییاں ماردے تے ذِںدّگی دے بیہتر پلاں نُۄں بۄجھل کردے٬ آپݨِییاں منمانِییاں بِنسدے٬ چھاںگدے٬ چھاںٹدے٬ چھۄٹے تۄں چھۄٹا کردے بھمبّلبھُۄسے وِچّ پئے آپݨی رُکستی نُۄں لمکائُںدے تُرے جاںدے ہن جاں کہِ لئۄ ساری اُمر ہی رُکستی دی تِیاری وِچّ بِتا دِںدّے ہن۔ آکھری سِیٹی مارن دا مَۄکا تاں کِسے کِسے نُۄں ہی مِلدا ہَے۔
’آپ آئے بہار آئی۔‘
مَیں مُسکرائِیا۔ “سر جی اسِیں تُہانُۄں مِس کراںگے۔”
“می ٹُۄ” مَیں مُسکراکے ہلکا ہۄئِیا۔ میری کافی گرم نہِیں رہِ گئی سی پر اجے ٹھںڈّی وی نہِیں ہۄئی سی جد کِہ ہۄ جاݨی چاہِیدی سی۔ مَینُۄں لگّا اِہ کاپھی دا کۄسا کپّ تاں میرے اگّے دہاکِیاں تۄں پِیا ہَے۔ مَیں ہر وار اِسنُۄں ہتھّ وِچّ پھڑکے اِسدی گرمائِش مہِسُۄس کر لَیںدا ہاں۔ میری آدت ہی بݨ گئی ہَے کِہ مَیں آپݨا کاپھی دا کپّ کدے وی کھتم نہِیں کردا۔
“سر جی پِتّل دے گلاس وِچّ گُڑ دی چاہ ہۄوے٬ تتّی تتّی٬ رذائی دی بُکّل ہۄوے تے بںدّا سڑ سڑ کردے بُلہاں نال آکھری گھُٹّ تکّ پِیوے دِیپے واںگ٬ تاں ہی مذا آئُںدا ہَے۔” ہری نیں آپݨے کافی دے ڈھکّݨ نُۄں مرۄڑا جِہا دیکے تۄڑِیا سی۔ اُسدِییاں اکھّاں وِچّ جنُۄنی تِیبرتا سی۔ “مَینُۄں لگدا تُسِیں وی مۄرنِییاں والے پِتّل دے گلاس وِچّ ہی پسںدّ کردے ہۄ تاں ہی تے آپݨی کاپھی نُۄں کدے کھتم نہِیں کردے۔” ہری نیں اِہ گلّاں اُدۄں کِیتِییاں سن جدۄں اُسنے آپݨے سجّے پَیر نُۄں کلاک وائیِذ نہِیں گھُمّائِیا سی۔
اٹھاراں سال گُذارے ہن مَیں اِتھّے۔ اجّ لںچّ ادھّے گھںٹّے دا ناں ہۄکے گھںٹّے دا سی۔ مُنِیماں واںگ سۄچاں تاں چار کُ سَۄ دا کسارا سی سارا۔ چوی گھںٹّے ستّے دِن چلݨ والی پںجّ نمبّر مشِین اجے وی پہِیئے بݨا بݨا پٹے تے سُٹّی جا رہی سی۔ کرِسٹل پلاسٹِک نُۄں ٹھںڈّا ہۄݨ دا پتا نہِیں کاہدا چاء چڑِیا سی میری رِٹائِرمَیںٹ دا لِہاذ وی نہِیں کر رہی سی۔ پتا نہِیں کِتنے کُ گھںٹّے گُذارے سن مَیں اِس مشِین نال۔ مݨاں مُۄںہِیں تیل دِتّا ہۄݨا مَیں اِس مشِین نُۄں پر اِہ کِہڑی کِسے نالۄں گھٹّ ہَے۔ اِسنُۄں وی کۄئی اپھسۄس نہِیں۔ ہۄ سکدا ہَے٬ اِسنُۄں وی آپݨا کمّ مُکّاکے ٹُٹّݨ دی کاہلی ہۄوے۔ کِتنا کُ چِر کۄئی چل سکدا ہَے۔ جھُۄٹھِییاں تارِیفاں تے سچّی وِدائِگی دے وِچالے سفر بارے سۄچاں تاں بچّے وی پڑھ گئے٬ گھر وی بݨ گِیا تے سجّی کھبّی کبِیلداری وی نجِٹھّی گئی تے بِیوی اجے وی چِچڑی واںگ میرے نال ہی لمکی پھِردی ہَے۔ رِٹائِرمَیںٹ دی ناں کۄئی نُۄری کھُشی ناں کۄئی جھُلسِیا گم٬ بس پھرِیذڈ ٹرکی واںگ میرے ہتھّ وِچّ کُجھّ پھڑِیا ہۄئِیا سی پر جِسم دے اںدّر دِل نام دے بھُلیکھے نال رُۄہ والا پاسا اِکّ سکُۄن نال جرُۄر رجِیا ہۄئِیا سی۔ رُۄہ نُۄں متوالی پہِچان ہۄ گئی سی۔ دِل تاں کبجا بھالدا ہَے تے کبجے کدے وی شرِیف نہِیں ہُںدّے۔
کِسے دی بھٹکݨ دُۄر کرن لئی میرِییاں کۄشِساں٬ کُجھّ کر سکِییاں جاں نہِیں پر میری آپݨی کھُرچݨ نیں میری آپݨی بھٹکݨ تے بُۄر جرُۄر لِیاںدا ہَے۔ اُمراں دِییاں پَۄڑِییاں چڑدِیاں میرے آپݨے اںدّرلے مُںڈّے دِییاں لگاماں نُۄں نکیل جرُۄر پئی ہَے۔
میری اُمر اُدۄں مسِیں پںتّالی سال سی تے میرے اںدّرلے مُںڈّے دی اُمر اٹھاراں سال جدۄں اُہ ساڈی پھَیکٹری وِچّ ہائِر ہۄئی۔ اِکّ ہفتا پہِلاں کںٹّرۄل تۄں باہر ہۄئے آرڈراں نُۄں سمبھّالݨ لئی بۄرڈ دی مِیٹِںگّ وِچّ مَینُۄں ہدائِت ہۄئی٬ کۄئی وی آوے ہائِر کر لوۄ۔ ورکراں نُۄں کہۄ آپݨے دۄستاں نُۄں دسݨ۔ اۄور ٹائِم دی پرواہ ناں کرۄ۔
“مے آئی کم اِن؟”
“یَیس یَیس” تے اُہ میرے ساہمݨے آکے بَیٹھ گئی۔ مَیں اُسنُۄں بَیٹھݨ لئی نہِیں کِہا سی پھِر وی اُہ بَیٹھ گئی۔ اِکّ یکِین نال بَیٹھی٬ اُہ میرے ہاو بھاواں دا کۄئی چِتّر بنائُݨ لگّ پئی۔ اَیسا مَیں سۄچدا ہاں شائِد اُہ اَیسا ناں سۄچ رہی ہۄوے۔ ’سۄچݨ وِچّ کی پرابلم ہَے؟‘ اِہی کِہا سی کِسے وکت ہِیری نیں۔
“پرابلم تے کۄئی نہِیں پر سۄچݨ لئی دِماگ چاہِیدا ہَے تے دِماگ کۄل پتا نہِیں کی کی چاہِیدا ہَے۔ تیرے کۄل دِماگ تاں ہَے پر دِماگ کۄل ’کی کی‘ نہِیں۔”
“رہِݨ دِئۄ سرجی میرے کۄل بہُت کُجھّ ہَے٬ مَینُۄں دِماگ دی لۄڑ ہی نہِیں۔”
مَیں اُسدی اَیپلِیکیشن آپݨے ہتھّ وِچّ پھڑ لئی۔
“ٹُۄ دی پںوّاںئِںٹ جُیاب دیݨا ہَے٬ ہاں جاں نہِیں وِچ٬ سمجھ گئی؟” مَیں اپھسری دے آہلا اںدّاذ وِچّ اَیپلِیکیشن تۄں دھِیان چُکّکے اُہدے ولّ سرسری ویکھکے کِہا۔
سرسری نذر نال دیکھݨ والی کۄئی ڈَۄل نہِیں سی اُہ۔ کاش مَیں کالِییاں اَینکاں لائیِیاں ہُںدِّییاں۔ نذر دِییاں اَینکاں نال کِتھّے تُسِیں سارا کُجھّ دیکھ سکدے ہۄ؟ گۄل مٹۄل پھُلّ٬ تِکھّے تراشے بُۄٹے٬ اُچّے نِیویں پہاڑ٬ پہاڑاں وِچلی سِلہی سِلہی ڈںڈّی٬ ریگِستان وِچّ آئے تُۄپھان تۄں باد والی شاتی نال سُستائُںدی ککّی ککّی ریت کِتۄں اُچّی کِتۄں نِیوِیں پر ہر پاسِئۄں مُلائِم جِسنُۄں چھۄہݨ نُۄں دِل کردا ہَے٬ سردی رُتّے پَیںدی سبھتۄں پہِلی سنۄ جۄ کِتے کھہِ کے کدے اڑ جاںدی ہَے جاں اڑݨ دا بہانا کردی ہَے٬ اِہناں سبھنُۄں اَینکاں تۄں بگَیر ہی ویکھݨا بݨدا ہَے پر سۄہبت تۄں بِنہاں اَینکاں کِتھّے کھہِڑا چھڈدِییاں ہن۔ مَیں پَۄݨا کُ ہی دیکھ سکِیا٬ جِنہے دی اِجاذت سی۔
اَیپلِیکیشن ویکھکے میرا کُجھّ مکھَۄل کرن نُۄں جِیء کِیتا پر آپݨے جِیء دا گلا گھُٹّ کے اِتنا ہی پُچھِّیا۔ “مِسذ گِلّ٬ اَیجُۄکیشن؟”
“جی بی.اے۔”
جُیاب ہاں جاں نہِیں وِچّ دِئۄ۔ مَیں ڈِگرِییاں نہِیں پُچھِّییاں۔”
“جی یَیس۔”
“شِفٹ ورک کرۄگے؟”
“جی ہاں۔
“کار ہَے؟”
“جی نہِیں”
“یُۄ آر ہائِرڈ۔ مِسذ ہری گِل۔” مَیں اَیپلِیکیشن تے نۄٹ لِکھکے پرے رکھّ دِتّی۔
“مُبارک۔” میرے اںدّرلے مُںڈّے نیں ہتھّ مِلائُںݨ لئی اگّے ودھائِیا۔ ہری نیں جھکدے جھکدے میرے نال ہتھّ مِلائِیا۔ اُس دِن مَیں پںجّ مُںڈّے تے چار کُڑِییاں ہائِر کِیتِییاں پر ہتھّ مَیں ہۄر کِسے نال نہِیں مِلائِیا۔ سارِیاں نُۄں سیپھٹی شُۄ لَیکے آئُݨ دی تاکِید کرکے اُہناں دِییاں شِپھٹاں الاٹ کر دِتِییاں۔
اگلے دِن مَیں کمّ تے پںدّراں مِںٹّ پہِلاں پہُںچّ گِیا۔ ہری اِکّ درشنی نَۄجوان نال اَیںٹرَیس کۄل کھڑی سی۔ اِہ پھَیسلا کرنا اَۄکھا سی کِہ دۄواں وِچۄں جِیادا سۄہݨا کَۄݨ ہَے۔ مَینُۄں ویکھکے ہںسّ میرے کۄل آ گئے۔
“اِہ میر ہسبَیںڈ ہن پرمِںدّر تے پرمِںدّر اِہ ہن ساڈے پھۄرمَین گۄپی جی۔” ہری نیں ہلکا جِہا مُسکرا کے چیہرے دے کھیڑے نُۄں سِوائِیا کردِیاں کِہا۔ مَیں پرمِںدّر نال ہتھّ مِلائُںدِیاں آپݨے اںدّرلے مُںڈّے نُۄں چھۄٹا چھۄٹا مہِسُۄس کِیتا۔ میری کرڑ برڑ پھرَیںچ کٹّ داڑی وِچّ مامُۄلی جِہی کھُرک ہۄئی جِسنُۄں مَیں نذر اںدّاذ کرنا چاہِیا۔ بہُت کۄشِش کرن دے باویُۄد وی مَینُۄں لُکویں ڈھںگّ نال تھۄڑی جِہی کھُرک کرنی ہی پئی۔
“جی ہری دا کھِیال رکھِّئۄ۔ اجے ہُݨے ہی اِںڈِییا تۄں آئی ہَے کِتے اُدھر ناں جائے۔ مَیں تے کہِںدّا سی کمّ ناں کر٬ پڑائی کر لَے پر اِہنُۄں کمائی کرن دا چاء چڑِیا ہَے۔”
“جی تُسِیں پھِکر ناں کرۄ٬ میری چھۄٹی بھَیݨ واںگ ہَے۔ مَیں اُداس نہِیں ہۄݨ دِںدّا۔” مَیں کُفر تۄلدِیاں پرمِںدّر دِییاں سارِییاں چِںتّاواں تۄں اُسنُۄں مُکت کر دِتّا۔ ہری دِییاں اکھّاں وِچّ وی نِسچِںتّتا آ گئی۔ اُسدِییاں بھاوناواں نال میرے ول تکدِییاں گۄل مٹۄل اکھّاں٬ مَینُۄں ہۄر وی سَیکسی لگِّییاں۔
“اجّ تُہاڈے سارِیاں دے اِن ٹائِم مَیں ہتھّ نال لِکھاںگا۔ آئۄُٹ ٹائِم لئی تُسِیں دِتّے کارڈ آپ سوائیِپ کرنے ہن تے کل تۄں اِن تے آئۄُٹ ٹائِم تُسِیں آپ کرنے ہن۔” مَے سارِیاں نُۄں سوائیِپ کارڈ پھڑائُںدِیاں کِہا۔ پہِلی گھںٹّی تۄں پہِلاں اِن کارڈ سوائیِپ ہۄݨا چاہِیدا ہَے۔ شِپھٹ کھتم ہۄݨ ویلے پہِلی بَیل ہۄݨ تے ہی ورک پلیس تۄں ہِلݨا ہَے۔ پہِلی تے دُۄسری بَیل دا وِچکارلا ٹائِم تُہاڈی ساف سپھائی دا ہَے۔ جِنّا چِر دُۄسرا اُپریٹر آ ناں جائے مشِین نُۄں اُپریٹ کرنا بںدّا نہِیں کرنا۔ کھاس کرکے کرِسٹل پلاسٹک تے ٹھںڈّا ہۄݨ نُۄں وکت ہی نہِیں لائُںدا۔ بریک ٹائِم تے تُہانُۄں رِلِیور رِلِیو کریگا۔ بریک ٹائِم کۄئی پکّا نہِیں ہَے۔ اَینی کُئسچن؟” مَیں سارا کُجھّ سمجھا کے آکھری گلّ کہی۔
“ہاں تے کۄشِس کرۄ٬ واشرُۄم ناں جاݨا پوے تے جے جرُۄرت پَے ہی جاوے تاں ہَیلپ بٹن نپۄ٬ کۄئی ناں کۄئی تُہاڈی سہائِتا لئی آ جائِگا۔”
مَیں کہِ تے دِتا پر ہَیلپ دے نام تے میرے کۄل سِرف دۄ ہی کامے سن۔ اِکّ رِیٹا تے اِکّ مارِییا۔ مارِییا تے بھرۄسیمںدّ سی٬ بھمبِّیری واںگ گھُمّدی رہِںدّی۔ بریک ٹائِم تۄں پہِلاں ہی پُۄری تِیاری کر لَیںدی پر رِیٹا پلاںٹ مَینیجر نال کُجھّ جِیادا ہی گھُلی مِلی سی۔ کہِݨ نُۄں تے ذاہرا تَۄر تے کُجھّ وی نہِیں سی پر لۄکِیں مَینیجر دی کِرپا دْرِشٹی نُۄں ہۄر ہی تںدّ نال بنّکے آپݨے سُیاد دا مکُّۄ ٹھپّدے رہِںدّے۔ پرۄگرَیس چارٹ بنائُݨ لئی جے سجّے ہتھّ وِچّ پَین ہُںدّا تے کھبّے ہتھّ وِچّ لِپسٹِک گھُٹّی رکھدی۔ اُسنُۄں مشِین تے اُپریٹر لائُݨا میرے وسّ وِچّ نہِیں سی۔ پتا نہِیں سویرے سویرے اُٹھّکے اِتنا میکئپّ کِستراں کر لَیںدی؟ سمجھ تے اِہ وی نہِیں آئُںدی کِہ اِتنا ہسُۄں ہسُۄں کردی دا ڈائِوۄرس کِستراں ہۄ گِیا۔ آپݨے ہۄئے تے بِیت رہے ڈائِوۄرس دا اُسنُۄں بھۄرا وی اپھسۄس نہِیں سی۔ یاراں سال دے مُںڈّے دا اُسنُۄں کۄئی کھِیال نہِیں سی۔ پتا نہِیں چار سال وِچّ اُسدِییاں اکھّاں اِتنِییاں چھۄٹِییاں کِویں ہۄ گئیِیاں؟ شائِد دُۄر تکّ دیکھݨ دی تمنّا ہی نہِیں سی رہی اُسدی۔ بریکاں دِںدّی اِسترہاں وِہار کردی جِویں اُنہاں تے اہِسان کر رہی ہۄوے۔ پر اِکّ پھائِدا وی سی اُہدا رِلِیو کِیتا اُپریٹر کدے وی لیٹ نہِیں سی ہۄ سکدا۔
اُس دِن مکھّݨ سِںگھّ مٹِیرِئل ہَیںڈلر چھُٹی تے سی۔ پھرَیںک مکَینِک مکھّݨ سِںگھّ دی جَۄب کرن لگّ پِیا تے مَے پھرَیںک دی جگہا مۄلڈ چیںج کرن وِچّ رُجھّ گِیا۔ مشِین نمبّر ستّ دا مۄلڈ چیںج کرکے مَیں مشِین چالُۄ کر دِتّی۔ ست سَۄ پِیس پُۄرے کرن تۄں باد مشِین نمبّر پںجّ دا مۄلڈ وی چیںج کرنا سی جِتھّے ہری کمّ کر رہی سی۔ ست سَۄ پِیس بنݨ نُۄں اجے دۄ گھںٹّے لگݨے سن۔
مۄلڈ چیںج کرن لگِیاں مَیں ہری نُۄں کِہا٬ “ہِیری٬ آ ذرا لَۄںگ نۄذ پلائِر پھڑائیِں۔ اِکّ پھِیمیل پِیس مۄلڈ وِچّ پھسِیا پِیا ہَے۔ میل پِیس کدے وی مۄلڈ وِچّ نہِیں پھسدے۔” میری گُٹّرگُۄں نُۄں سُݨکے ہری نیں ہَیرانی نال میرے ولّ ویکھِیا تے پلائِر پھڑا دِتّا۔ مَینُۄں پتا سی ہری نُۄں ہِیری دا نام دیݨا کِسے مَیسذ دا سںکّیت ہَے پر اِہ مَیں جاݨ بُجھّ کے نہِیں کِہا سی۔ پتا نہِیں کِسترہاں کہِ ہۄ گِیا۔ پر ہری اجے ششۄپںجّ وِچّ ہی سی۔ اُہ کی سۄچدی سی جاں سۄچدی وی سی جاں نہِیں۔ مَیں اِہ سۄچدِیاں مۄلڈ دے نٹّ کھۄل رِہا سی۔
آکھری نٹ کھۄلݨ لگِیاں مَیں ہِیری ول ویکھِیا۔ ہری میرے ول ویکھ رہی سی۔ مَیں آپݨے مۄٹے شِیشے والِییاں اَینکاں لاہ لئیِیاں۔ شائِد اِہ سۄچکے کِہ میرِییاں نںگِّییاں اکھّاں دے سچّ دی اِکّ جھلک ہری وی ویکھ لوے تے جمّی ہۄئی برف دا اِکّ تُپکا اچھۄپلے جِہے اُس فرش تے ڈِگ پوے جِس تے کُجھّ ہی دُۄری تے ہِیری آپݨے پَیراں اُتّے کھلۄتی ہۄئی سی۔ ہری دے پَیر بھارے سیفٹی شُۄ وِچّ کَید سن۔ اُہ شُۄ جۄ اُسنُۄں اُسدے پتی پرمیشر نیں کھرِیدکے دِتّے ہۄئے سن۔ سیپھٹی شُۄذ نیں ہری دا سارا سمان چُکِّیا ہۄئِیا سی۔ اُسدا سارا سمان سلِیکے نال سجِیا ہۄئِیا سی۔ سجاوٹ وِچّ کۄئی بناوٹ نہِیں سی۔ ہر چِیذ آپݨی پُۄری ٹھُکّ نال تھاں ٹِکاݨے سی۔ ٹھاٹھاں ماردے ذۄبن دے شۄر وِچّ جے کۄئی گئِب وستُۄ سی تاں اُہ سن اُسدے نِکّے نِکّے سُپنے۔ سۄنے چاںدی دی کۄئی وی چِیذ اُسدے ہتھّاں کنّاں وِچّ نہِیں سی۔ اُسدِییاں اکھّاں دی سُلجھݨ کِسے تلاش وِچّ دِسدی سی۔ اِںجھ لگدا سی کِہ اُہ آپݨی رُۄہ دی کھُشبۄ نُۄں ڈھُۄںڈدی٬ آپݨے ہی سِرجے سںسّار دا نِگھّ مانݨ تۄں واںجھی اِکّ پلاسٹِک ڈَۄل واںگ تُری پھِردی ہَے۔
ہۄ سکدا ہَے اِہ میرا وہِم ہی ہۄوے جاں اِہ وی ہۄ سکدا ہَے کِہ مَیں ہی اِہ چاہُںدّا ہۄواں کِہ اَیسا ہی ہۄوے۔ اِہ نِگھّ تاں بچپن ہُںڈھّائُںدا ہَے۔ اِہ نِگھّ تاں ہَۄلی ہَۄلی گرمائُںدا ہَے۔ اِہ نِگھ تاں کُجھّ تلاشدا ہَے۔ اِس تلاش دے سرۄکار ہی ہری نُۄں ہِیری بݨائُںدے ہن۔ میرِییاں بار بار تِلکدِییاں اکھّاں نیں ہِیری دی وِہُۄݨی نذر پڑھن دی کۄشِش کِیتی۔ مَیں دھۄکھا کھا گِیا٬ سارا کُجھّ بھار رہِت نہِیں ہُںدّا تے مَینُۄں پتا ہی نہِیں لگّا کدۄں دۄ سَۄ کِلۄ دا مۄلڈ آپݨِییاں رۄکاں ٹۄکاں تۄں کھِسککے میرے پَیراں تے ڈِگ پِیا۔ اِکّ جۄردار اواذ نال میری چِیک وی رل گئی۔ سیفٹی شُۄ مِدھدا ہۄئِیا بھارا مۄلڈ میرے پَیر دِییاں دۄ اُںگلاں نُۄں وی مِدھ گِیا۔
میرے کنّاں نیں ہری دی چِیک سُݨی۔ اِہ چِیک کۄئی اۄپری نہِیں سی٬ آپݨی سی۔ اُسدِییاں مۄٹِییاں گۄل مٹۄل اکھّاں وِچّ اِکّدم تَیرے اتھرُۄ ویکھکے میرے اںدّر اِکّ بھنّتۄڑ ہۄئی۔ اِس بھنّتۄڑ نُۄں مَیں اہِساس دا نام نہِیں دے سکدا۔ تریلِیئۄ تریلی ہۄئِیا پِیلا بھُۄک چیہرا٬ اِکّلی پِیڑ نال ہی بھرِیا ہۄئِیا نہِیں سی۔ کھُۄن نال لتھّپتھّ میرے بُۄٹاں دے تسمیں ہری کھہۄل رہی سی۔ اِکّ نِگھّ٬ نِروِگھن میری رُۄہ نُۄں چھۄہ رِہا سی۔ رُۄہ دی ہُۄک نُۄں جلدی جلدی کۄئی نام دِتّا وی نہِیں جا سکدا۔ اِہ تاں اِنسانِیئت دی اِکّ گلوکڑی سی۔ جِس دا میرے اںدّرلے مُںڈّے نال کۄئی لَیݨا دیݨا نہِیں سی۔ ہری نیں بھجکے پاݨی دا گلاس لِیاںدا۔ مَینجمَیںٹ دی بھِیڑ نُۄں دھُس نال چِیردی ہری٬ اِس کائِنات دی مالک لگّ رہی سی۔
پھَیکٹری تے اِسدے سِسٹم نُۄں نِگُۄݨا سمجھدے ہۄئے اُسنے پاݨی دا گلاس میرے مُۄںہ نُۄں لگائِیا۔ مَیں کدے کدے آپݨی اِکّلتا نال گلّاں کردِیاں سۄچِیا کردا سی کِہ اِنسان ساری ذِںدّگی وِچردا ماں-باپ٬ بھَیݨ-بھرا٬ پرِوار سماج نال رہِںدِّیاں اِکّ وی اِنسان دی کمائی نہِیں کردا جِس نال اُہ سارے دُکھ سُکھ ساںجھے کر سکے۔ اپݨے سارے پاپ-پُنّ ساںجھے کر سکے۔ کِسے نال کِسے گلّ دا لکۄ تے کِسے نال کِسے ہۄر گلّ دا لکۄ۔ شرمشار کرن والِییاں گلّاں نُۄں ساںجھا کرن لئی وی کۄئی چاہِیدا ہَے۔ کۄئی مِلݨا چاہِیدا ہَے۔ پر لاٹری نِکلݨ دا چاںس ہَے پر اَیسا سُکھراب مِلݨ دا کۄئی چاںس نہِیں۔ ساری ذِںدّگی وِچّ اَیسا نِرچھلّ اِنسان تاں اُہ ہی ہۄ سکدا ہَے جِس نال تُہاڈا کۄئی ناتا ناں ہۄوے٬ تُہانُۄں چھلّݨ نال اُسدا کۄئی وی پھائِدا جُڑِیا ہۄئِیا ناں ہۄوے۔ اِہ وی تے اِکّ ست-سُپنا ہَے٬ تیرے دُدھ دے گلاس وِچّ مکھݨاں مَیں رل جاواں کھںڈّ بݨکے۔ ناتے تاں پردا بھالدے ہن۔ اُہ تُہاڈی ماں ناں ہۄوے پتنی تاں بِلکُل ناں ہۄوے اِتھۄں تکّ کِہ تُہاڈا دۄست وی ناں ہۄوے۔ کنفَیشن نُۄں سمجھݨ والا کۄئی سِیاݨا وی ناں ہۄوے۔ اِتھۄں تکّ کِہ بںدّے دا بݨائِیا ربّ وی ناں ہۄوے۔ ربّ تاں تُہاڈی کہی ہۄئی گلّ نُۄں کنفَیشن سمجھکے٬ کۄئی رُۄپ دے دیویگا۔ اِکّۄ ہی سداچاری کھِڑکی کھۄلیگا۔ آپݨے پْرچھاںویں وِچّ لَیکے تُہاڈی دھُپّ کھۄہ لویگا۔ بںدّے دا سِرجِیا کمّپِئۄُٹری-ربّ٬ سچّ کدۄں بۄلدا ہَے؟ ربّ تاں اِنسان دے پِچھّے ہی پِیا رہِںدّا ہَے۔ اُہ کدۄں کھُشبۄیاں دی گلّ کرن دِںدّا ہَے؟ پر رب وی کی کرے٬ سوِیکارے رب وِچّ اسِیں کھُشبۄ بِیجدے ہی کدۄں ہاں؟
اَیمبُۄلَیںس وِچّ سٹریچر تے سُیار ہُںدِّیاں اتھاہ پِیڑ نُۄں سہاردِیاں٬ ہِیری دِییاں اکھّاں وِچلی نمِیں نیں اِکّ وکھرے اںدّاذ تۄں سۄچݨ لئی مجبُۄر کر دِتّا۔
دۄ مہِینے دِییاں چھُٹِییاں٬ بس مَۄجاں ہی مَۄجاں۔ کۄئی فِکر نہِیں٬ کۄئی پرۄڈکشن٬ کۄئی پرۄگرَیس چارٹ٬ کۄئی سویرے اُٹھّݨ دی کاہل نہِیں بس تھۄڑا جِہا لںگّڑائُݨا تے اَۄکھے جِہے ہۄکے بَیٹھݨا تے لیٹݨا۔ اِہ تے کُجھّ وی نہِیں سی۔ بس تھۄڑی جِہی تکلِیف ٹائِلٹ تے بَیٹھݨ لگِیاں ذِیادا ہُںدّی سی٬ فِر وی مَیں کھُش سی۔ پھَیکٹری والِیاں اِہناں دۄ مہِینِیاں وِچّ میری جگہا رِیٹا نُۄں دے دِتی۔ رِیٹا دے میکئپّ دا کھرچا ودھ گِیا تے ورکر ڈاہڈھے اَۄکھے ہۄ گئے۔
اِکّ دِن ڈۄر-بَیل ہۄئی۔ مَیں لتّاں گھڑِیس کے آپݨِییاں پھَۄڑِییاں چُکِّییاں تے درواذا کھۄلِیا۔ ہری تے پرمِںدّر باہر کھڑے سن۔
“ستِ سْری اکال بھاذی۔” ہری نیں کِہا٬ تے پرمِںدّر نیں میرے نال ہتھّ مِلائِیا۔ اِدھر اُدھر دِییاں گلّاں مارکے٬ ہِیری رسۄئی وِچّ چاہ بنائُݨ چلے گئی۔ چاہ پِیدِںیاّں اسِیں تِنّا نیں رجّ کے چُگلی نِںدّا کِیتی۔ کھاس تَۄر تے رِیٹا دی تے تہِ ہی لا دِتّی۔ پرمِںدّر اجّکل دۄ جَۄباں کر رِہا سی۔ ستّے دِن کمّ کردے پرمِںدّر دے آپݨے منسُۄبے سن تے اِنہاں منسُۄبِیاں وِچۄں ہری گائِب سی۔ ہری دِییاں کِیتِییاں گلّاں وِچّ اُۄݨپُݨے دی بھرپُۄرتا سی۔ مَینُۄں مہِسُۄس ہۄئِیا جۄ مَیں سۄچدا سی اُہ میرے چیتِیاں دی نِرِیپُۄری گپّ نہِیں سی اُہ کۄئی میرا نِجّ وی نہِیں سی۔ اِہ اِکّ ہۄر ہۄݨی دے مُساپھر سن۔ ہری٬ پرمِںدّر دے سۄچے جا رہے پَیسے نال بھُرن والی شَیء نہِیں سی۔ اُہ اِکّ دُۄجے دا ہُںگّارا بھردے ہسدے وی سن۔ اِکّ دُۄجے نال بھِجّے ہۄئے وی سن بِلکُل اُستراں جِویں مہِںگّے سُۄٹ نال مہِںگّی ٹائی لائی ہۄوے پر اُہ سُۄٹ نال مَیچ ناں کردی ہۄوے جاں کردی وی ہۄوے تاں اُہ مَیچ کردی لگّے ناں۔ ہلوائی دے دُدھّ دے کڑاہے واںگ۔ مۄٹی ملائی وکھّری تے پتلا دُدھّ وکھرا۔ بڑی ہی سَۄکھی ترہاں بِنہاں دُدھّ نُۄں تکلِیف دِتِیاں جدۄں مرذی ملائی لا لوۄ۔ مَیں وی اُنہاں دے مہِںگّے کپڑِیاں تۄں پْربھاوِت نہِیں سی٬ ہاں ملائی دی ہۄر گلّ ہَے۔ گۄلگپّے وِچّ پائی کاںجی جے گۄلگپے نُۄں تۄڑ وی دیوے تاں وی اُسدا سُیاد نہِیں گُیاچدا پر اِتھّے تاں کاںجی ودھِییاں بۄتلاں وِچّ پائی ہۄئی سی۔ اِہ گلّاں اُدۄں تے مَینُۄں اَیویں کَیویں ہی لگِییاں اَیویں آپݨے ہی کھِیالاں دا پھتُۄر پر وکت بِیتݨ نال اِہ گلّ نِتر گئی کِہ میرے کھِیالاں وِچّ اَیویں ہی پھِری تار جِہی گلت نہِیں سی۔ پرمِںدّر ہدّ درجے دا وستُۄوادی سی۔
گھںٹّا کُ بَیٹھکے اُہ میرا پھۄن نمبّر لَیکے چلے گئے۔ اُنہاں دے جاݨ تۄں بائد مَیں سۄپھے دی گدّی دے تھلّے پئی مدھۄلی٬ ادھّپڑی اکھباری اپرادھ کتھا نُۄں دُبارا پڑݨ لگّ پِیا۔ سُنِیتا آپݨے نِیاݨِیاں نُۄں چھڈّکے آپݨے پْریمی نال دَۄڑ چُکّی سی۔ ادھّے کُ سفے بائد ہی اُہ دُکھی ہۄکے نِیاݨے یاد کرن لگّ پئی۔ اںتّ وِچّ اُہۄ کُجھّ ہۄئِیا جۄ مَیں سۄچِیا سی۔ اکھبار پرہے رکھّکے مَیں سۄچݨا شُرُۄ کِیتا کِہ مَیں اَیسا کِئۄں سۄچِیا سی جۄ کہاݨی دے اںتّ وِچّ ہۄئِیا ہَے۔ اِس اںتّ تۄں سُنِیتا کِویں بچ سکدی سی۔ سُنِیتا ہی کِئۄں مَیں اِس اںتّ تۄں وکھرا کِئۄں کُجھّ ہۄر تسور نہِیں کر سکدا سی؟ اِس وکھرے سۄچݨ دے ڈھںگّ بارے سۄچدِیاں٬ اِہ ہری دا چیہرا کِئۄں دھُںدھّلا دھُںدّلا میرے ذہِن وِچّ چکّر کٹّ رِہا ہَے؟
اگلے دِن لںگھّے واہ ڈھِجھکُۄں ڈھِجھکُۄں کردِیاں٬ مَیں چاہ بݨاکے ہٹِیا ہی سی جدۄں پھۄن دی گھںٹّی وجّی۔
پھۄن تے ہری سی٬ “گۄپی بھاذی کی ہال ہَے تُہاڈا؟” میرے تۄں وِیہ سال چھۄٹی ہری٬ مَینُۄں آپݨے ہاݨ دی جاپی۔
“بس ٹھِیک ہَے٬ تیرے پھۄن آئے تۄں اِہۄ سۄچدا ہاں کِہ کاش دس سال بائد جمِّیا ہُںدّا۔”
“ناں بھلا اِہ کی گلّ ہۄئی۔” ہری دا ہاسا چھݨکِیا۔
“جاں پھِر تُۄں دس سال پہِلاں جمّی ہُںدّی۔” مَیں پُۄرے وِشواش نال کِہا۔
“کِئۄں اِسترہاں کِئۄں ہُںدّا؟”
“پھیر تَینُۄں بھاذی ناں کہِݨا پَیںدا۔” اُہ بۄلی تے کُجھّ نہِیں پر ہسݨ لگّ پئی۔ اُسدے ہاسے نیں کۄئی سُیال کھڑا کر دِتّا۔ اُسدے ہسّے سُیال دا٬ میرے کۄل کۄئی گھڑِیا گھڑائِیا جُیاب نہِیں سی پر اِکّ گلّ پکّی ہَے کِہ مَیں پذَیسِونَیس مہِسُۄسِیا نہِیں۔ اِکّ تلاش دی ڈگر تے پہِلا کدم دھرِیا لگِیا۔
“بھاذی شبد وِچّ اِکّ ولگݨ ہَے۔ اِکّ لِمٹ٬ بسّ اِکّ ہدّ تکّ تے اُستۄں بائد تُہاڈا دھرم کھترے وِچ۔ کی تُۄں نہِیں چاہُںدّی اِس لِمٹ نُۄں انلِمٹِڈ کر دِتّا جاوے جاں تَینُۄں میرے تے وِشواش نہِیں؟” ہری پھۄن تے پھیر ہسّ پئی۔
“ناں ہسدی کِئۄں ہَیں؟” مَیں پَۄڑی دے دُۄسرے ڈںڈّے تے پَیر دھردِیاں کِہا۔
“مَیں آ رہی ہاں تُہاڈے کۄل۔ اجّ تۄں باد ہر شام تُہاڈی رۄٹی لَیکے آئِیا کراںگی جِنہاں چِر بھابی جی نہِیں اِںڈِییا تۄں مُڑدے۔”
“اِس وِچّ کھیچل کاہدی۔ دۄ رۄٹِییاں تھپݨ وِچّ کاہدی تکلِیف۔ بس سر اَیویں تُسِیں مذاک کردے ہۄ۔ اِس کرکے ہسدی ہاں۔” کافی ٹیبل تے کھاݨا لگاکے اُہ سۄپھے تے بَیٹھ گئی۔ اُسنے بھاذی دی بجائے مَینُۄں سر کِہا۔
“مَیں مذاک نہِیں کر رِہا۔ مذاک تاں اِہ ہُںدّا جے مَیں کہِںدّا کِہ ہِیری رۄٹی نہِیں مَینُۄں بھتّا چاہِیدا ہَے۔ مَیں تاں ذِںدّگی نال گلّاں کر رِہا ہاں۔” ہری چُپّ ہۄ گئی٬ سِرف کُجھّ ہۄر سُݨن لئی۔
“تیری اِکاگرتا دا کی جُیاب دِیاں۔ بسّ تیرِییاں اکھّاں وِچلی اُداسی ویکھی ہَے۔ تُۄں ذِںدّگی تۄں کھُش نہِیں ہَیں۔ اِتنی سُیاد رۄٹی٬ اِتنی سۄہݨی کُڑی تے اِتنِییاں وِران اکھّاں! میری ذِںدّگی مَۄت دے پل وِچّ تیرے پاݨی دے گلاس نیں مُۄںہۄں بۄلکے کِہا ہَے کِہ مَیں تیرا کھیڑا چاہاں۔ بس اِتنی کُ ہی گلّ ہَے٬ میرے دۄست۔”
“مَیں ڈردی ہاں سر۔” ہری دے بۄل بھِجّے ہۄئے سن۔
“بھاذی نالۄں سر چںگّا پر جے تُۄں چاہیں تاں سر کہِݨا وی چھڈّ سکدی ہَیں۔ مَینُۄں کھُشی ہۄویگی۔”
“کی کہاں؟” ہری دے بھِجّے ہۄئے بۄل کُجھّ نِکھر رہے سن۔
“مَیں نہِیں کہِںدّا مَینُۄں ڈارلِںگّ کہِ پر کۄئی ہرذ وی نہِیں پر اُہ تے تیرا پرمِںدّر ہَے ہی۔ بس وِچّ وِچالے کُجھّ کہِ لَے۔”
“تُسِیں ہی دسۄ٬ کی کہاں؟” ہری چامبلی جِہی کہِ رہی سی۔
“مَینُۄں نہِیں پتا۔ جۄ مرذی کہِ٬ پر ناں بھاذی ناں سر۔ کُجھّ آپݨا جِہا۔ پرائیپن تۄں بگَیر۔ کُجھّ وی٬ کۄئی وی نام٬ دۄست٬ مِتّر٬ سہیلی٬ دُشمݨ, بدماش۔ بس مَیں تاں چاہُنّا میرے پَیر دی پِیڑ نُۄں مہِسُۄسݨ والی مَینُۄں پجَیسِو ناں سمجھے۔ سِرپھ آپݨا سمجھے۔”
“اۄکے اۄکے دۄست جی٬ مَیں کل نُۄں دُپِہرے پھۄن کرکے دساںگی کِہ کی کِہا جاوے تُہانُۄں۔” ہری نیں بھاںڈے ڈھِیںڈے سمبھّال کے تھاںئۄں تھاںئی ٹِکا دِتّے تے چلے گئی۔
ہر شام کھاݨا لَیکے آئُںدی ہری جِویں اِس چھۄٹے جِہے لِو-رُۄم دا ہِسّا بݨ گئی۔ لاںڈری کردی وَیکِئۄُم کردی میرے آسے-پاسے پھِردی٬ نِکِّییاں نِکِّییاں گلّاں کردی٬ میرے لئی کِتنے ہی سُیال چھڈّ جاںدی۔ اُسدا ہر سُیال میرے لئی اِمتِہان ہُںدّا۔ کِتے ناں کِتے مَیں پریشان ذرُۄر سی۔ کۄئی تے گلّ سی جۄ ساڈے وِچّ وِچالے ساںجھی نہِیں سی۔ اُسدا کۄئی وی واک میرے تکّ نِروِگھن نہِیں پہُںچّدا سی۔ اُسدی کۄئی وی گلّ٬ میری سۄچ نُۄں ہۄر ہی پاسے لَے جاںدی۔ کِسے وی گلّ دا سِدھّا پاسا میرے لئی مُسِیبت بݨدا جا رِہا سی۔ اُسدے کہے شبداں دے کی متلب ہن٬ اُنہاں ارتھاں دا مَیں کی جُیاب دیݨا ہَے؟ ہَۄلی ہَۄلی مَیں مہِسُۄس کرن لگّ پِیا کِہ اِہ ڈر میرا آپݨا ہَے۔ میرا ہی نِجّ٬ رُکاوٹ ہَے۔ مَیں ہۄر وی سترک ہۄ گِیا۔ آپݨے پاݨِییاں نُۄں نِرمل کرن دے میرے اُپرالے٬ دھرتی دے ہاݨدے ہۄݨ لگّے۔ نِکّے نِکّے ہاسے٬ چھۄٹے چھۄٹے لتِیپھے سُݨن سُنائُݨ تۄں بائد ہری نُۄں مہِسُۄس ہۄ گِیا کِہ مَیں ہارملَیس جِیو ہاں۔ اَۄرت تے گھڑا لَیݨ لگِیاں وی ٹݨکاکے ویکھدی ہَے پر ہری نیں مَینُۄں ٹݨکائُںݨ وِچّ کُجھّ ذِیادا ہی وکت لَے لِیا جاں اِہ سمجھ لوۄ کِہ میرے ہی گھڑے دا سںگِّیت لَیء وِچّ آئُݨ لگِیاں کُجھّ سماں لَے گِیا۔ گلّاں سُݨدی٬ گہِر گمبھِّیر وی ہۄ جاںدی پر پرنالا اُتھّے دا اُتھّے٬ اِکّ گُٹھّے جِہے۔ پھِر اِکّ دِن میری کہی گلّ نیں اُسدا ٹݨکائُںݨا سماپت کر دِتّا۔
ہری نیں پھۄن کرکے مَینُۄں ٹِم ہارٹن سدِیا سی۔ کہِݨ لگّی٬ “گۄپی جی ہمنے پںجّ نمبّر مشِین تے کمّ نہِیں کرنا مَے نہِیں ہۄر سِیما نال کمّ کر سکدی۔ اُہ نِرِیپُری گُیار ہَے۔” سِیما تے ہری دے ہمیشاں سِںگّ فسے رہِںدّے۔ کدے کدے گلّ ودھ وی جاںدی۔
مَیں کِہا٬ “پتا ہری تُہاڈے دۄواں دی لڑائی وِچّ کسُۄر کِسدا ہَے؟”
“کِسدا؟”
“تیرا٬ سَۄ پھی سدی تیرا۔ تُۄں اُسنُۄں بدلنا چاہُںدّی ہَیں۔ تیرے دِماگ وِچّ کِتے ناں کِتے اِہ گلّ بَیٹھی ہَے کِہ اُہ تیرے واںگ سۄچے٬ تیری سۄچ واںگ وِہار کرے۔ تیرے واںگ اُٹھّے بَیٹھے۔ تُۄں اِہ کِئۄں نہِیں سۄچدی کِہ اِہ تیرے وس وِچّ نہِیں تے تیرا اِہ کمّ وی نہِیں۔ اِنسان نُۄں سمُچّ وِچّ لَیݨا چاہِیدا ہَے۔ جسٹ اِن ٹۄٹَیلِٹی۔ ادھّ پچدھّا نہِیں۔ اُہ آپݨِییاں آدتاں نال آپݨے ٹبّر نال جی رہی ہَے٬ بچّے پال رہی ہَے٬ سماج وِچّ وِچر رہی ہَے تے وِچرن دے۔ اُہدے اِرادے بدلݨ دی تَینُۄں کی جرُۄرت ہَے۔ تُۄں اُہدی گائیِڈ بݨن دی کۄشِش ناں کر۔ جِس دِن تیرا گائیِڈ بݨن دا اِرادا بدل گِیا تُہاڈی لڑائی ختم ہۄ جائِگی٬ تیرا کمّ اڈجسٹ کرنا ہَے۔”
اُہدۄں ہی فۄن دی گھںٹّی وجّی۔ ہری نیں پھۄن کھۄل کے ہَیلۄ کِہا۔ “ہاں مَیں ٹِم ہارٹن ہاں٬ کاپھی پِیݨ گۄپی بھاذی نال۔ مَیں پہُںچّ جاواںگی۔” ہری نیں پھۄن پھۄلڈ کرکے پرس وِچّ پا لِیا۔
“کِیہدا پھۄن سی؟”
“پرمِںدّر دا۔” اِکّ واری تاں مَیں تھِڑک گِیا٬ سۄچِیا کی سۄچدا ہۄویگا؟
“ہاں تے تُسِیں جۄ کِہا اُہۄ ٹھِیک ہَے۔ ہُݨ میری سمجھ وِچّ آ گِیا ہَے سر جی۔ سِیما نال مَیں ہُݨ نہِیں لڑدی سر جی۔”
“بس اِتنی ہی گلّ ہَے۔” مَیں آپݨی گلّ دی تامِیر نپوا کے کھُش ہۄئِیا۔
“پر کی تُسِیں وی کدے مَینُۄں بدلݨ دی کۄشِش کر سکدے ہۄ؟”
“ہرگِذ نہِیں۔ مَیں سمُچّ وِچّ وِشواش رکھّدا ہاں۔”
“پر تُہاڈے سمُچّے وِشواش دا پُٹھّا پاسا وی تے ہۄ سکدا ہَے۔”
“گلّ سِدھّے جاں پُٹھّے دی نہِیں۔ گلّ دۄستی دی ہَے۔ ہری دی دۄستی دی۔”
“تے جے ہری تے دۄستی دۄ گلّاں ہۄݨ?”
“پھِر وی نہِیں۔”
“سۄچ لوۄ۔”
“ہری اِکّ گلّ دساں٬ کدے کدے مَینُۄں لگدا ہَے تُۄں جِتنی سۄہݨی ہَیں اُتنی سِیاݨی نہِیں۔ پر مَینُۄں سِیاݨپ نال کۄئی سرۄکار نہِیں۔ مَینُۄں تے دۄستی نال متلب ہَے تے جِسدا نام ہری ہَے۔ درئسل دۄستی وِچّ سِیاݨپ ہۄݨی ہی نہِیں چاہِیدی۔”
“کدے سۄہݨی کدے مۄہݨی٬ تُسِیں دۄستی دی آڑ وِچّ کِتے پجَیسِو تے نہِیں ہُںدّے جا رہے؟”
“پجَیسِو ہۄکے مَینُۄں کی مِلیگا؟ ودھ تۄں ودھ اِکّ پپّی جاں دۄ جاں تِنّ۔ تِنّ چُمِّییاں پِچھّے مَیں آپݨا دۄست تے نہِیں گُوائُݨ لگّا۔”
“وارے وارے جائیِئے تُہاڈے اِشارِیاں دے۔”
“وارے وارے جائۄ مَیں کدۄں منہاں کردا ہاں۔ بہُت گُݨی گِیانی٬ رُڑے گڑے وی اِس پجَیسِوپُݨے تۄں مُکت نہِیں ہن۔ کہِݨ نُۄں تے جۄ مرذی کہِ لوۄ پر نبیڑے تاں جاچ نال ہی ہُںدّے ہن۔ نچّݨ دا چجّ ہۄوے تاں ہی سںگِّیت دی اِذت ہُںدّی ہَے۔ اِکّ کرَیکٹر دی گلّ تَینُۄں سُݨائُںدا ہاں۔
اُہ بھلاماݨس اَۄرت دی اِذت ہی نہِیں کردا بلکِہ اَۄرتاں تے ہۄݨ والے اِنوِذِبل ذُلماں دِییاں کہاݨِییاں وی پائُںدا ہَے۔ گِیانوان ہَے۔ اَۄرتذات دِییاں نائِکاواں دِییاں کِتنِییاں ہی اُداہرݨاں ہن جۄ پتی دے سائے وِچّ رہِکے نڈھِّییاں ہی رہِںدِّییاں ہن وڈِییاں نہِیں ہُںدِّییاں۔ پتی دے سائے تۄں باہر آکے سۄچ وی نہِیں سکدِییاں۔ آپݨے مرد دی اِذت کردِییاں کردِییاں آپݨا وکھرا سرُۄپ ہی گُیا بَیٹھدِییاں ہن۔ ساڈے گھر بَیٹھِیاں اَۄرتاں اِکّٹھِییاں ہۄکے مال نُۄں گئیِیاں پر اِکّ نہِیں گئی جۄ نہِیں گئی اُہ مُکّت سی آپݨے آپ تۄں۔ آپݨے نام تۄں انجاݨ اُہ سِرف مِسِذ سی۔ پرمیشر نیں رۄٹی تۄں بائد دۄ وذے چاہ پِیݨی سی۔ کۄئی دُوائی دوُۄئی کھاݨی سی۔ بیوکُۄپھ تۄں بیوکُۄف بںدّا وی چاہ بنائُںݨ ورگا نکھِدھ کمّ کر سکدا ہَے۔ جۄ چاہ وی نہِیں بݨا سکدا اُسنُۄں تے وِیاہ وی نہِیں کروائُںݨا چاہِیدا۔ پر اُہناں دے پِیار دی اِںتہا شاہجہان-مُمتاذ دے اِشک نُۄں مات پا رہی سی۔”
“سر جی٬ گُستاکھی مُیاف تُہاڈی گلّ ٹۄکی اِہ پِیار تے اِشک وِچّ فرک کی ہُںدّا ہَے؟”
“جدۄں پِیار نُۄں بُکھار چڑھ جائے۔ تاپمان وسۄں باہر جۄ جائے۔ نذر کمّجۄر ہۄ جائے تے اُہۄ کُجھّ دِسے جِسنُۄں دیکھݨ لئی دِل کرے۔”
“اِہ کی گلّ ہۄئی بھلا٬ ہمنے نہِیں سمجھی؟”
“بسّ اِہۄ تے گلّ ہَے۔ سبھ کُجھّ جاݨدِیاں بُجھدِیاں وی سچّ نہِیں بۄلدے۔ کبذے نُۄں ہی اِشک دا نام دےئی جاںدے ہن۔ بُلے نیں وی اِشک کِیتا سی۔ اُسدا اِشک سارے جاݨدے ہن۔ کَۄݨ لاٹ دی اکھّ وِچّ اکھّ پاوے۔ جھُۄٹھ بۄلے کئۄُیا کاٹے … پر اِہ جھُۄٹھ بۄلدے کدۄں ہن؟ اِہناں دی دلِیل دی کھِڑکی ہۄر ہُںدّی ہَے۔ اِہناں کۄل ہجاراں کھِڑکِییاں ہُںدِّییاں ہن۔ جِس کھِڑکی وِچۄں ٹھںڈّی ہوا آئے٬ اُہۄ سچّ۔” جھُۄٹھ بۄلݨ دی لۄڑ تاں سچّے آدمی نُۄں ہُںدّی ہَے۔ جھُۄٹھ تاں اُہ ہُںدّا ہَے جِسدا پتا ہۄوے کِہ اُہ جھُۄٹھ ہَے جِسدا پتا نہِیں اُہ سبھ سچّ ہَے۔”
“پر اِس جھُۄٹھ سچّ دا نِتارا کِتے تاں نِتّرتا ہی ہۄئۄُ؟” ہِیری نیں آپݨی چِیچی دے نَۄںہ نُۄں دںدّاں تھلّے دبدِیاں کِہا۔
“اِس کرکے تاں مَیں تَینُۄں کہِنَے مِلدی رِہا کر۔”
“چلۄ چھڈّۄ پراں٬ میرے مِلݨ جاں ناں مِلݨ دی گلّ٬ تُسِیں شاہجہان بارے کُجھّ کہِ رہے سی۔”
“ہاں تے مَیں کِہا سی کِہ شاہجہان نُۄں چاہ بنائُںݨی نہِیں آئُںدی سی۔”
“نہِیں نہِیں گۄپی جی٬ تُسِیں بھُلدے ہۄ۔ تُسِیں کِہا سی کِہ شاہجہان نکھِدھ سی۔ ہمنے آپ اِنہاں گُناہگار کنّاں نال سُݨِیا ہَے۔”
“نہِیں شاہجہان نکھِدھ نہِیں سی۔ جے اُہ اِتنا ہی نِںکّما ہُںدّا تاں بادشاہ کِویں بݨدا۔ میرا نہِیں کھِیال اُہنے کدے وی آپݨی مُمتاذ نُۄں ہُکم کرکے کِہا ہۄوے٬ ایہ جی سۄہݨِئۄ٬ مَینُۄں دۄ وذے چاہ چاہِیدی ہَے۔ ڈھائی وذے مَیں دربار لائُںݨا ہَے۔ اِہ تے مکبرا ہی اَیسا بݨائُںدے ہن جۄ سۄہݨا لگّے۔ مکبرا کِسترہاں بݨِیا٬ اُس مکبرے وِچّ مُمتاذ دِییاں کِتنِییاں کھاہِشاں دفن ہن؟ اِسدا ہِساب اُہناں کِسے نُۄں نہِیں دیݨا٬ ناں مُمتاذ نُۄں تے ناں پرجا نُۄں۔ اسل وِچّ ہکُۄمت کردِیاں٬ اِہ ہِساب اُہناں نُۄں کھُد وی پتا نہِیں ہُںدّا۔”
“اِہ سر جی٬ کمال دی گلّ کِیتی تُسِیں٬ دِل کردا ہمری اُمر تُہاڈے جِتنی ہۄ جائے۔”
“فِر کی ہۄئۄُ؟”
“اِہ تے جی بابِئۄ پتا نہِیں پر سۄچݨ وِچّ کی پرابلم ہَے۔”
“اِہ ہری٬ تیرا پرمِںدّر کِسترہاں دا ہَے؟ شاہجہان ورگا جاں تھۄڑا گھٹّ-ودھ؟”
“بہُت چںگّا ہَے٬ دۄست ہَے٬ میرے سرِیر دا مالک ہَے۔ میرے تے یکِین کردا ہَے۔ کدے وی دۄ وذے چاہ نہِیں مںگّدا۔”
رات دے دۄ وذے وی نہِیں؟”
“نہِیں٬ رات دے دۄ وذے وی نہِیں۔” ہری نیں بہُت ہی گمبھِّیر ہۄکے کِہا۔ اُسدی اواذ وِچّ کہِراں دی اُداسی سی۔ اَیسی اُداسی جۄ اُسدِییاں اکھّاں وِچّ تلاش بݨکے سارے سںسّار دی کھۄذ کر رہی سی۔
“پھِر تے ماڑی گلّ ہَے۔” مَیں آپݨے شبداں بارے سۄچݨ لئی مجبُۄر ہۄ گِیا۔ اَیسی اُداسی نُۄں کۄئی وی اݨتُلِیا شبد بیمیچ ہۄ سکدا سی۔
“ماڑی ورگی ماڑی٬ مَیں تے چاہُںدّی ہاں اُہ میرے تۄں چاہ مںگّے۔ رۄٹی مںگّے٬ مَینُۄں کہے میرے بُۄٹ پالِش کر۔ مَینُۄں کہے میرے پَیراں دے نۄںہ کٹّ جاں کہے جدۄں تکّ مَیں کپڑے پاواں باہر جاکے کار سٹارٹ کر۔ کار دی سنۄ ساف کرن دے بہانے مَیں اُسدا کار وِچّ پائِیا گںدّ وی ساپھ کراں۔ شام نُۄں آکے٬ ساپھ کار دی گاتھا پائُںدا اُہ میرا مُۄںہ چُمّے۔ اگلے دِن مَینُۄں پھِر اُس چُمّی دی اِںتذار ہۄوے۔ اِس چُمّی دی کھاتر مَیں اُسدا گھاہ کٹّاں۔ مَیں بھلا آپݨا سمجھکے گھاہ کِئۄں کٹاں؟ مَیں تاں چاہُںدّی ہاں٬ مَیں تاں چاہُںدّی ہاں جدۄں اُہ شراب پِیوے میرے کۄلۄں آئیِس مںگّے۔ کدے کدے گُسّے وِچّ آکے نشے دے لۄر وِچّ میرے تھپّڑ مارے۔ پھِر سویرے اُٹھّکے میرے کۄلۄں مُیاپھی مںگّے۔” ہری گلّاں کردی کردی بھاوک ہۄکے رۄݨ لگّ پئی۔
میری سمجھ وِچّ کُجھّ نہِیں آ رِہا سی۔ اسِیں دۄویں دۄست ندی دے دۄ کِنارِیاں واںگ بَیٹھے ساں۔ مَیں آپݨی ہی گلّ نُۄں اُلٹائُںݨا نہِیں چاہُںدّا سی۔ دۄست نُۄں بدلݨ دی کۄشِش نَیتِکتا نہِیں سی۔ جِہناں مکبرِیاں دِییاں گلّاں کرکے مَیں ہری نُۄں کھُش کرن دا بھرم پال رِہا سی ہری تاں اُہناں ہی مکبرِیاں وِچّ دپھن ہۄݨ وِچّ آپݨی کھُشی بھال رہی سی۔ مکبرے دے بھۄرے وِچّ جاݨ والِییاں پَۄڑِییاں دی تلاش کردی کُڑی دا بھُۄت٬ نںگّ منںگّا سی جاں اُسنے کِسے تراں دا کۄئی مہِںگّا لِباس پائِیا ہۄئِیا سی۔ مَیں اُٹھّݨا ہی بیہتر جاݨِیاں۔
گھر آکے مَیں ڈُۄںگھی سۄچ وِچّ پَے گِیا۔ مَیں ٹھِیک سی جاں ہری ٹھِیک سی جاں اسِیں دۄویں ٹھِیک ساں؟ مَیں ہری دے وِچاراں نُۄں پھِر گھۄکھݨا شُرُۄ کِیتا۔ گلّاں وِچّ لئیِیاں کھُلاں نُۄں ناپِیا پر میرے ہتھّ پلّے کُجھّ ناں پِیا۔ ہری دِییاں پرتاں وِچّ پئی جُیالامُکھی وِچّ کِہڑی اگّ سی۔ اُس اگّ دا سیک کِہۄ جِہا بھۄذن چاہُںدّا ہَے؟ کِتنے ہی سُیالاں نیں مَینُۄں گھیر لِیا۔
اِہناں سُیالاں وِچّ گھِرے٬ مَینُۄں ہری دے اںگّ مگدے دِسݨ لگّے۔ مَینُۄں پتا ہی نہِیں چلِیا کدۄں میرے کھِیالاں وِچّ ہری دا سرِیر اںگّڑائی لَیݨ لگّا۔ میرے اںدّر بَیٹھا مُںڈّا جاگ رِہا سی۔ اُسدِییاں مارِییاں کُۄہݨِییاں مَینُۄں سُݨائی دیݨ لگِّییاں۔ ’ہری نُۄں مرد چاہِیدا ہَے کملِیا٬ میرے مُںڈّے نیں للکارا مارِیا۔ مَۄکا ناں گوا۔ اَۄرت سدا تۄں مدھۄل ہۄݨا پسںدّ کردی آئی ہَے۔ اِہۄ ہری دی بِماری ہَے۔ کردے اُہدا اِلاج۔ ہۄر ہر مَۄکے بھجّی کاہتۄں آئُںدی ہَے؟‘ میرے اںدّرلے مُۄرچھِت بِچھُّۄ٬ ڈںگّ مار مار مَینُۄں بیہال کر رہے سن۔
’نہِیں اِہ ٹھِیک نہِیں میرے آپݨے وی کُجھّ ویگ ہن کِہ نہِیں۔ چل چھڈّ اِہناں ویگاں وُۄگاں نُۄں٬ ٹۄہ کے تے ویکھ۔‘ میرا ا