“Heaven is where you will be when you are okay right where you are” –Sun RA

سںسّار دے سارے دھرم٬ آپݨے آپݨے دائِرِیاں وِچّ رہِںدِّیاں ’نرک اتے بہِشت‘ سبںدھّی وکھّ وکھّ وِچار پْرگٹائُںدے ہن پر ساڈی اِس گلبات دا مںتّو ناں تاں اِہناں دھارناواں سبںدھّی کِںتُّۄ-پرںتُّۄ کرنا ہَے اتے ناں ہی کِسے ترہاں دی دھارمک بہِس وِچّ اُلجھݨا۔ سگۄں گلبات دا دھُرا تاں دھارمک وِچاردھارا تۄں ذرا کُ وکھّ ہۄ کے کیول ’بہِشت اتے نرک‘ دی ستھِتی نُۄں چھۄہݨا ہَے۔

درئسل اِس ’بہِشت‘ اتے ’نرک‘ دا وی آپݨا ہی اِک اجِیب ’کلپنا-جگت‘ ہَے۔ کِتے ہُۄراں ہن اتے کِتے دۄذکھ دی اگّ۔ ’کلپنا‘ جاں ’کلپنا-جگت‘ اِس لئی آکھِیا ہَے کِہ اِہناں دی اسلِیئت دا کِسے نُۄں وی پتا نہِیں۔ پاݨی وِچّ سۄٹے ماری جاݨا اتے ’کِیاس‘ کری جاݨا ساڈے وسّ دی گلّ رہِ گئی ہَے۔ بہِشت اتے نرک دی ہۄںد نُۄں٬ مَۄت اُپرںتّ لاذمی آئُݨا٬ آم تَۄر تے بہُتِیاں ولّۄں ’کِیاسِیا‘ جاںدا ہَے۔ جِیون ڈاڈھا اَۄکھا ہَے٬ مِہنت مںگّدا ہَے۔ جِیون وِچ کی کی واپر رِہا ہَے جاں واپر سکدا ہَے٬ اُس دا تھہُ-پتا لگائُݨ دی چِںتّا چھڈّ کے مَۄت دی چِںتّا اتے مَۄت پِچھّۄں بہِشت جاں نرک بارے سۄچی جاݨا کِنّا کُ جائِذ ہَے؟

جۄ جمِّیا ہَے٬ اُسنے آکھر اِک دِن مرنا ہَے۔ جنم٬ بچپن٬ جوانی اتے بُڈھاپا جِیون دے پڑا ہن۔ بُڈھاپے دَۄران مَۄت نیں آ دستک دیݨی ہَے۔ پر جدۄں اجے مرے نہِیں اتے ہالاں بِلکُل جِئُںدے جاگدے ہاں تاں کی مَۄت اتے مَۄت پِچھّۄں مِلݨ والے نرک-سورگ نُۄں اِکّ پاسے چھڈّ کے٬ اجّ دے جِیون بارے وِچار ناں کر لئیِئے؟

پتا نہِیں بذُرگاں دا کِیاسِیا٬ مَۄت اُپرںتّ مِلݨ والا کۄئی بہِشت ہَے جاں نہِیں پر نرک تاں اِسے دھرتی اُتّے ہی ویکھݨ نُۄں مِل جاںدا ہَے۔ اِس جِیون وِچ نرک ویکھݨ لئی ’مرن‘ دی اُڈِیک نہِیں کرنی پَیںدی۔ ویکھݨ والی اکھّ اتے سہِݨ والا گُردا چاہِیدا ہَے۔ نرک دے درشݨ اِتھّے ہی ہۄ جاںدے ہن اتے بہِشتاں دے در وی اِتھّے ہی کھُلہدے-بھِڑدے نذر آ جاںدے ہن۔

درئسل جے اسِیں ہر ترہاں ٹھِیکٹھاک؛ تںدّرُست٬ پرسنّ٬ سُکھی٬ سںتُّشٹ ہاں اتے پروار چڑھدی کلا وِچ ہَے؛ کمّکار ٹھِیک چلّ رِہا ہَے؛ دمپّتی جِیون سہی ہَے؛ بچّے نیک چلن ہن؛ تاں بسّ اِہۄ ہی بہِشت ہَے۔

جے اسِیں دُکھی ہاں٬ پِیڑاں وِچ گْرسے ہۄئے ہاں؛ لۄڑاں-تھۄڑاں دے جھمبّے ہۄئے ہاں؛ بِمار جاں اپںگّ ہاں؛ رۄٹی-کپڑے اتے چھتّ دی چِںتّا رات-دِن ستائُںدی ہَے تاں سمجھۄ اسِیں نرک بھۄگ رہے ہاں۔ اِس سںسّار وِچ جے جِیون سُکھّاں وِچ وِچردِیاں بِیت رِہا ہَے تاں بہِشت اتے جے دُکھّاں وِچ وِچردِیاں بِیت رِہا ہَے تاں نرک۔

آپݨے آپے تۄں ذرا کُ اگہاں ودھ کے اِس سںسّار ولّ ویکھِیاں نرکاں-سورگاں دے ساکھِیات درشݨ ہۄ جاںدے ہن۔ گلّ تاں کیول اِنی کُ ہی ہَے کِہ ساڈے اہِساس کِنّے کُ جِںدّا اتے دِل-گُردے والے ہن۔ نرک اتے سورگ اِکّۄ ہی سِکّے دے دۄ پاسے ہن۔ جِیون ہَے تاں اِہ دُکھّ-سُکھّ٬ گھاٹاں-وادھاں٬ بِماری-تںدّرُستی٬ پرسنّتا-اپرسنّتا٬ سبھ کُجھ چلدا ہی رہِݨا ہَے۔ لۄڑ تاں اِس گلّ دی ہَے کِہ جِیون وِچ اِکسارتا اتے اِکسُرتا کِویں کائِم رکھّی جاوے؟ کی کِیتا جاوے کِہ تںگِّییاں-تُرشِییاں اتے اَۄکھِیائیِیاں بھرِیا جِیون بھۄگدِیاں ہۄئِیاں وی سورگی جِیون دے جھُۄٹے لئے جا سکݨ? سۄچ رہے ہۄوۄگے کِہ شائِد کۄئی ’الادِین دا چِراغ‘ ہتھّ لگّ جاویگا٬ لبھّ پویگا۔ نہِیں٬ اجِہا کُجھ نہِیں ہۄݨا۔ ہر اِک نُۄں آپݨا آپݨا ’الادِین دا چِراگ‘ آپ ہی تِیار کرنا پویگا۔ اِہ سبھ ساڈے آپݨے ہتھّ-وسّ ہَے٬ کِسے ہۄر دے نہِیں۔ پر ہاں٬ کدے کۄئی پڑھی جاں کِسے دی آکھی ہۄئی گلّ سانُۄں ٹُمبّدِیاں ہۄئِیاں کُجھ کرن لئی پریر ذرُۄر سکدی ہَے؛ راہ-دسیرا بݨ سکدی ہَے؛ اُدّم سانُۄں آپ ہی کرنا پَیݨا ہَے۔

جانوراں دی جتّ والی کھلّ٬ جِس نُۄں ’پھر‘ آکھِیا جاںدا ہَے٬ نُۄں لمّے سمیں تۄں پہِراوے وجۄں ورتِیا جا رِہا ہَے۔ مِںکّ نِئُلے دی شْریݨی دا اِک جانور ہَے۔ اُسدی پھر بہُت مہِںگّی ہُںدّی ہَے۔ شِکاری ڈںڈِّیاں نال لَیس ہۄ کے مِںکّ اُتّے ہملا کردا ہَے۔ مِںکّ آپݨے بچائۄ لئی ہتھّ-پَیر تاں ماردا ہَے پر پھِر وی کابُۄ آ جاںدا ہَے۔ کُٹّ کھاںدا ہَے؛ مار نال چِیخدا چِلائُںدا ہَے اتے اںتّ پْراݨ تِیاگ دِںدّا ہَے۔ اُہ جِیو تسِیہے جھلّدا ہَے کِئُںکِہ اُہ آپݨے نالۄں ڈاڈھے جِیو ’منُکھّ‘ دے وسّ پِیا ہۄئِیا ہُںدّا ہَے۔ پر منُکھّ اجِہی ہۄݨی کِئۄں بھۄگے؟

جۄ کُجھ وی ساڈے نال جاں ساڈے آسے پاسے جاں کِسے ہۄر پاسے گلت واپر رِہا ہَے٬ جِس نیں ساڈا جاں کِسے ہۄر دا جِیون نرک بݨائِیا ہۄئِیا ہَے؛ اُس نُۄں رۄکݨا ساڈا سبھناں دا پھرذ بݨدا ہَے۔ اِہ جتن ہمیشا جاری رہِݨے چاہِیدے ہن۔ اِہ منُکھّ دی ہۄݨی ہَے٬ منُکھّی جِیون دا سچّ ہَے۔ اِس سچّ تۄں لُکدِیاں آپݨی کِسمت نُۄں کۄسدے رہِݨا دانشمںدّی نہِیں۔ نال دی نال سانُۄں آپ وی ہر ویلے اِہ یاد رکھّݨا چاہِیدا ہَے کِہ اسِیں آپ اجِہا کۄئی کرم ناں کرِیئے جِس نال کِسے دا دِل دُکھے٬ اُسدی جِںدّگی نرک بݨے۔ کِسے گرذمںدّ دی مدد کر دیݨی٬ لۄڑ ویلے کِسے دے کمّ آ جاݨا٬ دُکھ-سُکھ ویلے کھبرسار لَے لَیݨی؛ اِہ نِکِّییاں نِکِّییاں گلّاں ہن جۄ مُرجھائے چِہرِیاں اُتّے مُسکراہٹ لِیا سکدِییاں ہن۔

اُپبھۄگتاواد نیں اجّ دے منُکھّ نُۄں وستاں اِکتّر کرن دی دَۄڑ وِچ لائِیا ہۄئِیا ہَے۔ اِس دَۄڑ وِچ اُہ ہمبھّ ہی نہِیں رِہا٬ ہپھ وی رِہا ہَے۔ ہپھے ہۄئے منُکھّ دے ساہاں دی لڑی کِسے ویلے وی ٹُٹّ سکدی ہَے۔ مہِںگِّییاں کاراں جاں مہِںگّے گھر کھرِیدݨ لئی دَۄڑ بھجّ کردِیاں جے پروار کھِںڈّ-پُںڈّ گِیا تاں پلّے کی رہِ گِیا؟

مَۄت پِچھّۄں مِلݨ والے کِسے وی بہِشت جاں نرک دی چِںتّا چھڈّ کے ’اجّ‘ دے سنمُکھّ بلوان بݨ کے کھڑھن دی لۄڑ ہَے۔ کہِݨا سَۄکھا ہَے اتے کرنا اَۄکھا۔ اَۄکھا ہَے٬ پر اسمبھّو نہِیں۔

بِیتے جاں آئُݨ والے کلّہ دی چِںتّا تِیاگ کے ’اجّ‘ نُۄں آپݨی مُٹھّ وِچ پھڑن دا جتن کرِیئے۔ ’ہُݨ‘ دے پل نُۄں آپݨے ہتھّ وِچۄں کِرن ناں دیئیِئے۔ ساڈا بھلا اِسے گلّ وِچ ہَے کِہ اسِیں سترک ہۄئیِئے اتے آپݨے آپ نُۄں کۄسݨا چھڈّ دیئیِئے۔ مَۄت تۄں اُپرںتّ نسِیب ہۄݨ والے کلپِت نرک-سورگ دی چِںتّا تِیاگ کے آپݨے اتے ہۄرناں دے اجّ دے نرک نُۄں سورگ وِچ بدلݨ دا جتن کرِیئے۔

سبر-سںتّۄکھ دا کۄئی بدل نہِیں۔ گلّ پاݨی دے ادھّے گلاس نُۄں ادھّا بھرِیا جاں ادھّا کھالی سمجھݨ دی ہَے۔ جے اسِیں اجّ جۄ کُجھ وی ہاں٬ جِتھّے وی ہاں اتے جِویں وی ہاں٬ اُسے وِچ سںتُّشٹی انُبھو کرنا سِکھّ لئیِئے تاں سانُۄں کِسے تۄں مُۄںہ لُکائُݨ, ہِیݨا جاں اُۄݨا سمجھݨ دی کدے وی لۄڑ نہِیں پویگی۔ اتے نال ہی جے اسِیں دُۄسرِیاں ولّ دیکھ دیکھ کے جھُۄرنا چھڈّ دیئیِئے تاں ساڈِییاں بہُت سارِییاں آپے سہیڑِییاں گمِییاں کھُشی وِچ بدل سکدِییاں ہن۔ جے اسِیں اِس ویلے کھُش ہاں تاں اِہۄ ہی سورگ ہَے۔