اِہ گلّ جاݨ لَیݨا بہُت ہی ذرُۄری ہَے کِہ بال دِوس کِئۄں منائِیا جاںدا ہَے۔ اِسدے منائے جاݨ دے اُدیش کی ہن؟ بچّے دیش دا بھوِکھّ ہُںدّے ہن۔ دیش دے وِکاس لئی بچِّیاں دا سروپکھّی وِکاس ہۄݨا بہُت ذرُۄری ہَے۔ ہر دیش اتے سماج دی اِہ نَیتِک ذِمّیواری بݨ جاںدی ہَے کِہ بچِّیاں دے رہِݨ, اُنہاں دے ادھِکاراں دی پْراپتی تے اُنہاں دے وِکاس لئی یۄگ واتاورݨ اتے مِیاری سِکھِّیا دا پْربںدھّ کِیتا جاوے۔ دیش دے بھوِکھّ اِنہاں ہۄݨہار بالاں دے چِہرے گُلاب دے پھُلّاں دی ترہاں کھِڑے ہۄݨے چاہِیدے ہن۔ بچِّیاں دے جِیون نال جُڑے اِنہاں اُدیشاں دی پْراپتی لئی کیول بھارت وِچّ ہی نہِیں سگۄں اںتّرراشٹری پدھّر اُتّے بال دِوس منائِیا جاںدا ہَے۔ 5 نومبّر 1948 نُۄں پہِلی ویر بچِّیاں دی بھلائی لئی پھںڈّ اِکٹھّا کرن لئی اںتّرراشٹری پدھّر ’تے یُۄنائیِٹڈ نَیشنس آپھ چِلڈرنذ ولّۄں پہِلی وار بال دِوس منائِیا گِیا سی۔ 20 نومبّر 1954 نُۄں یُۄ.اَینّ.جی.اے یُۄنائیِٹڈ نیشنذ جنرل اسمبّلی نیں 20 نومبّر 1954 نُۄں بال ادھِکاراں دی گھۄشݨا کردِیاں بال دِوس منائِیا سی۔ سںیُّکت راشٹر سمّیلن دی ورہیگںڈھّ نال وی اِس نُۄں جۄڑِیا جاںدا ہَے۔ بال دِوس دے مَۄکے ’تے یُۄنِیسَیپھّ بچِّیاں دے سروپکھّی وِکاس لئی کئی ترہاں دِییاں یۄجناواں شُرُۄ کردی ہَے۔ بال دِوس نُۄں کَۄمی پرو وجۄں منائِیا جاںدا ہَے۔ بال دِوس اںتّرراشٹری پدھّر ’تے 50 دیشاں وِچّ 1 جُۄن نُۄں منائِیا جاںدا ہَے۔ اِںگلَیںڈ دُنِییا دا اِکّ ماتر دیش ہَے جِتھّے بال دِوس نہِیں منائِیا جاںدا۔

بھارت وِچّ پہِلا بال دِوس 5 نومبّر 194 8 نُۄں منائِیا گِیا سی۔ بھارت دے پہِلے پْردھان مںتّری پںڈِّت جواہر لال نہِرُۄ بچِّیاں نُۄں بہُت پِیار کردے سن۔ بچّے اُنہاں نُۄں پِیار نال چاچا نہِرُۄ کہِںدّے سن۔ اُنہاں نیں سن 1955 وِچّ بچِّیاں لئی چِلڈرنذ پھِلم سۄسائِٹی پھار اِںڈِییا بݨائی۔ اُس تۄں بائد بھارت وِچّ بال دِوس سن 1956 وِچ منائِیا گِیا۔

بھارت وِچّ بال دِوس 14 نومبّر نُۄں منائِیا جاںدا ہَے۔ پںڈِّت جواہر لال نہِرُۄ جی دے بچِّیاں پْرتی پِیار نُۄں ویکھدے ہۄئے بال دِوس نُۄں اُنہاں دے جنم دِن 14 نومبّر نال جۄڑ دِتّا گِیا۔ بھارت دی سںسّد وِچّ اِہ پْرستاو پاس کِیتا گِیا کِہ 14 نومبّر بال دِوس وجۄں منائِیا جاویگا۔ یُۄنائیِٹڈ نَیشنل جنرل اَیسمبّلی ولّۄں اںتّرراشٹری پدھّر ’تے بال دِوس 20 نومبّر نُۄں منائُݨ کرکے ساڈے دیش وِچّ 14 نومبّر تۄں 20 نومبّر تک بال سپتاہ دے رُۄپ وِچّ منائُݨا شُرُۄ کر دِتّا گِیا ہَے۔ ساڈے دیس وِچّ اَینے لمبّے سمیں تۄں بال دِوس منائِیا جا رِہا ہَے پر پھیر وی دیش دے بچِّیاں دا اِکّ وڈّا ورگ مِیاری سِکھِّیا تۄں واںجھا رہِ رِہا ہَے۔ سکُۄل جاݨ دی اُمر وِچّ بچّے ہۄٹلاں٬ ڈھابِیاں٬ دُکاناں٬ کارکھانِیاں٬ پھارماں٬ ہلوائیِیاں دِییاں دُکاناں اُتّے مذدُۄری کردے٬ ریولے سٹیشناں٬ بسّ اڈِّیاں اُتّے بھِیکھ مںگّدے٬ لۄکاں دے گھراں وِچّ جھاڑُۄ-پۄچا٬ ساپھ سفائی کردے ویکھے جا سکدے ہن۔ آرتھِک سمسِّیا کارن گرِیب بچّے ادھواٹے پڑھائی چھڈّݨ لئی مجبُۄر ہۄ رہے ہن۔ گرِیب بچِّیاں اُتّے اتِّیاچار ہۄݨ دِییاں گھٹناواں مِیڈِیئے وِچّ ہر رۄذ سُݨن اتے پڑھن نُۄں مِلدِییاں ہن۔

کُپۄسݨ دا شِکار ہۄݨ والے بچِّیاں دی گِݨتی لگاتار ودھدی جا رہی ہَے۔ جھُگِّییاں جھَۄمپڑِییاں وِچّ رہِݨ والے بچِّیاں دِییاں سمسِّیاواں ولّ سرکاراں دا کۄئی دھِیان نہِیں۔ امِیر ورگ دے بچِّیاں دے مُکابلے گرِیب بچِّیاں نُۄں کھیڈاں٬ پڑھائی اتے ہۄر کھیتراں وِچّ اگّے ودھݨ دے بہُت گھٹّ مَۄکے مِلدے ہن۔ 6 تۄں 14 سال دی اُمر تک دے بچِّیاں لئی لاذمی سِکھِّیا دے ادھِکار دا کانُۄن دم تۄڑدا وِکھائی دے رِہا ہَے۔ بچِّیاں دے سروپکھّی وِکاس لئی بݨائیِیاں گئیِیاں یۄجناواں٬ گْراںٹاں دی دُرورتۄں اتے ماڑی آرتھِک ستھِتی کارن پُۄری ترہاں سفل نہِیں ہۄ پائُںدِییاں۔ بچِّیاں نُۄں شۄشݨ اتے اتِّیاچار تۄں بچائُݨ لئی سرکاراں ولّۄں کانُۄن بݨا تاں دِتّے گئے ہن پر اُنہاں دے چںگّی ترہاں لاگُۄ ناں ہۄݨ کارن اُنہاں دا شۄشݨ اتے اُنہاں اُتّے ہۄݨ والے اتِّیاچاراں وِچّ وادھا ہۄ رِہا ہَے۔

سرکاری ہسپتالاں وِچّ سہُۄلتاں دی گھاٹ کارن بچِّیاں دِییاں بِمارِییاں دا چںگّی ترہاں اِلاج نہِیں ہۄ پا رِہا۔ ماواں دا جݨیپا چںگّی ترہاں نہِیں ہۄ پائُںدا۔ بال باڑِییاں وِچّ سرکاراں ولّۄں لۄڑِیںدِییاں سہُۄلتاں مُہئیِیا ناں کروائے جاݨ کارن بچِّیاں دا لۄڑِیںدا وِکاس نہِیں ہۄ پائُںدا۔ سکُۄلی بسّاں اتے آٹۄیاں وِچّ سکُۄل جاںدے سمیں ٹْرَیپھِک نِئماں دِییاں جۄ دھجِّییاں اُڈائیِیاں جاںدِییاں ہن٬ اُنہاں نال بچّے کئی وار ہادسِیاں دا شِکار ہۄ جاںدے ہن۔ ذمِینی ہکِیکت تاں اِہ ہَے کِہ بچِّیاں نُۄں اُنّے ادھِکار پْراپت نہِیں جِنّے پچھّمی دیشاں وِچّ ہن۔ جِہڑے ادھِکار ہَے وی٬ اُنہاں ادھِکاراں نُۄں اُہ چںگّی ترہاں پْراپت نہِیں کر پائُںدے۔

یُۄنِیسَیپھّ ولّۄں بال دِوس ’تے اںتّرراشٹری پدھّر ’تے بچِّیاں دے وِکاس لئی چلائے گئے پْرۄگراماں لئی بھیجے گئے پھںڈّ سرکاراں ولّۄں اِنہاں پْرۄگراماں تے پُۄرے پھںڈّ نہِیں کھرچ کِیتے جاںدے۔ بچِّیاں دے وِکاس لئی ساڈے دیش نُۄں پچھّمی دیشاں تۄں سِکھّݨا چاہِیدا ہَے کِہ بچِّیاں دے سروپکھّی وِکاس اتے اُنہاں دے ادھِکاراں دی پْراپتی لئی کِہۄ جِہے یتن کِیتے جاݨے چاہِیدے ہن۔ پچھّمی دیشاں وِچّ بچِّیاں دے پالݨ پۄسݨ, اُنہاں دی سُرکھِّیا٬ ادھِکاراں دی راکھی اتے سروپکھّی وِکاس لئی کیول سخت کانُۄن بݨائے ہی نہِیں گئے سگۄں اُنہاں دی اُلںگھّݨا کرن والے نُۄں سخت سذا دی وِوستھا وی کِیتی گئی ہَے۔

بچِّیاں نُۄں سکُۄلاں اتے گھراں وِچّ کُٹّݨا اتے سذا دیݨا تاں بہُت دُۄر دی گلّ ہَے٬ جھِڑکِیا وی نہِیں جا سکدا۔ جیکر کۄئی بچّا دِتّے نمبّر اُتّے پُلِس نُۄں پھۄن کر دیوے تاں پُلِس بچّے نُۄں آپݨے کۄل لَے جاںدی ہَے تے پُلِس سبںدھِّت وِئکتی اُتّے کاروائی کردی ہَے۔

پچھّمی دیشاں وِچّ بچِّیاں لئی وِشیش ٹْرَیپھِک نِئم بݨائے گئے ہن۔ بچّے دے جنم لَیںدِیاں ہی ماپِیاں دی آمدن انُسار اُسدے پالݨ پۄسݨ لئی بَیںک راہِیں پَیسے مِلݨ لگّ پَیںدے ہن۔ اِنہاں دیشاں دِییاں سرکاراں بال مذدُۄری اتے بچِّیاں اُتّے اتِیاچار کرن دے پْرتی بہُت سخت ہن۔ سکُۄل جاݨ تۄں پہِلاں بچِّیاں دی سامبھ سمبھّال لئی ارلی آن اتے ڈیکیئر بہُت ہی مِیاری سںسّتھاواں ہن۔ ارلی آن دی کۄئی پھِیس نہِیں۔ ڈیکیئر دا ادھّا کھرچ سرکار دِںدّی ہَے۔ دسوِیں جمات تک بچِّیاں دی پڑھائی بِلکُل مُفت ہَے۔ اِتھّۄں تک کِہ سکُۄل آئُݨ جاݨ لئی بسّاں دا وی کۄئی کھرچ نہِیں۔ بچِّیاں لئی سارِییاں ڈاکٹری سہُۄلتاں مُفت ہن۔

ساڈے دیش وِچّ بال دِوس منائُݨ دے اُدیش اُدۄں پُۄرے ہۄݨگے جدۄں بچِّیاں دے پالݨ پۄسݨ لئی پچھّمی دیشاں جِہے پْربںدھّ ہۄݨگے۔ اُنہاں دِییاں ماواں دے جݨیپے تے اُنہاں لئی مُفت ڈاکٹری سہُۄلتاں مُہئیِیا ہۄݨگِییاں٬ ہر بچّے لئی بِنا بھیتبھاو تۄں مُفت مِیاری سِکھِّیا دا پْربںدھّ ہۄویگا٬ بال مذدُۄری اتے اُنہاں اُتّے ہۄݨ والے اتِّیاچار بِلکُل بںدّ ہۄ جاݨگے۔ اُنہاں دے سروپکھّی وِکاس تے اُنہاں دے ادھِکاراں دی سُرکھِّیا لئی سرکاراں ولّۄں پُرذۄر یتن کِیتے جاݨگے۔ یُۄنِیسَیپھّ ولّۄں بچِّیاں لئی بھیجے گئے پھںڈّاں دی پُۄری ورتۄں اُنہاں دی بِہتری اتے سروپکھّی وِکاس لئی ہی کِیتی جاویگی۔