’سرۄکار‘ وِچّ سادھُۄ بِنِںگّ دی کہاݨی ’اِہ میرا ناں‘ پڑھی۔ اِہ کہاݨی دی تھاں سوَیجِیونی دا پہِلا بھاگ ودھّ لگّی۔ کہاݨی وِچلا سادھُۄ سِںگھّ اتے گُرمُکھ سِںگھّ اِس وِچار دی شاہدی بھردے ہن۔ لیکھک دا ناں پڑھکے اِس وِچّۄں کِسے وِگِیانک سۄچ٬ جِیون وِچّ سیدھ دیݨ والھے کِسے وِچار اتے کِسے ہۄر ترک پُۄرن مہتّوی مُدّے دی چِیر پھاڑ دی آس لَے کے اِس نُۄں پڑھن لئی سماں کڈھِّیا۔ اِسے آس دے آسرے اکھِیر تِیکر اُتسُکتا دا پلّا پھڑی رکھِّیا۔ آس اجے وی باکی ہَے۔ بہُتی ویر اسِیں پرکھے لیکھک دے ناں تۄں ہی اُسدی رچنا پڑھدے ہاں۔
پڑھن ویلھے سۄچِیا سی کِہ اِس کہاݨی وِچّ کُجھ بھُۄتکال دِییاں سیدھ دیݨ والھِییاں گلّاں ہۄݨگِییاں٬ اُسدِییاں لڑِییاں اجّ نالھ وی جُڑنگِییاں اتے اُس وِچّۄں بھوِکھّ دا وی کۄئی ناں کۄئی دِیوا جگیگا۔ جاپدا ہَے کِہ اِس سۄچ نُۄں سچّ سِدھّ کرن لئی اِہ رچنا دِیوا لَے کے دۄبارا پڑھن دی لۄڑ ہَے۔ کہِںدّے ہن کِہ نامی رچناکار آپݨے وِچار نُۄں سِدھّا پدھّرا نہِیں پرۄسدے٬ سگۄں اُہ پاٹھک نُۄں ایدھر اۄدھر دِییاں مِٹھِّییاں-مِٹھِّییاں گلّاں وِچّ پا کے اچھۄپلے ہی سِہتمںدّ وِچاراں دا ٹِیکا لا دِںدّے ہن۔ بھۄلھا پاٹھک تاں مِٹھِّییاں سُیادلِییاں گلّاں وِچّ ہی …۔
کہاݨی وِچّۄں سمِیاں دے سںگھّرش دی کتھا جرُۄر اُگھّڑ کے ساہمݨے آئُںدی ہَے کِہ اُنہاں سمِیاں وِچّ کِویں بیبے٬ بِیبی تے گھر دے ہۄر سارے جِیء مِٹّی نالھ مِٹّی ہۄئے رہِںدّے سن اتے بچّے آپݨے آپ رُلدے کھُلدے پلھدے رہِںدّے سن۔
اِہ کہاݨی پیںڈُۄ بچِّیاں اتے ادھپڑھ پاٹھکاں دا چںگّا منۄرںجّن کر سکدی ہَے۔ سُتھرا منۄرںجّن کرنا وی ساہِت دا اِکّ چںگّا گُݨ منِّیاں گِیا ہَے۔
کہاݨی وِچّ بیلۄڑے وِستھار دا انُبھو ہۄئِیا۔ جِویں٬ “سُستی جِہی اُتارن لئی کئی کئی مِںٹّ شَۄک وجۄں ہی سِر٬ ڈھِڈّ جاں چِتّڑاں نُۄں کھنُۄںہی جاݨا۔” وِچّ ’چِتّڑاں‘ دا ورنݨ وادھُۄ وی ہَے تے اسبھِّیا وی۔ جے کہاݨی دا اِس بگَیر وذن ڈۄلدا سی تاں اِس دی تھاں لتّ جاں باںہ وی لِکھی جا سکدی سی۔ “مَیں اجے رۄٹی کھتم ہی کِیتی سی کِہ میرا تائِیا لَیپھٹ رائیِٹ کردا گھر نُۄں مُڑ آئِیا۔” جے ’کھتم کِیتی ہی سی‘ لِکھِیا جاوے تاں کِویں رہے؟ اسلی کِرِیا ’کھتم کِیتی‘ ہَے ’ہی‘ اِنہاں دۄہاں نُۄں ہی ہۄر ارتھشالی بݨائُںدی ہَے۔ ’لَیپھٹ رائیِٹ کردا‘ وادھُۄ ہَے تے ’نُۄں‘ اڈھُکواں تے بیلۄڑا۔ گلّ کی ’لبھّ لُبھّ کے گھر مُڑ آئِیا‘ ہی کاپھی ہَے۔
“مَیں اجے رۄٹی کھتم ہی کِیتی سی کِہ میرا تائِیا لَیپھٹ رائیِٹ کردا گھر نُۄں مُڑ آئِیا۔ مَینُۄں رۄٹی کھاںدے نُۄں دیکھ کے اُہنے دۄ تِنّ ہلکِییاں ہلکِییاں جِہِییاں گالہاں کڈھِّییاں تے کنّۄ پھڑ کے اُٹھال لِیا۔” رۄٹی کھتم کر لَیݨ پِچھّۄں پھِر تائے نیں رۄٹی کھاںدے نُۄں کِویں دیکھ لِیا؟ اِہ سوال جواب مںگّدا ہَے۔ اِس ترہاں لِکھݨ نالھ سماں بھںگّ ہُںدّا ہَے۔ جۄ اِکّ وڈّا دۄش ہَے۔
“دۄ تِنّ ہلکِییاں ہلکِییاں جِہِییاں گالہاں کڈھِّییاں …” وِچّ ’ہلکِییاں ہلکِییاں‘ جاں ’ہلکِییاں جِہِییاں‘ دۄہاں وِچّۄں اِکّ لِکھݨ نالھ ہی وِچار دا ٹھِیک سںچّار ہۄ جاںدا ہَے۔ آدرشک کہاݨی اُہ کِہ جِس وِچّ اِکّ وی اکھّر دی بھرتی ناں ہۄ سکے اتے ناں ہی اِکّ وی اکھّر کڈھِّیا جا سکے۔