اِکّ سُںدّر-سڈَۄل٬ رںگّ گۄرا مۄٹِییاں اکھّاں٬ کدّ ناں بہُتا چھۄٹا تے ناں ہی بہُتا لمّا دیکھݨ نُۄں سۄہݨا بݨدا پھبّدا۔ اسِیں دۄویں جاݨِییاں لگّبھگ ہمئُمر٬ اُہ میرے تۄں چھے مہِینے وڈّی۔ پر ساڈا دۄناں دا کھیڈݨا ملّہݨا٬ سکُۄل جاݨا سدا اِکٹھّا تے ساڈی جمات وی اِکّ سی۔ میرِییاں سہیلِییاں دا اِکّ تکڑا خذانا ہَے۔ اسل وِچّ مَینُۄں کِسے نالھ وی بۄل بِگاڑ کرن دی آدت نہِیں۔ میری سہیلی پمّی تاں ’ہِیر گُجھّی ناں رہے ہذار وِچّۄں‘ دے وِچار اتے وِہار اُتّے کھری اُتّردی سی۔ ساڈا کھیڈدِییاں کھِڈائُںدِییاں دا سماں لںگھّدا گِیا۔ پتا ہی نہِیں لگِّیا کِہ اسِیں کدۄں وڈِّییاں ہۄ گئیِیاں تے نالھ-نالھ ساڈِییاں جاماتاں وی وڈِّییاں ہۄ گئیِیاں۔

دسوِیں پاس کرن تۄں بائد ساڈی کالج دی لائیِپھ شُرُۄ ہۄ گئی۔ جدۄں پہِلاں مَیں تِیار ہۄ جاݨا تاں اُسدے گھر جاکے اواج لائُݨی کِہ پمّی کی تِیار ہَیں؟ کِئُںکِہ ساڈا گھر وکھّرا-وکھّرا سی۔ اُہ میرے تائِیا جی دی بیٹی سی۔ پر ساڈا دۄہاں دا پِیار بھَیݨا تۄں وی ودھّ سہیلِییاں والھا سی۔ جیکر مَیں لیٹ ہُںدّی تاں اُس نیں میرے گھر آ کے کہِݨا٬ بسّ کر آ جا ہُݨ, کالج دا ٹائیِم ہۄ گِیا۔ ہُݨ تُۄں بتھیری شَۄکِینی لا لئی۔ بسّ اِس ترہاں ہی اسِیں کالج وی پاس کر لِیا۔

اُس تۄں بائد مَیں بی.اَیڈ کرن لگّ پئی تے اُس نیں اَیمّ.اے جُیائِن کر لئی۔ پر پھیر اُس نیں اَیمّ.اے وِچّ ہی چھڈّ دِتّی۔ اُسدی مںگّݨی اِکّ چںگّے پرِوار وِچّ ہۄ گئی٬ جۄ امرِیکا وِچّ سَیٹل سی۔ نومبّر 1983 وِچّ اُس دا وِیاہ رکھّ دِتّا۔ اُہ وِیاہ کروا کے پُۄرا اِکّ سال اِںڈِییا رہی۔ اتے اُس نیں اِکّ بیٹے نُۄں جنم دِتّا۔ پھِر اُہ امرِیکا چلی گئی۔

ہُݨ ساڈا اُدۄں ہی میل ہُںدّا جدۄں اُہ واپس اِںڈِییا آئُںدی۔ اسِیں رجّ کے گلّاں کردِییاں اتے آپݨے دِلاں دے بِیتے سارے گُبھّ-گُبھاٹ کڈھّدِییاں۔ ہَۄلھِییاں پھُلّ ہۄ کے پھِر آپݨی سکُۄل تے کالج دی لائیِف نُۄں یاد کردِییاں تے ماݨدِییاں تے گُلاب دے پھُلّاں واںگ کھِڑ جاںدِییاں۔ گلّاں-گلّاں وِچّ پمّی بھَیݨ نیں مَینُۄں اِکّ گلّ یاد کرائی٬ ’تَینُۄں پتا ہَے جدۄں تُۄں نواں-نواں سائیِکل چلائُݨا سِکھِّیا تاں مَینُۄں سائیِکل تے بٹھا کے چکّر لوائِیا کردی سی۔ پھیر اِکّ دِن تَیں مَینُۄں سائیِکل اُپّرۄں سُٹّ دِتّا۔ اسل وِچّ تُۄں مَیں تے سائیِکل سارے ہی دھرتی دی گۄدی وِچّ آ پئے۔ اُس دِن تۄں پِچھّۄں مَینُۄں سائیِکل دِ سواری تۄں بہُت ڈر لگّݨ لگّ پِیا۔ اُہ ہسّ-ہسّ گلّاں کردی رہی تے مَیں اُس دِییاں گلّاں سُݨ-سُݨ کے مَیں ہسّدی رہی تے ہسّدی رہی۔ جِویں ساڈے وِہڑے وِچّ ہاسِیاں دی بہار آئی ہۄوے جاں سچّے پاتشاہ واہِگُرُۄ نیں آپ ہاسِیاں دی پھُہار لائی ہۄئی ہۄوے۔

اُس تۄں بائد مَیں وی کَینیڈا چلی گئی۔ پہِلی وار ساڈا سارا پرِوار پمّی بھَیݨ نُۄں مِلݨ امرِیکا گِیا۔ اسِیں اُتھّے جا کے بڑا ہی آنںدّ ماݨِیاں۔ اسل وِچّ پمّی دے نیڑے-نیڑے رہِݨا٬ سُرگاں وِچّ بہِݨا ہی ہُںدّا٬ اُسدے مۄہ بھِنّے بۄلاں دا پرتاپ کنّاں وِچّ پَیںدے رہِݨا٬ اتِ سُۄکھم اتِ سُرِیلا گِیت رُۄہ وِچّ رچݨدا انبھو ہۄݨ برابر۔ بھَیݨ نیں رجّ کے ساڈی آئُبھگت کِیتی۔ ساڈے اُتھّۄں دے بِتائے پل-پل نیں آنںدّ دِییاں اکہِ گھُٹّاں بھرِییاں۔ کِس دا دِل کردا ہَے اَیسے سُہاوݨے واتاورن وِچّۄں واپس آئُݨ نُۄں۔ پر آپݨی من-مرجی دی سترںجّ دی کھیڈ وِچھائُݨ دے سماں سدا ہی سمرتھّ رِہا ہَے۔ ہُݨ اُہ کلّا-کلّا پل یاد کر کے لِکھݨ لگّی ہاں تاں بیکابُۄ ہۄئِیا من بھر-بھر کے آ رِہا ہَے۔ ہںجھُّۄیاں دا پاݨی اکھّاں اگّے ہنہیرا کر رِہا ہَے۔ کِہ بھَیݨ ہُݨ اِس دُنِییاں وِچّ نہِیں ہَے۔ اُہ پِچھلے دۄ سالاں تۄں کَیںسر نالھ پِیڑت سی۔ اِنہاں وڈّے مُلکاں وِچّ اِلاج تاں بتھیرے ہن پر جدۄں بِماری ہدّاں بنّیں ٹپّ جاوے پھِر ہۄݨی نُۄں کۄئی نہِیں ٹالھ سکدا۔

مَینُۄں اُس رات بہُت وڈّا جھٹکا لگّا جدۄں میری بیٹی نیں کَینیڈا تۄں پھۄن کِیتا کِہ ممّاں تُہانُۄں اِکّ گلّ دسّاں؟ پر کی کراں دسّݨ نُۄں دِل نہِیں کردا۔ دسّاں کِہ ناں دسّاں؟ مَیں کِہا دسّ کی ہَے۔ جدۄں اُس نیں دسِّیا کِہ پمّی ماسی دی ڈَیتھّ ہۄ گئی ہَے مَیں تھاں تے ہی سُنّ ہۄ گئی۔ بسّ رۄݨا تھمّ نہِیں سی رِہا۔ دِل کردا سی کِہ اُس نُۄں بُلا کے کہاں چلّ اُٹھّ آپاں دُکھّ سُکھّ کرِیئے۔ اُسدے جاݨ تۄں بائد اُہ مَینُۄں سُپنے وِچّ بڑی وار مِلی ہَے٬ پر جدۄں یاد آئُںدی ہَے من پھیر بھر-بھر آئُںدا ہَے۔

پمّی بھَیݨ۔ میری بھَیݨ ہی نہِیں سی میری سہیلی وی سی۔ اِکّ ہِیرا سہیلی۔ اسِیں جدۄں وی اِکٹھِّییاں ہۄݨا سںسّار دے سارے جھمیلے ہوا ہۄ جاݨے۔ دُنِییاں دِییاں سارِییاں رہِمتاں ساڈی جھۄلھی آ پَیݨِییاں۔ اِس ترہاں دا انُبھو ہۄݨا کِہ بھرے جگّ وِچّ ساڈے نالھۄں ودھّ خُسنشِیب ہۄر کۄئی نہِیں۔ اُسدے مُۄںہ چۄں نِکّلھِیا ہر شبد کلِییاں واںگ مہِک وںڈّدا٬ خُشِییاں دِییاں نوِییاں سِکھراں چھۄہݨ دی سیدھ دِںدّا٬ اُتھّے پہُںچّݨ لئی اُۄرجا بھردا تے ہَۄسلا دِںدّا۔ اُس دے تُر جاݨ نالھ مَینُۄں جاپدا ہَے کِہ میری تاں رُۄہ وی اُہ نالھ ہی لَے گئی۔ اُہۄ جِہے جِںدّگی دے ہِیرے رۄذ-رۄذ نہِیں جمّدے۔