مہِںدّر٬ چھِںدّر تے بِںدّر بھَیݨاں وِچّۄں مہِںدّر سبھ تۄں وڈّی سی۔ جِس نُۄں گھر وِچّ سارے مِںدّۄ اتے دُۄجِییاں نُۄں چھِںدّی تے بِںدّی کہِ کے بلائُںدے سی۔ مِںدّۄ سارِییاں بھَیݨاں وِچّۄں اُچّی لمّی پر رںگّ کݨ بھِنّا سی۔ نَیݨ نکش اُس دے سۄہݨے سن۔ ماں ہمیشا مِںدّۄ نُۄں وڈّی ہۄݨ دے ناتے نسِیہتاں دِںدّی رہِںدّی سی۔ بھاویں مِںدّۄ دی اُمر اجے چھۄٹی ہی سی پر پھیر وی ماں دا اِہۄ کہِݨا ہُںدّا٬ کِہ کُڑے مِںدّۄ پُتّ تُۄں وڈّی ہَیں جے تُۄں سِیاݨی بݨ کے رہیںگی تاں اِہ چھۄٹِییاں وی تیرے واںگُۄں سِیاݨِییاں ہۄݨگِییاں۔ پُتّ تَینُۄں دیکھ کے اِنہاں نیں تیری پَیڑ وِچّ پَیر دھر

گُرنُۄر سردار ہربںسّ سِںگھّ دی لڑکی٬ جِس دا چھۄٹا ناں نُۄر سی۔ اُس نُۄں ربّ نیں رجّ کے رُۄپ دِتّا۔ گۄرا رںگّ تِکھّے نَیݨ نکش اتے پتلی پتںگّ٬ پڑھائی وِچّ وی بڑی ہُشِیار۔ اُسنے آپݨی کلاس وِچّۄں سدا پھسٹ آئُݨا تے سِلائی کڈھائی وِچّ وی سبھ تۄں اگّے۔ پر پتا نہِیں کِئۄں اُس نُۄں رسۄئی دا کمّ کاج بہُتا نہِیں سی آئُںدا۔ کھبرے اُنہاں دے گھر٬ رسۄئی وِچّ کمّ کرن والھے نَۄکر چاکر سن٬ تاں کرکے جاں پھِر اِس وِچّ اُسدی رُچی ہی نہِیں سی۔ اجے اُہ بی.اے ہی کر رہی سی کِہ سردار ہربںسّ سِںگھّ نُۄں کِسے نیں نُۄر لئی چںگّے رِشتے دی دسّ پائی۔ اُنہاں نُۄں اِہ رِشتا پس

جُلائی دا مہِینا سی کدے کݨِییاں دی کِݨمِݨ تے کدے تیج مِیںہ دا چھڑاکا پَے رِہا سی۔ میرے گُیاںڈھ تۄں میری دراݨی٬ جۄ میری سہیلی تے بھَیݨ وی بݨی ہۄئی سی٬ میرے کۄلھ آئی۔ کہِݨ لگّی بھَیݨے آپݨے پِںڈّ وِچّۄں ہیمکُںٹّ ساہِب دی یاترا لئی 15/20 شردھالُۄ جا رہے ہن۔ اُنہاں وِچّ چاچا جی اتے چاچی جی وی جا رہے ہن۔ مَیں وی اُنہاں دے نالھ جا رہی ہاں۔ مَیں تَینُۄں کہِݨ آئی ہاں کِہ تُۄں وی ساڈے نالھ چلّ۔ آپݨا دۄہاں دا ساتھ ودھِییا رہیگا۔ جدۄں اسِیں گلّاں کر رہِییاں سی تاں میری سسّ (بی جی) وی سُݨ رہے سن۔ جدۄں میری سہیلی چلی گئی تاں اُنہاں نیں مَینُۄں پُ

1982 دا جنوری دا مہِینا٬ تے کاپھی ٹھںڈّ٬ مَیں آپݨے سِدھّواں کالج دے ہۄسٹل وِچّ آرام نالھ سُتّی پئی سی۔ میرے کمرے دا درواجا کھڑکِیا تے مَیں کھۄہلِیا تاں اِکّ لڑکی نیں سلِپّ میرے ہتھّ وِچّ پھڑا دِتّی۔ جِس اُتّے وارڈن مَیڈم نیں لِکھِیا سی٬ “تَینُۄں گَیسّٹ رُۄم وِچّ مِلݨ لئی کۄئی آئِیا ہَے۔” مَیں پھٹا پھٹ والھ سوارے٬ کپّڑے ٹھِیک کِیتے تے آپݨی اِکّ سہیلی نُۄں نالھ لَے کے گَیسّٹ رُۄم ولّ چلّ پئی۔ تے من وِچّ سۄچدی جاواں کِہ مَینُۄں مِلݨ والھا کَۄݨ آ گِیا؟ مَیں تاں آپݨے گھر تۄں تھۄہڑے دِن پہِلۄں ہی آئی ہاں۔

مَیں گَیسّٹ رُۄم وِچّ جا کے دیکھِیا٬ اِکّ بݨی

کہِںدّے ہن کِہ جوانی دی اُمر شاہ اُمر ہُںدّی ہَے٬ شاہ وی اُہ جۄ ہر پاسِئۄں ہی مالا مال ہۄوے! اِہ اُمر سدا اُڈُۄں-اُڈُۄں کردی ہَے۔ اِسنُۄں آپݨی شکتی اسِیم اتے اتھاہ لگدی ہَے۔ جوانی وِچّ پتا ای نہِیں ہُںدّا کِہ دِن کدۄں چڑھدا ہَے تے رات کدۄں پَیںدی ہَے۔ اِہ جوانی ہر اِکّ اُتّے آئُںدی ہَے۔ میرے اُتّے وی آئی۔ اِتھّے مَیں آپݨی جوانی دِییاں کُجھّ کُ گھٹناواں ورنݨ کردی ہاں۔

مَیں جدۄں کالج پڑھدی سی بی.اے پارٹ-2 وِچّ۔ میری اِکّ سہیلی٬ جۄ اجّکلّہ اِںگلَیںڈ وِچّ رہِںدّی ہَے٬ نیں مَینُۄں پَۄڑِییاں اُتر دی نُۄں دھکّا دے دِتّا۔ پر مَیں سترک سی سمبھّلھ گئی

اِکّ سُںدّر-سڈَۄل٬ رںگّ گۄرا مۄٹِییاں اکھّاں٬ کدّ ناں بہُتا چھۄٹا تے ناں ہی بہُتا لمّا دیکھݨ نُۄں سۄہݨا بݨدا پھبّدا۔ اسِیں دۄویں جاݨِییاں لگّبھگ ہمئُمر٬ اُہ میرے تۄں چھے مہِینے وڈّی۔ پر ساڈا دۄناں دا کھیڈݨا ملّہݨا٬ سکُۄل جاݨا سدا اِکٹھّا تے ساڈی جمات وی اِکّ سی۔ میرِییاں سہیلِییاں دا اِکّ تکڑا خذانا ہَے۔ اسل وِچّ مَینُۄں کِسے نالھ وی بۄل بِگاڑ کرن دی آدت نہِیں۔ میری سہیلی پمّی تاں ’ہِیر گُجھّی ناں رہے ہذار وِچّۄں‘ دے وِچار اتے وِہار اُتّے کھری اُتّردی سی۔ ساڈا کھیڈدِییاں کھِڈائُںدِییاں دا سماں لںگھّدا گِیا۔ پتا ہی نہِیں لگِّیا کِہ اسِیں کدۄں وڈّ

جدۄں مَیں دسوِیں کلاس پاس کِیتی تاں میری اُمر 16 سال دی سی۔ میرا من بہُت خُش سی٬ کِہ ہُݨ مَیں کالج جاواںگی۔ سُݨِیاں سی کِہ کالج دی آپݨی ہی دُنِییاں ہُںدّی ہَے۔ آم ہی اکھاݨ سُݨِیدا سی٬ ’نۄ لائیِپھ وِدیائۄُٹ وائیِپھ٬ نۄ نَۄلذ وِدیائۄُٹ کَۄلج’۔ سۄ جدۄں مَیں کالج گئی مَینُۄں بہُت ہی ودھِییا لگِّیا۔ ساڈا پِںڈّ جَیتۄ اِکّ مںڈّی اتے پِںڈّ دا سُمیل سی۔ پِںڈّ دا کُجھّ ہِسّا گُردُیارے دے اِکّ پاسے تے مںڈّی گُردُیارے دے دُۄجے پاسے۔ ساڈے شہِر نُۄں جَیتۄ مںڈّی کِہا جاںدا ہَے۔ اِتھّے ساڈا لڑکِییاں دا کالج بی.اے تکّ سی۔ کِئُںکِہ میرے پاپا چاہُںدّے سی کِہ لڑکِییاں نُۄں ک