جِیون مِتْرتا ہَے۔ بِنا مِتْرتا جِیون اِک تراں دی آپ پائی اکلّ ہَے تے اکل اِک تراں دے نرک دا ہنیرا ہَے۔ پھُلّاں دے بُۄٹے جِہڑے آپ بِیجِیئے تے آپ سِںچِّیئے٬ اۄہ جد جمّدے تے وڈّے ہُںدّے ہن ہر اِک پتّی تے کۄمپل جِہڑی کڈھّدے ہن٬ اِک تراں دی سُبھاوک کھُشی ساڈے دِلاں وِچّ بھردے ہن تے سچّے مناں والِیاں نُۄں اِنہاں پھُلّاں دی سںگّت اِک اجِیب نِرۄل تے سُۄکھم تے تِیکھݨ مِتْرتا دا بھاو اُپجاںدی ہَے۔ ملُۄم ہُںدّا ہَے٬ کِہ نِکّے نِکّے پھُلاں دے بُۄٹے لاجوںتّی دِییاں پتِّییاں دی چھُۄہی مُۄہی--تا وِچّ آپݨے اںدّر دی شُکرگُجاری دے رںگّ نال بھرے نَیناں نال تکّدے ہن٬ کُملائے ہُںدّے ہن جد جل لِیا کے اُنہاں اُپّر چھِݨکِیا جاںدا ہَے تد کِس مںدّ مںدّ ہسی نال ساڈے رُۄہ نُۄں ترۄتاذا کردے ہن ۔ اِہ کۄمل بیجبان شُکر نال بھری مِتْرتا دا مُۄک بھاو مُڑ پھِر نِکّے بچِّیاں دی پْرسنّتا وِچّ دِسّ آئُںدا ہَے۔ کہِںدّے ہن٬ سبھ تھِیں سۄہݨی چِیذ منُکھّ دا پھُلّ ورگا بچّا ہَے٬ بچِّیاں دے ہسُۄں ہسُۄں کردے چِہرے پھُلّاں دے مُۄںہاں تھِیں کِسی تراں گھٹ نہِیں٬ اِئۄں پْرتِیت ہُںدّا ہَے کِہ پھُلّاں نُۄں نَین تے جُبان پُۄرے پُۄرے اِتھے آݨ لگّے ہن ۔ بِنا پھُلّاں تے بچِّیاں دے آدمی ہسّ کے ہُٹ کے مر جاوے ۔اِس جِیون دی مِتْرتا نُۄں شَیلی اںگّْریذ رسِک کوی انُبھو کردا ہَے اتے مِتْرتا دی پھِلاسپھی دی سُرکھی ہیٹھ اِئۄں لِکھیا ہَے :

(اُلتھا چھںدّ سَیلانی)

آ جِںدّے اسی رل مِل بہِیئے٬

کۄئی ناں کلّا جِیوے۔

چشمے تے درِیا مِل بہِںدّے٬

ندِییاں نال سمُںدّر۔

دَیوی ہواواں رل مِل جھُلّݨ,

مِٹھّی پْرِیت سب پاںدے۔

آ جِںدّے اسی رل مِل بہِیئے٬

کۄئی ناں کلّا جِیوے۔۔

نیم ربّ دا سبھ اِکٹھّے٬

رُۄہ رُۄہاں وِچّ کھہِںدّے۔

تُۄں تے مَیں کِئۄں٬

اِںج ن مِلِیئے۔

جد ہر چِیذ دے دُۄجی نال٬

ہن سدا پْرِیت دے میلے۔۔

آ ویکھ پربت کِںجّ٬

گگناں نُۄں ہن چُمّدے۔

تے ساگر-لہِراں اِک دُۄجے

نُۄں مارن جپھِّییاں۔

اِک بھَیݨ پھُلّ دُۄجے بھرا٬

شگُۄپھے نُۄں جے ن چُمّے۔

کُدرت ماپھی کدی

ن دیوے۔

سُۄرج دِییاں کِرناں دھرت نُۄں آپݨی

باہاں پںگُّۄڑے وِچّ اُلارݨ۔

تے چنّ دِییاں رشمِییاں ساگر دا

مُۄںہ پِیار دے دے چُمّݨ۔

اِہ سبھ چُمّݨ کِس کم پِیاری!

جے تُۄں ناں آ مَینُۄں اِئۄں چُمّے۔

آ جِںدّے اسی رل مِل بہِیئے٬

کۄئی ناں کلّا جِیوے۔

کَۄل پھُلّ تے سُۄرج دی پتلی کِرݨ دی مِتْرتا دی کہاݨی کوی جناں دے دِل وِچّ پھُٹّدی ہَے٬ تے بنپھشاں دے پھُلّ وِچّ تْریل تُپکا کِسی ہۄر گُپت پِیار دی کتھا دا چُپّ درد ہَے ۔ دھرت درہکِیکت ماتا ہَے۔ آپݨی چھاتی تے کِنّے ہی بچّے پالدی ہَے تے سبھ تھِیں وڈّا مِتْر دُنِییاں وِچّ دھرتی ماتا دا جِیںدا چِنّہ رُۄپ ماں ہَے٬ تے کُدرت دا رُۄہانی٬ بیگرج پِیار دا اُہدی چھاتی وِچّ دبِّیا راذ ماں-مُۄرت وِچّ آݨ کے کھُلدا ہَے ۔۔

تِیوِیں کھاوںدّ دی مِتْرتا پہِلاں کچّی ہُںدّی ہَے تے پھل واںگُۄ تاں ہی پکّدی ہَے جد تِیوِیں ماں ہۄ جاںدی ہَے۔ جد تِیوی ماں ہۄ جاںدی ہَے تد ہر تراں دِوء مُۄرتی ہۄ جاںدی ہَے٬ پُۄجنِیء ہۄ جاںدی ہَے ۔۔

آکرشݨ تِیوِیں کھاوںدّ دا اۄہۄ ہی ہَے٬ جۄ چنّ دی رشمی تے کُمدنی دا ہَے ۔ جے کںوّل پھُلّ تے بھَۄرے دا ہَے٬ پر آتم رام اںدّر بَیٹھا کُچھ بیکھبر جِہا رہِںدّا ہَے٬ جد تک انںتّ وِچّ گڑُۄںد ناں ہۄ جائے ۔ سۄ تِیوِیں کھاوںدّ دی مِتْرتا آمتَۄر تے اِنی انںتّ ول مُۄںہ کِیتی نہِیں ہُںدّی٬ جِنّی کِہ اِک پُت دی مِتْرتا ماں ول انںتّ دا مُۄںہ کِیتی ہُںدّی ہَے٬ تے جیہڑی جۄڑِییاں دے پِیار (جگ وِچّ کِہا جاںدا ہَے جۄڑِییاں تھۄڑِییاں٬ جُٹّ بہُتیرے) امر ہۄ جاںدے ہن ۔ اُس مِتْرتا دی جڑھاں گُݨ اَۄگُݨاں دے اُپرلی دھرتی وِچّ تے رُۄپ سُہݨپّاں تے کۄہجھاں آدِ دے گملِیاں دی مِٹّی وِچّ نہِیں رہِںدِّییاں٬ اۄہ کِسی اگمّ انںتّ دے پاتال تے اکاش ارشاں وِچّ جا آپݨی کھُراک ٹۄلدِییاں ہن ۔۔

سۄ کۄئی مِتْرتا چِرستھائی نہِیں ہۄ سکّدی٬ جِتھے پہِلاں تاں مُۄںہ چِنّہ رُۄپ دِییاں ہدّاں تھِیں پرے پار کِسی انںتّ سُہج تے انںتّ سُہݨپّ ول ناں تکّدا ہۄوے۔۔

سُۄرج وِچّ کھلۄ کے سُہݨے تے کۄجھے مُکھاں نُۄں چِتْر رُۄپ ویکھݨ والے لئی سبھ نُۄر دے بݨے بںدّے سۄہݨے ہن ۔ جِہڑی اکھّ ماس دے بُتّاں دے دھُپّ چھاں ول دی سُہݨپّ تے کۄجھ نُۄں گِݨ گِݨ تے مِݨ مِݨ کر کے آپݨی مِتْرتا دا دھاگا تے سِکّے دا لاٹُۄ سُٹ رہی ہَے٬ اُہ کدی مِتتْرا دے بھاو نُۄں انُبھو نہِیں کر سکّدی ۔۔

مِتْر دی اکھّ جاہری اکھّاں نال دِسدی یا من اُپّر پئے دھُپّ چھاں دِییاں پْرتِیتاں تے یکِیناں دی بݨی اِئۄں آکھی "اسلِیئت" نُۄں نہِیں دیکھدی ۔ اُس وِچّ اِک پاردرشی شکتی ہُںدّی ہَے٬ جِہڑی اِنہاں پردِیاں تے کپّڑِیاں تھِیں پار پرے کِسی آدرش دِوئتا دے رُۄپ نُۄں ویکھدی ہَے تے اۄہنُۄں "اُس جِہا ہۄر ناں کۄئی مِتْر" لگدا ہَے٬ تے اُتھے کرماں دی کالکھ اُہنُۄں اُس رُۄپ وِچّ نہِیں دِسّدی٬ اُہنُۄں کرُۄپتا کی مانسک تے کی شرِیرک نہِیں دِسّدی۔ ربّ رچِت رُۄہ سدا سۄہݨا ہَے ۔۔

لَیلی نُۄں کِہا جاںدا ہَے٬ مجنُۄں دی اکھّ نال ویکھۄ ۔ جِتھّے نجر انںتّ تھِیں وِچھۄڑ کے چِیجاں یا بںدِّیاں دے ہدّ بجھِییاں شکلاں یا مناں نُۄں ویکھدی ہَے٬ اُتھے مِتْرتا اِک اُکساوٹ ہَے٬ جِہڑی اُکساکے پھِر چُپّ ہۄ جاںدی ہَے٬ رُۄہ کِسی ہۄر اگاںہ دی اگمتا نُۄں ٹۄلدا ہَے۔ اُتھے نہِیں تاں ہۄر اگے٬ یا اِہنُۄں چھۄڑ اۄہنُۄں پھڑ دی چںچّلتا تے باہر مُکھی دْرِ‌شٹی دی دُکھّ کتھا وِچّ مایُۄس ہۄ ہۄ مر جاںدا ہَے٬ یا اۄہنُۄں کدی انںتّ کِسی جھاکے دا لِشکارا وجّدا ہَے تے اُہدی سُرتِ جاگ پَیںدی ہَے٬ تے اُس نُکتے نُۄں پراپت کردا ہَے٬ جِتھے کۄئی رُۄپ وان تے کۄجھا نہِیں رہِںدّا٬ کِئُںکِہ ہر اِک چِیج اُپّر اُہدی اکھّ وِچّ بَیٹھا انںتّ نُۄر آپݨی کراماتی رُۄپ پا پا اُہدے امر مِتْر بھاو تے مِتْرتا نُۄں پالدا ہَے ۔۔

اُس لئی وَیری پھِر کۄئی رہِںدّا نہِیں٬ سرب وسُۄدیو کُٹمبّ ہۄ جاںدا ہَے٬ سبھۄ منُکھّ مِتْر ہۄ جاںدے ہن٬ ہواواں آݨ کے ہمدردی کردِییاں ہن٬ سُتّے دا مُۄںہ چُمّدِییاں ہن٬ درِیا نُہلاںدے ہن۔ درِیاواں دے کںڈھّے اُپّر نوِیں سجّری بجری آرام بِچھَۄݨے وِچھے مِلدے ہن٬ سُکّے پربتاں وِچّۄں ماں دا دُدھّ انیک دھاتاں وِچّ پھُٹ کے 'بچّے' دے مُۄںہ وِچّ پَیںدا ہَے۔ "بچّا" سی تاں کُلّ جہان مِتْر سی٬ جد اِہ مِہر ہُںدّی ہَے٬ نَیݨاں وِچّ کۄئی سچّ آ سماںدا ہَے ۔ کۄئی درشن رُۄہ وِچّ آݨ بہِںدّا ہَے ۔ تد مُڑ ''بچّا" ہۄ جاںدا ہَے٬ اِس بچّے لئی وی سبھ کُدرت مِتْر ہۄ جاںدی ہَے ۔ کُدرت جد تک وَیری دِسّدی ہَے٬ تد تک منُکھّ دا بچّا ہالے پُۄرݨ نہِیں ہۄئِیا٬ جد کُدرت ماں واںگ جھۄلی وِچّ چُکّ کے مُڑ پالدی ہَے٬ تد پُۄرݨ مِتْرتا رُۄہ وِچّ پھُلّدی تے پھلدی ہَے۔۔

سۄ "مِتْر اساڈڑے سےئی" سۄ سچّی مِتْرتا اِک کِسی اُچّے سِدک وِچّ رہِݨ والے٬ ڈُۄںگھِیائیِیاں وِچّ گڑُۄںد لۄکاں دے دِلاں وِچّ وسّدی ہَے ار اۄہۄ ہی ساڈے مِتْر سچّے ہن :-

جگت مَے جھُۄٹھی دیکھی پْرِیتِ ۔۔

اپنے ہی سُکھ سِئۄ سبھ لاگے

کِیا دارا کِیا مِیت ۔۔1۔۔ رہائۄ ۔۔

اِہ سبھ جگت دِییاں دۄستِییاں دا گُݨ ہَے٬ کِئُںکِہ اُناں نُۄں ہالے ماس دے بُتّاں دے رُۄپ کرُۄپ تے آپݨِییاں لۄڑاں تے کھُدگرذی دِییاں جرُۄرتاں تے سںکّلپاں دِییاں پُۄرتِییاں تھِیں پرے کُچھ دِسّ نہِیں رِہا ۔ گئۄ دا وچھّے نُۄں چٹّݨا اِک اپُۄرݨ مِتْرتا دا امل ہَیوانی دُنِییاں وِچّ ہَے تے چِر ستھائی نہِیں ۔ گئۄُ نُۄں اِئۄں کرن وِچّ اکہِ جِہا٬ پر کھِݨک سُکھ پْرتِیت ہُںدّا ہَے۔ اِنہاں سُکھاں دا لالچ دے دے کُدرت ماں ہَیواناں وِّچّ شیرنی دے دِل وِچّ آپݨے بچِّیاں لئی دیا دھرم اُپجاںودی ہَے ۔ اِئۄں ہی جرواݨِیاں ذالماں جِہڑے بیگُناہ لۄکاں نُۄں دُکھّ دے دے مار دِںدّے ہن٬ اۄہ آپݨے بچِّیاں لئی دیا دِل رکھّدے ہن٬ پر اۄس اِہے جِہے پُرش کی وڈّے کی چھۄٹے جِہڑے اگم اتھاہ٬ اکہِ٬ انںتّ دی جمِین وِچّ نہِیں اُگّ رہے٬ سِرپھ آپݨِییاں پںجّ اِںدْرِییاں دے گملِیاں وِچّ کھُدگرجی دے پھل پھُلّ نُۄں اُگا رہے ہن٬ اۄہ ہَیوان ہن٬ ار اُنہاں دی مِتْرتا دی نِیںہ سدا کھُدگرجی دے سُکھ اُپّر ہَے ۔ جد اُنہاں نُۄں اۄہ سُکھ اُنہاں پاسۄں ناں مِلِیا٬ اۄہ مِتْرتا وَیر وِچّ بدل جاںدی ہَے۔ جِتھّے من مِلے ہۄئے ہن اُتھّے جرا ہۄر اگاںہ اپّڑ ہَیواناں دی مِتْرتا ڈُۄںگھی ہۄئی ہۄئی ہَے پر اۄہ وی ہَیوان ہن٬ کِئُکِہ اِتھے من دے کھِیالاتاں وِچّ اۄسے کھُدگرجی دے اِک سُۄکھم پْرکار دے سُکھ اُپّر ہَے٬ جد اۄہ وِچاراں دی گںڈھّ ٹُٹّی اُنہاں دی مِتْرتا کھیرُۄ کھیرُۄ ہۄ جاںدی ہَے ۔ سۄ سرِیرک ہدّاں تے من دِییاں ہدّاں وِچّدی وِچرݨ والے لۄکاں دی مِتْرتا جِس تراں گُرُۄ تیگ بہادُر ساہِب جی آپݨے مُکھاربِںدّ تۄں کہِ رہے ہن-سبھ جھُۄٹھی ہُںدّی ہَے کے جھُۄٹھی ہۄݨی اوشء تے جرُۄری ہَے٬ کِئُںکِہ نِیںہ جے کھُدگرجی اُپّر ہَے٬ من دے اِتپھاکاں وِچّ ہی اِکھلاکی شرِیرک مانسِک دھرماں دی ایکتا تے مِتْرتا ہَے بںدّے دے رُۄہ دا جھاکا اِنہاں رِشتِیاں وِچّ مدھّم جِہا ہُںدّا ہَے٬ تے وِشے وِکار دے کھِݨک مِتْرتا واںگ اِنہاں اِکھلاک٬ پاپ پُنء٬ نیکی بدی اُپّر جۄر دیݨ والے تے جۄشِیلے لۄکاں دی مِتْرتا وی اۄنی ہی کھِݨک تے ناشوںتّ ہُںدّی ہَے۔ کُلّ راواں دے اِکھتلاپھ کرکے جِہڑی نپھرت ہُںدّی ہَے٬ اۄہ وی اُسے شْریݨی دی ہَے٬ جِہڑی کِہ اِک کامی نُۄں آپݨے کامنی دے چاہے رُۄپ دے وِگڑن پر اُپْرامتا یا نپھرت وِچّ بدل جاںدی ہَے۔ جِہڑے آپݨے آپ نُۄں نِشپاپ کہِںدّے ہن٬ اُنہاں وِچّ سچّی ہمدردی دا اُسی تراں دا ابھاو ہُںدّا ہَے٬ جِس تراں کِہ اِک کامی دۄکھی لۄبھی٬ مۄہی٬ اہںکّاری آدمی وِچّ ابھاو ہُںدّا ہَے۔ کی گُناہگاراں دی کھُدگرجی والی مِتْرتا تے کی اِنہاں لۄکاں دے پِیار ار مِتْرتا جِہڑے من تے سرِیر دِییاں ہدّاں تے سرِیر تے من دے کرماں تے کھِیالاں دے ہدّاں والی دْرِشٹی اُپّر اُٹھّی ہۄوے٬ اِک کُۄڑ ہَے٬ جِہدی کۄئی کدر نہِیں کرنی چاہِیئے ۔۔

ہائے٬ میرے اَۄگݨاں نُۄں کَۄݨ پِیاردا ہَے ? اِہ چاہ کِسی اںدّرلی٬ سرِیر تے من دے پِچھۄکڑۄں اُٹھّدی ہَے۔ کُتّا ہتھِّیں پالِیا ہۄیا٬ جے مَیں چۄری کرکے آئِیا ہۄواں یا کۄئی ہۄر یاری٬ ہرامکھۄری دا پاپ کرکے آئِیا ہۄواں٬ تاں وی آپݨی پائی مِتْرتا وِچّ وٹّ نہِیں' پَیݨ دِںدّا۔ سۄ اِس تراں دا سچّا مِتْر یا کِسے چںگّے ہَیوان جُۄنی وِچّۄں سانُۄں مِلے جِہدی سُرتِ وِچّ ساڈے پُنّء پاپ دا گِیان ہی نہِیں٬ یا ساڈے تھِیں اُچّی دِبّ لۄکاں دی دُنِییاں وِچّ کۄئی مِہر والا٬ بکھششاں والا ساڈا سائیِں ہۄوے٬ جِہڑے ساڈے پاپ پُنّاں تھِیں اُسی تراں اُچّا ہۄ گِیا ہَے٬ جِس تراں اسی آپݨے آپ نُۄں منُکھّ کہِݨ والے مکھِّییاں پِسُّۄیاں٬ کُتِّیاں٬ بِلِّیاں دے پاپ پُنّء تھِیں اُپّر ہۄ چُکے ہن٬ جِس تراں ساڈا جواب کُتّے نُۄں سِرپھ اُہدے والاں تے ہتھّ پھیرنا ہَے تے جد اسی کُتے نال پِیار کر رہے ہاں٬ سانُۄں سِوائے اۄہدے پِیار دے ہۄر کُچھ چیتے ہی نہِیں آئُںدا٬ اِئۄں ہی اُچّ جِیون دے لۄک جد ساڈی گُناہگاراں دی٬ مَیلِیاں دی٬ گںدِّیاں مںدِّیاں دی٬ مِتْرتا کرن دی ارداس نُۄں سُݨدے ہن یا ساڈی مِتْرتا دی ٹۄل نُۄں آݨ مِلدے ہن٬ اۄہ سِوائے پِیار تے بکھشش دے ہۄر کۄئی پْرشن ساڈے اُپّر کر ہی نہِیں سکّدے ۔ "جاہ جنانِیئے ! مُڑ پھِر پاپ ناں کرِیں" اُنہاں دی امر مِتْرتا تے بکھشش دی نِگاہ دے پَیݨ دی دیر ہَے٬ کِہ اسی آلِیشان کِسی رُۄہانی مِتْرتا جِہڑی شرِیر٬ من آدِ تھِیں اُتّے دی کۄئی پُۄرݨتا ہَے٬ انُبھو کردے ہاں٬ اِس مِتْرتا دا گُݨ کِہا ہَے :-

اِتھّے گھاڑ گھڑِیںدے ہۄر ۔

بجھّݨ سادھ تے چھُٹّݨ چۄر ۔

پر مِتْرتا دے سادھن کۄئی نہِیں٬ آپے ہۄر بْرِچھّاں دی ہرِیاول واںگ جل پاݨی ہوا٬ رۄشنی کھا پھُٹدی ہَے٬ سچّے مِتْر اِناں ہی بںدِّیاں وِچّۄں مِلدے ہن ۔ اِنہاں دِییاں ہی شکلاں والے ہُںدّے ہن٬ جِتھّے آپ ہۄر تے ہۄر کۄئی گرجی مِلدا ہَے٬ چمّ تے دمّ دِییاں یارِییاں پائُںدے ہن٬ اُتھّے ربّ مِتْر وی ٹۄل دِںدّا ہَے ۔ جد کۄئی کہِںدّا ہَے٬ بھائی مِتْرتا لئی اِہ کرۄ اِہ ناں کرۄ٬ اۄہ سبھ کُۄڑے سادھن ہن ۔ دُنِییاں وِچّ لۄکی اُلٹی گںگّا وگاںدے ہن تے ٹمٹم نُۄں گھۄڑے دے اگّے لِیا کھڑا کردے ہن ۔ سچّے مِتْراں تے مِتْرتا وِچّ رہِݨ-بہِݨ جِیݨ تھِیݨ والے لۄکاں دے سُبھاواں دی اِک پھرِست بݨاںدے ہن٬ تے پھِر سکُۄلاں مدرسِّیاں٬ گِرجِیاں٬ مسجداں٬ مںدّراں وِچّ اُپدیش آرمبھّ ہُںدّے ہن ۔ بھائی ! مِتْراں دے اِہ لچھّݨ ہن٬ جے تُسی اِہ لچھّݨ آپے وِچّ پَیدا کرۄ٬ تد تُسی مِتْر‌ ہۄ جائۄگے ۔ اِہ گلّ سدا گلت ہَے٬ اۄہ ساری پھرِست دے گُݨ وی تُسی دھارݨ کر لئۄ٬ امل کر لئۄ٬ تد بھی تُسی مِتْرتا دی اُس مہانتا٬ سہِج سُبھاوتا٬ کُدرتپُݨے نُۄں نہِیں پا سکّگے ۔ سبھ سادھن وِئرتھ ہن ۔ مِتْراں دے دِل ساپھ ہُںدّے ہن آپس وِچّ کۄئی وِتھّ٬ بھیت٬ چھُپا٬ لُکا نہِیں ہُںدّا ۔ اِہۄ اِک گُݨ لَے لوۄ٬ کِنّا ہی تُسی اِس تے پہِرا دیوۄ٬ جے تُسی مِتْرتا دی سہِج نُۄں نہِیں پہُںچّے٬ تُسی جرُۄر آپݨی مِتْر دھْرۄہی کِیتے ہۄئے کرم یا کھِیال نُۄں آپ مُہارا ہی چھُپا لوۄگے۔اِہ آکھکے٬ کِہ جے مِتْر نُۄں دسّ دِتّا تد شائِد مِتْرتا ٹُٹّ جائے۔ سۄ جے تُساں کدی اِہ کِسی مِتْر نال کِیتا ہَے تد تُسی آپݨے آپ دی کھُدگرجی دے سُکھ وِچّ جی رہے سی٬ مِتْر دی مِتْرتا وِچّ نِرۄل مانسِک تَۄر تے تُسی سمجھ رہے سی کِہ تُسی جی رہے ہۄ٬ پر درئسل سُرتِ ہالے اُسی پشُۄپݨے وِچّ سی ۔ سۄ مِتْرتا دا سُبھا ہۄݨا اِک سدِییاں دی کُدرتی کھیل ہَے ۔ کۄئی اِک کِتاب پڑھ کے تے آپݨی اکل نُۄں اُہدا سِکھّ بݨا کے ماملے جِیون دے تاں ہلّ نہِیں ہۄ جاںدے ۔ اکل نیں اِہ جاݨ لِیتا کِہ سبھ بںدّے نُۄر دے ہن٬ کَۄݨ بھلے کَۄݨ مںدّے ۔ پْرتِیت کر لِیتا٬ پر جد تک سُرتِ سہِج سُبھا اُس مان وِچّ نہِیں جِیںدی رہِںدّی٬ تھِیںدی٬ دم لَیںدی٬ جد تک اکھّ وِچّ اۄہ کۄئی جل تھل وِچّ وسّدا سۄہݨا نہِیں بَیٹھا٬ اِہ ہالت سہِج نہِیں ہۄئی٬ تد تک بھاویں درکھتاں نال اُلٹے لٹکِیئے تے اگّاں تپِیئے اِئۄں دِسّݨ تاں نہِیں لگّا۔ کۄجھے سۄہݨے٬ گُݨ, اَۄگُݨ دے بھیت جنم جنماںتْراں تھِیں پشُۄ مناں وِچ پائے جاݨ تاں نہِیں لگّے۔ سۄ مِتْرتا اُپّر کھِیال لِکھ چھڈّݨے یا پڑھݨے کِس کمّ٬ سادھن کِس کمّ جے اِک مِتْر دے دُکھّ نُۄں دیکھ اسی دُکھی نہِیں ہُںدّے تے اُہدے گُݨ پربت سامان ساڈی سُرتِ وِچّ نہِیں چمکدے٬ جِتھّے اکلی نُکتاچِینی دِییاں ہدّاں تے لکِیراں دی کھِچّۄتاݨی ہَے٬ اُتھے مِتْرتا دی سہِج سادگی کدی نہِیں نِواس کر سکّدی۔۔

مِتْرتا وی اِک کُدرت-ماں دے دِل وِچّ چھُپی شان دا امل ہَے٬ جد تک اسی پشُۄ پُݨے تھِیں اُپّر ہۄ٬ وڈّے جوان ناں ہۄ جاواںگے٬ اسی مِتْر کِسی دے نہِیں ہۄ سکّدے تے ناں ساڈا ہی کۄئی مِتْر ہۄ سکّدا ہَے۔ اِہ چۄرِییاں٬ یارِییاں٬ ٹھگِّییاں٬ ذُلم٬ بھۄگ بِلاس دِییاں کھُدگرجِییاں٬ اِدھر کۄئی بھُکھّے نںگّے پھِر رہے ہن٬ مر رہے ہن تے اُپّر مہِلاں وِچّ رںگّ رس ہۄ رہے ہن٬ اِہ سبھ مِتْرتا دا ابھاو تے پشُۄپُݨے دی اگِیانتا دا اںدھّیرا چھایا ہۄئِیا ہَے٬ سۄ اِس گھُپّ ہنیرے وِچّ جے کۄئی کِسے لئی سہِج وِچّ دِلی مِتْرتا دی کۄئی وی سیوا کردا ہَے٬ بھاویں اِک کھِݨ لئی ہی مِتْر ہُںدّا ہَے٬ اۄہ دھنّء ہَے۔ شیرنی دی آپݨے بچِّیاں نال مِتْرتا ہی سُبھاگء ہَے ساڈے دْرِشٹِیگۄچر کُدرت ماں دے دِل تے دیا دی کۄئی رشمی تاں دِسّدی ہَے۔"ماں" "ماں" چِنّہ ہَے٬ اگّے مَیں کہِںدّا ہُںدّا ساں کِہ "ماں" تھِیں بھارِییا جِیادا تِیبْر پِیار وِچّ ہُںدّی ہَے٬ پر ہُݨ مَیں ویکھدا ہاں کِہ ماں دے دِل دا پِیار کُدرت دی دیا وِچّ رںگِّیا ہَے٬ تے بھارِییا کِسی کِسی ویلے تِیبْر مِتْرتا وِچّ جرُۄر ہُںدّی ہَے٬ پر بہُت کرکے اُہدا پِیار (ٹاںوی ٹاںوی منُکھّ اِتہاس وِچّ لَیلی مجنُۄں ہِیر راںجھا تے سۄہݨی مہِیوال آدِ دی مِتْرتا نُۄں چھڈّکے٬ کِئُںکِہ مَیں آپݨے انُبھو دْوارا٬ بھاویں سِیاݨے کُچھ ہی کہِݨ اِنہاں جۄڑِییاں دے پِیاراں وِچّ ماں-پُتّ والا پِیار دیکھدا ہاں), کام کْرۄدھ لۄبھ مۄہ اہںکّار دے آسرے آم پِیار ہَے سچّی مِتْرتا دا جِس مِسال وِچّ بھان آݨ ہۄوے اُہ اِک اݨہۄئی تے کدی کدی چمکݨ والی مِسال ہۄݨ کرکے ماں-پُتّ دے سْریݨی دے پِیار وِچّ ہی گِݨنی چاہِیئے ۔ شرِیرک تے اِںدْرِییاں دے سُکھ تے مانسِک اِتپھاکاں تے میلاں دے سمُۄہاں دا نتِیجا ہُںدّا ہَے تے اۄہ مِل بَیٹھݨ دے اِتپھاکاں دے سمُۄہاں دے پھیر کدی اِتھے تے کدی اۄتھے ادلے بدلے ہُںدّے رہِںدّے ہن تے کدی کدی ادلے بدلے ہۄ ہۄ کِسی تھاں ماں پُتّ والی دیا بھرِیا بے-گرج پِیار تِیوِیں کھاوںدّ وِچّ وی وٹاںدرے کر کر کے آ جاݨا سمبھّو ہۄ جاںدا ہَے۔ پر آم کرکے اِہ پِیار مالک نَۄکر والا ہُںدّا ہَے٬ اۄہ اۄہنُۄں پالدا ہَے٬ اۄہ اُہدی سیوا کردا ہَے۔۔

سۄ مِتْرتا اِک سچّا مذہب ہَے٬ اِہ سرِیر تے من تھِیں اُتّے دا کۄئی رُۄہانی انُبھو ہَے۔ اِہ کُدرت دا آپݨا کْرِشما ہَے۔ اِہ کادر دا دسِّیا کۄئی آپݨے دِل دا سہِج سُبھا ہَے٬ اِسے انُبھو لئی ہی تاں سبھ پاپ پُنّ٬ وَیر٬ تے دۄستِییاں ہن۔ جد مِتْرتا رُۄہ وِچّ چھائی٬ جِیݨ سُپھل ہۄ گِیا۔ اِکھلاک بیئرتھ ہَے٬ جے مِتْرتا دی مِٹھاس بْرِچھ دی چھائِیا واںگ٬ پھُلّ دے کھیڑے واںگ٬ اساں تھِیں رُۄپ واںگ٬ کھشبُۄ واںگ آپا وارکے ہبھ کِسے دا مِتْر ناں ہۄکے ساہ لوے۔۔

(مِتْرتا دی پھِلاسپھی=

Love’s Philosophy

BY PERCY BYSSHE SHELLEY

The fountains mingle with the river

And the rivers with the ocean,

The winds of heaven mix for ever

With a sweet emotion;

Nothing in the world is single;

All things by a law divine

In one spirit meet and mingle.

Why not I with thine?—

See the mountains kiss high heaven

And the waves clasp one another;

No sister-flower would be forgiven

If it disdained its brother;

And the sunlight clasps the earth

And the moonbeams kiss the sea:

What is all this sweet work worth

If thou kiss not me? )