سردار کِرپال سِںگھّ پنُّۄں نال میری پہِلی مُلاکات میرے ہی پِںڈّ دے وکِیل منجِیت سِںگھّ ماںگٹ دے دپھتر وِچّ ہۄئی۔ اُدۄں مَیں بھارت تۄں کنیڈا وِچّ آئِیا ہی آئِیا ساں۔ جِیون ’چ مَیں ڈھہِںدّی کلا والھی گلّ گھٹّ ودھّ ہی کِیتی ہَے پر چلدِییاں گلّاں وِچّ میرے مُۄںہۄں سُبھاوِک ہی نِکل گِیا٬ “سیوا-مُکت تاں اۄتھۄں ہۄ کے آئے ہاں۔ اِتھّے آ کے ہُݨ کِہڑا کمّ شُرُۄ کِیتا جا سکدَے؟”

پنُّۄں ساہِب دی میرے پِںڈّ جۄ رِشتیداری سی٬ اِس دا مَینُۄں کاپھی دیر بائد پتا لگِّیا۔ اُہ میرے کھبّے پاسے بَیٹھے سن۔ اُنہاں نیں میرے ولّ نُۄں اِئۄں کَۄڑ کے دیکھِیا جۄ شبداں وِچّ بِیان نہِیں کِیتا جا سکدا۔ اُنہاں بڑی سںکّۄچوِیں بۄلی وِچّ کِہا٬ “کِیتا کِئۄں نہِیں جا سکدا؟ مَیں وی تاں تُہاڈی اُمر دا ہی ہاں٬ مَیں کر رِہاں۔”

مَیں آپݨی ہار دے چھِتھّیپݨ نُۄں لکۄݨ دی کۄشِش کِیتی٬ پر نہِیں٬ میرے شبد میرا ساتھ نہِیں دے رہے سن۔ گلّاں ہۄر چلدِییاں رہِییاں۔ مَیں پچھتا رِہا ساں٬ مَیں تاں کدے اَینی ڈھہِںدّی کلا والھی گلّ کِیتی نہِیں٬ چُپّ ہی رہِںدّا۔ پر سماں لںگھّ چُکِّیا سی۔ اُںج جِیون وِچّ میرے ’تے اَۄکڑاں وی آئیِیاں نیں٬ کدے ڈھیری نہِیں ڈھاہی٬ مُکابلا کِیتا تے اِکّ ادھّ نُۄں چھڈّ کے سپھلتا پراپت کِیتی۔

پنُّۄں ساہِب اُنہاں دِناں وِچّ کمپِّئۄُٹر دی پںجّابی پھَۄںٹ اتے شاہمُکھی پھَۄںٹ دے ساںجھِیکرݨ ’تے کمّ کر رہے سن۔ پۄچوِیں پگّ٬ پھَۄجی سٹائیِل نالھ کسی ہۄئی داہڑی٬ پْربھاوی پُشاک نالھ میرے ’تے جۄ پْربھاو پِیا٬ اُہ پہِلی تکّݨی والھے پِیار تۄں رتی بھر وی گھٹّ نہِیں سی۔

پنُّۄں ہۄرِیں بارڈر سکِئُرِٹی پھۄرس دی سیوا مُکتی تۄں پِچھّۄں 1991 وِچّ کَینیڈا آ گئے سن۔ ہَیرانی والھی گلّ تاں اِہ سی کِہ اِکّ پُلِس دے پِچھۄکڑ والھ بںدّا کمپِّئۄُٹر تے پںجّابی بھاشا دی اُہ سیوا کر ہَے جِس بارے سۄچِیا وی نہِیں جا سکدا۔ پُلِس دے پِچھۄکڑ والھے بںدّے تاں کُجھّ ہۄر ہی کرِیا کردے ہُںدّے ہن۔ اُہ مَینُۄں کلماں دے کاپھلے وِچّ جدۄں مِلھے٬ اِکّ وار مَیں پھیر ہَیران ہۄئِیا۔ اُہ میرے ناں نالھ لگّے رامپُری کرکے مَینُۄں تھۄڑھا بہُتا جاݨدے سن۔ اُنہاں نیں میرے نیڑے آئُݨ دی  تے اپݨتّ جِتائُݨ دی کۄشِش کِیتی پر مَیں اُنہاں تۄں اںدّرۄں کترائُںدا ساں۔

جِہڑے لۄک کَینیڈا پہِلاں آ گئے٬ اُنہاں دِییاں جڑھاں لگِّییاں ہۄئیِیاں ہن٬ اُہ دُۄجِیاں نُۄں ایویں متّاں دِںدّے نیں جِویں کۄئی کِسے بچّے نُۄں متّاں دے رِہا ہۄوے۔ اِتھّے نویں آئے بںدّے نُۄں کِسے ہۄر ہی نِگاہ نالھ دیکھِیا جاںدا ہَے۔ اِہ گلّ کُتھاوِیں نہِیں جے مَیں کہِ دِیاں:

“کلّہ جۄ اکھّاں ’تے بٹھائُںدے سی مَینُۄں۔

اُہ اجّ بھُلّ کے بُلائُںدے نی مَینُۄں۔”

اُہ لۄک جِنہاں لئی میری اِہ سۄچ بݨی ہَے٬ جدۄں مَیں بھارت وِچّ ساں٬ میرے گِیت رِیکارڈ کر کے٬ ایتھے لِیا کے٬ ریڈِیئۄ ’تے٬ ٹَیلِیوِیذن ’تے سُݨائُںدے رہے نیں۔ سُرجِیت رامپُری دا گِیت٬ ’گھُںگّٹ ورگِییاں چھاواں …’ پھِلمائِیا گِیا۔ مَیں اُس وِچّ کمّ کِیتا۔ اُہ گِیت اِتھّے دِکھائِیا گِیا٬ میرے مِتّراں دے سُنیہے مَینُۄں پِںڈّ پہُںچّے٬ پر مَینُۄں اُنہاں لۄکاں نیں ایتھے آئے نُۄں بُلائِیا تک نہِیں۔ شائِد دِل دی کۄئی اجیہی ہی بھاونا سی جِس کارن مَیں پنُّۄں ساہِب تۄں کترائُںدا رِہا۔

اُہ مَینُۄں٬ میرے وِچلے کوی نُۄں دِلۄں پِیار کردے ہن٬ اُہ میرے گِیتاں دے پْریمی ہن٬ جدۄں مَیں اُنہاں دے گھر گِیا تاں اُنہاں دی پتنی پتوںتّ کَۄر دا اتے پنُّۄں ساہِب دے ورت وِہار٬ پِیار٬ ستِکار دیکھ٬ مَینُۄں آپݨی پہِلی سۄچ ’تے شرم آئی۔ مَیں اَینے پِیارے بںدّے تۄں اَیویں ہی کترائی گِیا۔

پنُّۄں ساہِب نیں گِیت رِکارڈ کرن لئی آپݨے گھر اِکّ کَیمرے دا پْربںدھّ کِیتا۔ مَیں باراں گِیت گائے۔ رِکارڈ وی ہۄ گئے۔ مَیں کھُش ساں کِہ میرے گِیتاں دی سِیڈی بݨیگی تے مَیں آپݨے دۄستاں وِچّ وںڈّاںگا۔ پر کِسے انہۄݨی نیں میرا راہ گھیر لِیا۔ اُہ بںدّا جِس دے کَیمرے نالھ میرے گِیت رِکارڈ کِیتے گئے سن٬ آپݨی ماتا جی دے سُرگواس ہۄ جاݨ کرکے بھارت چلا گِیا۔ اُہ اجے واپِس کَینیڈا آئِیا ہی سی کِہ اُس دے پِتا جی چلاݨا کر گئے۔ مُڑدے سار اُہ کِسے ہۄر شہِر مُۄو کر گِیا۔ گلّ کی سبھ کِیتی کرائی تہِش-نہِش ہۄ گئی۔ اُںج پنُّۄں ساہِب نیں آپݨے وکھّرے یتناں نالھ میرے اِکلّے گِیت رِکارڈ ذرُۄر کر لئے سن۔ اُنہاں دِناں وِچّ ہی مَینُۄں پتا لگِّیا کِہ میرے نیڑے دے پرِوار وِچّ رامپُر اِنہاں دی بیٹی وِیاہی ہۄئی ہَے۔

کمپِّئۄُٹر سِکھّ تاں ہر کۄئی لَیںدا ہَے پر اُس نالھ جُڑِییاں سمسِّیاواں ولّ کۄئی بہُتا دھِیان نہِیں دِںدّا۔ پںجّابی پھَۄںٹ دی تِیاری وِچّ پنُّۄں ساہِب نیں بہُت مِہنت کِیتی۔ اِس تۄں وی وڈّی گلّ سی شاہمُکھی پھَۄںٹ نُۄں وِکست کرنا۔ پچھّمی پںجّاب وِچّ پںجّابی شاہمُکھی وِچّ لِکھی جاںدی ہَے۔ پنُّۄں اِس کارج وِچّ سپھل ہۄئے۔

لگّپگ اُہ ہر ورہے بھارت جاںدے ہن۔ اُنہاں نیں سمرالھے وِکھے آپݨے رِشتیداراں کۄلھ گھر بݨائِیا ہۄئِیا ہَے۔ مَیں پںجّابی لِکھاری سبھا رامپُر والِیاں نُۄں بینتی کِیتی کِہ اُہ پنُّۄں ساہِب نُۄں سبھا وِچّ سدّ کے اُنہاں نیں جۄ ایدھر پںجّابی بھاشا لئی پںجّابی تے شاہمُکھی پھَۄںٹ کنورشن کِیتی ہَے٬ دی جاݨکاری آپݨے مانیۄگ مَیمبراں نُۄں دِئۄ۔ اُنہاں نیں پنُّۄں ساہِب نالھ رُۄبرُۄ کِیتا۔ سرۄتِیاں نیں سوال-جواب کِیتے اتے سبھا نیں اِنہاں دِییاں ساہِتک سیواواں لئی سنمان چِنّہ دِتّا۔ رُۄبرُۄ دی رِیپرۄٹ دا اُتارا اِس پرکار ہَے:

پںجّابی لِکھاری سبھا رامپُر ولّۄں کِرپال سِںگھّ پنُّۄں نالھ رُۄبرُۄ

پٹِیالا/ 12 جنوری/پ.پ. پںجّابی لِکھاری سبھا رامپُر ولّۄں کَینیڈا تۄں آئے لیکھک کِرپال سِںگھّ پنُّۄں نالھ رُۄبرُۄ کِیتا گِیا۔ سماگم دے پردھانگی مںڈّل وِچّ سُرِںدّر رامپُری٬ ہرچرن ماںگٹ اتے کْرِشن بھنۄٹ (کَینیڈا) مُکھّ مہِمان وجۄں شامل ہۄئے۔ جسوِیر جھجّ نیں سٹیج سںچّالنا کردِیاں آئے مہِماناں نُۄں جی آئِیاں کِہا۔ سُرِںدّر رامپُری نیں دسِّیا کِہ کِرپال سِںگھّ پنُّۄں پںجّابی لِکھاری سبھا رامپُر دے مَیمبر رہے ہن۔ کمپِّئۄُٹر راہِیں گُرمُکھی تے شاہمُکھی وِچّ انُواد (اسل وِچّ لِپِّییاںتر) پنُّۄں دی مُکھّ دیݨ ہَے۔

سْری پنُّۄں نیں آپݨے بارے دسّدِیاں کِہا کِہ اُنہاں نیں راگی ڈھاڈی پرمپّرا تۄں پْریرِت ہۄ کے ساہِت رچنا کوِتا اتے کہاݨی تۄں آرمبھّی۔ پںجّ سال لگاتار اِکّ کالم ’کلم دی اکھّ ’چۄں‘ (ٹھرکی دی اکھّ٬ کلم دی اکھّ آدِ سِرلیکھاں ہیٹھ چلںتّ ٹِیوی پرۄگراماں اُتّے آپݨے وِچار پیش کِیتے) لِکھِیا۔ ہُݨ دۄ پُستکاں دا کھرڑا تِیار ہَے۔ (’آئۄ کمپِّئۄُٹر سِکھِّیئے‘ چھپ چُکّی ہَے تے ’کماںڈر تۄں کمپِّئۄُٹر تکّ‘ تِیاری ادھِین ہَے)

پْرِں: گُردِیال دلال٬ کْرِشن بھنۄٹ٬ گُرچرن سِںگھّ ماںگٹ اُڑِیسا٬ جنمیجا جَۄہل٬ ہربںسّ مالوا٬ ہرنیک رامپُری٬ بھگوںتّ لِٹّ٬ جسوِیر جھجّ آدِ دے اُنہاں نُۄں پُچھّے سوالاں دا اُنہاں (پنُّۄں) نیں پْربھاوشالی ڈھںگّ نالھ جواب دِتّا۔

سال 2006 نُۄں الوِدا اتے 2007 دے سواگت وِچّ ہۄئے کوی دربار دی پردھانگی کْرِشن بھنۄٹ٬ کِرپال سِںگھّ پنُّۄں٬ سُرِںدّر رامپُری تے ہرچرن ماںگٹ نیں کِیتی۔ امرجِیت سِںگھّ ماںگٹ٬ پپُۄ بلوِیر٬ ہربںسّ مالوا٬ چھبِیل سِںگھّ سُرجِیت٬ گُرداس٬ امر سِںگھّ الُۄݨا٬ لابھ سِںگھّ بۄگۄوال٬ دِیدار سِںگھّ دِیدار٬ ٹہِل سِںگھّ جسّل٬ کرمجِیت سِںگھّ ماںگٹ٬ بںتّ گھُڈاݨی٬ سورن پلّا٬ گُرمیل سِںگھّ میلی٬ ہَیڈّ ماسٹر درشن سِںگھّ٬ گُردِیال دلال٬ بھگوںتّ لِٹّ٬ جنمیجا جَۄہل٬ ہرنیک رامپُری٬ جسوِیر جھجّ٬ سُرِںدّر رامپُری٬ ہرچرن ماںگٹ٬ کِرپال سِںگھّ پنُّۄں اتے کْرِشن بھنۄٹ آدِ نیں اِس کوی دربار وِچّ آپݨِییاں رچناواں ساںجھِییاں کِیتِییاں۔ شائِر جسوِیر جھجّ نیں دۄہاں سماگماں دی سٹیج سںچّالنا بہُت کھُۄبسُۄرت ترِیکے نالھ نِبھائی۔

 

 

مَیں جِنہاں دِناں وِچّ مائۄُںٹ پلَیجَیںٹّ دے نیڑے پھادر ٹۄون دے سکَیںڈّری سکُۄل دے نِرماݨ سمیں سکِئُرِٹی دی ڈِئۄُٹی کردا ساں٬ اِنہاں دے گھر دے نیڑے ہۄݨ کارن٬ مَیں کئی وار اِنہاں دے گھر چلا جاںدا ساں۔ اِنہاں نیں مَینُۄں کمپِّئۄُٹر سِکھائُݨا شُرُۄ کر دِتّا تے مَینُۄں گھر ابھِیاس کرن لئی آپݨا لَیپٹاپ ہی دے دِتّا۔ پر مَیں نِجّی کارناں کرکے کُجھّ وی ناں کر سکِیا۔ آپݨی پتنی دے سُرگواس ہۄ جاݨ پِچھّۄں مَیں لاپٹاپ مۄڑ آئِیا۔

اگلی گلّ اِہ ہَے کِہ پنُّۄں ساہِب آئیِنَیٹّ کمپِّئۄُٹر والھے سجّݨاں نالھ رل کے٬ مُفت کمپِّئۄُٹر گِیان دے رہے ہن۔ اِنہاں دے اٹھّ درجناں تۄں ودھّ سِکھِیارتھی کمپِّئۄُٹر نُۄں آپݨا ساتھی بݨا چُکّے ہن۔ پنُّۄں ساہِب نُۄں میرے اُتّے غِلا ہَے کِہ مَیں پہِلے ہی بَیچ وِچّ کمپِّئۄُٹر سِکھّݨ کِئۄں نہِیں آئِیا۔ اُہ تاں ہُݨ وی کہِںدّے نیں کِہ آ جا رامپُری دیر ہی ہۄئی ہَے ہنہیر نہِیں ہۄئِیا۔ پر میرِییاں آپݨِییاں مجبُۄرِییاں سدا میرا راہ رۄک لَیںدِییاں ہن۔

ہُݨ مَیں آپݨِییاں مجبُۄرِییاں دِییاں سارِییاں کںدھّاں کھائیِیاں ٹپّ لَیݨِییاں ہن۔ جدۄں 2011 وِچّ اُنہاں نیں کمپِّئۄُٹر دی سِکھلائی دِییاں کلاساں لائیِیاں تاں مَیں اُنہاں دی پہِلی ڈَیسک دا سِکھِیارتھی ہۄواںگا اتے مَیں آپݨی اگلی کِتاب آپ ٹائیِپ کر کے چھپواواںگا۔ میرا اگلے سال دا پرۄگرام وِہلے رہِݨ دا ہَے٬ پڑھنا ہَے٬ لِکھݨا ہَے اتے پنُّۄں ساہِب دا سِکھِیارتھی بݨ کے کمپِّئۄُٹر نالھ سںوّاد رچائُݨا ہَے۔

مَیں اُنہاں دی چںگّی سِہت دی کامنا کردا ہاں اتے اِچھّاوان ہاں کِہ اُہ اِسے ترہاں سیوا کردے رہِݨ تے گِیان وںڈّدے رہِݨ۔