میرے پۄترے ہرمن سِںگھّ دا جنم 9 مئی 1996 نُۄں کنیڈا دے شہِر برَیمپٹن وِچّ ہۄئِیا۔ اُس دے دِل بدلݨ دی کہاݨی سال 2008 تۄں ارمبھّ ہُںدّی ہَے۔ اُدۄں اُس دی اُمر 12 سال اتے اُہ ستّویں گریڈ وِچّ پڑھدا سی۔ مُڈھّلے اِنہاں سالاں وِچّ اُس دی سِہت چںگّی سی۔ سرِیر آم نالۄں رتا کُ مۄٹا سی پر اُہ بہُت چُست سی تے اُس دے شَۄک بہُت پِیارے سن۔ سرِیر دا وِکاس ہۄ رِہا سی۔ سکُۄلۄں آ کے اکسر اُہ کھیڈاں وِچّ مگن رہِںدّا جاں بھارے-بھارے کمّ کردا۔ ہرمن دا بھار اچانک گھٹݨ لگّ گِیا۔ تھکاوٹ ہۄݨ لگّ گئی٬ ساہ چڑھن لگّ پِیا۔ کھُراک وی گھٹ گئی۔ ویکھدے ویکھدے اِہ گُلاب دا بُۄٹا مُرجھائُݨا ارمبھّ ہۄ گِیا۔ ہرمن دے پِتا نوتیج سِںگھّ٬ ماتا سربجِیت کَۄر٬ اسِیں سارا پرِوار پھِکراں وِچّ ڈُبّ گئے۔ پھَیملی ڈاکٹر دا اِلاج چلّ رِہا سی پر کۄئی پھرک نہِیں سی پَے رِہا اتے ناں ہی اسل بِماری دا پتا لگّ رِہا سی۔

جدۄں ہرمن بہُت کمذۄر ہۄ گِیا٬ تُرنۄں رہِ گِیا؛ پھِر دُنِییاں دے سبھ تۄں پْرسِدھّ ہسپتال ’سِکّ چِلڈرن ہسپتال ٹراںٹۄ‘ لَے کے گئے۔ اِس ہسپتال دے ماہر تاں کھُدا دا دُۄجا رُۄپ ہن۔ اُنہاں دسِّیا٬ “اِس دے دِل وِچّ بُنِیادی نُکس ہَے۔ دِل دا اِکّ پاسا بہُت سکھت ہۄ گِیا ہَے٬ پُۄرا کھُلّہدا نہِیں٬ پُۄری آکسِیجن کھُۄن اںدّر جاںدی نہِیں۔ اِسے کارن اِس نُۄں تھکاوٹ ہُںدّی ہَے تے ساہ چڑھدا ہَے۔ گھٹدا گھٹدا اِہ کدے وی جواب دے سکدا ہَے۔”

ساڈے لئی اِہ گلّ سُݨنی بہُت اَۄکھی سی کِہ ساڈے ہرمن دا دِل کدے وی جواب دے سکدا ہَے۔ دِل دے جواب دیݨ دا سِدھّا ارتھ ہَے جِیون دا اںتّ۔ جِسدا آپݨے بچّے بارے کِیاس کرنا وی اتِیئںتّ دُکھدائی ہُںدّا ہَے۔ ایدُۄں آپ مرنا سَۄکھا ہَے۔ ماہراں دا پھَیسلا وی اٹلّ ہکِیکت سی۔ اُنہاں دا آکھݨا سی کِہ بچّے دا ہارٹ تبدِیل کرنا پویگا٬ ہۄر کۄئی اِلاج نہِیں۔ پر دِل کِتھّۄں مِلے٬ کدۄں مِلے٬ کِویں تے کِس رُۄپ وِچّ مِلے٬ دِل بدلِیا کِویں جاںدا ہَے؛ اِنہاں سارِییاں گلّاں دا سانُۄں کُجھ وی اِلم نہِیں سی۔ سانُۄں اِہ وی پتا نہِیں سی لگّ رِہا کِہ بدلی کِیتا دِل٬ اسل دِل واںگ کمّ کردا رہیگا وی کِہ نہِیں؟ دِل بدلی کروا کے وی بچّا کِدھرے رۄگی جِہا ناں بݨِیا پھِرے۔ انیکاں گُںجھّلاں۔ ساڈے پھِکراں دی کھائی بہُت ڈُۄںگھی ہُںدّی چلی گئی۔

’سِکّ چِلڈرن ہسپتال‘ دا بہُت چُست درُست تے وِشال پْربںدھّ ہَے۔ جدۄں اُنہاں دے دھِیان وِچّ اِکّ وار بِمار بچّا آ گِیا٬ پھِر اُہ بچّا اُنہاں دا آپݨا بچّا بݨ جاںدا ہَے۔ پھِر اُہ اُس نُۄں پل بھر لئی وی نہِیں وِساردے۔ کِسے انہۄݨی دے ڈردے مارے ناں چاہُںدّے ماپِیاں نُۄں اِلاج لئی اُہ پْریرنا ہی نہِیں دِںدّے سگۄں اِکّ ترہاں دا پْرَیشّر وی پائُںدے ہن۔ اِس دیش وِچّ بچِّیاں دی سامبھ-سمبھّال پْرتی اِنا گہِرا تے اِنا سُۄکھم دْرِشٹِیکۄݨ ہَے کِہ کِسے وی اݨگہِلی لئی ماپِیاں نُۄں دۄشی منِّیا جاںدا ہَے۔ کئی ہالتاں وِچّ سرکاری ادارے بچِّیاں نُۄں ماپِیاں تۄں ذبردستی کھۄہ کے لَے جاںدے ہن اتے سرکاری نِگرانی وِچّ اُنہاں دی پھُلّاں واںگ سمبھّال کِیتی جاںدی ہَے۔

پر اِہ بہُت پھِکر والی گلّ سی۔ دِل تبدِیل کرن دی گلّ منّݨی بہُت اَۄکھی سی۔ سبھ کُجھ جاݨدِیاں-سمجھدِیاں وی دِل تبدِیل کرن تۄں ڈر لگدا سی۔ پہِلا دِل سرِیر وِچّۄں باہر کڈھّݨا پھِر اُس دی تھاں نواں پھِٹّ کرنا۔ مِںٹّاں سکِںٹّاں دی گلّ ہَے۔ اِس دَۄران کی پتا ہَے کی دا کی ہۄ جائے۔ ہسپتال دے ڈاکٹراں نُۄں جواب وی نہِیں سی دے سکدے٬ کِئُںکِہ ہُݨ بچّا تے اُس دی بِماری اُنہاں دے رِیکارڈ وِچّ آ چُکّی سی۔ اِہ بہُت وڈّی گلّ سی۔ بچّے دا دِل تبدِیل کرن لئی ہسپتال والے ذۄر دے رہے سن۔ آکھ رہے سن کِہ تُسِیں بہُت لیٹ ہۄ رہے ہۄ اتے بہُت وڈّا رِسک لَے رہے ہۄ۔ ساڈے لئی پھَیسلا کرنا سَۄکھا نہِیں سی۔ اسِیں ڈُۄںگھی دُبِدھا وِچّ پھسے ہۄئے ساں۔ بہانے کردِیاں اسِیں کئی مہِینے لںگھّا دِتّے۔

دِل تبدِیل کِیتے بگَیر اسِیں اِسے دِل دا اِلاج کرنا چاہُںدّے ساں۔ دیسی سِیاݨِیاں دے اِلاج مگر بھجّے۔ جِویں کِسے نیں آکھِیا٬ اُس دے مگر لگّ تُرے۔ ہر سِیاݨے نیں دِل بدلی کرن تۄں بچݨ دی پْریرنا دِتّی۔ اِکّ سِیاݨے نیں تاں اِتھّۄں تک آکھ دِتّا٬ “ڈاکٹراں دے مگر ناں لگِّئۄ٬ دِل تاں اُنہاں دے پھرِجّ وِچّ سٹۄر کر کے رکھّے ہُںدّے ہن٬ پتا نہِیں بںدّے دے ہُںدّے ہن کِہ کِسے جانور دے٬ پھِٹّ کرکے گھر نُۄں تۄر دِںدّے ہن۔”

ہارٹ دے ماہر اِکّ چِینی ڈاکٹر دا پتا لگّا۔ اسِیں اُسے دی شرن وِچّ گئے۔ اسِیں اُسے نُۄں آپݨے درد دا مسِیہا سمجھ مگر لگّے تُرے۔ اُس نیں وی بہُت کُجھ دسِّیا٬ دوائیِیاں دِتِّییاں٬ بتھیرے اُپاء کِیتے۔ جِویں اُس آکھِیا٬ اسِیں کری گئے۔ اُس مُۄہرے اسِیں ڈالراں دی ڈھیری لا کے وی پرمانَیںٹ اِلاج چاہُںدّے ساں۔ پر اِتھّے وی کُجھ پھرک ناں پِیا۔ پھِر اِکّ پاکِستانی ہۄمِئُپَیتھِک ڈاکٹر پاس گئے۔ سانُۄں اُسے وِچّۄں ساڈِییاں آساں دا جگدا دِیوا دِکھائی دِںدّا رِہا۔ اُس دِییاں گلّاں بہُت آس ودھائۄُ سن۔ گلّاں وِچّ بہُت پْربھاوشالی وکتا سی۔ دیر تک اُس نال بجھّے رہے۔ اُس دا بہُت مہِںگّا اِلاج کِیتا جاںدا رِہا۔ پر وِئرتھ۔

سںسّار پْرسِدھّ سِہت وِگِیانی سُیامی رامدیو نال سمپّرک کِیتا۔ اُس نیں بہُت تسلّی دِتّی۔ اُس دا آکھݨا سی٬ “سرِیر دی ہر بِماری دا میرے کۄل اِلاج ہَے۔ پُۄرے وِشو وِچّ دِل دا میرے بگَیر ہۄر کۄئی اِلاج نہِیں کر سکدا۔ مَیں ہی دِل دا ماہر ہاں٬ ہۄر کۄئی نہِیں۔” اُسدِییاں ہدائِتاں انُسار کسرتاں کرائُںدے رہے تے اُس دِییاں دِتِّییاں دوائیِیاں دِںدّے رہے۔ اِکّ لمّا سماں اُس اُتّے بجھّے رہے۔ کھرچ کردے رہے۔ ہۄر ’سِیاݨِیاں‘ دِییاں دسِّییاں وِدھِییاں تے اُپاء وی ہُںدّے رہے۔ گُرُۄ مہاراج دا آسرا لِیا٬ ارداساں کِیتِییاں٬ ڈُۄںگھی شردھا نال٬ مرِیادا تے وِدھی دُیارا سْری گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دا سمپّٹ اکھںڈّپاٹھ کِیتا۔

اِہ کُجھ کردے اسِیں بہُت لیٹ ہۄ گئے ساں۔ بچّا بہُت کمذۄر ہۄ گِیا سی۔ اجِہا سماں وی آئِیا جدۄں اُس نُۄں کھُلّہ کے پُۄرا ساہ نہِیں سی آ رِہا۔ اُہ ناں پَے سکدا سی٬ ناں بہِ سکدا سی٬ ناں سَۄں سکدا سی۔ کُجھ کھاںدا نہِیں سی۔ رںگّ کالھا ہۄ گِیا تے اُہ ہڈِّییاں دی مُٹھّ رہِ گِیا۔ اِکّ بُرکی وی اُس دے اںدّر نہِیں سی جاںدی۔ کھاںدا سی تاں اُلٹی کر دِںدّا سی۔ کۄئی واہ ناں جاںدی ویکھ کے اسِیں ہسپتال دی شرن وِچّ جاݨ لئی٬ اُنہاں دی لِسٹ وِچّ چاڑھن لئی دسکھت کرن تے بچّے نُۄں اُنہاں دے سپُرد کرن لئی کاہلھے ساں۔ ساڈے کۄل ہۄر کۄئی راہ نہِیں سی رہِ گِیا۔ سبھ درواذے بںدّ ہۄ چُکّے سن۔ پر اگّۄں دۄ چھُٹِّییاں آ گئیِیاں۔ اُہ دۄ دِن تے دۄ راتاں کِیامت ورگِییاں لںگھِّییاں۔ اںتّ 13 پھروری 2009 نُۄں ہرمن دے اِلاج لئی ’سِکّ چِلڈرن ہسپتال ٹراںٹۄ‘ وِچّ بھرتی کرا دِتّا تے دِل تبدِیل کرن لئی آپݨی سہِمتی دے دِتّی۔

پر دِل وی کِہڑا مَۄکے ’تے تِیار ہُںدّا ہَے٬ بئی اِدھّرۄں چُکِّیا٬ اُدھّر پا دِتّا۔ دِل پْراپت کرن٬ سامبھݨ تے نویں سرِیر وِچّ پھِٹّ کرن دی بیہدّ سُۄکھم تے کٹھن وِدھی ہَے۔ کۄئی پتا نہِیں دِل کدۄں مِلݨا ہَے٬ کِتھّۄں مِلݨا ہَے٬ کِس دا مِلݨا ہَے جاں کِویں مِلݨا ہَے۔ پْراپت کِیتے ہارٹ نُۄں دیکھِیا جاںدا ہَے کِہ اِہ ہارٹ بچّے دے سرِیر دی پْراکْرِتک پرنالھی نال میل کھاںدا ہَے کِہ نہِیں؟ سَۄ پْرِیکھِیاواں تے سَۄ اڑچناں ہُںدِّییاں ہن۔ پھِر اِہ دیکھِیا جاںدا ہَے کِہ پہِل دے ادھار ’تے کِس بچّے نُۄں ہارٹ بدلی کرن دی پھَۄری لۄڑ ہَے۔ جے بہُت کھترناک ہالت ناں ہۄوے تے ڈںگّ سردا ہۄوے تاں اُس بچّے دا ہارٹ تبدِیل کرن دی کاہلھ نہِیں کِیتی جاںدی۔ وارساں نُۄں اِس دیری دے کارناں دا کُجھ پتا نہِیں ہُںدّا۔ اِسے ترتِیب انُسار ساڈے بچّے ہرمن دا دِل تبدِیل کرن دی پںجّ مہِینے دی اُڈِیک پِچھّۄں واری آئی۔ پر اِہ پںجّ مہِینے دا سماں ہسپتال دے سمپّرک آئُݨ کرکے بہُت اَۄکھا جاں بہُت سِیرِیئس نہِیں سی لگّ رِہا۔

بچِّیاں دِییاں بِمارِییاں دے اِلاج لئی کنیڈا وِچّ 4, امرِیکا وِچّ 50, اِںگلَیںڈ وِچّ 2, یُۄرپ دے ہۄر دیساں وِچّ 12 ہسپتال ہن۔ ’سِکّ چِلڈرن ہسپتال ٹراںٹۄ‘ اِنہاں وِچّۄں اِکّ ہَے۔ اتے اِنہاں سارِیاں ہسپتالاں دا آپسی سِدھّا سمپّرک ہَے۔ اِتھّے ساری دُنِییاں دے بچّے اِلاج لئی آئُںدے ہن۔ اِلاج سَۄکھا٬ سپھل تے چھیتی کرن لئی اِنہاں دی کِیتی مِہنت تے گھالݨا کتھن تۄں باہر ہَے۔ سانُۄں اُنہاں دسِّیا کِہ اِس ہسپتال دی پُۄری ہِسٹری وِچّ کیول اِکّ وار اِکّ کیس کامیاب نہِیں سی ہۄ سکِیا۔ اُہ وی اجّ تۄں دس سال پہِلاں۔ اُس پِچھّۄں اجّ تک کۄئی کیس کھراب نہِیں ہۄئِیا۔ سارے کامیاب ہُںدّے آ رہے ہن۔ سرجری دی دُنِییاں وِچّ اِہ اِکّ رِیکارڈ ہَے٬ جِس اُتّے ماݨ کِیتا جا سکدا ہَے۔