سُکھدیو سِںگھّ شاںت سِکھّ وِچاردھارا نُۄں لۄکائی تکّ پہُںچّائُݨ لئی پْرتِیبدھّتا نال پُستکاں لِکھکے منُکھّتا نُۄں جاگرُۄک کرن وِچّ وِلکھّݨ یۄگدان پا رِہا ہَے۔ ہُݨ تکّ اُس دِییاں تیراں دھارمِک رںگّ وِچّ رںگِّییاں ہۄئیِیاں پُستکاں پْرکاشت ہۄ چُکِّییاں ہن۔ آم تَۄر ’تے گُرُۄ ساہِبان اتے اُنہاں دی باݨی بارے ہی بہُتا ساہِت لِکھِیا گِیا ہَے٬ پْرںتُّۄ سُکھدیو سِںگھّ شاںت دی خُۄبی ہَے کِہ اُسنے گُرُۄ ساہِب دی باݨی تۄں اِلاوا پہِلاں بھگتاں اتے ہُݨ بھٹّ ساہِبان دی باݨی بارے لِکھِیا ہَے۔ اِس لئی اُہ ودھائی دا پاتر ہَے۔ ’گِیاراں بھٹّ ساہِبان‘ اُسدی چَۄدھوِیں پُستک ہَے۔ اِس تۄں اِلاوا اُسدے چار گُرمتِ نال سمبّںدھّت ٹْرَیکٹ وی پْرکاشت ہۄ چُکّے ہن۔ اِس پُستک نُۄں اُسنے چار ادھِیائ وِچّ وںڈِّیا ہَے۔ لیکھک نیں ’گِیاراں بھٹّ ساہِبان‘ دے سوئیِّئے ارتھات بھٹّ-کاوِ نُۄں باݨی دا ہی درجا دِتّا ہَے٬ کِئُںکِہ سْری گُرُۄ ارجن دیو جی نیں اُنہاں دے سوئیِّئے سْری گُرُۄ گْرںتھّ وِچّ شامل کرکے باݨی دا درجا دے دِتّا ہَے٬ بھاویں اِہ سوئیِّئے گُرُۄ ساہِبان دی اُستت وِچّ ہی کہے گئے ہن۔ مُکھ تَۄر ’تے سوئیِّئے چھںدّ دی ورتۄں کِیتی گئی ہَے٬ پْرںتُّۄ رڈ٬ جھۄلنا اتے سۄرٹھا چھںدّ وی ورتے گئے ہن۔ سوئیِّیاں دی ساہِتک امِیری کاوِ-الںکّار٬ کاوِ-رس٬ کاوِ-رُۄپ٬ کاوِ-چھںدّ اتے اکھاݨا-مُہاورِیاں دی ورتۄں تۄں پتا لگّدی ہَے۔ پہِلے ادھِیائ ’بھٹّ ساہِبان دی گِݨتی٬ اُنہاں دے مُکھی اتے سوئیِّئے اُچارن دے سمیں-ستھان بارے‘ وِچّ سُکھدیو سِںگھّ شاںت نیں اُداہرݨا دے وکھّ-وکھّ وِدوانا دی جاݨکاری دا ادھِئَن کرن تۄں بائد اِہ سابت کِیتا ہَے کِہ بھٹّ ساہِبان دی گِݨتی گِیاراں ہی ہَے٬ بھاویں کئی وِدوانا نیں اِہ گِݨتی وکھّری-وکھّری دِتّی ہَے٬ کِئُںکِہ کئی تھاواں تے اِکّۄ نام نُۄں وکھّ-وکھّ ترہاں لِکھِیا گِیا ہَے٬ جِویں کلسہار٬ کلہ اتے ٹلّ لِکھِیا ہَے۔ سوئیِّئے دی کُل گِݨتی وی 123 دسّی ہَے۔ وکھّ-وکھّ بھٹّ ساہِبان نیں وکھّ-وکھّ سمیں وکھّ-وکھّ گُرُۄ ساہِبان دی پْرسںسّا وِچّ سوئیِّئے لِکھے تے لِکھتی رُۄپ وِچّ سمبھّالے۔ اِنہاں نیں پہِلے٬ دُۄجے٬ تِیجے اتے چَۄتھے گُرُۄ ساہِبان دی سِفت سلاہ وِچّ پہِلاں ہی لِکھے ہۄئے سن۔ پںجّویں گُرُۄ ساہِب نُۄں گۄئِںدوال ساہِب وِکھے ہاذر ہۄ کے پڑھے٬ گائے اتے سُݨائے۔ بھٹّ کلسہار جی٬ بھٹّ متھُرا جی اتے بھٹّ ہرِبںسّ جی نیں پںجّویں گُرُۄ جی دی اُستت وِچّ 21 سوئیِّیاں دی رچنا کِیتی سی۔ بھٹّ کلسہار جی نُۄں مُکھ بھٹّ جی وجۄں منِّیاں گِیا ہَے٬ کِئُںکِہ اُسنے سبھ تۄں ودھّ 54 شبد لِکھے ہن٬ پْرںتُّۄ سبھ تۄں پہِلا بھٹّ بھِکھا جی سن۔ دُۄجا ادھِیائ ’گِیاراں بھٹّ ساہِبان دے جِیون سمبّںدھّی‘ ہَے۔ بھٹّ گَۄڑ بْراہمݨ آپݨے ججمانا دِییاں بںسّاولِییاں وہِییاں وِچّ درج کردے سن۔ بہُتے سُلتانپُر لۄدھی آ کے وس گئے۔ بھٹّ بھِکھا جی سچّ دی بھال وِچّ اَیدھر اۄدھر بھٹّکدے سْری گُرُۄ امر داس جی کۄل پہُںچّ گئے۔ اُتھے رہِکے اُسنے گُرُۄ جی دی سِفت وِچّ سوئیِّئے لِکھے۔

پہِلے 10 بھٹّ ساہِبان بھٹّ بھِکھا جی دے سمبّںدھّی ہی سن۔ بھٹّ نلہا دا سِدھّا سمبّںدھّ نہِیں سی۔ بھٹّ بھِکھا جی دے تِنّ سپُتّر بھٹّ متھُرا جی٬ بھٹّ جالپ جی تے بھٹّ کِیرت جی سن٬ بھٹّ متھُرا جی گۄئِںدوال ساہِب سْری گُرُۄ امرداس جی دے دربار وِچّ درشنا لئی آئے تے 20-25 سال دی اُمر وِچّ گُرُۄ رامداس جی اتے سْری گُرُۄ ارجن دیو جی دی اُستت وِچّ ستّ-ستّ سوئیِّئے اُچارے۔ بھٹّ جالپ جی نیں وی گۄئِںدوال ساہِب رہِ کے سْری گُرُۄ امرداس جی دی سِفت وِچّ پںجّ سوئیِّئے اُچارے۔ بھٹّ کِیرت جی نیں وی سْری گُرُۄ امرداس جی اتے سْری گُرُۄ رامداس جی بارے چار-چار سوئیِّئے اُچارے سن۔ اِس لئی اِنہاں دا سماں گُرُۄ ساہِبان والا ہی ہَے۔ بھٹّ بھِکھا جی دے بھتِیجے بھٹّ سلہ جی تے بھٹّ بھلہ جی بھٹّ سۄکھا جی دے سپُتّر سن۔ بھٹّ سلہ جی نیں سْری گُرُۄ امرداس سمبّںدھّی اِکّ سوئیِّیا اتے سْری گُرُۄ رامداس جی بارے دۄ سوئیِّئے اُچارے سن۔ بھٹّ بھلہ جی نیں اِکّ سوئیِّیا سْری گُرُۄ امرداس جی سمبّںدھّی اُچارِیا۔ بھٹّ بلہ جی نیں سْری گُرُۄ رامداس جی دی ہذُۄری وِچّ سْری گُرُۄ اںگّد دیو جی٬ سْری گُرُۄ امرداس جی اتے سْری گُرُۄ رامداس جی دی اُستت وِچّ پںجّ سوئیِّئے اُچارے۔ اِسے ترہاں بھٹّ ہرِبںسّ جی نیں پںجّویں گُرُۄ جی دی اُستت وِچّ دۄ سوئیِّئے اُچارے سن۔ بھٹّ کلسہار جی نیں پہِلے گُرُۄ تۄں لَے کے پںجّویں گُرُۄ ساہِب تکّ 54, سارے بھٹّ ساہِبان تۄں ذِیادا سوئیِّئے لِکھے سن۔ بھٹّ گیںدّ جی نیں چَۄتھے گُرُۄ دی اُستت وِچّ تیرہاں سوئیِّئے اُچارے سن۔ بھٹّ نلہ جی نیں سْری گُرُۄ رامداس جی دی اُستت وِچّ 16 سوئیِّئے لِکھے تے اُچارے سن۔

تِیجا ادھِیائ ’گِیاراں بھٹّ ساہِبان دی باݨی دا وِشا-وست’ُۄ ہَے٬ پںجّ گُرُۄ ساہِبان دی سِفت دی اںتّرِیوی بھاونا وِچّ اِکّ گُرُۄ-جۄتِ ستِگُر بھاو اِکّ واہِگُرُۄ دی جۄتِ دی سِفت ہی ہَے۔ پںجّ گُرُۄ-وِئکتِییاں دے رُۄپ وِچّ اِکّ ہی گُرُۄ-جۄتِ بھاو اکال پُرکھ دی جۄتِ دی وڈِیائی اِنہاں اِکّ سَۄ تےئی سوئیِّیاں دا مُۄل کیںدری وِشا ہَے۔ اِس مُۄل وِشے دے اںتّرگت ہی کُجھ گُرمتِ سِدھاںتاں سمبّںدھّی وی سانُۄں انمۄل دِشا-نِردیش پْراپت ہُںدّے ہن۔ کُلّ مِلاکے اِنہاں سوئیِّیاں دے وِشا-وستُۄ نُۄں وِچارن لئی اسِیں اٹھّ نُکتِیاں٬ جِنہاں وِچّ اِکّ اکال پُرکھ وِچّ وِشواش٬ گُرُۄ ساہِبان گُر-پرمیشر وجۄں٬ نام اتے نام-سِمرن٬ نام-سِمرن سمبّںدھّی مِتھِہاسِک اتے اِتِہاسک ہوالے٬ اوتاری مہامپُرشاں دِییاں اُداہرݨا راہِیں گُرُۄ ساہِبان دی اُستت٬ راج-یۄگ/سہج یۄگ والے گُرمتِ-مارگ دی سِفت٬ نَیتِکتا/سداچار دے پکھّ تۄں گُرُۄ ساہِبان دے جِیون دی اُستت اتے سِکھّ رہِت مریادا نال سمبّںدھّت کُجھ سںکّیت وِشا-وستُۄ تۄں اگوائی لَے سکدے ہاں۔

چَۄتھا ادھِیائ ’گِیاراں بھٹّ ساہِبان دی باݨی دا ساہِتک پکھّ‘ ہَے۔ بھٹّ ساہِبان آپݨے آپ نُۄں کوِییاݨِ٬ کوِ جن اتے کبِ آکھدے ہن۔ اُنہاں نیں آپݨی باݨی اُچارن لئی پْرسِدھّ چھںدّ سوئیِّئے دی ورتۄں کِیتی ہَے۔ اِس چھںدّ دے رُۄپ نُۄں نِبھائُݨ وِچّ تاں اُنہاں نیں نِپُنّتا وِکھائی ہی ہَے٬ اِسدے نال ہی گِیاراں بھٹّ ساہِبان نیں باݨی نُۄں الںکّاراں٬ اکھاݨا اتے مُہاورِیاں نال وی شِںگّارِیا ہَے۔ شبداولی دا رںگّ وی نِویکلا ہَے۔ ساہِتک پکھّ ارتھات کاوِ-کلا دے پکھّ تۄں بھٹّ ساہِبان ولّۄں اُچارے گئے سوئیِّئے اِکّ انمۄل خجانا ہن٬ جِس وِچّ انیک پْرکار دے ساہِتک ہِیرے-مۄتی بھرے پئے ہن۔ الںکّاراں وِچّ٬ شبد الںکّاراں وِچّ٬ چھیک انُپْراس الںکّار٬ شرُتی انُپْراس الںکّار٬ یمک الںکّار اتے وِیپاسا الںکّار ورتے ہن۔ ارتھ الںکّاراں وِچّ دِیپک الںکّار٬ دیہلی الںکّار٬ ارتھاوِْرتی الںکّار٬ کارک دِیپک الںکّار٬ مُدْرا الںکّار٬ سار الںکّار٬ اننء الںکّار٬ ہیتُۄ الںکّار٬ وکْرۄکتی/کاکۄکتی الںکّار٬ یتھاسںکھّء الںکّار٬ مِیلِت الںکّار٬ اُپما الںکّار٬ ایکاولی الںکّار٬ سُسِدھّ الںکّار٬ تدگُݨ الںکّار٬ پْرماݨ الںکّار اتے مانوِیکرن الںکّار ہن۔ بھٹّ ساہِبان دی باݨی وِچّۄں کُجھ مُہاورے اُلٹی گںگّا وہائُݨا٬ سِر ’تے ہتھّ دھرنا٬ سِر نِوائُݨا آدِ ہن۔ اِسے ترہاں باݨی دی شبداولی اربی٬ فارسی٬ سںسّکْرِتِ بھاشاواں ورتِییاں ہن۔ کاوِ رس-وِچّ٬ شاںت-رس٬ بِیر-رس تے کرُݨا-رس۔ کاوِ-چھںدّ وِچّ رڈ٬ جھۄلنا٬ سۄرٹھا٬ چھپّء چھںدّ٬ رۄلا چھںدّ٬ پںچّانن چھںدّ اتے گھناچھری چھںدّ ورتے ہن۔ سُکھدیو سِںگھّ شاںت اِس وڈمُلّی پُستک دی رچنا کرن لئی ودھائی دا پاتر ہَے۔ اُس کۄلۄں بھوِکھ وِچّ سِکھّ سۄچ سمبّںدھّی ہۄر کھۄجی پُستکاں دی آس کِیتی جا سکدی ہَے۔

198 پنِّیاں٬ 350 رُپئے کِیمت والی اِہ پُستک سِںگھّ بْردرذ امّْرِتسر نیں پْرکاشت کِیتی ہَے۔

سمپّرک: سُکھدیو سِںگھّ شاںت: 919814901254, 0013174060002

***