ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ وِدوتا دِییاں اُچِّییاں ڈِگرِییاں تے وڈِّییاں پدوِییاں دا مالک ہَے۔ اُہ بائِئۄکَیمِسٹری وِچ اَیمّ.اَیسّ.سی. اتے لائِبْریری اَیںڈ اِنفرمیشن سائِںس وِشے وِچ ماسٹر تے پی.اَیچّ.ڈی. ڈِگری ہۄلڈر ہَے۔ اُہ لۄک-چکِستا وِگِیانی٬ پںجّابی٬ ہِںدّی٬ اںگّریذی٬ اُردُۄ تے فرَیںچ بۄلِییاں دا وِدوان٬ نِپُنّ لیکھک تے سُلجھِیا پتّرکار ہَے۔ ٹۄراںٹۄ دی کۄئی سبھا ہۄوے: دھارمِک٬ سماجِک٬ ساہِتک جاں سِینِیئر کلبّاں دِییاں مِیٹِںگّاں٬ ہر سبھا وِچ ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ آپݨی مِکناتِیسی شکھسِیئت٬ لِیاکت تے سداکت دُیارا وِشیش تے مہان ہُںدّا ہَے۔ ہر سبھا دی رِپۄرٹ تِیار کرن تے اکھباراں وِچ چھپائُݨ دا اُستاد ہَے۔ ’سِکھّ سمۄکسمَین‘ (وِیکلی ٹۄراںٹۄ) اخبار دا اہِم-اںگّ ہَے۔ ساہِت وِچ اُس دِییاں ادھّی درجن کِتاباں ہن: تِنّ پںجّابی وارتک دِییاں ’پںجّاب دے لۄک-رُکھّ‘, ’ساڈے رُکھّ‘ تے ’اُتّری امرِیکن رُکھّ‘, اِک کوِتا دی ’کدۄں‘ اتے دۄ اںگّریذی دِییاں ’گائیِڈ ٹُۄ رَیفرَیںس سۄرسِذ اِن پںجّابی لَیںگُۄئیذ اَیںڈ لِٹریچر‘ تے ’ڈِئۄُئی ڈَیسِیمل کلاسِیپھِیکیشن: اے پْرَیکِیٹل گائیِڈ’۔ ہُݨ ڈا. جھںڈّ آپݨی سوَے-جِیونی نال پںجّابی ساہِت وِچ پْرویش ہۄ رِہا ہَے۔ اِس نالھ اُس دا رُتبا ہۄر وِشال ہۄویگا۔

ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ اُنہاں ہستِییاں وِچۄں ہَے٬ جِنّہا دے ہِردے نِرچھل تے نِرماݨ ہُںدّے ہن اتے وِچاراں وِچ کستُۄری ورگی مہِک ہُںدّی ہَے۔ جِنہاں دے کِردار تے وِہار سِدک تے سچّائی نالھ بھرے ہُںدّے ہن۔ اجِہے بںدِّیاں دی سںگّت وِچ بںدّگی ورگا اہِساس ہُںدّا ہَے۔ اجِہے بںدّے اِک ہۄ کے وی سںسّتھا ورگے ہُںدّے ہن۔ اجِہے بںدِّیاں دی ہۄںد نالھ ہر اِکٹھّ جاں اِکتّرتا ہۄر گمبھِّیر٬ ارتھ بھرپُۄر٬ وِشیش تے مہان بݨ جاںدی ہَے۔ پر ڈا. جھںڈّ دے چِہرے مُہرے دا ڈلہکدا ہُسن اِس تۄں وی اگاںہ دِییاں باتاں پائُںدا ہَے۔ جِتھّے اُس دی دستار٬ رفتار تے گُفتار وِچ مِکناتِیسی پْربھاو ہَے٬ اُتھّے اُس دا گۄرا نِچھۄہ رںگّ٬ نکّ دی تِکھّی کرُۄمبلھ تے ڈلہکاں ماردے رُخسار من نُۄں مۄںہدے ہن اتے چِہرے دی سدا سجّری مُسکْراہٹ ہُسِین ہِردے دے دِیدار کرائُںدی ہَے۔

سوَے-جِیونی لِکھݨا بہُت اَۄکھا کارج نہِیں جے اُس وِچ سچّ٬ سُہج تے یتھارتھی سُراں دا سںگِّیت ہَے تے بِیان وِچ ذمِینی ہکِیکتاں دِییاں دھُناں ہن۔ جیکر دیکھِیا جائے تاں جِیون نِرا ارشی پِیںگھ دا ہُلارا جاں نِری پھُلّاں دی سیج نہِیں٬ کِتے اِہ کںڈِّیاں دی سیج٬ پِیڑاں دا پراگا تے یارڑے دا ستھّر وی ہَے۔ ذِںدّگی وِچ اسِیں کئی وار اتھّرُۄ بھِجِّییاں نِکِّییاں نِکِّییاں ہکِیکتاں نالھ کھہِ کے لںگھّدے ہاں۔ کدے اجِہے ہالات وی واپر جاںدے ہن جۄ سۄچے سمجھے نہِیں ہُںدّے٬ اکارݨ واپر جاںدے ہن٬ جِنہاں دی یاد کںڈِّیاں واںگ چُبھّدی٬ بیچَین کردی تے کئی وار منُکھّ نُۄں کھُدکُشی دے راہ وی تۄر دِںدّی ہَے۔ پر اجِہِییاں اَۄکڑاں تے سدمِیاں وِچ وی دْرِڑھ لگن تے سوَے-وِشواس نالھ ذِںدّگی جِیوی تے ماݨی ہۄوے تے اُسے دلیری تے دْرِڑھتا نالھ بِیان کرن دا جیرا وی ہۄوے۔ سچّائی اِہ ہَے کِہ آتم وِشواس٬ آتم گِیان تے آتم سںجّم جِیون نُۄں شکتِیوان٬ بلوان تے مہان بݨائُںدے ہن۔ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ آپݨی سوَے-جِیونی ’پتّے تے پرچھاویں‘ دِییاں جڑھاں وِیہوِیں سدی دے مُڈھّ نالھ جۄڑدا ہَے۔ وِیہوِیں سدی دے ارمبھّ وِچ اُس دے پُرخِیاں دُیارا پچھّمی پںجّاب دی بے-آباد دھرتی دے بھِ

آنک جںگّل ساف کرن٬ سخت مِہنت دُیارا ’باراں‘ آباد کرن٬ سدِییاں تۄں نِسّلھ تے سُتّی پئی دھرتی تۄں رِذک پَیدا کرن٬ مُربِّیاں دے مالک بݨن دے نالھ نالھ آپݨے پرِوار دے رِذک تے رجّ دِییاں٬ امِیری ٹھاٹھ تے سرداری جِیون دِییاں بیئںتّ سکھّ سہُۄلتاں دا ذِکر کردا ہَے۔ پر سنّ 1947 دی ’بھِیانک وںڈّ‘ نال راج بھۄگدی ذِںدّگی دا سارا ڈھاںچا تہِس نہِس ہۄ جاںدا ہَے۔ دۄ-تِنّ پِیڑھِییاں دا سِرجِیا راج-مہِل اِک بھِیانک راج-کمبّݨی نالھ ارش تۄں پھرش ’تے ڈِگّݨ اتے مخملی مہِلاں تۄں ککھّاں دِییاں کُلِّییاں تکّ دا بِرتاںت بݨ جاںدا ہَے۔ وختاں ماری ذِںدّگی پُۄربی پںجّاب وِچ جِیون دی مُڑ اُساری کردی٬ کِویں ناں کِویں پَیراں سِر کھڑھے ہۄݨ تے جِئُݨ دا اۄڑھ-پۄڑھ کردی ہَے۔ پر پھِر اِکٹھّا کِیتا سُپنِیاں دا سںسّار وی سنّ 1955 دے بھِیانک ہڑھاں دی مار نال تِیلا-تِیلا ہۄ جاںدا ہَے۔ اِس ترہاں اِس پرِوار دے جن دھن دی دُۄجی وار تباہی ہُںدّی ہَے۔ پر پھِر وی اِس بہادر تے سِرڑی پرِوار نیں اِنہاں ماڑے ہالاتاں وِچ وی بُلںدّ ہَۄسلے٬ دْرِڑھ اِرادے تے سخت مِہنت دُیارا اکّاں وِچۄں گُلاب تے کلّراں وِچۄں کںوّل پَیدا کرن دا اِتِہاس سِرجِیا ہَے۔

سُکھدیو سِںگھّ دی جِیون کہاݨی اُدۄں ارمبھّ ہُںدّی ہَے٬ جدۄں دادی ماں اُس نُۄں آپݨی اُںگل لا کے ماسٹر بِشن سِںگھّ کۄل پِںڈّ دے مدرسّے داخل کرائُںدی اُس دا جنم اںدّاذے نال ’اسُّۄ-کتّے‘ دا کۄئی دِن دسّدی ہَے (جِس نُۄں اگلے دِن اُس دا باپ سکُۄل جا کے 18 ستمبّر 1950 سہی کروائُںدا ہَے) اتے دادی ماں دا لاڈلا ’سکھّا‘ سکُۄل دی پہِلی جمات وِچ پْرویش کردا سُکھدیو سِںگھّ بݨدا ہَے۔ پڑھائی دِییاں پَۄڑِییاں چڑھدا سرکاری ہائی سکُۄل چھجّلوڈّی تۄں دسوِیں پاس کردا ہَے۔ وِچ-وِچالھے آپݨے اُہ آپݨے نگر دے آگُۄیاں دی گلّ کردا ہَے٬ جۄ ہن تاں بھاویں کۄرے انپڑھ پر اںدّرۄں باہرۄں نِرچھل٬ اِماندار تے سیوا بھاونا دے بھرے ہۄئے۔ اِتھّے ہی نَۄجوان سُکھدیو سِںگھّ دی لِیاکت٬ لگن تے پْرتِبھا اُجاگر ہُںدّی ہَے اتے اُہ لۄکاں نُۄں اگاںہ-ودھُۄ تے ہُنرمںدّ سکِیماں نالھ جۄڑدا٬ پِںڈّ دی نَۄجوان سبھا دا گٹھن کردا٬ کھیڈاں تے ڈرامے کرائُںدا تے ہۄر گتی-وِدھِییاں دُیارا لۄک-نائِک بݨ کے اُبھّردا ہَے۔

اُچیری پڑھائی لئی سُکھدیو سِںگھّ ڈی.اے.وی کالج امّْرِتسر داخل ہُںدّا ہَے۔ نواں ماہَۄل٬ نوِیں دُنِییاں٬ ارشِیں اُڈاری۔ پر اِتھّے دِل ناں لگّݨ کارن دۄ سال پِچھّۄں ہی اِس تۄں اگلے آسمان دی اُڈاری۔ خالسا کالج امّْرِتسر جا داخلا لِیا۔ اُدۄں کھالسا کالج نُۄں گُرُۄ نانک یُۄنِیورسِٹی بݨائُݨ دِییاں سرگرمِییاں چلّ رہِییاں سن۔ خالسا کالج امّْرِتسر تۄں بی. اَیسّ. سی. کرن پِچھّۄں اَیمّ. اَیسّ. سی. کرن لئی پںجّاب کھیتِیباڑی یُۄنِیورسِٹی لُدھِیاݨا وِچ داخلا لَیںدا ہَے٬ پڑھدا ہَے اتے کٹھۄر مِہنت دُیارا اَیمّ. اَیسّ. سی. مُکمّل کردا ہَے۔

پھِر سرکاری سروِس لئی چاراجۄئی٬ اِںٹروِئۄُیاں دا دَۄر٬ کدے کِسے دپھتر کدے کِسے دپھتر۔ کلرکاں دِییاں ڈھُچّراں تے بیئیِمانِییاں٬ افسراں دا اکھّڑ تے اپمان-جنک وتِیرا٬ پھیل کرن تے خُیار کرن دی منشا نالھ سُیال پُچھّے جاںدے۔ نَۄکری لئی رِشوت تے سِپھارش پْردھان۔ ڈِگرِییاں تے لِیاکتاں رُلھدِییاں دیکھِییاں۔ سِرے دی کھجّل کھُیاری ہُںدّی دیکھی۔ جوانی دے چراغ بُجھدے دیکھے۔ پھِر وی اِہ درویش آپݨے جِیون سںگّرام وِچ اڈِگّ تے اڈۄل رِہا۔ سںکّٹ دی ہر گھڑی وِچ وِکاس دِییاں کرُۄمبلھاں پُںگّردِییاں تے مَۄلدِییاں رہِییاں۔ کِویں ناں کِویں پہِلاں نواب جسّا سِںگھّ آہلُۄوالِییا سرکاری کالج کپُۄرتھلا اتے پھِر گُرُۄ نانک دیو یُۄنِیورسِٹی امّْرِتسر دی ’بھائی گُرداس لائِبْریری‘ وِچ نَۄکری مِلدی ہَے۔ تھکّی تے ہاری-ہمبھّی ذِںدّگی نُۄں آتم سنمان تے سچائی دا مارگ مِلدا ہَے۔

بھاویں وائیِس-چاںسلر ڈا. مہِںدّر سِںگھّ رںدھّاوا ورگے پھرِشتا افسراں دے پِیار دا نِگھّ اتے سُہِرد اگوائی مِلدی رہی اتے کُجھ ساتھِییاں دا مِلاپڑا ساتھ تے سہِیۄگ وی مِلدا رِہا پر بہُتے افسراں دی ہئُمَے٬ ہںکّار تے اکھّڑ وتِیرا دیکھِیا۔ کلرکاں دی بادشاہی٬ ہڑتالاں دا دَۄر٬ تپدی دُنِییاں۔

پر سُکھدیو سِںگھّ دے اںدّر اُچیرے دِس-ہدّے سمائے ہۄئے سن۔ اِہ سروِس دے اِکّۄ کِلّے نالھ بجھّے رہِݨ والھا نہِیں سی۔ سروِس دَۄران اِس نیں پی.اَیچّ.ڈی. کرن فَیسلا کر لِیا۔ پی.اَیچّ.ڈی. وِدوتا دی سبھ تۄں اُچّی ڈِگری ہَے۔ اِہ ڈِگری ہاسل کرنی بہُت ماݨ تے سنمان کرن والی گلّ ہَے۔

پہِلاں اِس نیں “بِرچھ وِگِیان تے لۄک-چکِتسا” وِشے ’تے پی. چ. ڈی. کرن دا من بݨائِیا۔ ’لۄک-چکِتسا‘ وِچ کمّ آئُݨ والھے پںجّاب دے اݨگَۄلھے بِرچھ ہن: نِمّ٬ اکّ٬ کِکّر٬ بیری٬ ٹاہلی٬ تُۄت٬ جںڈّ٬ کرِیر٬ امبّ٬ جامݨ آدِ۔ اِنہاں رُکھّاں تے پَۄدِیاں دِییاں جڑھاں٬ تݨے٬ پتّے٬ چھِلّاں٬ پھُلّاں تے بِیجاں تۄں بہُت کِیمتی دُیائیِیاں بݨدِییاں ہن٬ جۄ منُکھّی سِہت لئی اکسِیر منِّییاں جاںدِییاں ہن۔ سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ نُۄں اِنہاں دی بھرپُۄر جاݨکاری سی۔ اِنہاں بارے اُس دے ’سچِتّر کَۄمی ایکتا‘, ’اجِیت‘ اتے ’پںجّابی ٹْرِبِئۄُن‘ وِچ لیکھ چھپدے رہے تے پاٹھکاں ولّۄں سلاہے جاںدے رہے۔ پر پھِر لۄڑِیںدا ’کۄ-گائیِڈ‘ ناں مِلݨ کارن اُس نُۄں اِس وِشے اُتّے پی.اَیچّ.ڈی. کرن دا وِچار چھڈّݨا پِیا اتے نویں وِشے دی چۄݨ کرنی پئی۔ اںتّ٬ لائِبْریری اَیںڈ اِنفرمیشن سائِںس وِشے نال سبںدھِّت ’کۄلن کلاسِیپھِکیشن‘ نال جُڑے اِک وِشیش ٹاپِک ’تے پی.اَیچّ.ڈی. کرن لئی کمرکسّا کرنا پِیا۔

پر اِس نویں تے اَۄکھے وِشے نُۄں سِرے لائُݨ تے پی.اَیچّ.ڈی. نُۄں مُکمّل کرن لئی لیکھک نُۄں جۄ جۄ جفر جالݨے پئے٬ اَۄکڑاں دے بھو-ساگر ترنے پئے٬ جِنہاں یُۄنِیورسِٹِییاں دِییاں لائِبْریرِییاں دی چھاݨبِیݨ کرنی پئی٬ جِنہاں مہان ہستِییاں دے وِچار لَیݨ تے سہِیۄگ لَیݨ لئی تردّد کرنا پِیا اتے سالاں دے سال کھرچݨے پئے٬ اِہ سارا وِستھار پڑھ-سُݨ لیکھک دی کٹھۄر تپسِّیا٬ دْرِڑھ لگن تے سخت مِہنت نُۄں سِجدا تے سلام کرنی بݨدی ہَے۔

اُدھّر جُیانی دے آپ-مُہارے ویگ٬ اتھّرے جذبے٬ جِیون-ساتھی دی لۄڑ۔ اِذّتدار گھراݨے دی سُہݨی سُنکھّی تے پڑھی-لِکھی لڑکی ماپِیاں دے دھِیان وِچ سی۔ اُدۄں تکّ کُڑی نُۄں ویکھݨ تے پسںدّ کرن دا رِواج چلّ پِیا سی۔ آپݨی چھۄٹی بھَیݨ دے ساتھ وِچ مُٹِیار جگدِیش کَۄر نُۄں سںگّ-سںگّاء وِچ ’جھاتی‘ ماری۔ جھاتی کی ماری٬ ہُسن دی راݨی من دا چَین کھۄہ کے لَے گئی۔ خَیر ’ہۄ گئے منۄرتھ پُۄرے٬ بھاگاں والِیاں دے’۔ شادی ہۄ گئی اتے سمے نالھ بچّے پَیدا ہۄئے٬ بیٹی گگندِیپ تے بیٹا ہرمنجِیت۔

ڈا. جھںڈّ آپݨی ساتھݨ سردارنی جگدِیش کَۄر نالھ کَینیڈا پہُںچّݨ دا ذِکر کردا ہَے۔ پہِلی وار ہوائی جہاذ دے سفر دا ادبھُت نذارا٬ کَینیڈا دِییاں پْرسِدھّ اِتِہاسک تھاواں دے درشن: کُدرت دا مہان اجُۄبا ’نِیاگرا پھالذ‘, سںسّار دا اجُۄبا ’سی. اَین. ٹاور‘, پُںگّردی پْرتِبھا دے کیںدر لائِبْریرِییاں٬ رںگّ-بِرںگّے سبھِیاچاراں دی جِیون-شَیلی دے نذارے ماݨدا٬ آپݨی کمائی دا جُگاڑ وی کردا ہَے۔ کَینیڈا دا سرکاری-تںتّر٬ جن-جِیون نُۄں پْراپت سُکھ-سہُۄلتاں٬ دفتراں وِچ تسلّی تے سلِیکے بھرِیا وِئۄہار٬ آواجائی دے ٹھۄس تے وِیاپک نِئم٬ ہرِیائی تے پھُلّاں دی بھرمار٬ من نُۄں مۄہ لَیݨ والے سارے سِسٹم دا لیکھک بہُت سُیاد نالھ وِشلیشݨ تے ورݨن کردا ہَے۔

لیکھک دی پھیری دا اگلا دیش ہَے٬ امرِیکا۔ امرِیکا دِییاں 52 سٹیٹاں ہن۔ اُنّہاں وِچۄں ٹَیکّساس سٹیٹ دے شہِر بۄمَۄںٹ وِچ ڈاکٹر ساہِب دی بیٹی گگندِیپ تے داماد ہرمن دا پرِوار رہِںدّا ہَے۔ اِتھّے ڈا. جھںڈّ تے سردارنی جگدِیش کَۄر آپݨی بیٹی کۄل پہُںچّدے ہن۔ ’جُۄئے دے شہِراں‘ لیک چارلس تے لاس ویگاس٬ سمُںدّر دے کِنارے وسے شہِراں ہُۄسٹن تے گَیلوَیسّٹن٬ سَیلانِییاں دے شہِر سَین اَینٹۄنِیئۄ اتے کَیلِیفۄرنِییا سٹیٹ دے کئی شہِراں رَیڈّوُڈّ سِٹی٬ سَینہَۄذے٬ فرِیمَۄںٹ آدِ دی یاترا کردے ہن اتے سپیس سَیںٹر ’ناسا‘ تے ’گۄلڈن برِجّ‘ دے درشن کردے ہن۔ ہَیران کردی وِگِیانک ترکّی تے وِکاس دے نالھ نالھ اِتھّۄں دے بھِنّ-بھِنّ سبھِیاچاراں دی جِیون-شَیلی٬ ایّاسی٬ وِلاسی تے رںگّ-رںگِّیلی دُنِییاں بارے لیکھک آپݨے وِشلیشنی تے تُلناتمِک دْرِشٹِیکۄݨ انُسار بہُت رِیجھ٬ نِیجھ٬ برِیکی تے وِستھار نالھ ورݨن کردا ہَے۔ دُۄجے پاسے پہِلاں چِرِیں-وِچھُنّے دۄ پاکِستانی مِتّراں دے میل-مِلاپ دا٬ ڈُۄںگھے مۄہ تے پِیار بھرِییاں کھُشِییاں تے وَیراگ دا اتے پھِر اچانک اُنہاں وِچّۄں اِک دے سدِیوی-وِچھۄڑے دا بِرتاںت پاٹھک نُۄں دھُر اںدّر تکّ جھںجّۄڑ دِںدّا ہَے۔

ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ بہُت سںوّیدنشِیل٬ سںکّۄچی تے مرِیادا-پرشۄتم بِرتی دا مالک ہَے۔ اِہۄ کارݨ ہَے کِہ کھلّہ-ڈُلّہ والے بھڑکِیلے کالجی ماہَۄل وِچ وی اتے آپݨی چھُۄکدی جُیانی اتے لٹ-لٹ جگدی ہُسن دی شمہا دے دِناں وِچ وی کِسے پروانے دے مںڈّلائُݨ جاں کِسے بھَۄرے دے جھُرمٹ پائُݨ دی ڈا. جھںڈّ نیں ذرا جِنّی وی بھِݨک نہِیں پَیݨ دِتّی۔ ہۄر تاں ہۄر آپݨی مںگّیتر نُۄں ’دیکھݨ تے پسںدّ کرن‘ دے پلاں نُۄں وی اُہ اِس ڈھںگّ نالھ بِیان کردا ہَے جِویں کۄئی دبّے پَیرِیں٬ چۄری-چھِپے کِسے بِگانے گھر وڑ رِہا ہۄوے تے اںدّرۄں ڈر رِہا ہۄوے کِہ ’کِتے کۄئی دیکھ ناں لوے!’

ڈا. جھںڈّ دی شَیلی تے شبداولی دی سرۄدی لَیء تے وِسمادی رِدم پاٹھک نُۄں آپݨے نالھ جۄڑن٬ تۄرن تے کِیلݨ دی سمرتھّا رکھّدی ہَے۔ ساری رچنا وِچ اُہ سہِج٬ سںتّۄکھ تے سںجّم دی تۄر تُردا دِکھائی دِںدّا ہَے۔ کِسے اݨسُکھاویں ہالات وِچ وی ہتھّاں پَیراں وِچ نہِیں آئُںدا٬ بیچَین نہِیں ہُںدّا٬ کۄئی جھگڑا جاں شِکوا-شِکائِت نہِیں کردا۔ سہِج٬ سںتّۄکھ تے دھِیرج اُس دے گہِݨے ہن۔ پر کِسے وی بے-اسُۄلے اتے گَیر-اِکھلاکی کمّاں دے چِکّڑ وِچ آپݨے آچرݨ دی دُدھّ چِٹّی چادر مَیلھی نہِیں کردا۔ آپݨے نِسچے٬ سِدھاںت تے سچّائی نالھ پُۄری دْرِڑھتا تے دلیری نالھ پہِرا دِںدّا ہَے۔

ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ آپݨی سوَے-جِیونی ’پتّے تے پرچھاویں‘ وِچ وِیہوِیں سدی دے ارمبھّ تۄں ورتمان تکّ٬ اِک سدی تۄں ودھیرے سمے دی٬ وکھّ-وکھّ کُجھ دیشاں تے کَۄماں دے وکھّ-وکھّ سبھِیاچاراں دی مارمِک تسوِیر پیش کردا ہَے۔ لۄکاں دے رہِݨ سہِݨ, ورتݨ وِہار تے میل مِلاپ دِییاں گلّاں تے گھٹناواں برِیکی نالھ پھڑدا تے بِیان کردا ہَے۔ اِس ترہاں اُس دی اِہ سوَے-جِیونی “میرا جِیون پںدھّ” چںگِّیائی بُرِیائی٬ مان اپمان٬ جِتّاں ہاراں تے دُکھاںت سُکھاںت دی یتھارتھی کہاݨی ہَے۔ سہِج٬ سںتّۄکھ تے دھِیرج دا ہکِیکی درپݨ ہَے۔ ہکّ سچّ تے مان سنمان لئی جدّۄجہِد تے سںگھّرشاں دا مان-چِتّر٬ گِیان وِگِیان دا بھںڈّار اتے سۄہݨی تے سچِیاری رُۄہ دا نغما ہَے۔

بھاویں ’پتّے تے پرچھاویں‘ دے بِرتاںت وِچ کُجھ گھٹناواں دے وِستھار تۄں بچِیا جا سکدا سی پر پھِر وی اِہ اِک انمۄل رچنا ہَے اتے اِہ کِسے وڈّے تے مِیاری کۄرس دے سِلیبس دا ہِسّا بݨن دا درجا رکھّدی ہَے۔ مَیں ڈا. سُکھدیو سِںگھّ جھںڈّ دے اِس اُدّم دا ہاردِک سنمان تے سُیاگت کردا٬ وڈِیائی تے پرشںسّا کردا اتے اِس نُۄں تے اِس دے پرِوار نُۄں ہاردِک مُبارکباد ارپݨ کردا ہاں۔