(مَیں اِہ کہاݨی لَیفکَیڈِیئۄ ہَیرن دے لیکھاں وِچّۄں سںکّلِت کِیتی ہَے-پُۄرݨ سِںگھّ)

ہر اِک دیش وِچّ آپݨے آپݨے ترذ دِییاں چںگِّیائیِیاں تے بُرِیائیِیاں ہُںدِّییاں ہن سبھ اِس تراں دِییاں چِیذاں جڑاں والِییاں ہُںدِّییاں ہن تے اسی اُناں دا اُپّر دا پھَیلائۄ ویکھ کے مںدّا چںگّا نہِیں کہِ سکّدے۔جِہڑِییاں اسی سدِییاں تک چںگِّیائیِیاں منّدے آئے ہاں٬ مُمکِن ہۄ سکّدا ہَے٬ کِہ اُہدِییاں ڈُۄںگھِییاں جڑھاں بُرِیائیِیاں والِییاں ہۄݨ تے جِنہاں نُۄں اسی ستہ تے بُرا کہِںدّے ہاں٬ اُہ اںدّرۄں جڑاں وِچّ چںگِّیائیِیاں ہۄݨ۔ جِیون اِک اسگاہ کھیڈ ہَے۔ پتا نہِیں کَۄݨ کِس تراں آپݨے اسلے نُۄں اپّڑدا ہَے؟ گُلام رکھّݨ دا رواج جڑاں وِچّ کِنّا ادَیوی سی٬ پر ستہ اُپّر گُلاماں دے اۄہ اۄہ گُݨ ویکھے٬ کِہ آدمی کہِںدّا ہَے٬ گُلامی رہِںدّی ہَے تاں اچھا سی۔ مرجِینا الی بابا دی گُلام کِس تراں مالک دی وپھاداری دے گُݨ نُۄں سارے منُکھّ اِتِہاس وِچّ مُۄرتی مان کردی ہَے۔ جد آدمی کُچھ ناں کر سکے٬ من دی تاکت لاݨ دی تھاں ناں ہۄوے٬ پِیارِیاں نُۄں پالݨا ہَے٬ نِرا مَۄکا ٹُکّڑ دیݨا ہَے٬ اۄہ وی نہِیں مِلدا٬ تد مَیں آپ کئی ویری تِیبْر اِچھّا کِیتی ہَے٬ کِہ کاش گُلامی ہُںدّی تے مَیں آپݨے آپ نُۄں ویچ کے پِیارِیاں دی سیوا کر سکّدا٬ شرِیر دے ماس دا مُلّ تاں پَیںدا جے من دے گُݨاں دا گاہک کۄئی ناں نِکلِیا ۔۔

پُراݨے ذمانِیاں وِچّ جاپان دِییاں نائِکاں نچّݨ والِییاں بالِییاں اج کل دی گَیشا واںگ نہِیں سن٬ اُنہاں دے دِل پتھّر نہِیں سن٬ اۄہ بڑِییاں سۄہݨِییاں ہُںدِّییاں سن تے اُناں دے ہتھّ وِچّ سۄنے دے پِیالے ہُںدّے سن تے اُنہاں دا پہِراوا ریشم گۄٹے کناری والا سی تے بادشاہ تے شاہذادِیاں دے مہِلاں وِچّ اۄہ تلوار نںگّی دا ناچ کردِییاں سن٬ تے اُنہاں دی آواذ کھاس سادھناں نال شراب دی سُراہی دے کُل کُل واںگ مِٹھّی تے بارِیک تے بھروِیں کِیتی جاںدی سی۔ کہِںدّے ہن٬ سِیالے دی ٹھںڈھّ وِچّ دھُر چھتّ نِکِّییاں نِکِّییاں 12, 13 سالاں دی کُڑِییاں نُۄں سویر سار گاݨا سِکھائِیا جاںدا سی٬ گا گا کے اُناں دے ہتھّاں پَیراں وِچّۄں سردی نال لہُ پھُٹّ پَیںدا سی تے گلا بںدّ ہۄ جاںدا سی٬ تے اِئۄں کئی چِر گلا بںدّ رہِ رہِ کے بہِ بہِ کے تاکت پکڑدا سی٬ تے اِہۄ جِہی اِک نائِکا دی٬ جِیون کتھا جاپان دے ساہِت وِچّ آئُںدی ہَے۔۔

ہالے ریلاں تاراں نہِیں سن٬ تے جاپان دے نویں تے جوان چِتْرکاراں دی٬ رسِک کِرت٬ آرٹ دے سادھن تے ابھیاس دا اِک اںگّ ہُںدّا سی٬ کِہ اۄہ پَیدل سارے دیش دا رٹن کرن۔ پربت ویکھݨ, درِیا ویکھݨ, مںدّراں دی یاتْرا کرن تے آپݨی سُرتِ نُۄں اِئۄں سۄہݨِییاں چھبِییاں نال بھرن۔ اِئۄں بڑا چِر ہۄیا ہَے٬ کِہ اِک جوان آرٹِسٹ کئۄُٹۄ شہِر تھِیں یِدۄ یا ٹۄکیۄ ول یاتْرا نُۄں چلِّیا٬ تے جاپان دی دھرتی نِکّے نِکّے پہاڑاں دِییاں چۄٹِییاں نال بھری پئی ہَے تے چۄٹِییاں دے پاسِیاں تے باںس چِیلاں دے بْرِچھّ جھُرمٹ پا رہے ہن٬ تے جھۄنے دے لہِراںدے کھیت اِک اُپّر دُۄجا٬ اُچّے نِیویں تھڑِیاں واںگ لہِرا رہے ہن تے وِچّ وڈِّییاں وڈِّییاں پِیلِییاں ٹۄکرِییاں جِہِییاں سِر تے رکھِییاں جاپان دے کْرِسان جمِین دے گںدّ مںدّ چِکّڑ وِچّ کھڑے پھسلاں نُۄں کھسما رہے ہن۔ پربتاں دے سِر اُپّر یا کُکھّاں وِچّ گھاہ دے چھتّاں والے کْرِساناں دے گھر تے گراں وسّ رہے ہن۔ سۄہݨِییاں تھاواں تے ایکاںتاں وِچّ مںدّر بݨے ہن۔ ہر تھاں بُدھّ دے بُتّ مںدّ مںدّ ہسّ رہے ہن تے اسِیساں دے رہے ہن٬ تاں وی جد ساڈا نواں گبھّرُۄ چِتْرکار یاتْرے چڑھِیا تے ہُݨ وی اُسی تراں مُلک دی کاںیا تے نکشا تے رںگّ اۄہۄ ہی ہَے۔ اِہ نَۄجوان سُکھ دا گۄلا نہِیں سی٬ اِسنے شرِیر نُۄں کمائِیا ہۄئِیا سی تے دُکھ سہارݨ دا آدی سی٬ پر بھاویں اۄہ بڑا چالڑ سی٬ بھاویں بڑی تتِکھیا والا یاترُۄ سی٬ پھِر وی کدی کداںئی کۄئی اگّے ناں ڈِٹھّی٬ اۄڑک اِہۄ جِہے سپھراں وِچّ آݨ بݨدی ہَے۔ سُۄرج ڈُبّ گِیا ہَے تے ساڈا نَۄجوان اِک پہاڑی دی چۄٹی اُپّر آپݨا راہ تکّ رِہا ہَے٬ پَیںڈا گھٹ کرن لئی اۄہ ہِٹھاںہ وادی وِچّ جا کے دُۄجی چۄٹی اُپّر چڑھدا ہَے تے ہنیرا پَے چُکّا ہَے تے جںگّل وِچّ اُس نُۄں راہ بھُلّ گِیا ہَے۔جاںدِیاں جاںدِیاں رات ویلے اِک ندی مِلی پر اۄہ اِنی تیذ سی کِہ اُسدے پار٬ جا نہِیں سی سکدا ۔ مُڑ بِنا کِسی راہ دے بُۄٹے بُۄٹِییاں دِییاں جڑھاں پتّے پھڑدا اِک پہاڑ دی چۄٹی تے چڑھِیا٬ شائِد کۄئی دِیوا دِسّے٬ کۄئی سیدھ لبھّے٬ چنّ سی نہِیں تے چِیلاں دے بْرِچھاں نیں ہۄر وی ہنیرا کالا کر دِتّا سی۔ ہار کے بْرِچھ دے ہیٹھ رات گُجارن دی کِیتی٬ بَیٹھا ہی سی٬ کِہ دُۄر اِک مدھّم جِہی پِیلی جِہی رۄشنی دِسی ۔ سمجھِیا شائِد کِسی کْرِسان دا گھر ہَے تے اُتھے دِیوا بل رِہا ہَے٬ ہِمّت کرکے اۄسدی٬ سیدھ تے گِیا ۔ ادھّی رات دے نیڑے سما اپّڑ پِیا ہۄئِیا سی٬ کِہ اۄہ اُس ککھّاں دی جھُگی دے درواجے تے پہُتا٬ وڈّے درواجے جِہڑے پہاڑ دی چۄٹی تے تیج تُپھانی ہواواں نُۄں رۄکݨ لئی ہُںدّے ہن٬ بںدّ سن٬ تے جھِیتاں وِچّۄں اںدّرۄں بلدے دِیوے دی پِیلی رۄشنی جھر رہی سی٬ بُۄہا کئی ویری کھڑکائِیا٬ اںدّرۄں کۄئی سُر سر نہِیں آئی۔ کئی ویری مُڑ ذۄر نال کھڑکاݨ تے اںدّرۄں اِک کۄمل سُر دی تِیوِیں دی آواج آئی٬ جِہڑی پُچھّدی ہَے کِہ کھڑکاݨ والے نُۄں کی لۄڑ ہَے ? نَۄجوان چِتْرکار بجھک رہِ گِیا٬ آواذ بڑی مدھُر سی٬اِنی مدھُر بِنا سِکھائے دے ہۄ نہِیں سکدی٬ تے بۄلی بھی پیںڈُۄ نہِیں سی٬ نِہائِت شُستا دارُلکھلاپھے دی رئیِسی بۄلی سی۔ ''مَیں ہاں اِک وِدیارتھی پربتاں وِچّ رستا بھُلّ بَیٹھا ہاں تے جے ہۄ سکے تد رات دا بسیرا تے بھِچھّا مںگّدا ہاں٬ تے جے ناں مِل سکے تے کِسی نذدِیک پِںڈّ دا راہ دسِّیا جاوے" اںدّر تھِیں آواذ آئی ''پر اِدھر تاں کِسی پِںڈّ دا راہ ہی نہِیں٬ آپ کِس تراں بھُلّ گئے ?" اُس نیں کِہا :-

"مَیں تاں واکپھ نہِیں۔ مَیں جاتا٬ پَیںڈا تھۄڑھا ہۄئۄُ٬ جے اِس پربت تھِیں دُۄجے پربت نُۄں سِدھّا لَے لواں پر اِس یتن وِچّ میرا پَیںڈا لمّا تے نامُمکن ہۄ گِیا ہَے"۔۔

"پر آپ جِس سیدھے آئے ہۄ٬ اُس سیدھے اِتھے اپّڑ ہی نہِیں سی سکّدے۔۔

"ٹھِیک ہَے٬ پر سیدھاں سارِییاں اِس ہنیرے وِچّ مِس گئیِیاں۔ اۄس ندی تے اپّڑِیا تے پار لںگھّ ہی نہِیں سی سکّدا٬ سۄ مجبُۄرن اِس پربت تے چڑھِیا تے پُۄرب دا پچھّم تے پچھّم دا اُتّر بھَۄںدا پھِردا ہاں۔۔"

اںدّر وسّݨ والی دی نِشا ہۄ گئی٬ کِہ بھُلِّیا ہۄئِیا کۄئی انجاݨ وِدیارتھی ہَے۔ "اچھّا٬ مَیں ہُݨے آئی" تے نالے کِہا "ہُݨ آپ کِسی پِںڈّ اپّڑ نہِیں سکّدے تے نالے رستا بِکھڑا تے کھترناک ہَے"۔ تھۄڑھے چِر پِچھّۄں اِک کاگت دی لالٹَیݨ ہتھّ وِچّ لئی اِک پْرِبھجۄت سواݨی آئی اۄس وڈّا تُۄپھانی بُۄہا کھۄہلِیا تے لالٹَیݨ اُچّی کرکے اجنبی مہِمان دے چیہرے نُۄں تکّݨ دی کِیتی۔ اُہدا آپݨا چِہرا لالٹَیݨ دے ہنیرے پِچھّے چھُپِیا رِہا۔ آپ نیں اُہنُۄں چںگّی تراں گَۄہ نال تکِّیا٬ تے سہی کِیتا کِہ اِس وِچّ دھۄکھا کۄئی نہِیں۔۔

"اچھّا ذرا ٹھہِرۄ٬ مَیں ہُݨے ہی ہتھّ پَیر دھۄݨ لئی جل لِیائُںدی ہاں" اۄس کِہا تے اںدّر لگی گئی٬ تَۄلِییا تے چِلمچی تے پاݨی لِیائی تے مہِمان نُۄں کِہا آپ ہتھّ پَیر دھۄ لوۄ۔۔

آرٹِسٹ نیں ککھّاں دِییاں چپلِییاں لاہِییاں٬ ہتھّ پَیر سُچیت کِیتے تے اںدّر گِیا٬ اںدّر اِک نِہائِت ہی سُتھرا سادا کمرا اۄس نُۄں اُس پْرِبھجۄت سواݨی نیں اۄہدے رات دے آرام کرن لئی دسِّیا۔ سارا تکرِیبن گھر ہی اِہۄ کمرا سی٬ پچھۄکڑ نِکّی جِہی نال لگّدی رسۄئی سی٬ تے رجائی تے اگّ سیکݨ لئی آپ نُۄں اُس سواݨی نیں دِتّی٬ جد اُہ اِہ آئُبھاگت کر رہی سی٬ اِس نَۄجوان نُۄں اۄہنُۄں چںگّی تراں ویکھݨ دا اوسر مِلِیا٬ اِہدے نَین اُہدے وِچّ گڈّے رہے۔۔

کی ویکھدا ہَے؟ کِہ اۄہدی مِیجبان اِک اتی سۄہݨی پری نکش سواݨی ہَے تے اُہدی چال٬ بَیٹھک اُۄٹھک بڑی ہی ناذک تے دِل لُبھاݨ والی ہَے٬ اُہدی اُمر اُس کۄلۄں شائِد ہی 3 یا 4 سال وڈّی ہۄوے پر اُہ بڑی جوان تے جوانی دے پُۄرے جۄبناں وِچّ ہَے۔ جد اِئۄں اُہ ویکھ رِہا سی٬ تد اُہ سواݨی بڑی مِٹھّی اواذ نال اُہنُۄں کہِںدّی ہَے٬ "مَیں ہُݨ اکلّی ہاں٬ تے مَیں نِماݨی اِس کُٹِییا وِچّ مہِماناں دے سْواگت کرن دے اسمرتھ ہاں پر اج راتی مَینُۄں نِسچا ہۄ گِیا ہَے٬ کِہ آپ لئی اِتھۄں کِدھرے اۄدھر جاݨا خترناک ہَے۔ اِس پاسے کئی اِک کْرِسان رہِںدّے ہن پر اِس وکت آپ اُنہاں پاس اپّر نہِیں سکّدے٬ ناں آپ نُۄں بِنا راہ دسّݨ والے دی مدد دے رستا ہی لبھّ سکّدا ہَے۔ سۄ اِس کرکے مَیں آپنُۄں سْواگت کِیتا ہَے٬ آپ نُۄں آرام تاں پُۄرا اِتھے مِل نہِیں سکّدا٬ پر مَیں آپ نُۄں اِک بِستْرا دے سکّدی ہاں تے آپ میری جاچے بھُکھّے بھی ہۄ٬ سۄ اِہ لوۄ نباتاتی بُدھّ بھِکھِّیا دا بھکھّݨ, تھۄہڑا جِہا ہَے شائِد آپ دا گُجارا رات لئی ماڑا مۄٹا ہۄ جائے٬ پر آپ اج رات اِتھے ہر تراں 'جی آئے' ہۄ۔۔

یاترُۄ بھُکھّا سی٬ سواݨی نیں جھٹ پٹ چُپّ چاپ آلُۄ کچالُۄ ساگ آدِ بھُنّ بھنّ کے تے اِک پِیالا اُبلے چاولاں دا آپ دے اگّے دھرِیا٬ تے نِماݨی رۄٹی دی بڑِییاں ماپھِییاں مںگِّییاں پر پھِر اۄہ کُچھ ناں بۄلی تے جِنّا چِر اۄہ رۄٹی کھاںدا رِہا اۄسدے دِل وِچّ کھۄہ پَیںدی سی کِہ ہائ اِہ سواݨی اِنی چُپّ تے اُداس کِئۄں ہَے؟ تے جد اۄس کۄئی گلّ پُچھّی اِس کرکے کِہ گلّ بات ارمبھّ ہۄوے سواݨی یا جراکُ ہس چھڈّدی یا سِر نِیواں پا کے ہاں ناں کر دِںدّی سی۔ پھِر اۄہ وی چُپّ ہۄ گِیا٬ تے اِتنے چِر وِچّ تکّ لِیتا سی٬ کِہ اۄہ چھۄٹا گھر بِلکُل بیداگ سپھا سی٬ تے اۄہدے برتن جِویں ہُݨے بݨے ہن۔ تھۄڑِییاں جِہِییاں چِیذاں جۄ اگّے پِچھّے پئیِیاں سن٬ بڑِییاں ہی سۄہݨِییاں تے مُۄںہۄں بۄلدِییاں سن۔ کوِتا تے آرٹ دے سمبّںدھّ دِییاں چِیذاں تے چِینی بۄلی دے کاوء مںتّْر لِکھے لٹک رہے سن٬ مکان تے اِک کِنارے اِک چَۄکی سی تے اُس اُپّر اِک مںدّر دی شکل دی دۄ درواذِیاں والا نِکّا مںدّر کھِڈاوݨا جِہا سی٬ تے دۄویں نِکّے درواجے کھُلہے ہۄئے سن تے اُسدے ساہمݨے اِک نِکّا جِہا دِیوا جگائِیا ہۄئِیا سی٬ تے پھُلّاں دا سیہرا لٹکائِیا ہۄئِیا سی۔ اِہ شائِد اۄہ گھر دا آلا جِہا سی جِس وِچّ کِسے گُجر گئے مِتْر دِییاں نِشانِییاں رکھّدے ہن٬ تے اِس گھر دے شِوالے اُپّر اِک بڑی ہی سُںدّر مِہر دی دیوی دی تسوِیر سی٬ جِس آپݨے کیساں وِچّ پُۄرا چنّ لٹکائِیا ہۄئِیا سی۔ جد وِدیارتھی رۄٹی کھا چُکّا تاں سواݨی کہِںدّی ہَے٬ "مَیں آپ نُۄں چںگّا بِستْرا نہِیں دے سکدی تے بسّ اِہ اِکّۄ ہی کاگت دی بݨی مچھّردانی ہَے۔ اِہ بِستْرا تے اِہ مچھّردانی میری آپݨی ہَے٬ پر اج رات مَینُۄں کئی اِک کمّ کرنے ہن تے مَینُۄں سَۄݨ لئی کۄئی اوسر نہِیں مِلیگا٬اِس لئی آپ اِنہاں دۄہاں چِیجاں نُۄں ورت سکّدے ہۄ٬ تے ہُݨ مَیں آپ دی مِنّت کردی ہاں٬ کِہ آپ آرام کرۄ٬ بھاویں مَیں نِماݨی پاسۄں آپ نُۄں ارام دیݨ دے کاپھی سامان پُۄرے نہِیں ہۄ سکّے" ۔۔

پر نَۄجوان آرٹِسٹ سمجھ گِیا سی٬ کِہ اُس اکلّی سواݨی پاس اِکۄ ہی بِستْرا ہَے ار اۄہ آپݨا بِستْرا اُہنُۄں اِک میہربانی کرکے دِںدّی ہَے٬ تے آپ جگراتا کرن دا دیاوان بہانا کردی ہَے ۔ اِہ دیکھکے اۄس کِہا٬ "جی ! مَیں تاں بھُںجّے ہی سَیں سکدا ہاں تے مَینُۄں مچھّراں دا کۄئی ڈر نہِیں٬ آپ نُۄں کی اَیسا کمّ ہَے جۄ آپ رات سَۄݨا نہِیں چاہُںدّے ? مَینُۄں آپدی اِنی کھیچل٬ میری کھاتر کرنا چںگّا نہِیں لگّدا تے میرے پر مِہربانی کرۄ تے مَینُۄں بھُںجّے ہی پَے جاݨ دِئۄ٬ میرا رُۄہ آپ دی اِنی دیا برداشت نہِیں کر سکّدا۔۔"

"جۄ مَیں کہِںدّی ہاں٬ اۄہ آپ نُۄں منّݨا پویگا٬ در ہکِیکت مَینُۄں کمّ ہَے تے مَیں اج رات نہِیں سَیݨا"۔ اِہ لپھذ اِک وڈّی بھَیݨ دی ہَیسِیئت وِچّ اَیسے پِیار تے اَیسے داہوے نال اُسنے کہے٬ جۄ اِس نَۄجوان نُۄں سِر جھُکا کے منّݨے پئے تے "آکھِیا کِہ اِہ اُچِت ہَے٬ کِہ آپ مَینُۄں جۄ بںدّۄبست مَیں چاہاں٬ اُہ آپݨے مہِمان لئی کرن دی آگِیا دیوۄگے اِس بںدّۄبست وِچّ آپ دا دکھل دیݨا واجب نہِیں۔۔"

نَۄجوان چُپّ ہۄ گِیا٬ کِئُںکِہ سَیݨ واستے کمرا وی اِکۄ سی٬ اُسنے آپݨی تُلائی لِیا کے پھرش اُپّر وِچھا دِتّی تے رجائی رکھّ دِتّی۔۔

اِک لکّڑی دا سِرہاݨا وی لِیا دِتّا تے کمرے دے اُس پاسے٬ جِس پاسے اۄہ گھر دا نِکّا جِہا مںدّر پِیا ہۄئِیا سی٬ اُس اگّے اِک سکْرِین (پردا) کھڑی کر دِتّی٬ اۄہدا پاسا وکھّرا اِئۄں کر دِتّا تے آکھِیا کِہ ہُݨ آپ تھکّے ہۄ بْراج جائۄ تے سَیں جائۄ٬ اِہ اِچھِّیا اِس تراں پْرگٹ کِیتی کِہ اُہ درہکِیکت اۄہنُۄں سَیں جاݨ دا ہُکم دے رہی ہَے٬ تا کِہ اۄہ اُہدے رات دے کمّاں وِچّ کِسی تراں دا دکھل دے ناں سکّے۔۔

نَۄجوان بِستْرے وِچّ وڑ گِیا٬بھاویں اُہدا رُۄہ دُکھی سی٬ کِس تراں سواݨی نیں آپݨا بِستْرا اۄہنُۄں دے دِتّا٬ تاں وی لیٹدے سار سَیں گِیا٬ بہُت تھکّا ہۄئِیا سی۔۔

پر تھۄڑھا چِر ہی سُتّا ہۄݨا ہَے٬ کِہ اِک انۄکھی جِہی اواذ نیں اۄہنُۄں جگا دِتّا تے اُہ اچمبھّا ہۄکے سُنݨ لگّ پِیا٬ کِہ اواج کی ہَے تے کِتھّۄں آ رہی ہَے؟ اواذ پَیراں دی سی٬ پر پَیر چلّ نہِیں رہے کۄئی آ جا نہِیں رِہا۔ اِئۄں جاپے٬ جِویں کۄئی گھبراہٹ وِچّ تِکھّے تِکھّے پَیر رکھّ رِہا ہَے٬ سۄچِیا کِہ شائِد گھر وِچّ چۄر ناں آ وڑے ہۄݨ, اُس نُۄں آپݨے لئی تاں کۄئی ڈر ناں لگّا٬ کِئُںکِہ اۄس پاس لُٹے جاݨ نُۄں سی ہی کُچھ نہِیں٬ پر سواݨی دی کھاتر کُچھ بھَے بھِیت ہۄئِیا مچھّردانی وِچّ اِک لکّڑی دی جالی جِہی نال بھرِیا سُراکھ سی٬ اُسدی راںہی دیکھݨ لگّا پر اگّے اۄہ پردا سی کُچھ ویکھ ناں سکِیا٬ جۄ ہۄ رِہا سی سکرِین دے پِچھّے ہۄ رِہا سی۔ اُس نیں اُچّا رَۄلا پاݨ دی سۄچی٬ پر پھِر سۄچِیا کِہ جد تک ساری گلّ دا پتا ناں لگّے٬ سواݨی دی جان دی رچھِّیا اِس وِچّ ہَے کِہ اُہ اُچّا ناں بۄلے۔پر اۄہ اواذ جِہڑی سُݨائی دے رہی سی برابر جاری رہی تے ہۄر ودھ اُسدی ہَیرانی ودھدی گئی۔ آکھر رہِ ناں سکِیا٬ جۄ کُچھ ہۄوے اُہ اُٹھّ کے ویکھیگا٬ کِہ کِس تراں اۄہ آپݨی دیاوان مالکا دی جان دی ہِفاذت کر سکّدا ہَے جلدی نال کپّڑے پاکے٬ اۄس مچھّردانی وِچّۄں نِکلکے٬ اۄس سکرِین تک بِنا کھڑاک کِیتے دے جا اپّڑِیا تے جھاتی پا کے ویکھِیا۔ جۄ اۄس ویکھِیا اُسنے اۄہنُۄں بڑا اچرج کِیتا۔۔

کی سی؟ اۄہۄ ہی پْربھجۄت سواݨی٬ بڑے ہی سۄہݨے گۄٹے کناری والے کپّڑے پائے اُس مںدّر جِہے اگّے اِک اچرج نْرِتء کر رہی ہَے۔ اۄہ سواݨی آپ اِک امُلّ ناچ نچّ رہی ہَے٬ پُشاک اُس سِہاݨ لئی کِہ نِت کرن والی نائِکا دی ہی ہَے٬ پر اِہۄ جِہی کِیمتی پُشاک اۄس اگّے کدی نہِیں ویکھی سی٬ تے بڑِییاں نائِکاں دے ناچ دیکھے سن پر اِہۄ جِہا ناں ناچ٬ ناں رںگّ٬ ناں رس کِدھرے ویکھِیا سی۔ اجِیب گھڑی سی٬ اۄہ آپݨے ناچ وِچّ لِین ہَے ار اِہ آپݨی اکھّ کِدھرے اُپّر اُٹھا نہِیں سکدا٬ اِہدا رُۄہ اۄتھے بجھّ گِیا۔ پہِلاں تاں پُراݨے جاپان دے وہِم جِہے اۄہنُۄں ڈراݨ لگّے٬ کِہ شائِد اِہ کۄئی بھُۄت پْریت ہی ناں ہۄوے٬ پر بُدھّ دا اُہ نِکّا جِہا گھر دا مںدّر ویکھ کے اۄہنُۄں تسلّی ہۄئی٬ کِہ اَیسی پاک ہذُۄری وِچّ کۄئی اَیر گَیر آ نہِیں سکّدا۔ نالے اۄہنُۄں اِہ وی کھِیال ہۄئِیا٬ کِہ اِہ اُس راذ نُۄں ویکھ رِہا ہَے جِہدی آگِیا نہِیں سی کِہ اۄہ ویکھۄ٬ پر اُس ناچ تے رس تے چُپّ راگ دا اسر اُس اُپّر ہۄر ڈُۄںگھا! ہُںدّا گِیا تے اۄہ اۄتھۄں ہِلّݨ جۄگا ہی ناں رِہا٬اۄہ وی ویکھݨ وِچّ بسّ اکھّاں ہی ہۄ گِیا۔ اچاݨچکّ اُس سواݨی نیں جد ناچ بںدّ کِیتا٬ آپݨی پِشواذ اُتاری تے اۄہنُۄں دیکھ کے اۄہ بڑی چَۄکی تے اُس ولّ گھُۄر کے دیکھݨ لگّ پئی۔۔

نَۄجوان نیں جھٹ ماپھی مںگّݨ دی کِیتی۔ اۄس جۄ بِیتِیا سی٬ سۄ کہِ سُݨائِیا٬ کِس تراں اِس سۄہݨے تے اچمبھّا کرن والے کھڑاک نیں اۄہدی نِیںدر کھۄہلی۔ اۄہ کِئۄں ناں چِلّائِیا تے چُپکے اُٹھّ کے سکرِین ول آئِیا تے پھِر اُس رس مگنتا وِچّ ہِلّ ناں سکِّیا۔۔

"مَینُۄں تُسی ماپھ کرنا٬ پر ہُݨ مَیں پُچھّے بِنا رہِ نہِیں سکدا٬ کِہ آپ کَۄݨ ہۄ ار آپدی کہاݨی کی ہَے ? آپ اِس سارے مُلک وِچّ میری جاچے ادُتی نِتء دی ملکا ہۄ تے آپ اِتھّے کِس تراں آئے٬ سچّ تاں اِہ ہَے کِہ مَیں دارُلکھِلاپھے دے سبھ چۄݨوِییاں نچّݨ والِییاں وِچّ آپدے اُنر دا مُکابلا کرن والی کۄئی نہِیں ڈِٹھّی۔۔"

پہِلاں تاں سواݨی گُسے ہی سی٬ پر جد اۄہ اِہ کہِکے ماپھی مںگّ کے چُپّ ہۄئِیا٬ تد اُہدے مُۄںہ تے وی مُڑ انائِت آئی٬ آپ ہسّ کے اۄہدے کۄل ہی اۄتھے بہِ گئی٬ کہِݨ لگّی "نہِیں! مَیں تیرے پر خپھا نہِیں٬ پر مَینُۄں مںدّا جرُۄر لگّا ہَے٬ کِہ آپ نیں٬ مَینُۄں نچّدِیاں کِئۄں ویکھِیا آپ نُۄں مَیں تاں پاگل جِہی لگّی ہۄواںگی کِہ آپ-مُہاری کل مُکلّی نچّݨ لگّ پئی ہاں٬ ہُݨ آپ نُۄں اِس ساری گلّ دا بھیت دسّݨا ہی پِیا میری کہاݨی اِنی ہی ہَے٬ کِہ مَیں اۄہ نائِکا ہاں اِہ نام مشہُۄر سی تے نَۄجوان نُۄں وی اِہدے نام دی شُہرت دا پتا سی٬ کِئُںکِہ اۄہ سارے مُلک وِچّ ہر دِل نُۄں مۄہِت کرن والی ناچ بالِکا سی "مَیں جد آپݨے پُۄرے جۄبن وِچّ سی تے میرا اُنر وِکھیات سی٬ میرے رُۄہ نُۄں اِک نَۄجوان نیں مۄہِیا٬ مَیں اُس نال سبھ شُہرت راج٬ بھاگ٬ سُکھ٬ مہِل چھۄڑ کے نسّ آئی٬ بھاویں میرے پِیارے پاس کۄئی دھن نہِیں سی پر ساڈے پاس کاپھی سی٬ آپݨے گرِیبی وِچّ-پر پِیار وِچّ-جِیݨ نُۄں۔ اۄہ پِیارا میرا بڑا کھُش ہُںدّا سی٬ جد مَیں اُہدے ساہمݨے نچّدی ساں٬ اِس گھر وِچّ تے اِس ایکاںت وِچّ٬ کُچھ اِک چِر اسی دۄویں اِک دُۄجے لئی جِیںدے ساں۔ ساڈا سارا جگت اِک دُۄجے لئی اسی آپ ساں۔ اۄہ مَینُۄں پِیاردا نہِیں سی٬ مَینُۄں پُۄجدا سی٬ ار بیہدّ اۄہدا پِیار سی۔ مَیں نِماݨی کِس جۄگ ساں٬ مَینُۄں اِنا پتا سی٬ کِہ میرا ناچ اۄہنُۄں رِیجھاںدا سی۔ سۄ مَیں اۄہنُۄں رِیجھاݨ دی کردی ساں۔ ہر شام اۄہ کۄئی ناں کۄئی سُر راگ دی چھیڑدا سی تے مَیں اُس سُر اُپّر نچّدی ساں۔ اِک دُۄجے نُۄں اسی تک تک جِیںںدے ساں٬ پر اِک سِیالے کُچھ چِر ہی ہۄئِیا ہَے٬ کِہ آپ نُۄں سدّا آ گِیا٬ مَیں جِنّی واہ لگّی سیوا کِیتی پر میری بھُڑی وِئرتھ گئی٬ آپ سدا لئی مَیتھۄں جُدا ہۄ گئے۔۔"

نَۄجوان سمجھ گِیا٬ کِہ ہُݨ اِہ اج رات دا ناچ گُجر گئے پِیارے نُۄں رِیجھاݨ دا ترلا سی٬ تے اۄہ بُدھّ دا نِکّا جِہا مںدّر اۄہدی یاد وِچّ رچِیا ہۄئِیا ہَے٬ اُس وِچّ اۄس پِیارے دا نام تے کُچھ اُہدِییاں چِیذاں رکھِّییاں ہۄئیِیاں ہن تے اُسدی یاد وِچّ اِہ اِک تراں دا پِیار شرادھ سی٬ جِہڑا اۄسنے اِس تراں ویکھِیا۔۔

سواݨی نیں چاہ بݨائی٬ ار دۄہاں پِیتی تے پھِر اُسنے کِہا٬ کِہ ہُݨ آپ سَۄں جائۄ۔۔

نَۄجوان نیں کِہا "آپ مَینُۄں ماپھی دیݨا٬ کِہ مَیں اِس تراں آپدے متبرّک ناچ نُۄں ویکھݨ لئی مجبُۄر ہۄئِیا۔" اۄہ کہِݨ لگّی "نہِیں٬ سگۄں آپ نیں ماپھی دیݨی٬ کِہ مَینے آپ دی نِیںدر اُکتائی۔ پہِلاں تاں مَیں اُڈِیک کردی رہی٬ جد آپ گھُۄک سَیں گئے سے٬ تد مَیں بِنا باہلے کھڑاک دے آرمبھّ کِیتی سی٬ پر آپ نُۄں وِکھیپتا ہۄئی ہَے۔۔"

اِئۄں ماپھِییاں مںگّدا اۄہ مجبُۄرن مُڑ کاگج دی مچھّردانی ہیٹھ جا لیٹِیا تے کھُۄب سَیں گِیا٬ دِن کاپھی چڑھ آئِیا سی٬ جد اۄہ سویرے جاگِیا٬ جد اُہ اُٹھِّیا٬ تاں جِس تراں راتی اِک سادا جِہا بھۄجن اۄس لئی بݨائِیا سی٬ اُسی تراں دا سادا بھۄجن سواݨی نیں بݨاکے تِیار کِیتا سی٬ تے آپ دے اگّے بڑی کھاتر تے آجذی نال رکھِّیا٬ راتی تاں اۄہ بھُکھّا سی٬ بِنا سۄچے کھا گِیا سی٬ پر سویرے اُسنُۄں سۄچ آئی کِہ شائِد آپ اۄہ راتی بھُکھّی ہی رہی ہَے تے ہۄوے ناں ہۄوے٬ کِہ ہُݨ وی اۄہ اُسدے ہِسّے نُۄں کھا ناں جاوے٬ اُس بڑا تھۄڑا کھا کے وِدِیا ہۄݨ دی کِیتی۔۔

پر جد اۄس کھِیسے وِچّ ہتھّ پائے٬ کِہ کُچھ اُس دی سیوا تے رۄٹی آدِ لئی بھیٹا کر جاوے٬ تد سواݨی بۄلی "جۄ کُچھ مَیں آپ نُۄں دے سکّدی ہاں٬ اۄہ کِسی لائِک نہِیں تے جۄ وی سی٬ تد اۄہ مَیں آپ پر ترس کھا کے کِیتا ہَے٬ اُسدا مُلّ دیݨا آپ نُۄں اُچِت نہِیں۔ سۄ میری اِنی ہی پْرارتھنا ہَے٬ کِہ آپ نُۄں جۄ تکلِیپھ اِتھّے رات رہِݨ وِچّ ہۄئی ہۄوے٬ اۄہدی کھِما بکھشݨی تے نِرا اِہ چیتے رکھّۄگے٬ کِہ آپ نُۄں اِک اَیسی نِماݨی دی کُلّی وِچّ رہِݨا پِیا٬ تے میرے پاس سِوائے پِیار تے شُبھ سںکّلپ دے ہۄر دیݨ جۄگا کُچھ نہِیں سی۔" اُسنے پھِر وی کۄشِش کِیتی٬ کِہ کُچھ بھیٹ اۄہ دے سکّے پر جد تکِّیا کِہ اۄہدے جتن نال اُہدا سۄہݨا پر اُداس چِہرا دُکھِت ہۄ رِہا ہَے٬ تد اُس اِہ گلّ چھڈّ دِتّی تے بڑے نرم درد بھرے شبداں وِچّ وِدا لئی۔ اُہدے دِل وِچّ اُہدا سُہݨپّ تے اۄہدی اُداسی دۄویں کھُّّبھ رہے سن تے اُہدے دُکھّ دی پِیڑا اُس نُۄں بھی ہۄ رہی سی۔۔

سواݨی نیں اۄہنُۄں راہ دسِّیا تے بڑا چِر کھلۄ کے دیکھدی رہی٬ جد تک پہاڑ تھِیں اُترکے اۄہ اۄہلے نہِیں ہۄ گِیا سی۔۔

اِک گھںٹّے دے باد اُسنُۄں اۄہ شاہ راہ-جِس اُپّر اۄہ کلّ آ رِہا سی-مِل گِیا٬ پر اِتھّے اپّڑکے سکھت مںدّا لگّا سُۄ٬ کِہ ہائے "مَیں آپݨا نام بھی اُسنُۄں دسّ ناں آیا'' تھۄڑا چِر دۄ دِلِییاں وِچّ پِیا رِہا٬ پر پھِر کہِݨ لگّا "کی ہۄئِیا٬ میرے نام دا کی پْریۄجن ہَے؟ مَیں تاں سدا اِئۄں ہی گرِیب رہِݨا ہَے٬ مَیں اۄہدی کی مدد کر سکّدا ہاں٬ گرِیباں دے نام دسّے ناں دسّے اِکۄ گلّ ہَے", اِئۄں آپݨے من دا سمجھَۄتا کرکے راہ پَے گِیا۔۔

اِہ نَۄجوان آرٹِسٹ سماں پا کے بڑا وِکھیات چِتْرکار ہۄئِیا تے بادشاہاں دے شہِر دا نگِینا سی۔ شاہذادے اِک دُۄجے نال اِس چِتْرکار نُۄں ستِکارن تے وڈِیان وِچّ رِیس کردے سن تے اِس پاس دھن امیݨواں آ گِیا۔ دارُلکھِلاپھے وِچّ اِک بڑے آلِیشان مہِل وِچّ اِہ رہِںدّا سی٬ پر ہُݨ بڑا ہۄ چُکّا سی٬ سارے مُلک دے نَۄجوان آرٹِسٹ اِس دے آکے شاگِرد بݨدے سن تے اِس پاس رہِںدّے سن٬ تے اِہدے گُلاماں واںگ اِسدا ہُکم منّدے سن٬ ساری٬ ولائِت وِچّ بس اِک اِہ ادُتی چِتْرکار سی۔۔

اِک دِن اِسدے درواجے تے اِک بُڈھّی جِہی جنانی آئی تے دوارپالاں نُۄں کہِݨ لگّی٬ مَیں چِتّْرکار نُۄں مِلݨا ہَے٬ دوارپالاں نیں دیکھِیا اِک مںگّتی جِہی چھجّ چھجّ لِیراں لمکدی رُلدی کھُلدی کۄئی ہَے٬ سۄ اُنہاں پْرواہ ناں کِیتی تے اۄہنُۄں آکھݨ لگّے تُۄں کِس لئی مالک نُۄں مِلݨا چاہُںدّی ہَے٬ تے اۄہ اُتّر دِںدّی سی "میرا کمّ آپ نال ہی ہَیں٬ تُسانُۄں دسّ نہِیں سکّدی تے اِئۄں اۄہ اۄہنُۄں ٹال دِںدّے سن تے کئی ویری اِہ کہِکے ٹال دِںدّے سن٬ کِہ اۄہ شہِر وِچّ ہی نہِیں٬ باہر گِیا ہۄئِیا ہَے۔۔

اۄہ بُڈھّی مُڑ آئُںدی سی تے ہر ویری اۄہنُۄں کۄئی ناں کۄئی کُۄڑ بۄل کے ٹال دِتّا جاںدا سی۔ "اج اۄہ ولّ نہِیں" "اجّ اۄہ بڑا رُجھّا ہۄئِیا ہَے" "اج بڑے مہِمان آئے ہۄئے ہن٬ مِل نہِیں سکِّیدا" پر اۄہ بُڈھّی آئُںدی ہی رہی٬ اۄس وی پِچھّا ناں چھڈِّیا٬ تے ہر رۄج ٹھِیک اۄسے ویلے آئُںدی سی تے اُہدی کمر تے نِکّا جِہا بجھّا ہۄئِیا بُچکا ہُںدّا سی۔ آکھرکار نَۄکراں نُۄں وی ترس آئِیا تے اُنہاں جاکے آپݨے مالک نُۄں کِہا "جناب! اج کِنّے چِراں تھِیں اِک بُڈھّی رۄج ٹھِیک اۄسے وکت آپ نُۄں مِلݨ آئُںدی ہَے٬ اساں گرِیب مںگّتی سمجھکے کئی چِراں تھِیں ٹالِیا ہَے٬ پر اۄہ آپدے مِلے بگَیر نہِیں رہیگی تے اۄہ کہِںدّی ہَے٬ کِہ جۄ گلّ اۄس کرنی ہَے٬ آپ نال کرنی ہَے٬ سانُۄں کُچھ نہِیں دسّدی٬ جے اۄہ پھِر آوے تاں آپ دا کی ہُکم ہَے ?" "تُساں پہِلے اِس بابت مَینُۄں کِئۄں نہِیں آ کے دسِّیا؟" تے اِہ کہِکے آپ اُٹھکے درواجِئۄں باہر جا کے اۄس بُڈھّی نُۄں بڑی ہی میہربانی نال مِلِیا٬ کِئُںکِہ اۄہنُۄں آپݨی گرِیبی دے دِہاڑے یاد سن تے پُچھِّیا٬ "کی اۄسنُۄں کۄئی چِیذ لۄڑ ہَے؟ رُپءے پَیسے کپّڑے کھاݨا پِیݨا کُچھ" اُس نیں اُتّر دِتّا "جی مَینُۄں ہۄر کُچھ لۄڑ نہِیں٬ میرا سںکّلپ ہَے کِہ آپ مَینُۄں اِک چِتْر بݨا دیوۄ"۔ اُسدی اِس کاںکھیا اُپّر چِتّْرکار نُۄں اچرج ہۄئِیا تے اُس نُۄں کِہا٬ کِہ اںدّر آ جائۄ تے آپݨے نال ستِکار نال لَے گِیا۔ بُڈھّی نیں بہِ کے٬ ساہ لَیکے اۄس آپݨے بدھّے بُچکے دِییاں گںڈھّاں کھۄہلِییاں تے اُس وِچّۄں اِک پُراݨی جرجر ہۄئی کِدھرۄں پھٹی٬ کِدھرۄں چمکدی گۄٹے کناری والی پُراݨے جمانے دی پِشواذ کڈھّی تے بڑے پِیار نال اُہدے وٹّاں نُۄں سِدھّا کرن دی کۄشش کِیتی تے جِئۄں جِئۄں اۄہ بُڈھّی اِس پِشواذ نُۄں کھۄہلدی تے سواردی سی٬ تِئۄں تِئۄں اۄہ چِتْرکار اُستاد نُۄں اچاݨچکّ آپݨے جوانی دی یاتْرا دا چیتا آئِیا٬ اۄہدے ساہمݨے یاد نیں اِک کڑاکا کھادھا تے اۄہۄ پہاڑ٬ اۄہۄ رات٬ اۄہۄ راہ بھُلّݨا٬ اۄہۄ دِیوے دی مدھّم رَۄشنی٬ اۄہۄ اُہدا باہر جا کے بُۄہا ٹھکۄرنا٬ اۄہۄ اۄس پْرِبھجۄت سواݨی دا لالٹَیݨ لَے کے باہر آئُݨا٬ اۄہ سبھ کُچھ چیتے آ گِیا٬ نہِیں ساہمݨے پْرتکھّ دھِیان وِچ ساکھیات اُہ نذارا دِسّ پِیا ۔ اُس بُڈھّی نُۄں بڑی ہی ہَیرانی ہۄئی٬ جد یکائک چِتْرکار اُستاد٬ جۄ ہُݨ شاہذادِیاں تے بادشاہاں دا ماننِیء اُستاد سی٬ اُس اگّے بڑے ادب نال جھُکِیا تے بڑی آجذی نال ہتھّ جۄڑکے ماپھی مںگّݨ لگّ پِیا "میری بیئدبی نُۄں ماپھ کرنا٬ میری کرکھتگی نُۄں کھِما کرنا٬ کِہ مَیں اِک کھِݨ دی کھِݨ لئی آپدا چیہرا پچھاݨ نہِیں سکِّیا٬پر مَیں وی تے میری یاد وی کی کر سکّدی سی؟ اِس گلّ نُۄں اج چالی سال لںگھّ گئے ہن٬ جد اِک دُۄجے نُۄں اسی مِلے ساں۔ ہُݨ مَینُۄں ٹھِیک یاد آ گِیا ہَے٬ آپ نیں بڑی مِٹھّی کْرِپالتا نال مَینُۄں آپݨا مِہمان کِیتا سی٬ مَیں تد آپدا ناچ تکِّیا سی تے آپ نیں تدۄں مَینُۄں آپݨی وِتھِیا سُݨائی سی٬ آپ وِکھیات تے ادُتی نائِکا ہۄ تے مَینُۄں آپدا نام ہُݨ تک نہِیں بھُلّا۔۔" جد اۄس اِہ گلّ کہی٬ تد مائی نُۄں کُچھ وی چیتے نہِیں آئُںدا ہَے٬ اوستھا وڈیری ہۄ چُکّی سی٬ یادداشت کائِم نہِیں سی٬ پر جد ہۄر نرمی تے پِیار نال گلّاں کرن لگّا٬ تے ہۄر نِکِّییاں نِکِّییاں گلّاں اُس چیتے کرائیِیاں تد آکھر اُسنُۄں وی چیتا آ گِیا تے نَین ہںجھُّۄیاں نال بھر کے بۄلی٬ ٹھِیک اۄہ دِوء پُرکھ٬ جِہڑا ساڈِییاں ارداساں سُݨدا ہَے٬ اۄس آپ مَینُۄں آپدے گھر دا راہ دسِّیا ہَے٬ پر جد میرے نِماݨے-کِسے جۄگے ناںہ گھر وِچّ آپ نیں چرݨ پائے سن-تد مَیں اِہۄ نِماݨی ساں٬ جۄ ہُݨ ہاں۔ مَینُۄں اِہ مالک ناتھ بُدھّ دی اِک کرامات دِسّدی ہَے٬ کِہ آپ نُۄں مَیں نِماݨی دا وی اِئۄں چیتا آ گِیا ہَے٬ شُکر! شُکر۔۔

اِہ کہِکے پھِر اۄس آپݨی اُس تھِیں پِچھّے گُجری جِیون دی کتھا سُݨائی۔ کِس تراں گرِیبی کرکے اُسنُۄں اۄہ پربتاں والا مکان ویچݨا پِیا٬ تے مُڑ اِس بادشاہاں دے شہِر وِچّ٬ جِتھّے اِک دِن وڈّی مشہُۄر سی٬ واپس اَۄݨا پِیا۔ گھر وِک جاݨ دا اۄہنُۄں بڑا مںدّا لگّا سی تے دُکھّ ہۄئِیا سی٬ پر ہُݨ سبھ تھِیں وڈّا دُکھّ اِہ ہَے٬ کِہ اُہ اُسی تراں آپݨے پِیارے دی یاد وِچّ اُس نِکّے جِہے بُدھّ دے مںدّر اگّے ناچ نہِیں کر سکّدی تے آپݨے سُرگ گئے پِیارے نُۄں اۄس تراں رِیجھا نہِیں سکّدی تے اِس کرکے اۄہ چاہُںدّی ہَے٬ کِہ اۄہدی تسوِیر اۄسے پِشواذ وِچّ جِہڑی اۄہ نال لِیائی ہَے٬ بݨ جاوے٬ کِہ ہۄر نہِیں تاں اۄہ آپݨی تسوِیر اۄس پِیارے دی یاد دے بُدھّ مںدّر دے ساہمݨے لٹکا سکّے! اُس ارداس کِیتی سی٬ کِہ اۄہدا اِہ سںکّلپ پُۄرݨ ہۄوے تے اُس دیو نیں اِہ پْریرݨا کِیتی ہَے تاں ہی اُس پاس آئی ہَے٬ کِہ کۄئی ماڑا چِتْرکار سِوائ اُہدے٬ اُس آلِیشان رِیجھ دا چِتْر کھِچّ ہی نہِیں سکّدا۔ اُستاد نیں اِہ سبھ وِتھیا بڑی گہُ نال سُݨی تے بڑی ہمدردی نال اُس نُۄں رِیجھاݨ دی کردا رِہا٬ تے بۄلِیا "جِہڑی تسوِیر آپ بنائُݨی چاہُںدّے ہۄ٬ اُہ مَیں بڑی ہی کھُشی نال بݨاواںگا۔۔ اج مَینُۄں اِک ہۄر چِتْر دے پُۄرا کرن دی کاہل ہَے تے جے آپ کل اِس ویلے آئۄ٬ تد جِس تراں آپ چاہۄگے تے جۄ میرے پاسۄں سۄ سکِیا مَیں کراںگا۔۔

پھِر اۄہ بۄلی "پر اِک گلّ مَیں آپ ہذُۄر نُۄں دسّی نہِیں٬ جِہڑی گلّ مَینُۄں دُکھی کردی ہَے تے اۄہ اِہ ہَے٬ کِہ آپدی اِس میہربانی لئی میرے پاس آپ نُۄں دیݨ لئی کُچھ ہَے نہِیں٬ سِوائ اِس پُراݨی تے پُراݨی کتہ دی پِشواذ دے٬ تے اِنہاں دا ہُݨ کۄئی وی مُلّ نہِیں٬ بھاویں کِسی وکت اِہ بہُمُلّی چِیذ سی تے پھِر وی آپ ہجُۄر میرے اُپّر کِرپا کرکے اِہ تِل پھُلّ لَے کے میرے اُپّر دیا کرۄگے تے شائِد آپ دے اجائِب گھر وِچّ اِہدی تھاں اِس لئی ہۄ جاوے٬ کِہ ہُݨ ناں اۄہ نچّݨ والِییاں رہِییاں ہن٬ ناں اِس تراں دِییاں پُشاکاں تے پِشواذاں٬ اِک اجُۄبا تاں بݨ ہی سکّدی ہَے۔۔"

نہِیں٬ نہِیں٬ آپ اِس ماملے تے کۄئی سۄچ ناں کرۄ٬ مَینُۄں تاں آپ دی نِکّی جِہی اِہ سیوا کرن وِچّ پُراݨا ذمانا یاد آئُںدا ہَے تے آپدا کِیتا مَیں کدی مُکا نہِیں سکّدا٬ سۄ کل مَیں جرُۄر کمّ شُرُۄ کراںگا ۔۔"

اِس تِنّ ویری سِر جھُکا کے شُکرگُذاری کِیتی تے کِہا "آپ ہذُۄر مَینُۄں ماپھ کرنا تے مَیں اِک گلّ ہۄر وی کہِݨا ہَے٬ اُہ ہَے٬ کِہ مَیں اِہ نہِیں چاہُںدّی کِہ آپ میرے اج دی شکل دا تے اجّ دی پُشاک وِچّ چِتْر بݨائۄ٬ مَیں چاہُںدّی ہاں کِہ میرے جۄبن متّی دا اۄہ رُۄپ٬ جۄ آپ نیں اۄس رات ویکھِیا سی٬ اۄہۄ ہی بݨائۄ۔۔"

اُس کِہا "ٹھِیک مَینُۄں اُہ چںگّی تراں یاد ہَے٬ یاد ہی نہِیں٬ میرے دھِیان وِچّ ہَے٬ سۄ مَیں اۄہۄ ہی چِتْر بݨاواںگا۔"

اِس واک لئی جد اُس بُڈھّی سواݨی نیں شُکرگُذاری کِیتی تد اُہدی مُۄںہ دِییاں جھُرلِییاں تے لالی بھا مارن لگّ گئی تے بِہبل ہۄکے بۄلی "مَینُۄں ہُݨ آپ نیں سۄہݨا کرنا ہَے٬ جۄ مَیں اُس پِیارے نُۄں سۄہݨی لگّاں٬ جِس دے پِیار وِچّ مَیں سارا جِیون ناچ کِیتا ہَے٬ ہُݨ اُہ مَینُۄں نہِیں٬ ہذُۄر دی رسِک کِرت نُۄں دیکھ کے کھُش ہۄویگا تے اۄہ پِیارا مَینُۄں ماپھ کرسی٬ کِہ مَیں ہُݨ اۄس اگّے نچّ نہِیں سکّدی۔۔"

پھِر اُس چِتْرکار آچارء نیں اُہنُۄں تسلّی دِتّی "کِہ آپ کل آوۄ٬ مَیں آپدی اۄہۄ جۄبن متّی چھبّی مُڑ چِتْراںگا تے مَیں اۄنا ہی اُنر تے وکت تے رِیجھ آپ دے چِتْر تے لاواںگا٬ جِہڑا مَیں بادشاہذادِیاں دے مہِںگّے تھِیں مہِںگّے کمّ تے کھرچدا ہاں۔ آپ کۄئی پھِکر تے شکّ ناں کرنا٬ آپ نیں کل آ جاݨا۔۔"

مُکرّر وکت تے اۄہ دُسرے بھلک آئی٬ تے چِتْرکار نیں نرم سپھَید ریشم تے اُہدا چِتْر کھِچِّیا پر اِہ چِتْر اُہدی ہُݨ دی شکل دا نہِیں سی اِہ اۄہ جھاکا سی٬ جۄ آپ نیں اُس رات دیکھِیا سی۔ پںچھّی واںگُۄ شۄکھ نَینی٬ باںس دی ٹہِݨی واںگُۄ پتلی یُوتی٬ تے سۄنے تے ریشم دی پُشاک پائی اِک سورگ دی دیوی واںگ چمکدی اَیسی چھبّی سی٬ کِہ اکھّ دیکھکے چُںدھِّیاںدی سی۔ اۄس اُستاد دے بْرش دی کلا نال گِیا گُجرِیا جۄبن مُڑ واپس آئِیا٬ اُہ مُرجھا گِیا سُہݨپّ پھِر ٹہِکِیا تے اُہ گُجر چُکی ناذنِین دا سارا ناذ مُڑ پْرتکھّ دِسِیا۔ جد اۄہ تسوِیر بݨ گئی تے اۄس آپݨی مُہر اُس اُپر لا دِتّی تے ریشمی کپّڑے وِچّ جڑ دِتّی تے سِیڈار دے رُۄلِیاں وِچّ دںدّ-کھںڈّ دے لاٹُۄیاں نال ٹھِیک جڑ کے سجا دِتّی تے ریشمی ڈۄرا وی دِتّا٬ جِس نال اۄہنُۄں لٹکاݨا سی تے سپھَید لکڑ دے بکس وِچّ مُڑ ساری نُۄں بںدّ کر دِتّا٬ اِئۄں مُکمّل کر اُس سواݨی دے بھیٹا کِیتی۔۔

نالے اُسنے آپݨی چاہ پْرگٹ کِیتی کِہ اُہدے گُذارے لئی کُچھ مایا وی نال بھیٹا کرے٬ پر اِہ اُس سواݨی نیں ناں منذُۄر کِیتی۔۔

اۄہ رۄ کے بۄلی "نہِیں مَینُۄں اِس مایا دی لۄڑ نہِیں٬ بسّ میری لۄڑ اِہ چِتْر سی٬ سۄ آپ نیں بݨا دِتّا ہَے۔ اِسدی پْراپتی لئی مَیں ارداساں کِیتِییاں سۄ میرِییاں ارداساں کبُۄل ہۄ گئیِیاں ہن٬ تے ہُݨ مَینُۄں اِس جِیون وِچّ ہۄر کۄئی سںکّلپ نہِیں ہَے٬ تے ہُݨ اِئۄں نِرسںکّلپ ہۄ کے جے مَیں اِتھے مرن آئی ہاں تد جرُۄر ہَے٬ کِہ مَینُۄں مر کے بُدھّ دے راہ اُپّر جاݨا مُشکل نہِیں ہۄویگا٬ تے بسّ اِک اپھسۄس ہَے٬ کِہ آپ نُۄں اِس بڑے کمّ لئی میرے پاس دیݨ نُۄں کُچھ نہِیں ہَے٬ تے اِہ نائِکا دی پِشواذ ہَے٬ جے آپ کبُۄل کرۄ تد مَیں بڑی پْرسنّ ہۄواںگی٬ تے ارداس کراںگی کِہ آپ نُۄں آپدِییاں جِیون دِییاں سارِییاں آساں مُراداں پُۄرِییاں ہۄݨ۔۔

چِتْرکار نرمی نال کہِںدّا ہَے٬ مَیں تاں کُچھ نہِیں کِیتا٬ جۄ آپ مَینُۄں اُسدی کِیمت دیݨ لئی اِتنے بِہبل ہۄ٬ درہکِیکت مَیں کُچھ نہِیں کِیتا٬ پر جے آپ دی کھُشی ہَے تد مَیں اِہ بہُۄمُلّی کِیمتی اجُۄبا پِشواذ آپ دی سوِیکار کردا ہاں٬ اِہنُۄں دیکھ کے مَینُۄں آپ نال بِتائیِیاں اۄہ سۄہݨِییاں گھڑِییاں یاد آوݨ گِییاں تے مَینُۄں آپ یاد آوۄگے٬ کِس تراں آپ نیں آپݨا بھۄجن بِستْرا آدِ سبھ مَینُۄں دے دِتّا٬ تے میرے لئی جۄ کِسی لائِک نہِیں ہاں٬ ناں ساں٬ تے پھِر آپ نیں میرے پاسۄں آپݨی کْرِپالتا دا مُلّ کۄئی نہِیں لِیا سی٬ تے اۄس آپ دی میہربانی دا ہُݨ تک تے سدا مَیں آپ دا رِݨی ہاں٬ پر ہُݨ دسّۄ کِہ آپدا نِواس کِتھّے ہَے؟ تاکِہ مَیں کدی اِس تسوِیر نُۄں آپݨی تھاں تے لٹکِیا جا کے ویکھاں۔۔

پر گرِیب جِہے شبداں وِچّ اِس سوال دا اُتّر اُس سواݨی نیں ٹالواں جِہا دِتّا۔ "میری تھاں آپ دے آوݨ تے دیکھݨ دے یۄگ نہِیں٬ اۄہ تھاں آپ دے لائِک نہِیں ۔" اِہ کہِکے پھِر مُڑ مُڑ جھُکی٬ شُکرگُذاری کِیتی تے اکھّاں وِچّ ڈل ڈل کردے اݨ کِرے اتھّرُۄیاں نال گچّ جِہے وِچّ ٹُر گئی۔۔

جد اۄہ چلی گئی٬ تد اُستاد نیں آپݨے شاگِرداں وِچّۄں اِک نُۄں بُلائِیا تے کِہا٬ "اُس سواݨی دے مگر مگر چھیتی جاہ تے اُہنُۄں پتا وی ناں لگّے٬ کِہ تُۄں اُہدے پِچھّے پِچھّے آ رِہا ہَیں٬ ملکڑے جاوِیں تے مَینُۄں آݨکے پتا دیوِیں٬ کِہ اۄہ کِتھّے رہِںدّی ہَے؟ اِئۄں اُہ نَۄجوان بے ملُۄما جِہا اُہدے پِچھّے پِچھّے گِیا تے جد اۄہ مُڑِیا تد گلّ کردِیاں اِئۄں کُچھ ہسِّیا تے کُچھ شرمائِیا٬ جِویں اِک بڑی ناواجب جِہی کۄئی گلّ کرن لگّا ہَے۔۔

"ہے کھاوںدّ! مَیں اُس بُڈھّی دے مگر مگر گِیا٬ پر اۄہ تاں شہِرۄں باہر اُس سُکّے نالے ول اُتھے گئی٬ جِتھّے مُجرماں نُۄں پھاںسی لائی جاںدی ہَے تے اۄُتھے اِک نِکّی جِہی جھُگّی ہَے٬ اُس وِچّ اُہ رہِںدّی ہَے٬ بڑی بھَیڑی گںدّی جِہی وَیران تھاں ہَے۔'' چِتْرکار نیں اُتّر دِتّا "کُچھ بھی ہَے٬ اۄس تھاں کل سویرے مَینُۄں تُۄں لَے جائیِں٬ ہاں اُسی گںدّی وَیران تھاں تے مَیں جاݨا ہَے٬ جد تک مَیں جِیںدا ہاں٬ اُہ سواݨی کِسی تراں کھاݨ پاݨ دے دُکھ نہِیں پاویگی۔۔"

اِہ کہِ کے اۄس نیں اُنہاں سارِیاں نُۄں اُسدی٬ کتھا سُݨائی تے سُݨکے سارے اجِیب رںگّ وِچّ رںگّ گئے تے مُڑ دُۄسرے دِن سُۄرج چڑھݨ تھِیں اِک گھںٹّا پِچھّے اُہ اُستاد تے اُہدا چیلا اۄس سُکّے نالے ول نُۄں جا رہے ہن٬ اُتھے جا رہے ہن جِتھّے شہِر دے کںگّلے رہِںدّے ہن٬ تے اۄس جھُگی پاس جا پہُںچّے۔ اِکۄ بھِتّ دا درواجا بںدّ سی۔ اُس چِتْرکار نیں بھِتّ کھڑکائِیا اُتّر کۄئی نہِیں٬ جد بھِتّ کھۄلِیا تد وی کۄئی آواذ نہِیں آئی٬ تد اۄہ اںدّر گِیا مُڑ اُہۄ لُۄں کںڈّے یاد ہۄئے٬ اۄہۄ نذارا چیتے آئِیا٬ جِس تراں اۄہدے پربتاں اُپّر جھُگی وِچّ اۄہ جوانی وِچّ گِیا سی٬ جد اںدّر جاکے تکِّیا٬ تد اۄہ سواݨی اِک ماڑی پُراݨی پھٹی جِہی رجائی وِچّ لپیٹی اِئۄں لیٹی ہۄئی سی٬ کِہ سُتّی ہۄئی ہَے تے ساہمݨے اِک ٹُٹی جِہی٬ گںدّی جِہی الماری اُپّر اُہۄ بُدھّ دیو دے مںدّر دی پْرتِما سی تے اُس وِچ اُہدے پِیارے دِییاں نِکِّییاں جِہِییاں پُراݨِییاں نِشانِییاں دھرِییاں سن٬ اِہ اُہۄ ہی پْرتِما جِہڑی 40 برس پہِلے اۄس اُتھے اُہدی پربتاں دی جھُگّی وِچّ تکّی سی٬ تے جِسدے ساہمݨے اِک دِیوا جگ رِہا سی۔ سِرپھ اۄس اُپر دِیوار تے مِہر دی دیوی دی تسوِیر کۄئی نہِیں سی٬ پر اۄس پْرتِما دے ساہمݨے دِیوار تے اُہدی آپݨی بݨی تسوِیر لٹک رہی سی۔ اِئۄں دِسّدا سی٬ کِہ اۄہۄ رات ہَے تے اُہ آپ اُس اگّے اُسے رںگّ وِچّ نچّ رہی ہَے۔۔

اِس جھُگی وِچّ ہۄر کُچھ نہِیں سی٬ اِک اِستْری بھِکھیُۄݨی دا لِباس سی تے اِک بھِکھیُۄݨی دی سۄٹی تے اِک بھِچھِیا دا پِیالا سی۔۔

پر اُہ چِتْرکار اِناں چِیذاں نُۄں نِیجھ لا کے٬ دیکھݨ دا سبر نہِیں سی کر سکدا۔اُہ تاں بِہبل سی٬ کِہ چھیتی اُس سُتّی ہۄئی نُۄں جگائے تے کھُش کرے کِہ اۄہ اُس پاس مہِمان ہۄئِیا ہَے۔ تے چار ویری اُس اُہدا نام لَے کے مِٹھّی مِٹھّی اواذ دِتّی پر اۄہ ناں جاگی۔۔

اچاݨچکّ اُسنُۄں پتا لگّا٬ کِہ اۄہۄ اِہ تاں چل بسی ہَے۔ ہَیران ہۄکے اُہدے مُکھ ول ویکھدا ہَے تے دیکھدا ہَے کِہ ہُݨ اِہ آکھری نِیںدر وِچّ اۄنی بُڈھّی نہِیں دِسّدی٬ جِنّی کل سی٬ اُہدی جوانی نُۄں یاد دِلاݨ والا اِک اکہِ جِہا مِٹھّا رُۄپ اُس چِہرے اُپّر چڑھِیا دِسِیا٬ اۄہ گم دِییاں کُرکھت لکِیراں مُلائِم ہۄ گئیِیاں سن٬ تے جھُرلِییاں اجب تراں ساپھ ہۄ گئیِیاں سن٬ تے اِہ سُہݨپّ اُس اُپّر اُس تھِیں وڈے مالک چِتْرکار دی چھۄہ نال آݨ چھایا سی۔۔

اِہ کتھا پڑھ کے کَۄݨ کہِ سکدا ہَے؟ کِہ مذب کۄئی چِیذ نہِیں٬ تے پںجّاب دے سِکھّاں نُۄں جۄ دسویں پاتشاہ آپݨِییاں نِشانِییاں تے آپݨا وچن گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب دے گئے ہن٬ اُنہاں دی پُۄجا٬ سچّی پُۄجا کۄئی وہِم ہَے تے پِیارے دِییاں نِشانِییاں اگّے جِیون ناچ کرنا کِسی تراں دی بُتّ پُۄجا ورگے وہِم ہن؟

جِہڑے اِہۄ جِہِییاں گلّاں کردے ہن یا پاپ پُنّء آدِ دِییاں بہِساں کر کر کۄئی نیم تے اسُۄل کائِم کردے ہن٬ اُنہاں نیں جِیون دے دُکھّاں دے ہڑھ نہِیں تکّے۔ پر ہائے اُہ دِل دا ناچ ہۄوے٬ اُہ رِیجھ ہۄوے٬ اُہ ساری اُمّر دی لگاتار تِیبْرتا ہۄوے!