مَیں اتے میرا دۄست دِلّی کناٹ پلیس وِچ پھِر رہے ساں۔ دُکاناں وِچ لگّے سامان اُتے اسِیں باہرۄں باہرۄں جھاتِییاں مار رہے ساں۔ سمیں دی ٹۄر نال ورتۄں دِییاں وستاں دے بدلے مُہاںدرے ویکھ کے من پرچا رہے ساں۔ کُجھ وستاں بارے تاں اسِیں ویکھ کے وی اِہ وی نہِیں دسّ سکدے ساں کِہ اِہ کِس کمّ آئُںدِییاں ہن۔ ساڈا بہُتا دھِیان مَۄج میلے لئی پھِر رہے لۄکاں ولّ سی۔
دُکاناں دے وِچکار ہوائی جہاذاں دی کمپّنی دا دپھتر سی۔ باہرلی کںدھّ اتے درواذے شِیشے دے سن۔ اںدّرۄں سبھ کُجھ دِس رِہا سی۔ دپھتر شائِد مشِین نال ٹھںڈھّا کِیتا ہۄئِیا سی کِئُںکِہ باہرۄں ہوا جاݨ لئی کۄئی رستا نہِیں سی۔ اںدّر بڑے سۄہݨے سۄپھے اتے گلِیچے وِچھے ہۄئے سن۔ اِک سِکھّ جِہڑا مُہاںدرے تۄں پیںڈُۄ جاپدا سی٬ کھڑھا ہۄ کے آپݨے نویں پائے کۄٹ پتلُۄن ولّ ویکھ رِہا سی۔ دۄ تِنّ ہۄر سِکھّ پیںڈُۄ کپّڑِیاں وِچ کۄل بَیٹھے سن۔ کۄٹ پتلُۄن اُس نیں اُمر وِچ پہِلی وار پائی لگّدی سی۔ گرم کپّڑے دا ودھِییا سُۄٹ سی۔ جٹکے ترِیکے نال بدھّی پگّ ہیٹھاں اِہ سُۄٹ اۄپرا اۄپرا لگدا۔ اسِیں ویکھݨ لئی باہر کھڑھے ہۄ گئے۔ اُہ آپݨِییاں وکھِّییاں اتے لتّاں پَیراں ولّ ویکھ ویکھ کے اتے اُتے ہتھّ پھیر پھیر کے اِس دی پھبّت نُۄں ٹۄہ رِہا سی۔
ہوائی کمپّنی دے دپھتر وِچ کھلۄ کے اِک پیںڈُۄ دا گرمِییاں وِچ گرم سُۄٹ پاݨ دا متلب اِہ سی کِہ اُہ ولائِت جا رِہا ہَے۔
اِس دْرِش تۄں میرے دِل نُۄں کھۄہ جِہی پئی۔ اِک آدمی جِہڑا ناں بہُتا پڑھِیا ہۄئِیا سی اتے ناں ہی پہِلاں کِدھرے بھںوِّیاں سی٬ آپݨا دیس چھڈّ کے پردیس جا رِہا سی! مَیں اُس دے چِہرے تۄں اُس دے بھاو پڑھن دی کۄشِش کِیتی۔ اُس نُۄں اِس گلّ دی بہُتی چِںتّا نہِیں سی جاپدی۔ اِس ویلے اُہ آپݨے سُۄٹ وِچ ہی مست سی۔
“اِس نُۄں تے ذرا جھۄرا نہِیں!” مَیں آپݨی ہَیرانی آپݨے مِتّر نال ساںجھی کِیتی۔
“جھۄرا کِس گلّ دا؟” میرے مِتّر نیں میری گلّ سمجھدِیاں ہۄئِیاں وی پُچھِّیا۔
اُہ جلںدھّر وِچ سکُۄل ماسٹر سی۔ سَیںکڑے آدمی اِس ترہاں ٹُردے ویکھے سن۔
“اۄئے٬ وِچارا کِدھر دا کِدھر جا ڈِگیگا۔ جِتھے اِہ جمِّیا پلِیا اے٬ اُس تھاں اُتے اِک جھات لئی ترس جائیگا۔ آپݨے ساکاں اںگّاں دے دُکھّ سُکھّ وِچ جا آ نہِیں سکیگا۔ بںدّے دے من وِچ ہۄر ہُںدّا کِنّا کُجھ اے؟”
“بںدّے دا من کۄئی گُتھلا اے٬ پئی جۄ کُجھ اِس وِچ پِیا ہۄئِیا اے٬ اُسے دی سمبھّال کری جائۄ؟”
“ہۄر کی ہُںدّا ہَے اِہ٬ ماسٹر جی؟” مَیں چِڑ کے کِہا۔
“مَیں تے سمجھناں اِہ اِک کھیت واںگ اے٬ جِتھے ہر سمیں کُجھ نواں اُگدا سُکّدا رہِںدّا اے۔”
“تاں ہُݨ اِہ کھیتی کرُۄ ولائِت جا کے٬ آپݨے من دی۔”
“آپے ای ہۄئی جاݨی اے۔”
“تُۄں تے اَیں گلّاں کرنا اے٬ جِویں اۄتھے رہِ کے آئِیا ہُنّا ایں۔”
“رہِ کے تے نہِیں آئِیا٬ پر رہِ کے آئِیاں نال واہ ذرُۄر پِیا اے۔”
“کِتھے؟”
“لمّی گلّ اے٬ بہِ کے دسّݨ والی۔” اُس نیں ساہمݨی پارک ولّ اِشارا کر کے کِہا۔
اسِیں اُتھے اِک بَیںچ اُتے بہِ گئے۔ اُس نیں آپݨی گلّ چھیڑی٬
“ہُݨ والے پیںڈُۄ سکُۄل وِچ بدلی ہۄݨ تۄں پہِلاں مَیں جلںدھّر شہِر وِچ پڑھاںدا ہُںدّا ساں۔ نیڑے دے گھر وِچ اِک کُڑی رہِںدّی سی۔ اُہ وی ماسٹرنی سی۔ سکُۄل تے ساڈے وکھّۄ وکھّرے سن٬ پھِر وی اِکۄ کمّ وِچ ہۄݨ کر کے واکپھی ہۄ گئی تے پھِر گُۄڑھی دۄستی پَے گئی؛ اُہ آپݨی اِک وڈیری جِہی ماسی دے نال رہِںدّی سی۔ اِس لئی اُس نُۄں گھر وِچ مِلݨا کۄئی اَۄکھی گلّ نہِیں سی۔ دۄویں پڑھائُںدے ہۄݨ کر کے سَۄ گلّاں ساڈِییاں ساںجھِییاں سن! اسِیں باہر اںدّر وی اِکٹھّے جاݨ لگّ پئے۔ اِک دِن اسِیں دۄویں بذار وِچۄں لںگھّ رہے ساں کِہ اِک آدمی نیں آدر نال میری ساتھݨ نُۄں نمسکار کِیتی۔ مَیں بڑا ہَیران ہۄئِیا۔ اِہ شہِر دا اِک بہُت وڈّا گُںڈّا سی۔ کُڑی نیں وی مُسکرا کے جواب دِتّا٬ پر کۄئی دھِر وی گلّ کرن لئی ناں کھلۄتی۔ آپݨی اُتسُکتا مَیں بہُتا چِر ناں دبّ سکِیا تے دۄ پَیر ہی اگّے جا کے پُچھّݨ لگّ پِیا۔
کُڑی نیں دسِّیا کِہ اِہ اُس دے بھرا دا دۄست ہَے۔ اُس دا بھرا ہُݨ اگّے پڑھن لئی اِںگلَیںڈ گِیا ہۄئِیا ہَے۔ پہِلاں ایتھے اُہ اِک پْرائیِویٹ کالج وِچ پڑھاںدا سی۔ شہِر دے چںگّی جان والے مُںڈِّیاں نال اُہدا اُٹھݨ بہِݨ سی۔ دھکّا-مُکّی وی کر لَیںدا سی۔ اُہ بھاویں پڑھِیا لِکھِیا آدمی سی٬ پر اُس کۄلۄں کِسے ویلے وی کھرہوے تۄں کھرہوے کمّ دی آس ہۄ سکدی سی۔ اِہ سارے گُںڈّے اُس دے دۄست سن تے اۄدۄں دے ہی مَینُۄں جاݨدے نیں۔
پھِر اِک دِن اُس مَینُۄں کِہا کِہ مَیں اِک دُکان تۄں گھڑی لَیݨی ہَے۔ تُۄں میرے نال چلِّیں۔ جِس دُکان دا پتا اُس مَینُۄں دسِّیا٬ اُہ گھڑِییاں دی نہِیں٬ سگۄں سۄڈے واٹر دی سی۔ مَیں کِہا٬ سۄڈے واٹر دی دُکان تۄں گھڑی کِس ترہاں مِلیگی؟ اُس نیں دسِّیا کِہ اُس دُکان والے کۄل سمگلِںگّ دا مال آئُںدا ہَے٬ وِچے ہی گھڑِییاں وی۔ اُہ سانُۄں بہُت ودھِییا گھڑی سستی دے دیویگا۔ میرے بھرا دا دۄست ہَے۔ اِسے ترہاں ہۄئِیا۔ اُس آدمی نیں نَۄکر بھیج کے اِک گھڑِییاں دا ڈبّا مںگّوائِیا تے اُس وِچۄں اِک مشہُۄر کمپّنی دی گھڑی کڈھّ کے اُس نیں دے دِتّی۔
اِک دِن مَیں اُس تۄں پُچھِّیا٬ تُۄں اجے تکّ وِیاہ کِئۄں نہِیں کروائِیا؟ اُہ پںجھِّییاں چھبِّییاں ورہِیاں دی ہۄ گئی سی۔ اُس نیں کِہا٬ تِنّ چار سال ہۄئے مَینُۄں اِک مُںڈّا چںگّا لگّا سی۔ ماسٹر ہی سی اُہ وی٬ اُںج گھرۄں ماڑا سی۔ اسِیں اِکۄ سکُۄل وِچ پڑھاںدے ساں۔ اُہ ساڈے گھر وی آئُݨ جاݨ لگّ پِیا۔ میرے بھرا نُۄں اِہ گلّ بُری لگّی۔ اُس مَینُۄں ورجِیا۔ مَیں کِہا٬ مَیں اِس تۄں پِچھاںہ نہِیں ہٹ سکدی٬ مَیں اِسے نال وِیاہ کرواݨا ہَے۔ بھرا نیں کِہا٬ تُۄں آپݨی مرذی نہِیں کر سکدی۔
اِک دِن مَیں گھر آ کے ویکھِیا٬ بُۄہے اُہلے اِک کِرپان پئی سی۔ آپݨے بھرا دے سُبھاء نُۄں مَیں جاݨدی ساں٬ ڈر گئی۔ آپݨی کھاتر وی تے اُس مُںڈّے دی کھاتر وی۔ مَیں اُس دے پَیرِیں ڈِگّ کے ماپھی مںگّی تے بچن دِتّا کِہ پھِر کدی اُس دے متھّے نہِیں لگّاںگی۔ اِس پاسے میرے بھرا دے وسِیلے کھُلّہے سن تے مَیں اِہ وی سمجھدی ساں کِہ کۄئی وی کمّ اُس لئی اَۄکھا نہِیں۔ اُہ وِچارا ماں دا پُتّر میرے پِچھّے کِئۄں جان گواںدا؟ ہۄر کِدھرے وِیاہ کروا سکدا سی۔ میرا تے ہۄر کِسے نال کراݨ نُۄں جی ہی نہِیں سی کردا۔ مگرۄں اُس دی ایتھۄں بدلی ہۄ گئی۔ پِچھّۄں میرے بھرا نیں مَینُۄں دسِّیا کِہ اساں تُہانُۄں دۄہاں نُۄں مار کے لاشاں کھُرد-بُرد کر دیݨِییاں سن تے ٹھاݨے اِہ پرچا دیݨا سی کِہ اُہ ماسٹر ساڈی بھَیݨ نُۄں بھجا کے لَے گِیا ہَے۔ پھِر اِک دِن اُس کُڑی نیں مَینُۄں دسِّیا کِہ میرا بھرا ولائِتۄں مُڑن ہی والا اے تے مَینُۄں تیرے ولّۄں وی ڈر لگّݨ لگّ پِیا اے۔ جے اُس نُۄں پتا لگّ گِیا جاں اُس نیں ویکھ لِیا تاں پتا نہِیں کی بݨے! مَیں وی آپݨے تھاں ڈرن لگّ پِیا۔ مرنا کَۄݨ چاہُںدّا اے؟ اِنہاں نیں تے پتا ای نہِیں سی لگّݨ دیݨا٬ پئی گِیا کِدھر اے!
پر مَیتھۄں چھڈّی وی نہِیں سی جاںدی اُہ۔ دۄ دِن ناں جاںدا تاں اُس دا گھر تے اُس دے اںگّ اکھّاں اگّے پھِرن لگّ پَیںدے۔ میری ہۄش کِسے میرے کمّ آئُݨ دی تھاں اُنہاں دے وِچ سمائی رہِںدّی تے مَیں مِٹّی دا بُتّ بݨ جاںدا۔ کُجھ اِہ وی کھِیال آئُںدا کِہ میرے بِناں اُس دا کَۄݨ ہَے؟ اُس نیں ہُݨ آپݨی ذِںدّگی ہی کُجھ اِس ترہاں دی بݨا لئی ہۄئی سی۔ پھِر اُس دے بھرا دے مُڑن دا دِن نیڑے آئُݨ لگّا۔ پکّی ترِیک کۄئی نہِیں سی۔ اُس نیں ہۄر ساکاں-اںگّاں نُۄں مِلدے-مِلاںدے کِسے دِن آئُݨا سی۔ اِک دِن مَیں گِیا تاں اِک بڑی شان والا آدمی گھر بَیٹھا سی۔ مَیں سۄچِیا٬ اجّ مَیں ناں ہی آئُںدا تاں چںگّا سی۔ میرے بارے شائِد ماسی نیں اتے اُس کُڑی نیں دسّ دِتّا ہۄئِیا سی۔ اُہ مَینُۄں پُراݨے واکپھاں واںگ مِلِیا۔ مَیں سِر نِیواں سُٹ کے بَیٹھ گِیا۔ سمجھ نہِیں سی آئُںدی کِہ کِس تکّݨی نال ویکھاں۔ اُہ کلّہ دا آئِیا ہۄئِیا سی۔ چلۄ٬ جۄ ہۄوے٬ سۄ ہۄوے٬ مَیں سۄچِیا۔
“تُسِیں چاہ پِیئۄگے؟ اسِیں ہُݨے پی کی بَیٹھے آں”, بھرا نیں پُچھِّیا۔
“ہاں”, مَیں کِہا۔ جدۄں اُہ آپ پُچھّ رِہا سی تاں اگّۄں مَیں کی آکھ سکدا ساں؟
کُڑی نیں چاہ لِیاںدی۔ مَیں پِیݨ لگّ پِیا۔ اُہ آپݨے ساکاں-اںگّاں دِییاں گلّاں کردے رہے۔ مَیں وِچ کۄئی گلّ نہِیں کر سکدا ساں۔
جدۄں مَیں ٹُرن لگّا تاں اُس نیں کِہا٬ “ٹھہِرۄ٬ مَیں تُہانُۄں اگاںہ کر آئُںدا ہاں۔”
مَینُۄں ہُݨ بہُتا ڈر نہِیں لگّدا سی۔ پھِر وی مَیں سۄچِیا کِہ ساڈے سبںدھّاں بارے کۄئی کَۄڑی گلّ کریگا۔
راہ وِچ اُس نیں کِہا٬ “مَینُۄں دِلّی نَۄکری مِلدی اے۔ کِویں رہیگی؟”
“اَیتھے جلںدھّر ہۄوے تاں چںگّا اے”, مَیں اِہ دسّݨ لئی کِہا کِہ اُہ مَینُۄں چںگّا لگّا ہَے۔
“ایتھے تے اُہۄ جِہی مِلدی نہِیں۔ دِلّی بہُت مہِںگّی اے؟ تِنّ کُ کمرِیاں دا مکان کِنّے کُ تۄں مِل جائیگا بھلا؟ کہِںدّے نیں مکاناں دی تکلِیپھ اے٬ ہۄر کۄئی نہِیں۔”
“مَینُۄں تے پتا نہِیں: مَیں تے کدی دِلّی رِہا ای نہِیں۔”
“میرا کھِیال اے٬ پہِلاں بچّے پِںڈّ ای رکھّݨے پَیݨگے۔ اِکلّے ہی اۄتھے اَۄکھ سَۄکھ کراںگے۔ پِچھّۄں ویکھی جاویگی۔”
“چھۄٹا مکان لَے لوۄ اجے۔”
“چھۄٹے نال نہِیں سرنا۔ بیبے وی نال اے۔ پر مکان دے دُکھّۄں مَیں نَۄکری نہِیں چھڈّ سکدا۔ ہۄر کی پتا کدۄں مِلے؟”
“نہِیں٬ نہِیں۔ نَۄکری کِئۄں چھڈّݨی جے؟ سبھ ٹھِیک ہۄ جاویگا۔”
“بس تُہاڈی دُیا چاہِیدی اے۔” اُس نیں پِیار نال کِہا۔
سڑک اُتۄں اُہ میرے نال ہتھّ مِلا کے پِچھاںہ مُڑ گِیا۔
ہَیرانی وِچ مَینُۄں آپݨے آپ دی ہۄش نہِیں سی۔ اِہ اُہ ہی آدمی سی جِس نیں آپݨی بھَیݨ اتے اُس دے دۄست نُۄں وڈھّ سُٹّݨ لئی کِرپان گھر لِیاںدی سی۔ ہُݨ وی تے اۄنا ہی کسُۄر سی! میرے مِتّر نیں آپݨی کتھا کھتم کِیتی۔