اکھبار وِچ کھبر چھپی سی کِہ پُلِس نیں پِںڈّ وِچ گۄلی چلا دِتّی۔ چار جِیء مرے دسّدے سن۔ کُجھ پھٹّڑ ہۄئے۔ مرن والِیاں وِچ اِک بُڈھّی ذنانی وی سی۔ جھگڑا ماملے دی اُگراہی دا سی۔ سرکار کہِںدّی سی کِہ ماملا جِہڑا ودھا کے لائِیا گِیا سی٬ ہُݨے ای لَیݨا اے۔ پِںڈّ والے وادھُۄ ماملا دیݨا نہِیں سن منّدے۔ اکھبار وِچ چھپِیا سی کِہ جدۄں تسِیلدار پُلِس نُۄں لَے کے ماملا اُگراہُݨ پِںڈّ گِیا سی٬ پِںڈّ والے اُس اُتے دھاوا کرن نُۄں آ پئے۔ پُلِس نیں تسِیلدار دے تے آپݨے بچاء لئی گۄلی چلا دِتّی۔

میرے لئی اِہ نوِیں جِہی گلّ سی۔

گۄلی چلّدی اگّے وی سُݨی سی-جلُۄساں اُتے٬ شہِر وِچ٬ سڑک اُتے جاں کِسے ساںجھے مَیدان وِچ۔ مرے ہۄئے تے پھٹّڑ لۄک پُلِس چُکّ کے ہسپتال لَے جاںدی۔ باکی بھجّ جاںدے۔ تھاں ساپھ کر دِتّی جاںدی تے گلّ مُکّ جاںدی۔ شہِر وڈّا ہُںدّا ہَے٬ سوائے آپدے گھر دے کِسے وی تھاں نُۄں کۄئی آپݨا نہِیں سمجھدا پر پِںڈّ وِچ گۄلی تاں مَینُۄں اِس ترہاں لگّدی سی جِویں ہر گھر وِچ گۄلی چلائی گئی ہۄوے۔

جِس دِن اکھبار وِچ کھبر آئی٬ اُس تۄں اگلے دِن چھُٹّی سی۔ میرا جِیء کِیتا کِہ اُس پِںڈّ ہۄ آواں۔ گۄلی چلّݨ پِچھۄں پِںڈّ کِویں لگدا ہَے٬ اِہ ویکھ آواں۔ دۄ تِنّ دِن ہۄ گئے سن پر اِہ کۄئی بہُتے نہِیں سن۔ رستے وِچ اِک شہِر وِچ بسّ بدلݨی سی۔ مَیں نوِیں بسّ دی اُڈِیک وِچ کھلۄتا ساں کِہ تسِیلدار مِل گِیا۔ اُہ میرا واکِپھ نِکلِیا۔ اُس دسِّیا کِہ کۄئی سَۄ بںدّے تے ذنانِییاں اُنہاں نُۄں مارن آ پئے تے اُس نیں گۄلی چلائُݨ دا ہُکم دے دِتّا۔

ہۄر اُس اِہ گلّ دسّی کِہ وڈّے اپھسر تے وذِیر اُس دی اِس کاروائی اُتے بڑے کھُش سن۔ اُہ آپ بڑا ہسّ رِہا سی۔ ہُݨ اُتھے کھڑھا اُہ پُلِس اِںسپَیکٹر نُۄں اُڈِیک رِہا سی۔ اُہ پُلِس دی گارد لَے کے آویگا تے پھِر اُہ کِسے ہۄر پِںڈّ جاݨگے٬ ماملا اُگراہُݨ تے کُرکِییاں کرن۔ اُنہاں نُۄں ہُکم سی کِہ اِس ویلے کمّ بھکھِیا ہۄئِیا ہَے٬ اِس نُۄں چھیتی چھیتی مُکا دِتّا جاوے! اِہۄ جِہے کمّاں بارے اُتلی اُتلی جاݨکاری تۄں میرا اِہ کھِیال بݨِیا ہۄئِیا سی کِہ اِس ترہاں دی کِسے کاروائی پِچھۄں کۄئی وڈّا اپھسر اِس دی جاںچ پڑتال کردا ہَے تے اِہ پھَیسلا دِںدّا ہَے کِہ گۄلی چلائُݨ دی لۄڑ سی کِہ نہِیں۔ جِنّا چِر اِہ پھَیسلا پْراپت ناں ہۄ جائے٬ گۄلی چلائُݨ والا اپھسر آپݨے کمّ دے نتِیجِیاں بارے پھِکرمںدّ ہی رہِںدّا سی پر اِہ تسِیلدار تاں پھِکرمںدّ ہۄݨ دی تھاں اُلٹا بڑا کھُش سی-جِویں اُس نُۄں اِس گلّ کرکے ترکّی مِل جاݨی ہۄوے۔ تسِیلدار گلّاں کر کے ٹُر گِیا تے کُجھ چِر پِچھۄں مَینُۄں اُس پِںڈّ ولّ دی بسّ مِل گئی۔

جِس تھاں 'تے مَیں بسّ تۄں اُترِیا٬ اُتھۄں اُہ پِںڈّ تِنّ چار مِیل سی۔ اگاںہ سواری کۄئی نہِیں جاںدی سی۔ اِس لئی بسّ تۄں اُتر کے مَینُۄں کاہل کۄئی نہِیں سی۔ اڈّے اُتے چاہ ویچݨ والے تے چڑھن-اُترن والِییاں سوارِییاں اُسے پِںڈّ دِییاں گلّاں کر رہِییاں سن۔ وڈّے آدمِییاں وِچۄں کَۄݨ کَۄݨ پِںڈّۄں ہۄ آئِیا ہَے٬ ہُݨ اُتھے کَۄݨ ہَے٬ ہۄر پِںڈّاں اُتے اِس دا کی اسر پِیا ہَے؟ اِہ گلّاں ہَۄلی ہَۄلی ہۄ رہِییاں سن۔ اُںج کِسے دی گلّ وِچ رۄہ نہِیں سی۔ سارا گُسّا ڈر نال بنّہِیا پِیا سی۔ گۄلی چلّی ہَے٬ بںدّے مرے ہن٬ پُلِس پِںڈّ وِچ بَیٹھی ہَے٬ کئی وڈّے آدمی آئے تے گئے ہن٬ اِس تۄں ودھّ کۄئی کُجھ کہِݨ نُۄں تِیار نہِیں سی۔

مَیں پِںڈّ دا راہ پُچھِّیا تے ڈںڈِّیئے ڈںڈّی ٹُر پِیا۔ چیتر دا مہِینا سی۔ ڈںڈّی دے نال نال کݨک پکّݨ اُتے آئی ہۄئی سی۔ سِٹّے ہوا وِچ لیٹݨِییاں لَے رہے سن۔ پُلِس دی کاروائی دا ایتھے کۄئی اسر نہِیں سی۔

پکّݨ 'تے آئی پھسل دا آپݨا نکھرا٬ آکِیپُݨا ہُںدّا ہَے۔ ایتھے اپڑن تِیک اُس نیں کئی گلّاں اُتے جِتّ جِتّی ہُںدّی ہَے۔ اِس ترہاں دی کݨک دا ساتھ میرے لئی چںگّا سی۔ کِدھرے کِدھرے مُںڈّے ڈںگّر چار رہے سن۔ کۄئی ٹاواں ٹاواں راہی مۄٹر 'تے چڑھن لئی تُرِیا آ رِہا سی۔ میری کِسے نال کۄئی گلّ ناں ہۄئی۔

پِںڈّ تۄں باہر اِک رُکھّ ہیٹھ کُجھ گبھّرُۄ مُںڈّے بَیٹھے سن۔ اُنہاں دے نیڑے ناں تے کۄئی ڈںگّر چُگدے سن تے ناں کۄئی کھُۄہ سی۔ جاپدا پِیا سی کِہ اُہ کیول کھُلّہِییاں گلّاں کرن لئی ہی ایتھے بَیٹھے ہن۔ پِںڈّ وِچ جِویں اُنہاں دا ساہ گھُٹدا ہۄوے۔ مَیں وی اُنہاں کۄل چلا گِیا۔ مَینُۄں ڈر سی کِہ شائِد پِںڈّ دُیالے پُلِس دا پہِرا ہۄوے تے پِںڈّ وِچ جاݨ اُتے رۄک ہۄوے۔ اُنہاں مَینُۄں دسِیا کِہ اجِہی کۄئی رۄک نہِیں تے ناں ہی پِںڈّ دُیالے کۄئی پہِرا ہَے۔ پُلِس پِںڈّۄں باہر سکُۄل وِچ بَیٹھی ہۄئی ہَے تے لۄکاں دے پھِرن تُرن جاں آئُݨ جاݨ اُتے کۄئی پابںدّی نہِیں۔ جدۄں مَیں پُچھِّیا کِہ گلّ کی ہۄئی ہَے تاں اُنہاں پِںڈّ والِیاں نُۄں اسلۄں بیکسُۄر دسِّیا تے پُلِس والِیاں نُۄں اِک-وڈھۄں کسُۄروار۔

اۄتھۄں مَیں اگاںہ پِںڈّ ولّ ہۄئِیا۔

نِیائیِں وِچ اِک مُںڈّا شٹالا وڈھّ رِہا سی۔ مَیں اُس تۄں پُچھِّیا٬ ایتھے کی گلّ ہۄئی ہَے؟ اُس میرے ولّ کھِیال ناں کِیتا تے آپݨے دھِیان٬ سگۄں پہِلے دھِیان نالۄں وی بہُت دھِیان نال پٹھّے وڈھّی گِیا۔ مَیں پھِر تگڑے ہۄ کے پُچھِّیا۔ اُس آکھِیا٬ مَینُۄں نہِیں پتا۔ مَیں ایتھے نہِیں ساں٬ واںڈھے گِیا ہۄئِیا ساں۔ مَیں کِہا٬ تُۄں واںڈھِئۄ آ کے کُجھ سُݨِیا ہۄویگا۔ اُس پھِر آکھِیا٬ مَینُۄں کُجھ نہِیں پتا۔ اُہ کِسے پاسے ولّ دی گلّ کرن تۄں ڈردا سی۔

مَیں اگاںہ تُر پِیا۔

پِںڈّ دی گلی سُںجّی سی۔ ناں کۄئی اںجّاݨا کھیڈ رِہا سی تے ناں کۄئی وڈّا ہی آ-جا رِہا سی۔ اِک ذنانی جِس نیں سِر دھۄتا ہۄئِیا سی٬ آپݨے وِہڑے دے بُۄہے تِیک آئی تے مَینُۄں ویکھ کے پِچھاںہ مُڑ گئی۔ مَیں گلِیئے گلی ٹُرِیا گِیا۔ پِںڈّ دے سِرے اُتے ولگݨ سی۔ اِںج لگدا سی جِویں اِہ کۄئی ساںجھی تھاں ہۄوے۔ مَیں اںدّر لںگھّ گِیا۔

تکھتپۄش اُتے کُجھ بںدّے بَیٹھے ہۄئے سن۔ سلام دُیا پِچھۄں مَیں وی اُنہاں وِچ بہِ گِیا۔ کۄئی گلّ پُچھّݨ دی لۄڑ نہِیں سی۔ اِہۄ گلّاں ہی ہۄ رہِییاں سن۔ اُتھے بَیٹھِیاں پتا لگّا کِہ اۄتھے آئُݨ-جاݨ والِیاں تے سلاہ-مشورا دیݨ والِیاں دی کۄئی گھاٹ نہِیں سی۔ اُنہاں دے لِیڈراں نیں اُنہاں نُۄں مشورا دِتّا سی کِہ اُہ کُرکِییاں ہُںدِّییاں ناں رۄکݨ تے جِس ترہاں پُلِس کردی ہَے٬ اُس نُۄں کرن دیݨ۔ کُجھ چِر پِچھۄں پْراہُݨِیاں دی اِک ڈھاݨی ہۄر آ گئی۔ اُہ تکھتپۄش اُتے بَیٹھے بںدِّیاں دے چںگّے واکِپھ لگّدے سن۔ چاہ آ گئی تے اساں سارِیاں پِیتی۔ ولگݨ تۄں باہر سِپاہِییاں دے کدم مِلا کے چلّݨ دی آواذ آئی۔ مَیں اُٹھ کے ویکھِیا دس-باراں سِپاہی بںدُّۄکاں چُکّی پالاں بݨا کے مارچ کر رہے سن٬ نال تھاݨیدار سی۔ پِںڈّ والِیاں نیں دسِّیا کِہ ہر دۄ تِنّ گھںٹِّیاں پِچھۄں اُہ اِسے ترہاں پِںڈّ دِییاں گلِییاں وِچۄں لںگھّدے ہن۔

پِںڈّ والے بںدّے باہرۄں آئی ڈھاݨی نُۄں دسّݨ لگّے-ساڈی پُلِس دے مُکابلے دی کۄئی نِیئت نہِیں سی۔ لۄکِیں اِک دُۄجے دی رِیسۄ رِیسی پُلِس نُۄں ویکھݨ لئی اِکٹھّے ہۄ گئے۔ ہاں٬ اِہ اساں پُلِس والِیاں نُۄں ذرُۄر پہِلاں آکھِیا سی کِہ ساڈا پِںڈّ ہۄر پِںڈّاں ورگا نہِیں۔ ایتھے تُسِیں وادھُۄ-گھاٹُۄ گلّ نہِیں کر سکدے۔ اُنہاں نیں اَیویں ڈرِیاں ہۄئِیاں ہی گۄلی چلا دِتّی۔

پھِر اُہ اُنہاں نُۄں مَۄکا وِکھاݨ باہر لَے گئے۔ کںدھّاں وِچ تے کھُرلِییا وِچ لگِّییاں گۄلِییاں وِکھائیِیاں گئیِیاں۔ اِک آدمی کھُرلی اُتے بدھّے آپݨے ڈھگِّیاں نُۄں کھۄلہݨ آئِیا سی٬ پئی اُنہاں نُۄں گۄلی ناں لگّ جائے٬ اُہ آپ مارِیا گِیا۔ اِک مُںڈّا آپݨے ویلݨے اُتے گنّے لا رِہا سی۔ اُہ وی مرِیا سی۔ اِٹّاں دے ڈھیر اُتے گۄلی لگّݨ نال اِک اِٹّ لہامے ہۄئی ہۄئی سی۔ اِہ وی آپݨی اسلی تھاں 'تے کرکے وِکھائی گئی۔ باہرۄں آئی ڈھاݨی سُݨدی رہی تے "اُہۄ ہۄ..." کردی رہی٬ پر اُنہاں نیں رۄہ دا کۄئی چِنّہ ناں وِکھائِیا۔ شائِد اُنہاں دے آپݨے پِںڈّ اُتے وی پُلِس دا کاپھی دباء ہۄوے۔

دُۄجے پاسے کار آ کے رُکی۔ اِس وِچۄں سرکار اُتے کابذ دھڑے دا وِرۄدھی نِکلِیا۔ پِںڈّ والِیاں وِچۄں اِک-دۄ نیں اُس نُۄں پچھاݨ لِیا۔ باکِییاں نُۄں اُنہاں نیں مُڈھّۄں-سُڈھّۄں دسّ دِتّا کِہ اِہ کَۄݨ ہَے۔ اُس لِیڈر نیں وی سارا کُجھ ویکھِیا۔ سارے پاسے بھئۄں کے تے اُس دِن تۄں مگرۄں دے ہالات سُݨ کے اُس نیں کِہا٬ "جۄ کُجھ تُسِیں دسّدے ہۄ٬ اِہ تے بِلکُل پاگل ہۄئے پُلِسِیئے ہی کر سکدے نیں۔" مَینُۄں تے پِںڈّ والِیاں نُۄں کۄئی سمجھ ناں آئی کِہ اُس نیں پِںڈّ والِیاں دے بِیان نُۄں جھُۄٹھا آکھِیا ہَے جاں اُس دا کھِیال سی کِہ پُلِسِییاں نیں سچّی مُچّی پاگلاں والا کمّ کِیتا ہَے۔

پھِر اُہ لِیڈر کار وِچ بَیٹھ کے چلا گِیا۔ مَینُۄں وی ہۄر اُتھے ٹھہِرن دی لۄڑ نہِیں جاپدی سی۔ پِںڈّ دی ہالت مَینُۄں کاپھی سمجھ آ گئی سی۔ مَیں پِچھاںہ دا راہ پھڑِیا۔ راہ اُہۄ پہِلے والا ہی سی پر میرا دِل کُجھ بَیٹھِیا ہۄئِیا سی۔ دِل نُۄں گرمائی دیݨ والی کۄئی گلّ ہۄئی ہی نہِیں سی۔ پِںڈّ اسلۄں نِسّل ہۄئِیا پِیا سی۔

جِس ڈںڈّی مَیں مُڑِیا جا رِہا ساں٬ اُس نُۄں سجّے پاسِئۄں آ کے پہِیا کٹّدا سی۔ کُجھ اگّے جا کے اِس پہے وِچ اِک مۄٹر کھلۄتی سی٬ اگّے پاݨی ہۄݨ کرکے رُکی پئی سی۔ مۄٹر وِچۄں پُلِس دے سِپاہی اُتر کے تُردے ہی کِسے پِںڈّ نُۄں جا رہے سن۔ بںدُّۄکاں اُنہاں دے ہتھّاں وِچ سن۔ پہے وِچ کھاکی وردِییاں تے لال پگّاں دی لمّی لائیِن بݨی ہۄئی سی۔

مَیں کُجھ چِر کھلۄتا اِس لائیِن نُۄں تُردِیاں ویکھدا رِہا تے پھِر اگّے ٹُر پِیا۔ دُۄر ڈںڈِّیئے ڈںڈّی اِک جۄڑا تُرِیا آ رِہا سی٬ وہُٹی-گبھّرُۄ۔ مَیں اُنہاں نُۄں ویکھ رِہا ساں پر اُنہاں اجے مَینُۄں نہِیں ویکھِیا سی٬ جاں شائِد دیکھ کے اݨڈِٹھّ کر رہے سن۔ اُہ پِیار کردے آ رہے سن! مرد نیں تِیوِیں دے گل وِچ باںہ پائی ہۄئی سی جِس ترہاں کدی اسِیں چھیڑُۄ مُںڈّے اِک-دُۄجے دے گل وِچ باںہ پا کے تُردے ہُںدّے ساں۔

جدۄں اُہ نیڑے آ گئے تاں وہُٹی نیں مَینُۄں ویکھ لِیا۔ اُس آپݨے گھر والے دی باںہ آپݨے گل وِچۄں لاہ دِتّی۔ گھُںڈّ کڈھّ کے اُہ تھۄڑھا پِچھاںہ ہۄ کے تُرن لگّی۔ پتا نہِیں کِویں٬ اُنہاں نُۄں ویکھ کے میرے اُتۄں پُلِسِییاں دا بھَیء اُتر گِیا۔

کُڑی مُکلاوے آ رہی لگّدی سی۔ دُپٹّے نُۄں گۄٹا لگّا ہۄئِیا سی٬ کمِیذ دے گھیرے تے سلوار دے پہُںچِّیاں اُتے وی۔ شہِری جُتّی دے ہیٹھاں جُراباں پائیِیاں ہۄئیِیاں سن۔ مِیٹِییاں ہۄئیِیاں ہتھّاں دِییاں تلِییاں دے پاسِیاں تۄں مہِںدّی لگّی دِس رہی سی۔

کُجھ اگاںہ جا کے مَیں پھِر پِچھاںہ پرت کے ویکھِیا۔ مَینُۄں ٹل گِیا جاݨ کے اُہ پھِر پہِلاں واںگ ہی ہۄ گئے سن۔ کُڑی نیں وی پِچھاںہ مُڑ کے ویکھ لِیا کِہ مَیں ویکھ رِہا ہاں پر ہُݨ اُنہاں اڈّ اڈّ ہۄݨ دی کۄئی کۄشِش ناں کِیتی۔

اُہ دۄویں اُسے پِںڈّ نُۄں جا رہے سن جِس پِںڈّ تۄں مَیں آ رِہا ساں۔ اِہ مُکلاوے آئی وہُٹی ہُݨ اۄتھے ہی رہیگی۔ نواں گھر وسیگا۔ بچّے جمّݨگے جِہڑے اُس پِںڈّ دی نوِیں پِیڑھی بݨنگے۔ مَینُۄں ہۄر ہَۄسلا ہۄ گِیا۔ منُکھّ دِییاں بلائیِں منُکھّ دا آپݨا بچّا ہی وڈّا ہۄ کے کٹّدا آئِیا ہَے۔