ہۄر بچّے تے سَۄں گئے سن پر سبھ تۄں چھۄٹا اجے جاگدا سی٬ دِنے چۄکھا چِر سُتّا رِہا ہۄݨ کرکے۔ میری وہُٹی اُس دے نال لمّی پَے کے اُس نُۄں سُیاݨ دا چارا کر رہی سی۔ ساڈی سلاہ سی کِہ سَۄݨ تۄں پہِلاں کُجھ چِر سَیر کر آوِیئے۔ پر کاکے دے سَۄݨ تِیک کِس ترہاں جا سکدے ساں؟ نال وی اُس نُۄں چُکݨا اَۄکھا سی۔ اِس لئی مَیں پہِلاں اِکلّے ہی جاݨ دا فَیسلا کِیتا۔ میری وہُٹی مگرۄں آ کے میرے نال رل سکدی سی۔
‘’چںگّا٬ مَیں چلݨا واں‘’ مَیں مںجّی تۄں اُٹھدے ہۄئے کِہا٬ ‘’جدۄں سَۄں گِیا تُۄں وڈی پارک وِچ آ جاوِیں٬ مَیں اُتھے ہی ہۄواںگا۔‘’
‘’بسّ مَیں ہُݨے اِس نُۄں سُیا کے آ جانی آں۔ گلّاں کردِیاں کۄل نہِیں سَۄںدا۔ ذرا کُ آپ جھُۄٹھی مُۄٹھی دِییاں اکھّاں مِیٹِیئے تاں جھٹ سَۄں جاںدا اے۔‘’ میری وہُٹی نیں مَینُۄں تے آپݨے آپ نُۄں تسلّی دِتی۔ مَیں اِکلّا باہر ٹُر پِیا۔
ماڈل ٹائۄُن دی اِس سڑک دے دۄہِیں پاسِیں مکاناں وِچ بتِّییاں اجے جگ رہِییاں سن۔ لۄکِیں سُتّے تے نہِیں سن پر سَۄݨ والے ہی جاپدے سن۔ مۄڑ دے گھر وِچ پتلے پردِیاں پِچھّے کۄئی کپڑے بدلدا اِس ترہاں لگدا سی جِویں پرچھاوِیاں دا ناٹک ہۄ رِہا ہۄوے۔ اُس دے نال دے گھر وِچ وی اِک جۄڑا آپݨے کمرے دِییاں مدھم نِیلِییاں بتِّییاں ہیٹھ سَۄݨ دِییاں تِیارِییاں کر رِہا سی۔ مَینُۄں کُجھ سُیاد جِہا آ رِہا سی جِہڑا اِس خِیال تے آئُںدا ہَے کِہ لۄکِیں اںدّرِیں وڑے سَۄݨ دِییاں تِیارِییاں کر رہے ہن تے تُسِیں باہر پھِر رہے ہۄ۔ تُسِیں لۄکاں نُۄں ویکھ رہے ہۄ پر اُنہاں نُۄں پتا نہِیں کِہ تُسِیں اُنہاں نُۄں ویکھ رہے ہۄ۔
پارک بہُت وڈی سی۔ ہیٹھاں ساف پدھّری ذمِین تے گھاہ اُگائِیا ہۄئِیا سی تے دُیالے تار لگی ہۄئی سی۔ لںگھّݨ آئُݨ لئی وِچ وِچ کِتے کھپّے چھڈے ہۄئے سن۔ اِک پاسے سڑک لںگھّدی سی جِس تے جگ رہِییاں بتِّییاں پارک وِچ چانݨ سُٹدِییاں سن۔ اِس ترہاں پارک وِچ اینا کُ چانݨ سی جِنّا اٹھّاں کُ دِناں دے چنّ دا ہُںدّا اے۔ پر اِہ چانݨ اِکسار نہِیں سی۔ سڑک دے کںڈھّے اُتلے درختاں دے لمّے لمّے پرچھاویں پارک وِچ ڈِگدے سن تے کئی تھاواں تے انہیرا کر رہے سن۔ رات چانݨی نہِیں سی۔ انہیری رات نیں٬ جِہڑی تارِیاں دی مترےئی ماں دسی جاںدی ہَے٬ سارے تارِیاں نُۄں باہر کڈھِیا ہۄئِیا سی٬ بھاویں کِسے نُۄں نذر ہی لگ جاوے۔
کوارِیاں دا راہ پارک دے لمّے پاسے دے اُتۄں دی لںگھّدا سی۔
پارک دُیالے دی تار وِچلے راہاں دا مَینُۄں پتا سی پر ایسے ویلے راہے راہ لںگھّݨ دی تھاں میرا تار ٹپّ کے ہی جاݨ نُۄں جی کِیتا۔ انہیرا تے کُویلا ہۄݨ کر کے من پُٹھّے کمّاں ول جاںدا سی۔
تار لںگھّ کے اِک سِرِئۄں مَیں دُۄجے سِرے نُۄں ٹُر پِیا۔ پارک وِچ اِس ویلے میرے بِناں ہۄر کۄئی نہِیں سی۔
دُۄجے سِرے اپڑ کے جد مَیں پِچھاںہ نُۄں مُڑِیاں تاں اگلے سِرے کۄل اِک درخت دے پْرچھاویں ہیٹھ کُجھ ہۄر آدمی آ کھلۄتے جاپدے سن۔ کُجھ نیڑے آ کے مَینُۄں دِسِیا کِہ اُہ دۄ سن تے اُنہاں کۄل سائیِکل وی سن۔ مَیں آپݨی سیدھے ٹُری گِیا تے اِس ترہاں اُنہاں دے ہۄر نیڑے ہُںدّا گِیا۔
ہَیں! اِہ تے کُڑِییاں سن٬ دُپٹّے ہیٹھاں لمک رہے سن۔
اِہ اِس ویلے سائیِکل لَے کے کھڑِییاں ایتھے کی کر رہِییاں نیں؟
کِدھرے جاݨا ہۄݨَیں۔
پر اِس ویلے جدۄں ماڈل ٹائۄُن دے شُکِین تے بہُتی دیر تک جاگݨ والے لۄک وی سَۄݨ نُۄں پھِردے نیں٬ اِنہاں کِتھے جاݨَیں؟
کۄئی خراب تھاں ای ہۄݨی اے۔ ایتھے کِسے دی اُڈِیک کر رہِییاں ہۄݨگِییاں تے پھِر اُس دے نال کِدھرے جاݨگِییاں۔
آپݨا سائیِکل لَے کے مَیں چۄری چۄری اِنہاں کُڑِییاں دے پِچھے ناں لگ جاواں؟ ہیٹھلی دُنِییاں دی کۄئی جھاکی ویکھݨ نُۄں مِلیگی۔
پر پھِر مَیں سۄچِیا – اَیویں لتّاں مارن دا کی فائِدا؟ اِہ جا کے کِسے دے گھر جاں ہۄٹل وِچ وڑ جاݨگِییاں تے مَیں باہر کھلۄتا رہِ جاواںگا۔ اُہ گھر کِسے دا وی ہۄ سکدا اے٬ مَیں کی کر سکدا ہاں؟
ہُݨ پھِر مَیں پارک دے دُۄجے پاسے جا رِہا ساں٬ کُڑِییاں تۄں دُۄر والے پاسے۔ تھۄڑھی جِہی دھَۄݨ بھوا کے مَیں پِچھاںہ ویکھِیا۔ کُڑِییاں اُتھے ہی کھلۄتِییاں سن۔ کُجھ پَیر اگے جا کے مَیں پھِر ویکھِیا٬ کُڑِییاں اجے وی اُتھے کھڑِییاں سن۔ جدۄں مَیں سِرے تے اپڑ کے پِچھاںہ مُڑِیا تاں وی کُڑِییاں اُتھے ہی کھڑۄتِییاں سن۔ ویکھݨ نُۄں تے اسِیں دۄویں دھِراں آپۄ آپݨے کمّ لگِییاں ہۄئیِیاں ساں٬ مَیں سَیر وِچ تے اُہ اُڈِیک وِچ! پر میری سَیر دا بھاو اُنہاں دی اُڈِیک دا اںتّ ویکھݨا تے اُہ شائِد سَیر دا اںتّ اُڈِیک رہِییاں سن۔ اجِیب ناٹک ہۄ رِہا سی۔
ہُݨ مَیں دُۄجی وار اُنہاں ول نُۄں ٹُرِیا آ رِہا ساں۔ کُجھ نیڑے آ کے مَینُۄں لگا کِہ اُہ گلّاں کر رہِییاں نیں۔ جدۄں مَیں ہۄر نیڑے آئِیا تاں اُہ گلّاں کرنۄں وی ہٹ گئیِیاں۔
اِنہاں میرے پلّے کُجھ نہِیں پاݨا٬ بھاویں مَیں کِنّا چِر ایتھے پھِردا روہاں۔ اِہ سۄچ کے مَیں پارک وِچۄں نِکل کے گھر نُۄں ٹُر پِیا۔
تھۄڑھی دُۄر جا کے جد پکّی سڑک دا مۄڑ مُڑِیا تاں اگۄں میری وہُٹی آ رہی سی۔
‘’کاکے نیں بڑا چِر لا دِتا سَۄںدِیاں۔ ایس لئی مَینُۄں دیر لگی اے۔ آئۄ اِک چکّر ہۄر لا آئیِئے پارک دا‘’ اُس مںگّ کِیتی۔
اسِیں پھِر پِچھاںہ ٹُر پئے۔
جدۄں اسِیں اُہ مُڑے تاں پارک وِچ دۄ سائیِکلاں پرہاں نُۄں جا رہِییاں سن۔
‘’اُڈِیک اُڈِیک کے اُہ کُڑِییاں آپے ہی ٹُر چلِییاں نیں‘’ مَیں سۄچِیا۔
اجے اسِیں باہر سڑک تے ہی ساں کِہ اُہ سائیِکل پِچھاںہ نُۄں گھُمّ پئے۔ پارک دے اِس سِرے دے نیڑے آ کے اُہ دۄویں سائیِکل پھِر واپس ہۄ گئے۔ اِہ کُڑِییاں تے خبرے سائیِکل دی جاچ سِکھ رہِییاں سن۔
میری وہُٹی وی میرے واںگ سائیِکلاں ول ہی ویکھ رہی سی۔ کہِݨ لگّی٬ ‘’پتا نہِیں اِہ کِہڑِییاں نیں٬ سائیِکل سِکھدِییاں۔‘’ ماڈل ٹائۄُن دِییاں ڈھیر کُڑِییاں نُۄں اُہ جاݨدی سی۔
جدۄں اسِیں پارک وِچ وڑے تاں کُڑِییاں سائیِکلاں تۄں اُتر گئیِیاں تے پہِلاں واںگ اُسے درخت دی چھاویں کھلۄ گئیِیاں٬ میری وہُٹی اُنہاں کُڑِییاں نُۄں پچھانݨا چاہُںدّی سی۔ اسِیں ٹہِلدے ٹہِلدے اُنہاں دے نیڑے ہُںدّے گئے۔ ذنانی نال ہۄݨ کرکے مَینُۄں اُنہاں دے نیڑے جاںدِیاں کۄئی ڈر نہِیں سی۔
‘’نی اُتر کِئۄں گئیِیاں اۄ؟ اسِیں تُہانُۄں نذر تے نہِیں لا دیںدے۔‘’ اُس نیں اُنہاں نُۄں پچھاݨ کے کِہا۔ ‘’اِہ تے سرۄج تے وِینا نیں‘’ اُس اُنہاں ول ہتھّ کر کے مَینُۄں دسِیا تے پھِر اُنہاں نُۄں کِہا : ‘’چلائۄ٬ چلائۄ٬ ذرا اسِیں وی ویکھِیئے۔‘’
‘’تھکّ گئیِیاں واں٬ ذرا ساہ لَے کے چلاواںگِییاں‘’ جِہڑی اُنہاں وِچۄں سرۄج سی٬ اُس نیں بہانا بݨائِیا۔ اِہ آپݨے آپ نُۄں میری وہُٹی دے بہُتا نیڑے سمجھدی سی۔
‘’کدۄں کُ دِییاں چلاںدِییاں پئیِیاں اۄ‘’ میری وہُٹی نیں اُنہاں دے تھکّ جاݨ تۄں پُچھِیا۔
‘’نہِیں بھَیݨ جی٬ اجے تے اساں دۄ تِنّ چکّر ہی لائے نیں٬ اُںج سانُۄں سںگّ آئُںدی ایں‘’ وِینا نیں کِہا۔ شائِد اُس نیں بُجھ لِیا سی کِہ مَیں اُتھۄں ہی پھِردا گِیا ساں۔ تے اِس لئی ٹھِیک ٹھِیک دس دِتا۔
‘’سںگّ کر کے ای ایس ویلے آئُںدِییاں اۄ؟‘’
‘’ہۄر کی کرِیئے؟ پارک وِہلی ای اِس ویلے ہُںدّی اے‘’ تِکھے جواب دیݨ لئی گلّ پھِر سرۄج نیں پھڑ لئی سی۔
‘’تے اینا تُہانُۄں کی چاء چڑھِیا اے سائیِکلاں دا ادھّی راتِیں لُک لُک کے سِکھدِییاں پھِردِییاں اۄ؟‘’
‘’نہِیں چاء کاہدا اے٬ بس لۄڑ اے۔‘’
‘’لۄڑ کی؟ ہُݨ سائیِکلاں تے پڑھاݨ جائِیا کرۄگِییاں؟‘’
‘’ہاں! ویکھۄ ناں بھَیݨ جی‘’ وِینا پھِر سمجھائُݨ لگّی٬ ‘’پہِلاں گھرۄں ٹُر کے اڈّے تے جائۄ۔ پھِر بس تۄں اُتر کے ٹُر کے پِںڈّ اپڑۄ۔ سڑک تۄں مِیل مِیل دُۄر پِںڈّ نیں٬ جِتھے اسِیں پڑھانِییاں واں۔ اِہدا تے کۄئی دۄ پَیر گھٹّ ہۄویگا پر میرا پُۄرا مِیل اے۔ سارا پَیںڈا اُجاڑ بِییابان! دسۄ بھَیݨ جی٬ بھلا ساڈا اۄتھے کَۄݨ اے؟ سچِّیں اَینا ڈر آئُںدا اے! پتا نہِیں٬ پِںڈّ اپڑ کِویں جانِییاں واں؟‘’
‘’ہاں٬ ڈر تے بہُت ہی آئُںدا ہۄݨا اے!’’ میری وہُٹی نیں بگانے پِںڈّ دِییاں جُۄہاں وِچ جوان کُڑِییاں اِکلِّییاں پھِردِییاں دا نکشا اکھّاں اگے لِیا کے کِہا۔ ‘’بھَیݨ جی٬ ڈںڈّی دے نال کدی کپاہ٬ کدی مکئّی٬ کدی کماد تے کدی باجرا۔ جِنّا چِر پَیلی مُک ناں جائے٬ اُتلا ساہ اُتاںہ تے ہیٹھلا ہیٹھاں ای رہِںدّا اے۔ ہُݨ کئی ہۄر کُڑِییاں نیں سائیِکل لئے نیں۔ آںہدِییاں نیں سائیِکل تے ڈر گھٹ آئُںدا اے٬ نالے ٹُرن تۄں بچ جائیِدا ہے۔ بسّ سائیِکل چلاںدے چلاںدے جھٹ بںدّے دے کۄلۄں لںگھّ جائۄ۔‘’
‘’پئی بڑا اَۄکھا کمّ اے٬ سائیِکل نال وی۔ تُسِیں تے شیرنِییاں اۄ۔ خَۄرے کِڈّا کُ دِل اے تُہاڈا! لِیا کھاں بھلا ویکھاں‘’ تے دِل ویکھݨ دے بہانے میری وہُٹی نیں سرۄج نُۄں اُس دی بہادری دی شلاگھا وِچ آپݨی جپھّی وِچ گھُٹ لِیا۔ شلاگھا دے نال اِہ وِدائِگی وی سی۔
اسِیں سارے اُٹھ کھلۄتے۔
جدۄں اُنہاں تۄں وکھ ہۄ کے اسِیں باہر سڑک تے آئے تاں میری وہُٹی نیں کِہا٬ ‘’اِہ دۄویں ماسٹرنِییاں نیں۔ اِتھے شہِر وِچ کِسے سکُۄلے جگہا نہِیں مِلی۔ پِںڈّ وِچ نَۄکرِییاں مِل جاںدِییاں نیں۔ ہُݨ اُتھے پڑھاݨ جاںدِییاں نیں۔ بڑِییاں بہادر نیں اِہ کُڑِییاں۔ مَینُۄں تے شہِرۄں باہر پکّی سڑک تے وی ڈر لگے۔‘’ اُس نیں پھِر شلاگھا کِیتی۔
اُس دی اِس شلاگھا ساہمݨے میری شرمِںدّگی ہۄر ودھ گئی۔ آپݨے آپ نُۄں ہَۄلا کرن لئی مَیں کِہا :
‘’اگّے جدۄں مَیں آئِیا تاں اِہ اِسے ترہاں درخت ہیٹھ لُک کے کھلۄتِییاں سن۔ مَیں تے کُجھ ہۄر ہی سمجھِیا۔ چںگّا ہۄئِیا اسِیں پھِر آ گئے٬ نہِیں تے مَیں تے انہیرے وِچ کھلۄتِییاں سائیِکلاں نُۄں کِسے مذیدار شرارت دا مُڈھّ ہی سمجھِیا سی۔‘’ ‘’کمّ کرن والِییاں کُڑِییاں تے بڑِییاں تُہمتاں لگدِییاں نیں‘’ میری وہُٹی نیں کُجھ کھِجھ کے کِہا۔ ہر اِک نُۄں بھُلیکھا پَے جاںدا اے٬ مَیں تُہانُۄں اِک بڑی سُیادلی گلّ دسنی آں :
‘’اِک واری مَیں تے میری بھَیݨ فِیرۄذپُر آپݨی کۄٹھی اگے سویرے گھُس مُسے جِہے پھِر رہِییاں ساں۔ ساہمݨِئۄں کاہلی کاہلی ٹُردی اِک کُڑی آئی۔ کدی اُہ دۄ کُ پَیر بھجّ وی لَیںدی تے پھِر کاہلی کاہلی ٹُرن لگ جاںدی۔
جدۄں سانُۄں نیڑے آئی دا اُہدا مُۄںہ دِسِیا تاں گھبرائی ہۄئی وی ڈاہڈھی جاپی۔ اسِیں بڑِییاں ہَیران ہۄئیِیاں۔ سَیر کرن والِییاں تے اِس ترہاں نہِیں بھجدِییاں۔ ناں ہی اۄدھر سٹیشن جاں مۄٹراں دا کۄئی اڈّا سی۔ اساں سمجھِیا کِہ اِہنُۄں رات کِدھرے سُتِیاں سُتِیاں دیر ہۄ گئی اے تے ہُݨ بھجی جا رہی ہَے کِہ گھردِیاں دے جاگݨ تۄں پہِلاں پہِلاں گھر جا وڑاں۔
‘’بھلا کِتھے جاںدی اے؟‘’ اِہ جانݨ لئی اسِیں وی اُہدے پِچھے ٹُر پئیِیاں۔
اُہ اگے اگے تے اسِیں مگر مگر۔
اُہ ٹَیلِیفۄن اَیکسچیںج نُۄں مُڑ پئی۔ اسِیں سمجھ لِیا کِہ اُہ ٹَیلِیفۄن اۄپریٹر سی تے اُس نُۄں کیول ڈِیئۄُٹی تۄں دیر ہۄ گئی سی۔ اسِیں سڑک تے کھڑِییاں اُس ول ویکھدِییاں رہِییاں۔ اںدّر جا کے اُہ آپݨی کُرسی اُتے بَیٹھ گئی تے اسِیں شرمِںدِّییاں ہُںدِّییاں پِچھاںہ مُڑ آئیِیاں۔