مائیِکل جَۄہنسن نُۄں ’لِیجَیںڈری سپْرِںٹّر‘ کِہا جاںدَے۔ جدۄں اُہ دَۄڑدا سی تاں اِںج لگّدا سی جِویں ٹْرَیک وِچّ واورۄلا آ گِیا ہۄوے۔ اُس نیں 3 اۄلمپِّک کھیڈاں تے 8 وِشو چَیمپِیئنشِپاں وِچّ بھاگ لِیا۔ اُہ 200 مِیٹر٬ 400 مِیٹر تے 4+400 مِیٹر دَۄڑاں دا اۄلمپِّک تے وِشو چَیمپِیئن بݨدا رِہا۔ گُڈّوِلّ گیمذ وِچّۄں وی اُس نیں 4 گۄلڈ مَیڈل جِتّے۔ اَیٹلاںٹا-1996 دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں سمیں اُہدی گُڈّی سِکھر ’تے سی۔ اُس نیں اۄلمپِّک کھیڈاں دے 4 تے وِشو اتھلَیٹِکس چَیمپِیئنشِپاں دے 8 گۄلڈ مَیڈل جِتّے۔ اجِہا کر کے اِکّ وار پھِر جَیسی اۄویںس تے کارل لیوِس ہۄراں نُۄں چیتے کرا دِتّا۔ اُہ 200 مِیٹر دَۄڑ 19.32 سَیکںڈّ وِچّ دَۄڑِیا تے 400 مِیٹر 43.18 سَیکںڈّ وِچّ۔ 100 مِیٹر 10.09 سَیکںڈّ تے 300 مِیٹر 30.85 سَیکںڈّ وِچّ۔ اُس نیں 1993 تۄں 2001 دَۄران وِشو پدھّر دِییاں 58 دَۄڑاں جِتِّییاں۔ بںدّا کاہدا٬ بلا سی مائیِکل جَۄہنسن!

کہِںدّے ہن کِہ 400 مِیٹر دی دَۄڑ دَۄڑنی سبھ تۄں ودھّ اَۄکھی ہُںدّی ہَے۔ آخری سَۄ مِیٹر دَۄڑن دا ہر کدم گھائِل ہۄݨ والا ہُںدّا ہَے۔ نبذ دی دھڑکݨ ڈیڈھ سَۄ تۄں ٹپّ جاںدی ہَے۔ لتّاں بھارِییاں ہۄ گئیِیاں لگّدِییاں ہن۔ ساہستّ چُۄسِیا جاںدا ہَے۔ کہِںدّے ہن کِہ کئیِیاں نُۄں تاں اںتّلی لائیِن دِسݨی ہی بںدّ ہۄ جاںدی ہَے٬ پر دَۄڑ جِتّݨ لئی دَۄڑاک ساہۄ-ساہ ہُںدّے دَۄڑ مُکّݨ تکّ اڈّی چۄٹی دا ذۄر لائی جاںدے ہن۔ ’پھلائیِںگ سِکھّ‘ مِلکھا سِںگھّ وی اِہۄ دَۄڑ دَۄڑِیا کردا سی تے وِتۄں ودھّ ذۄر لائُݨ کرکے لہُۄ دِییاں اُلٹِییاں تکّ وی پُجّ جاںدا سی۔ رۄم دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں ’چ اُس نیں 400 مِیٹر دی دَۄڑ 45.6 سَیکںڈّ وِچّ لا کے چَۄتھا ستھان ہاسل کِیتا سی۔ اُہدا رِکارڈ پھِر بھارت دے کِسے اتھلِیٹ تۄں کئی دہاکے نہِیں سی ٹُٹّا۔ جِویں ٹۄکِیئۄ-1958 دِییاں ایشِیائی کھیڈاں ’چ 200 تے 400 مِیٹر دِییاں دَۄڑاں جِتّ کے مِلکھا سِںگھّ ایشِییا دا بَیسٹ اتھلِیٹ بݨِیا سی٬ اُویں اَیٹلاںٹا-1996 دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں ’چۄں 200 تے 400 مِیٹر دِییاں دَۄڑاں جِتّ کے مائیِکل جَۄہنسن وِشو دا بَیسٹ اتھلِیٹ بݨِیا۔ مِلکھا سِںگھّ 1950وِیاں دا چَیمپِیئن دَۄڑاک سی٬ مائیِکل جَۄہنسن 1990وِیاں دا چَیمپِیئن دَۄڑاک ہَے۔

جَۄہنسن دا جنم 13 ستمبّر 1967 نُۄں امرِیکا دی ٹَیکساس سٹیٹ دے شہِر ڈَیلس وِچّ ہۄئِیا۔ اُہ مِلکھا سِںگھّ دے 5 پھُٹّ 9 اِںچ کدّ تے 60 کِلۄ وذنی جُسّے دے مُکابلے 6 پھُٹّ 1 اِںچ کدّ تے 79 کِلۄ وذن دے جُسّے نال دَۄڑدا رِہا۔ اُس دا رںگّ ساںولا٬ مُۄںہ لمُّۄترا٬ دںدّ چِٹّے مۄتِییاں ورگے٬ بُلّہ مۄٹے٬ ناساں چَۄڑِییاں تے ٹھۄڈی چھۄٹی ہَے۔ دَۄڑدِیاں اُس دے کھبّے کنّ وِچّ چاںدی-رںگّا بُںدّا٬ گل ’چ چاںدی-رںگّی جںذِّیری تے کھبّے گُٹّ ’تے گھڑی بدھّی ہُںدّی سی۔ دَۄڑن ویلے بیشکّ اِہ وادھُۄ وذن سی٬ پر اُس نیں کدے لاہِیا نہِیں سی۔ ہۄ سکدَے اُس دا وِشواس ہۄوے کِہ اُہ بُڑھکدی جںذِّیری نال ہۄر تیذ دَۄڑ سکدَے! ہُݨ اُہدے دھَۄلے اُگّ آئے ہن تے جُسّا وی دُبلا پتلا پَے گِیا ہَے٬ پر اُس نیں آپݨے رُجھیویں کائِم رکھّے ہۄئے ہن۔ دَۄڑاں تۄں وِہلا ہۄ کے پہِلاں اُہ کۄچ٬ ٹِیوی کُمَیںٹیٹر٬ اخباری کالم نوِیس تے پھِر نامور مِیڈِییاکار بݨ گِیا۔ اُس نیں کِتاباں وی لِکھِییاں ہن تے پھِلماں وِچّ وی رۄل ادا کِیتا ہَے۔

مائیِکل جَۄہنسن آپݨے ماپِیاں دا پںجّواں بچّا سی۔ اُس دا بچپن آم گھراں دے بچِّیاں واںگ تںگّی تُرشی تے کرڑی گھالݨا والا سی۔ سادھارن سکُۄلے پڑھدِیاں کِسے دے خاب کھِیال ’چ وی نہِیں ہۄݨا کِہ اِہ لِسّا جِہا بال کِسے دِن دَۄڑاں دا بادشاہ بݨیگا٬ پر جدۄں اُہ سکُۄلۄں نِکل کے کالج وِچّ پڑھن لگّا تاں اُہدا چھاںٹواں جُسّا کالج دے اتھلَیٹِکس کۄچ دی نذرے چڑھ گِیا جِس نیں جَۄہنسن نُۄں دَۄڑاں دَۄڑن دی چیٹک لا دِتّی۔ پھِر اُہ کالج تے یُۄنِیورسِٹی پدھّر دے دَۄڑ مُکابلے جِتّدا سٹیٹ تے نَیشنل پدھّر دے مُکابلِیاں لئی چُݨِیا جاݨ لگّا۔ نال دی نال اُس نیں پڑھائی وی جاری رکھّی۔ کالج ’چ پڑھدِیاں جِتھّے اُس نیں بِذنس دی گْرَیجُۄئیشن کِیتی٬ اُتھّے بیپھِیلڈ کلبّ دی ٹِیم ولّۄں نَیشنل چَیمپِیئن وی بݨِیا۔

1990 تۄں اُس دا نَیشنل تے اِںٹرنَیشنل پدھّر دِییاں جِتّاں جِتّݨ دا سِلسِلا شُرُۄ ہۄ گِیا۔ 1991 وِچّ ٹۄکِیئۄ دی وِشو اتھلَیٹِکس ’چۄں اُس نیں 200 مِیٹر دَۄڑ دا پہِلا سۄن تغما جِتِّیا۔ 1992 دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں سپین دے شہِر بارسِیلۄنا وِچّ ہۄݨِییاں سن۔ اُنہاں کھیڈاں وِچّ بھاگ لَیݨ لئی اُہ امرِیکا دی ٹِیم وِچّ چُݨِیا گِیا۔ اُس دا مُکابلا اُس ویلے دے وِشو جیتُۄ اتھلِیٹاں وِرُدھّ سی۔ اُس دی بدکِسمتی سمجھۄ کِہ مُکابلے تۄں پہِلاں اُس نُۄں پھُۄڈ پُیائِذنِںگّ ہۄ گئی جِس کرکے اُہ 200 مِیٹر دی وِئکتِیگت دَۄڑ وِچّ بھاگ ناں لَے سکِیا٬ پر خُشکِسمتی کہۄ کِہ امرِیکا دی 4+400 مِیٹر رِلیء دَۄڑ ’چ شامل ہۄ کے اُہ اۄلمپِّک کھیڈاں دا پہِلا سۄن تغما جِتّ گِیا۔ پھِر 2001 تکّ اُہ لگاتار جِتّاں جِتّدا گِیا۔ اُس دے 200 مِیٹر تے 400 مِیٹر دَۄڑاں دے اۄلمپِّک تے وِشو رِکارڈ کئی سال اتھلَیٹِکس دے وِشو رِکارڈ بݨے رہے۔ اۄلمپِّک کھیڈاں دے اِتِہاس دا اُہ پہِلا اتھلِیٹ ہَے جۄ اِکّۄ اۄلمپِّکس وِچّۄں 200 تے 400 مِیٹر دَۄڑاں دے سۄن تغمے جِتّ سکِیا۔

اَیٹلاںٹا دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں-1996 سمیں اُہ سِکھر دی پھارم وِچّ سی۔ اُںج وی اُہ کھیڈاں اُس دے آپݨے مُلک امرِیکا وِچّ ہۄ رہِییاں سن۔ اُدۄں تکّ اُہ وِشو پدھّر دِییاں 54 دَۄڑاں جِتّ چُکّا سی۔ لگاتار ستّ سال اُس نیں کِسے نُۄں ڈاہی نہِیں سی دِتّی۔ 1996 وِچّ اۄلمپِّک مُکابلِیاں تۄں پہِلاں ہی اُس نُۄں جیتُۄ سمجھِیا جا رِہا سی۔ اُہی گلّ ہۄئی۔ اُہ 400 مِیٹر دی دَۄڑ 10 مِیٹر دی لِیڈ نال جِتِّیا جۄ اۄلمپِّک کھیڈاں دے اِتِہاس وِچّ پہِلی وار ہۄئِیا۔

400 مِیٹر دی دَۄڑ جِتّݨ پِچھّۄں تِنّ راتاں بائد 200 مِیٹر دَۄڑ دا پھائیِنل مُکابلا سی۔ امرِیکا ’چ ہۄئے ٹرائِلاں سمیں جَۄہنسن نیں 200 مِیٹر دی دَۄڑ 19.32 سَیکںڈّ وِچّ لائُںدِیاں 17 سال پہِلاں دا وِشو رِکارڈ تۄڑِیا سی۔ اُدۄں تکّ کِسے دَۄڑاک نیں اِکّۄ اۄلمپِّکس وِچّۄں 200 تے 400 مِیٹر دِییاں دَۄڑاں نہِیں سن جِتِّییاں٬ پر اَیٹلاںٹا وِچّ جَۄہنسن تۄں دۄویں دَۄڑاں جِتّݨ دی آس رکھّی جا رہی سی۔ جِس دِن 200 مِیٹر دی پھائیِنل دَۄڑ لگّݨی سی٬ امرِیکن درشکاں وِچّ بیمُہارا جۄش سی۔ اُس سمیں 83 ہذار درشک سٹیڈِیئم وِچّ ہاذر سن۔

جَۄہنسن نیں جُسّا گرما کے آپݨے آپ نُۄں دَۄڑ لئی پُۄرا تِیار کر لِیا سی۔ مائیِک تۄں تِیجی ’واذ وجّݨ ’تے پھائیِنل دَۄڑ دے اٹھّے دَۄڑاک سٹارٹِںگّ لائیِن ولّ ودھے۔ اُنہاں دے پسِینے نال سِمّے پِںڈِّیاں تۄں نِگاہاں تِلہک تِلہک جاںدِییاں سن۔ مائیِکل جَۄہنسن نُۄں تِیجی لین مِلی جۄ سُبھاگی نِکلی۔ اٹھّے دَۄڑاک سٹارٹِںگّ بلَۄکاں ’تے سَیٹّ ہۄئے تاں دَۄڑ سٹارٹ کرن دا پھائِر ہۄئِیا۔ جَۄہنسن نیں پہِلے کدم نال ہی لِیڈ لَے لئی۔ سٹیڈِیئم ’چ ہذاراں درشکاں تے ٹِیوی سکرِیناں تۄں ویکھدے کرۄڑاں لۄکاں دِییاں نذراں دَۄڑاکاں اُتے گڈِّییاں ہۄئیِیاں سن۔ جِویں جِویں جَۄہنسن دی لِیڈ ودھدی گئی٬ درشکاں دا اُتشاہ وی ودھدا گِیا۔ جَۄہنسن نیں نمِیبِیا دے پھرَیںک پھَیڈرِکس نُۄں لگبھگ چار مِیٹر پِچھّے چھڈّدِیاں 19.32 سَیکںڈّ دے نویں وِشو رِکارڈ نال دَۄڑ پُۄری کِیتی تے دُۄجا گۄلڈ مَیڈل جِتّ لِیا۔ درشکاں نال اُس دی خُشی دا وی کۄئی ہدّ بنّا ناں رِہا۔ اُس نیں امرِیکن جھںڈّا پھڑ کے ٹْرَیک دی جیتُۄ گیڑی لائی جِس دا امرِیکن درشکاں نیں تاڑِییاں مار کے بھرپُۄر سواگت کِیتا۔ اُہ سچّمُچّ وِشو دا بَیسٹ اتھلِیٹ سابت ہۄ گِیا۔

2000 وِچّ سِڈنی دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں ہۄئیِیاں تاں اُہ لگاتار تِیجی وار امرِیکا دی ٹِیم وِچّ شامل سی۔ اُدۄں تکّ اُہ لگاتار ورلڈ چَیمپِیئنشِپاں وی جِتّ چُکّا سی۔ سِڈنی وِچّ اُہ 400 مِیٹر دی دَۄڑ دُبارا جِتِّیا جۄ اُس تۄں پہِلاں کۄئی ہۄر دَۄڑاک دُبارا نہِیں سی جِتّ سکِیا۔ اُہ 4+400 مِیٹر رِیلیء ریس وی امرِیکی ٹِیم نُۄں جِتا گِیا۔ اُہ اُس دا پںجّواں گۄلڈ مَیڈل سی٬ پر بائد وِچّ اِکّ دَۄڑاک دے ڈۄپی سِدھّ ہۄ جاݨ کارن رِلیء ریس والا گۄلڈ مَیڈل واپس لَے لِیا گِیا۔

بھاویں 400 مِیٹر دی دَۄڑ سبھ تۄں ودھّ لہُۄ پِیݨی دَۄڑ سمجھی جاںدی ہَے٬ پر جَۄہنسن نیں اِہ دَۄڑ سالامبدھّی دَۄڑی جِس کرکے اُس دا ستھان نِویکلا ہَے۔ اُس دی تۄر بتخ واںگ ہُلارے ماروِیں ہۄݨ کرکے اُس دا ناں ’دِ ڈکّ‘ وی چلّدا رِہا۔ سِڈنی دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں سمیں اُہ 33 سالاں دا ہۄ گِیا سی۔ اُس نیں اۄلمپِّک کھیڈاں دے 4, وِشو اتھلَیٹِکس دے 8 تے گُڈّوِلّ گیمذ دے 4 گۄلڈ مَیڈل جۄڑ کے وِشو پدھّر ’تے 16 گۄلڈ مَیڈل جِتّے سن جۄ بہُت وڈّی پْراپتی سی۔ اینِییاں وڈِّییاں جِتّاں تۄں بائد اُس دا سرگرم اتھلَیٹِکس تۄں رِٹائِر ہۄݨا ہی بݨدا سی۔ اُس نیں دَۄڑن والے سُنہِری بُۄٹ کِلّی اُتّے ٹںگّ دِتّے جۄ پُکار رہے ہن کِہ کۄئی ہۄر مائی دا لال نِتّرے۔ آخر 2016 دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں ’چ دکھّݨی افرِیکا دا دَۄڑاک ویڈ واں نِیکرک نِتّر ہی پِیا۔

2001 وِچّ سپائیِکس کِلّی ’تے ٹںگّݨ نال وی جَۄہنسن ٹِک کے نہِیں بَیٹھا۔ بِذنس دی ڈِگری اُہدے پاس سی٬ پر اُہ وݨج وپار وِچّ نہِیں پِیا۔ اُس نیں بیلرذ ٹْرَیک اَیںڈ پھِیلڈ ٹِیم ولّۄں آپݨا کھیڈ کرِیئر شُرُۄ کِیتا سی۔ رِٹائِر ہۄ کے اُسے ٹِیم دا اُہ سہائِک کۄچ بݨ گِیا۔ اُس نیں مائیِکل جَۄہنسن اِنوِیٹیشنل سںسّتھا ستھاپِت کر لئی۔ پُںگّردے اتھلِیٹاں نُۄں اُہ کھیڈ سامان تے سِکھلائی دیݨ لگّا۔ اُس پاس اۄلمپِّک کھیڈاں٬ وِشو چَیمپِیئنشِپاں٬ گُڈّوِلّ گیمذ تے گراں پْری پھائیِنل دے نِجّی تجربے سن۔ بِیبِیسی نیں اُس نُۄں آپݨی ٹَیلِیوِذن کُمَیںٹری ٹِیم وِچّ شامل کر لِیا۔ اُس نیں یُۄ.کے. وِچّ وڈّے کھیڈ مُکابلِیاں دی کُمَیںٹری کرنی شُرُۄ کِیتی۔ نال ’ڈیلی ٹَیلِیگْراپھ‘ تے ’دِ ٹائیِمذ‘ اخباراں ’چ کھیڈ کالم لِکھݨ لگّا۔ اُس نیں 2001 دی ورلڈ اتھلَیٹِکس چَیمپِیئنشِپ اتے 2002 وِچّ مانچَیٹر وِکھے ہۄئیِیاں کامنوَیلتھ کھیڈاں ’چ وی کُمَیںٹری کِیتی۔

پھِر اُہ ایتھنذ-2004 دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں تۄں لَے کے بِیجِںگّ-2008, لںڈّن-2012, رِیئۄ- 2016, ٹۄکِیئۄ-2021 تے پَیرِس-2024 دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں وِچّ سپرِںٹّ دَۄڑاں دی کُمَیںٹری کرن سمیں بِیبِیسی دِییاں ٹِیماں ’چ شامل ہُںدّا رِہا۔ رِیئۄ دِییاں اۄلمپِّک کھیڈاں وِچّ جدۄں دکھّݨی افرِیکا دے ویڈ واں نِیکرک نیں اُہدا 400 مِیٹر دا وِشو رِکارڈ 43.18 سَیکںڈّ تۄں 43.03 سَیکںڈّ نال تۄڑِیا تاں کُمَیںٹری دا مائیِک اُہدے ہتھّ سی۔ 17 سال پُراݨا وِشو رِکارڈ تۄڑن ’تے اُس نیں نِیکرک دی رجّ کے تارِیف کِیتی۔ 2004 وِچّ مائیِکل جَۄہنسن دا ناں یُۄنائیِٹِڈ سٹیٹس ٹْرَیک اَیںڈ پھِیلڈ ہال آپھ پھیم لئی چُݨِیا گِیا جِتھّے اُس دِییاں 1996 ’چ مارِییاں ملّاں دا اُچیچا ذِکر کِیتا گِیا۔

2007 وِچّ اُس نیں ڈَیلس وِکھے مائیِکل جَۄہنسن پْرپھارمَیںس پھائۄُںڈیشن ستھاپِت کِیتی جۄ اتھلِیٹاں تے کۄچاں نُۄں نوِینتم سِکھلائی تے آدھُنِک کھیڈ سامان دیݨ دا کارج کردی ہَے۔ 2018 وِچّ جَۄہنسن نُۄں سٹرۄک ہۄ گِیا جِس نال اُس دا سجّا پاسا کسرِیا گِیا۔ کُجھ مہِینے اُہدے لئی دۄ کدم پُٹّݨے وی مُشکل ہۄ گئے٬ پر اُچّ پدھّری اِلاج نال اُہ 2019 تکّ سمبھّل گِیا۔ اُدۄں آپݨے نال ہۄئی بِیتی بارے اُس نیں ’دِ گارڈِیئن‘ اخبار وِچّ لِکھ کے آپݨا دُکھّ دُنِییا نال ساںجھا کِیتا۔ دُکھّ-سُکھّ وی دَۄڑاں جِتّݨ-ہارن واںگ جِیون دی کھیڈ ہی ہَے! اُس نیں مارُۄ سٹرۄک نُۄں وی مُکابلے دی دَۄڑ واںگ لِیا تے لِکھِیا کِہ مَیں ہُݨ سَۄ پھِیسدی تںدّرُست ہاں۔ اُہ بیشکّ ہُݨ دَۄڑ نہِیں سکدا٬ پر سٹرۄک اَیسۄسِیئیشن دا رِیبِلڈِںگّ اںگّ بݨ کے لۄکاں نُۄں جاگْرِت ذرُۄر کر رِہَے۔ اجِہے کھِڈاری مر کے وی نہِیں مردے۔