ذے ذۄر دے شۄر دا ذِکر سُݨ لئۄ٬ ہَیسی نال سرکار دے سںگّ یارۄ ۔

اِک نامی گرامی سردار بھارا ,ہُشِیار مانِںدّ پلںگّ یارۄ ۔

مست جںگّ دے وِچ انںدّ رہِںدّا٬ پِیںدا رںگّ ہرِیاولی بھںگّ یارۄ ۔

کادریار مشہُۄر جہان اںدّر٬ فُۄلا سِںگھّ اکالی نِہںگّ یارۄ ۔13۔ .......(کادریار)

اکالی پھُۄلا سِںگھّ جی نِہںگّ جِنہاں نُۄں اکسر سںتّ سِپاہی دے اُچّ آدرش دا جِئۄُںدا رُۄپ کِہا جاںدا ہَے , سِکھّ راج دے اُبھار اتے اکال-تکھت دی رُۄہانی-راجسی تاکت نُۄں مجبُۄر کرن والے جرنَیل سن۔ اُہناں دا جِیون سِکھّی دے انُۄٹھے جںگّی اِتِہاس٬ نِہںگّ رِیت٬ تِیاگی سُبھائۄ اتے گُرُۄ گْرںتھّ پںتھّ دی سرداری نُۄں سمرپِت رِہا ۔

ڈا رتن سِںگھّ جگّی دے سِکھّ وِشو کۄش انُسار اکالی پھُۄلا سِںگھّ دا جنم پںجّاب دے باںگر دے اِلاکے وجۄں جاݨے جاںدے سںگّرُۄر ذِلہے دے پِںڈّ دیہلا سِہاں وِچّ 14 جنوری 1760 اِیسوی نُۄں سردار اِیشر سِںگھّ جی دے گھر بِیبی ہرِ کَۄر دی کُکھّۄں ہۄئِیا۔ پِتا اِیشر سِںگھّ جی دے وڈّے گھلُّۄگھارے وِچّ جکھمی ہۄ گئے اتے تھۄڑھی دیر بائد ہی اُناں دی مَۄت ہۄ گئی۔ ڈا بلکار سِںگھّ جی انُسار ,"اکالی پھُۄلا سِںگھّ وی اُس ڈیرے نال جُڑے ہۄئے سن جِس نال اُنہاں دے پِتا جی جُڑے ہۄئے سن۔ پِتا دی وڈّے گھلُّۄگھارے وِچ مَۄت تۄں بائد چھۄٹی اُمرے اُہ اُس ڈیرے وِچ بابا نَیݨا سِںگھّ کۄل چلے گئے۔ اُنہاں نیں دھرم دی اتے جںگّ دی سِکھِّیا اِس ڈیرے تۄں لئی۔ اسل وِچّ اِہ ڈیرے سِکھِیا دِںدّے سن کِہ اِکّ سِکھّ نیں سماج وِچ کِس تراں وِچرنا ہَے۔ اِکّ سمیں بائد اُہ اِس ڈیرے دے مُکھی بݨے۔"

اجے 14 سال دے سن٬ جدۄں ماتا جی وی ساتھ چھڈّ گئے۔ بچپن تۄں ہی نِہںگّ دل نال جُڑن اتے بُڈھّا دل دی سںگّت وِچ کھالسا سںتّ سِپاہی مریادا وِچ پرپکّ ہۄ گئے۔ رۄذانا دے نیم وِچ امّْرِت ویلا٬ آسا دی وار٬ جپ تپ٬ سںگِّیتمئی کِیرتن٬ گُرباݨی ابھِیاس دے نال گھۄڑ سواری٬ اکھاڑا٬ ششتر وِدِّیا اتے جںگّی رݨنِیتی دی وِدھِیبدھّ سِکھلائی مِلدی سی۔ اُہ گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب جی دی ہاجری وِچ ہۄݨ والے گُرمتے نُۄں گُرُۄ دی سںگّت-پْرماݨِت آگِیا منّدے سن اتے اُسدے نِبھائۄ نُۄں آپݨے جِیون دا سبھ تۄں وڈّا پھرج سمجھدے سن۔ اُناں دی نِہںگّ رِیت وِچّ چڑھدی کلا٬ نِربھئۄ نِروَیر منۄبھاو٬ لںگّر٬سیوا٬اتے مرن لئی ہمیشا تِیار رہِݨ دا مِشرت رُۄپ مِلدا ہَے جِہڑا سںتّ سِپاہی دے سںکّلپ نُۄں جِیوت کردا ہَے۔ ہَۄلی ہَۄلی اُہ نِہںگّ رںگّ دے نِیل بستر باݨِیاں اتے کھالسا پںتھّ دی مِتھی پْرتھا دے پْرتِیک وجۄں مشہُۄر ہۄئے اتے اںتّ وِچ بُڈھّا دل دے آگُۄ اتے اکال بُںگّا دے مُکھّ سیوادار دے رُۄپ وِچ پْرمُکھّ ستھِتی وِچ آ گئے۔ اُہ نِہںگّ جتھیبںدّی بُڈھّا دل دے چھیویں جتھّیدار وی رہے سن۔

امّْرِتسر اتے گُردُیارے :- 1800 دے آس پاس اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں امّْرِتسر آ کے اُتھّۄں دے مہںتّاں اتے گُردُیارِیاں دی بدئِںتجامی نُۄں ٹھِیک کِیتا۔ گُردُیارا پْربںدھّ وِچ دھارمِک انُساشن لںگّر اتے سںگّت دے ہکّ دی پکھّ داری کِیتی۔ مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ نیں بھںگِّییاں دی تۄپ دیݨ تۄں اِنکار کرن کرکے بھںگّی مِسل دے گُلاب سِںگھّ بھںگّی دے پُتّر نُۄں مار دِتّا٬ امّْرِتسر نُۄں جِتِّیا تے اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں شہِر دے وسنِیکاں نال لُٹّ کھسُٹّ ناں کرن دی سِپھارش کرکے کھالسا راج دے نَیتِک ماڈل دی رکھِّیا ہۄئی ۔ مہاراجا نیں اکالی جِیں دے ادھِین اکال ناں دی اِک رَیجمَیںٹ بݨائی تے پھُۄلا سِںگھّ نُۄں اُسدا مُکھی تھاپ دِتّا۔

جںگّاں اتے پھَۄجی سیوا :- کسُۄر دی لڑائی :- 1807 وِچ نواب کسُۄر دے کھِلاپھ پہِلی وڈّی لڑائی وِچ اکالی پھُۄلا سِںگھّ جی اتے اُہناں دے نِہںگّ دل نیں دربار-اے-کھالسا مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ دی پھَۄج وِچ مۄہری بھُۄمِکا نِبھائی ۔ کسُۄر دا کِلہا بہُت مجبُۄت سی سِکھّ تۄپاں نیں اِکّ مہِینے تکّ کںدھّاں تے گۄلاباری کِیتی٬ پھِر گُپت ترِیکے نال کِواڑاں دے ہیٹھاں بارُۄد لگا کے کںگُّۄرا تۄڑِیا گِیا اتے سبھ تۄں پہِلاں نِہںگّ سِںگھّ اکالی جِیں دی اگوائی وِچ اُس سُتّ دے راہِیں اںدّر داکھل ہۄئے اتے ہتھّۄں ہتھّی جںگّ وِچ کِلہا جِتِّیا۔ نواب کسُۄر دی گْرِپھتاری تۄں بائد وی اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں گُرُۄ سِکھّی دے نِیاں سِدھاںت دے انُسار اُس نال بیئِنسافی تۄں بچدے ہۄئے اُسنُۄں ستلُج نیڑے اِکّ جمِین دے دیݨ دی سِپھارِش کِیتی جۄ اُہناں دی اِنساپھ پسںدّ پْروِرتی نُۄں درسائُںدا ہَے۔

اِتِہاسکار ڈا ہرجِںدّر سِںگھّ دِلگِیر سِکھّ توارِیکھ وِچ لِکھدے ہن کِہ مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ دے ڈۄگرِیاں نُۄں وڈّے تے اہِم اہُدے دِتّے جاݨ , مِسر گںگّا رام بْراہمݨ دِییاں اَیںٹی سِکھّ کاروائیِیاں٬ گںگّا رام ولۄں لاہَۄر دربار وِچ رِشتیداراں دی بھرتی٬ ہِںدُّۄ اہِلکاراں ولۄں رݨجِیت سِںگھّ تے کُںوّر کھڑک سِںگھّ٬ رݨجِیت سِںگھّ تے کُںوّر شیر سِںگھّ وِچکار پَیدا کِیتی نپھرت اتے رݨجِیت سِںگھّ دِییاں بْراہمݨواد والِییاں کاروائیِیاں وِچ وادھے تۄں اکالی پھُۄلا سِںگھّ بہُت نِراش ہۄ گئے سن ۔ رݨجِیت سِںگھّ شراب تے شباب وِچ مست پھُۄلا سِںگھّ جی دی بہُتی پرواہ نہِیں سی کردا٬ ستمبّر 1814 وِچ پھُۄلا سِںگھّ نیں امّْرِتسر چھڈّ دِتّا اتے انںدّپُر چلِیا گِیا۔ اِکّ وِچار انُسار پھُۄلا سِںگھّ دا نِراش ہۄ کُئَے بھجّݨا بہادری نہِیں٬ بلکِہ کمذۄری سی۔ شائِد اُہ رݨجِیت سِںگھّ دی وڈّی پھَۄج نال متھّا نہِیں سی لائُݨا چاہُںدّا۔

مہاراجا جِیںد اںگّریجاں نال کِسے گلھۄں ناراذ سی تے اُہ اکالی پھُۄلا سِںگھّ دی شرن وِچ انںدّپُر آ گِیا۔ اںگّریجاں نیں رݨجِیت سِںگھّ اتے مہاراجا نابھا پاسۄں پھُۄلا سِںگھّ تے جۄر پائِیا کِہ اُہ جِیںد دے راجے نُۄں کڈھّ دیݨ, پر سِرڑ دے پکّے اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں شرن آئے نُۄں دھکّا دیݨا ٹھِیک ناں سمجھِیا اتے ساپھ اِنکار کر دِتّا۔ ڈۄگرِیاں دی ساجِش نال انںدّپُر چڑھائی کرکے پھُۄلا سِںگھّ نُۄں مۄڑ لِیائُݨ لئی وی ہُکم کِیتا گِیا پر سِکھّ فَۄج نیں اکالی جی وِرُدھّ لڑن تۄں ناںہ کر دِتّی۔ اںگّریجاں دے کہِݨ تے اِسے مںتّو لئی نواب ملیرکۄٹلا تے راجا جسوںتّ سِںگھّ نابھا دِییاں پھَۄجاں نیں وی اکالی پھُۄلا سِںگھّ وِرُدھّ لڑن تۄں اِنکار کر دِتّا۔ رݨجِیت سِںگھّ نُۄں پتا لگّݨ تے اُہ آپ اکالی پھُۄلا سِںگھّ کۄل پُجّے اتے پِیار نال واپس امّْرِتسر مۄڑ لِیائے۔

مُلتان دی مُہِمّ :- مُلتان دی لڑائی وِچ اکالی پھُۄلا سِںگھّ دے نِہںگّ دل نیں اِکّ بڑی تِیاگمئی کاروائی کِیتی۔ کِلے دی کںدھّ تۄڑن لئی جدۄں تۄپ نُۄں جھُکائُݨ دی لۄڑ پئی تاں نِہںگّ جتھّیداراں نیں اِکّ پاسے تۄپ دے ہیٹھاں آپݨے سرِیر رکھّ کے اُسنُۄں ٹھِیک کۄݨ تے لِیا اتے وار وار گۄلے داگݨ نال کئی سِںگھّ شہِید ہۄ گئے۔ اِہ گھٹنا سِکھّ جںگّی اِتِہاس وِچ "آپݨے سرِیراں نُۄں تۄپ دی ٹیک بݨائُݨ " وجۄں درج ہَے۔ اِس مُلتان نُۄں جِتّݨ وِچ 5 واری رݨجِیت سِںگھّ اسپھل ہۄ چُکِّیا سی٬ جِس تے ہُݨ اکالی پھُۄلا سِںگھّ دے جتھّے نیں جِتّ ہاسل کِیتی اتے رݨجِیت سِںگھّ دی جھۄلی وِچ پائی۔

پٹھان بگاوت اٹک اتے کشمِیر :- 1818 دے کرِیب جدۄں اٹک دے نیڑے کئی پٹھان کبِیلِیاں نیں بگاوت کِیتی٬ پہِلاں چھۄٹا جتھّا بھیجِیا گِیا جۄ گھات لا کے برباد کر دِتّا گِیا۔ اِس تے مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ پْریشان ہۄئے اتے اکالی پھُۄلا سِںگھّ نُۄں ہری سِںگھّ نلُۄیا دے نال بھیجِیا گِیا۔ نِہںگّ دل نیں اگّے ودھ کے پٹھان بگاوت نُۄں کُچلِیا جِس نال اُتّر پچھّمی سرہدّ تے سِکھّ راج دا دبدبا برکرار رِہا۔ 1819 وِچّ کشمِیر دے ساشک نیں کِیتے گئے اِک سمجھَۄتے نُۄں تۄڑِیا٬ سِدھّے دررے ولُئے رستا سُرکھِئت ہۄݨ کرکے بںدّ سی اِس لئی پھَۄج نُۄں ہدائِت مِلی کِہ پہاڑی پگڈںڈِّییاں راہِیں پِچھلے رکھِّیاں تے ہملا کرنا ہَے۔ اِس رݨنِیتک کدم دی اگوائی اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں کِیتی٬ سِکھاں نیں پہِلاں باہری رکھّے مۄہرے کبجے چ کِیتے پھِر بھاری جںگّ تۄں بائد مُکھّ کِلہا پھتہِ کِیتا اتے کشمِیر سِکھّ راج وِچ شامل ہۄ گِیا۔

نُشہِرے دی جںگّ اتے شہادت :-پِشاور دے ہاکم مُہمّد اذِیذ کھاں نیں بگاوت کر دِتّی۔ لکھّاں دی گِݨتی وِچ سَینا اِکٹھّی کرکے اُسنے کئی تھاں سِکھّ راج وِرُدھّ جںگّ چھیڑ دِتّی۔ نُشہِرے لُۄمبھے درِیا کۄل اُسنے بھاری تۄپکھانے دی سہائِتا نال سِکھّ پھَۄجاں دا پِشاور نُۄں جاݨ والا راہ رۄک لِیا۔ رݨجِیت سِںگھّ نیں آپݨِییاں پھَۄجاں لَے کے اٹک نُۄں پار کِیتا پھِر اُہناں نُۄں نُشہِرے ولّ دُشمݨ پھَۄجاں دی تِیاری بارے سُۄچنا مِلی ۔ سِںگھّاں نیں ارداس کِیتی تے چڑھائی شُرُۄ کر دِتّی پر اُس ویلے تکّ پِچھّۄں تۄپاں نہِیں سن پہُںچِّییاں۔ اِسلئی تۄپاں دی اُڈِیک وِچّ مُہِمّ نُۄں کُجھ چِر پِچھّے پائُݨا مُناسِب سمجھدِیاں مہاراجا نیں پھَۄجاں نُۄں رُکݨ دا ہُکم دے دِتّا۔ اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں ارداس دا ہوالا دے کے کڑک کے کِہا چڑھائی ہُݨے ہی ہۄویگی۔

پْرۄ.سربجِںدّر سِںگھّ انُسار نُشہِرا دی لڑائی اپھگانِستان دے بادشاہ نال ہۄئی تاں اُہ 50,000 سَینِکاں دی پھَۄج لَے کے آئے سن پر اکالی پھُۄلا سِںگھّ کۄل 1500 سَینِکاں دی پھَۄج سی۔ پْرۄ.ساہِب لِکھدے ہن٬ "اِس لڑائی وِچ مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ چھاپامار گُرِیلا یُدھّ دی تکنِیک اپنائُݨا چاہُںدّے سن٬ پر بابا پھُۄلا سِںگھّ نیں اگّے ودھݨ دا پھَیسلا کِیتا اتے کِہا کِہ اُہ " ارداسا سۄدھ چُکّے ہن" اتے "چڑھائی کرنگے۔ " پھُۄلا سِںگھّ آپݨی 1500 گھۄڑ سواراں دی پھَۄج نال درِیا ٹپّ کے ہملا کر دِتّا۔جدۄ مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ نیں اِس دلیری نُۄں دیکھِیا تاں اُہ وی پِچھّے ناں رہِ سکے اتے شہِذادا کھڑک سِںگھّ٬ س. ہری سِںگھّ نلُۄیا س. شام سِںگھّ اٹاری آدِ جرنَیلاں دی کمان ہیٹھ سِکھّ پھَۄجاں نُۄں اگّے ودھݨ لئی کِہا۔ اکالی جی آپݨے ارداسے انُسار دُشمݨ دلاں نُۄں چِیردے ہجاراں پٹھاݨاں نُۄں ربّ دے گھر پہُںچّا دِتّا۔ 1823 دی اِہ جںگّ بہُت گھمسان دی جںگّ سی۔ جںگّ دَۄران نِہںگّ پھَۄج گھۄڑِیاں تے سوار ہۄ کے پہِلاں دُشمݨ دے متھّے تے جا ٹکرائی۔ نیڑے پُجّ کے گھۄڑے چھڈّ کے پَیدل ہتھّۄں ہتھّی تلوارباذی کِیتی٬ تے دُشمݨ دے کئی مۄرچے تۄڑے۔ پر نِہںگّ پھَۄجاں وی وڈّی گِݨتی وِچ شہِید ہۄئیِیاں۔

کادریار آپݨِییاں سی-ہرفِییاں وِچ جِکر کردا ہَے --

وائۄ ورہائی پھِر سِںگھّ تلوار اَیسی٬ دُۄرۄں آئُںدا پِیا سی کھڑک مِییاں ۔۔

جِنُّۄ دھار تلوار اِکّ وار چُبھّی٬ گِیا واںگ کرِیر دے کڑک مِییاں ۔۔

لا جرُۄر اپھگان بے-کھَۄپھ ہُںدّے٬ لیکِن سِںگھّ سی بہُت بیدھڑک مِییاں ۔۔

کادریار اپھگان بیشک لڑدے٬ اَیپر جھلّ ناں سکدیں پھڑک مِییاں ۔۔ 29۔۔.................(کادریار)

اکالی پھُۄلا سِںگھّ اگّے اگّے رہے اتے آکھری وار اُہ اِکّ تِکھّے ہملے دَۄران اُہ کھُد وی دُشمݨ دے ہملِیاں 7 گۄلِییاں کھا کے مَیدانے-جںگّ وِچّ شہِید ہۄ گئے پر اُنہاں دے جذبے نیں پُۄری سِکھّ فَۄج دے منۄبل نُۄں اِس کدر اُبھارِیا کِہ اںتّ وِچ نُشہِرا وِچ اپھگان کبِیلِیاں نُۄں بھاری نُکسان نال پِچھّے ہٹݨا پِیا۔ اُہناں دی شہادت تۄں بائد وی نِہںگّ دل لڑدا رِہا اتے لگبھگ چار ہذار اپھگان مَیدان وِچ مارے گئے جِسنُۄں سِکھّ راج دی رکھِّیا وِچ اِک نِرݨائِک جِتّ منِّیا جاںدا ہَے۔ اُہناں دا سںسّکار پھَۄجی شان نال اِتھّے ہی کِیتا گِیا۔ اُہناں دی سمادھ نُشہِرا پنُّۄںیاں تۄں 6 کِلۄ مِیٹر دُۄر لُۄمبھے درِیا دے کںڈھّے تے ہَے۔اِہ اِکّ منّی ہۄئی سچائی سی کِہ سِکھّ راج وِچ اِستۄں ودھّ سُۄربِیر٬ دھارمِک تَۄر تے پْرپکّ اتے نِڈر کۄئی ہۄر جرنَیل نجر نہِیں آئُںدا ۔ ہر سال اُہناں دے پِںڈّ دیہلا سِیہاں جِلا سںگّرُۄر وِچ 14 جنوری نُۄں جنم دِہاڑا اتے 10 تۄں14 مارچ تکّ شہِیدی دِہاڑا بڑی شردھا اتے اُتشاہ نال منائِیا جاںدا ہَے۔ اُہناں نیں ساری اُمر وِیاہ نہِیں سی کروائِیا۔ اُہناں دے بھرا سںتّ سِںگھّ دی اَۄلاد اجّ وی ترنتارن اِلاکے وِچ ہَے۔ اکالی پھُۄلا سِںگھّ دا بُرج اتے چھائُݨی امّْرِتسر وِچ دیکھی جا سکدی ہَے۔

مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ اتے پھُۄلا سِںگھّ :- پھُۄلا سِںگھّ ,مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ دے چۄݨویں اُتّم جرنَیلاں وِچۄں اِکّ سن۔ اُہناں نیں راجے نُۄں کسُۄر٬ مُلتان٬ کشمِیر٬ پِشاور ,بِہاولپُر تے اٹک ورگِییاں اَۄکھِییاں جںگّاں جِتّ کے دِتِّییاں۔ پر مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ نیں اکالی پھُۄلا سِںگھّ دی اُنی کدر نہِیں کِیتی٬ جِنّی دا اُہ ہکّدار سی۔ اکالی پھُۄلا سِںگھّ نُۄں بہُتی وار جتھیدار اکال تکھت وی کہِ دِتّا جاںدا ہَے جد کِہ آدھُنِک وِدواناں انُسار اُہناں دی پدوی مُکھّ سیوادار اکال بُںگّا جاں مُکھی نِہںگّ بُڈھّا دل سی جدۄں کِہ اکال تکھت دی سںسّتھا آپݨے نام اتے سرُۄپ وِچ وِکسِت نہِیں سی ہۄئی۔ تکنِیکی پدوی جِہڑی وی ہۄوے٬ املی تَۄر تے اُہ گُرُۄ گْرںتھّ ساہِب جی دی ہاجری وِچ پںتھّک گُرمتے کروائُݨ, وِواداں تے پھَیسلے کرن اتے دُۄرۄں آئیِیاں سںگّتاں لئی اںتِّم پںتھّک ادھِکارتا دا رُۄپ سن۔ اِکّ واکِیا ہَے کِہ جدۄں مہاراجا رݨجِیت سِںگھّ نیں اِکّ مُسلمان نرتکی نال وِیاہ کِیتا جِسنُۄں کھالسا راج وِچ گُرمتِ دی اُلںگھّݨا منِّیا جاںدا ہَے ,تاں اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں اُسنُۄں ہاجر ہۄݨ دا ہُکم سُݨا دِتّا۔ مہاراجا ہاجر ہۄئے٬ گلتی وی سوِیکار کِیتی٬ پںتھّک سںگّت نیں اُہناں لئی کۄڑِیاں دی سجا دا پھَیسلا کِیتا٬ جِس نُۄں راجے نیں نِمرتا نال سوِیکار کِیتا۔ کہاݨی انُسار اکالی پھُۄلا سِںگھّ نیں راجے دی نِمرتا اتے تۄبا دیکھ کے اُسنُۄں مُیاپھی دی سِپھارش کر دِتّی۔ اِستۄں اِکّ تاں اِہ سپشٹ ہۄئِیا کِہ اُہ راجے نُۄں وی گْرںتھّ پںتھّ تۄں اُپّر نہِیں سی منّدے٬ دُۄسرا اُسدی نِمرتا تے بھاونا دیکھ کے مُیاپھ کرنا وی کھالسائی بِرد دے انُسار سی۔

سِکھّ کَۄم آپݨے ہِیرے نُۄں ہمیشا یاد کردی رہیگی جِس نیں نِربھئۄ٬ نِروَیر٬ گْرںتھّ پںتھّ پْرتی پْریم اتے سمرپݨ وِچ رہِ کے٬ گُرمتِ انُساری جِیون جِیئۄ کے دِکھائِیا ۔ اتے آپݨے سمیں دے سِکھّ راج نُۄں ستھاپِت کرن وِچ مۄہری بھُۄمِکا نِبھائی۔ اجۄکے سِکھّ آگُۄیاں نُۄں اُہناں دے جِیون تۄں سیدھ لَیݨی چاہِیدی ہَے۔

**************************************************************************************************