کھیڈ میلے تاں پںجّاب وِچّ بہُت لگّدے ہن پر ہکِیمپُر دے پُریوال کھیڈ میلے دا وکھّرا نذارا ہَے۔ اُتھے اُچّ پدھّری کبڈّی تے کُشتِییاں دے نال انیکاں وِراستی تے آدھُنِک کھیڈاں دے مُکابلے ہُںدّے ہن۔ گِدھّے بھںگّڑے پَیںدے ہن تے نِہںگّاں دی نیذاباذی نذارے بنّہ دِںدّی ہَے۔ گتکا پارٹِییاں اڈّ آپݨے جَۄہر وِکھائُںدِییاں ہن تے پتںگّباذ وکھّ آپݨے ہُنر دا وِکھاوا کردے ہن۔ کِدھرے ہلٹ دَۄڑاں لگّدِییاں ہن تے کِدھرے بَیل گڈِّییاں دِییاں دَۄڑاں دھُۄڑاں اُڈائُںدِییاں دِسدِییاں ہن۔ کُتِّیاں دِییاں دَۄڑاں دی آپݨی ریل بݨی ہُںدّی ہَے۔ رںگّ برںگّے پںڈّال لِشکاں ماردے٬ جھںڈّے جھُۄلدے تے بَیںڈ واجے وجّدے ہن۔ باذِیگراں دے جان ہُۄلویں کرتب تِنّے دِن میلِییاں نُۄں مُگدھ کری رکھّدے ہن۔ سٹیڈِیئم دے باہر گنِّیاں دے رس تۄں لَے کے ذائِکیدار جلیبِییاں تے گرم کرارے پکَۄڑِیاں تک سبھ کُجھّ ہُںدّا ہَے۔ اِس کھیڈ میلے دِییاں گلّاں میلے تۄں پہِلاں وی ہُںدِّییاں ہن تے میلے تۄں مگرۄں وی ستھّاں وِچّ چلدِییاں رہِںدِّییاں ہن۔

2007 دا پُریوال کھیڈ میلا اَیتکِیں ستارہوِیں وار 7 تۄں 9 مارچ تک منائِیا گِیا۔ پْربںدھّک دسّدے ہن کِہ اِس میلے دا بجٹ چالی لکھّ رُپئے تۄں اُپر ہَے۔ وِیہ بائی لکھّ دے تاں اِنام ہی تکسِیم کر دِتّے جاںدے ہن۔ مِیڈِیئے نیں اِس نُۄں لکھّاں دے اِناماں والا ایشِییا دا سبھ تۄں وڈّا اِنامی پیںڈُۄ کھیڈ میلا کہِ کے وڈِیائِیا ہَے۔ اِہ وی کِہا جاںدَے کِہ کبڈّی تے کُشتِییاں دے لکھّ لکھّ دے اِناماں دا تۄرا ہربںسّ سِںگھّ پُریوال یادگاری کھیڈ میلے تۄں تُرِیا۔ کبڈّی دے کھِڈارِییاں تے پہِلواناں نُۄں پُریوال بھراواں دے شُکر گُذار ہۄݨا چاہِیدَے جِنہاں دی بدَۄلت اُہ پَیسے دھیلے ولّۄں سَۄکھے ہۄئے۔ جِویں سںگِّیت وِچّ پٹِیالا گھراݨے دا ناں ہَے اُویں کھیڈاں وِچّ ہکِیمپُر دے پُریوال بھراواں دا ناں بݨ گِئَے۔

دسوںدھّ کڈھّݨ دا آپۄ آپݨا سلِیکا ہَے۔ ہکِیمپُر دے جمّے جائے تے بْرِٹِش کۄلمبِّییا وِچّ بلِئۄُبیری دے بادشاہ کہے جاںدے پُریوال بھرا آپݨی کمائی دا دسوںدھّ کھیڈاں لئی کڈھّدے ہن۔ اسل وِچّ اُہ آپ تکڑے کھِڈاری رہے ہن۔ اُنہاں دا بابا اُۄدھم سِںگھّ بھارِییاں مُۄںگلِییاں دا پھِراوا تے چۄٹی دا بھارچُکاوا سی۔ اُہ گڈّے اُتے بھارے وٹّے تے ویلݨے لدّ کے میلِیاں وِچّ بھار چُکّݨ دِییاں جھںڈِّییاں کردا تے رُمالِییاں جِتّدا۔ بابے دِییاں دھُمّاں دُلّے دی بار تک پئیِیاں رہِییاں۔ پُریوال بھرا یُۄنِیورسِٹی تے اِںٹرورسِٹی چَیمپِیئن بݨدے رہے اتے کَینیڈا وِچّ آ کے کبڈّی دے مۄہڑِیگڈّ بݨے۔ تِنّے بھرا کَینیڈا دی کبڈّی ٹِیم وِچّ کھیڈے تے کپّ جِتّے۔ اُنہاں دے پُتّراں نیں وی اگّۄں کبڈّی تے کُشتی وِچّ چںگّا نامݨا کھٹِّیا۔ کھیڈ کھیڈݨی تے سِہت بݨائُݨی اُنہاں دے پرِوار دا شَۄک رِہا ہَے۔ اُہ کمّ وی ڈٹ کے کردے ہن تے داتے نیں اُنہاں دی کمائی وِچّ برکت وی بہُت پائی ہَے۔ دسوںدھّ کڈھّݨ لگِّیاں وی اُنہاں نیں دِل کھُلّہا رکھِّیا ہۄئِئَے۔ اسِیں اُنہاں دے گھر وِچّ تے کَینری اُتے چلدے لںگّر ویکھے ہن اتے انیکاں لۄڑوںدّاں نُۄں رُذغار دِںدّے ویکھِیا ہَے۔ اُہ گھال کھائ کِچھ ہتھّۄں دےئ والے گُرسِکھّی دے راہ اُتے پئے ہۄئے ہن۔

ہکِیمپُر دُیابے دا اِتِہاسک پِںڈّ ہَے۔ اِس دی مِٹّی نُۄں سِکھّاں دے تِنّ گُرُۄ ساہِبان دے چرناں دی چھۄہ پْراپت ہَے۔ اِتھے گُرُۄ نانک دیو جی آئے٬ گُرُۄ ہرِ رائے جی بِراجے تے گُرُۄ تیگ بہادر جی پدھارے۔ اُنہاں دی یاد وِچّ اِتھے سُںدّر گُردوارا بݨِیاں ہۄئِئَے۔ اِس گُردوارے دے کۄل ہی ہَے پُریوالاں دا وأہِیٹ ہائۄُس۔ پُریوال کھیڈ میلے تۄں کئی دِن پہِلاں اِہدے وِچّ رَۄݨکاں لگّݨِییاں شُرُۄ ہۄ جاںدِییاں ہن۔ کھیڈاں دے کۄچ٬ کھیڈ ادھِکاری تے مِیڈِیئے والے گیڑے `تے گیڑا مارن لگّدے ہن۔ پُریوال پْراہُݨچاری دی کۄئی کسر نہِیں چھڈّدے۔ چُلّہے ہر ویلے مگھدے رہِںدّے ہن۔ وأہِیٹ ہائۄُس دی چھتّ `تے چڑھِیئے تاں سجّے ہتھّ مُکںدّپُر دا امردِیپ سِںگھّ شیرگِلّ مَیمۄرِیئل کالج تے کھبّے ہتھّ جگتپُر دا نِرںجّݨ سِںگھّ یادگاری سٹیڈِیئم دِسدا ہَے۔ ساہمݨے نہِر دے نال پھگواڑے نُۄں جاںدی سڑک ہَے۔ کالج تۄں سٹیڈِیئم تک نہِر پَے کے جاݨا میری سَیر دا راہ رِہا ہَے۔ اُس دھرتی دے چپّے چپّے اُتے میرِییاں پَیڑاں ہۄئیِیاں پئیِیاں ہن۔ کماداں دی مہِک٬ کݨکاں دی تْریل تے پَیلِییاں دی ہرِیاول مَینُۄں ٹۄراںٹۄ بَیٹھِیاں وی کۄل کۄل لگّدی ہَے۔

جدۄں پُریوال کھیڈ میلا لگّݨا ہُںدّا ہَے اُدۄں سُنّے پئے سٹیڈِیئم دے بھاگ پھِر جاگ اُٹھدے ہن۔ پںجّاب دا اُہ پہِلا پیںڈُۄ سٹیڈِیئم جگتپُر دی پںچّائِتی ذمِین وِچّ پںچّائِتی راج کھیڈ پْرِیشد دے سَیکٹری جگتپُرِیئے مُکھتار سِںگھّ نیں بݨوائِیا سی۔ اُس دی مَۄت تۄں بائد اُہ وِران ہۄ گِیا جِتھے ناں کۄئی کھیڈدا سی تے ناں اُہدی سمبھّال کردا سی۔ آخر پُریوال بھراواں نیں اُہدی سار لئی تے ہر سال اُہدی ساپھ سپھائی تے مُرمّت کروا کے اُس نُۄں کھیڈاں کرائُݨ دے یۄگ بݨائُںدے آ رہے ہن۔ ہُݨ تاں اُہدے وِچّ پویلِیئن وی بݨوا دِتّا گِیا ہَے تے میلے سمیں لاگلے کھیتاں والِیاں نُۄں مُیاوذا دے کے گڈِّییاں دی پارکِںگّ لئی کھُلّہی تھاں بݨا لئی جاںدی ہَے۔ پںجّاب دے کھیڈ وِبھاگ نُۄں چاہِیدَے کِہ اُتھے ستھائی کۄچِںگّ کیںدر بݨا کے اُس سٹیڈِیئم دی سارا سال سدورتۄں کرے۔ پُریوال بھرا اُہدے وِچّ بݨدا سردا یۄگدان پائُݨ لئی تِیار ہن۔

پُریوال کھیڈ میلا ہُݨ اُنّی سالاں دا ہۄ گِیا ہَے۔ اِس نُۄں شُرُۄ کرن والے تِنّ پُریوال بھرا ملکِیت سِںگھّ٬ چرن سِںگھّ تے گُرجِیت سِںگھّ ہن۔ میلے دا سارا کھرچا اُہ خُد کردے ہن۔ اُنہاں نیں آپݨے کسبے پِٹمِیڈۄج وِچّ وی گُرُۄ ہرگۄبِںدّ ساہِب کُشتی اکھاڑا کائِم کِیتا ہۄئِئَے۔ اِس اکھاڑے دا چںڈِّیا اپھرِیکی مُۄل دا پہِلوان ڈینِیئل اِگالی اۄلمپِّک چَیمپِیئن بݨِیا۔ اُہ کبڈّی وی کھیڈدا رِہا تے پںجّابِییاں نیں اُہدا ناں تُۄفان سِںگھّ رکھّی رکھِّیا۔ اُہ ہکِیمپُر دے پُریوال کھیڈ میلے وِچّ کبڈّی کھیڈݨ تے کُشتی لڑن وی گِیا۔ اکھاڑے دا رُۄسی کۄچ جَۄرج اُربی تے ہُݨ اپھغانی کۄچ ہکِیمپُر جاںدے آئُںدے رہے ہن۔

کَینیڈا وِچّ پَیر جما کے پُریوال بھرا پِںڈّ پرتے تے 1988 وِچّ اُنہاں نیں آپݨے سورگواسی پِتا س: ہربںسّ سِںگھّ پُریوال دی یاد وِچّ کھیڈ میلا لوائُݨا شُرُۄ کِیتا۔ اِس کھیڈ میلے نیں وڈّے اِناماں کارن وڈّی گِݨتی وِچّ کھِڈارِییاں تے درشکاں نُۄں آپݨے ولّ کھِچِیا۔ کئیِیاں نیں اِس نُۄں پُریوالاں دی پیںڈُۄ اۄلمپِّکس کہِݨا شُرُۄ کر دِتّا۔ اِہ میلا 1988 تۄں 2003 تک لگاتار لگّدا رِہا۔ پُریوال پرِوار `چ کُجھّ سۄگی بھاݨے ورت جاݨ کارن اِہ میلا دۄ سال لگّ ناں سکِیا۔ 2006 وِچّ اِہ میلا سۄلہوِیں وار بھرِیا تے اَیتکِیں ستارہوِیں وار ہۄر وی ہُبّ نال منائِیا گِیا۔ 18واں پُریوال کھیڈ میلا 2008 وِچّ 22 تۄں 24 پھروری تک بھریگا جِس دا اَیلان اَیتکِیں دے کھیڈ میلے وِچّ ہی کر دِتّا گِیا ہَے۔

1996 وِچّ جدۄں مَیں امردِیپ کالج دا پْرِںسِّیپل بݨِیاں اُدۄں دا اِس کھیڈ میلے دے اںگّ سںگّ وِچر رِہاں۔ اَیتکِیں دا میلا سورگواسی ماتا سُرجِیت کَۄر پُریوال٬ اِںدرجِیت سِںگھّ چاہل٬ سُکھوِںدّر کَۄر چاہل٬ مکھّݨ سِںگھّ ٹِواݨا تے کُمَیںٹیٹر مکھّݨ سِںگھّ ہکِیمپُر دے پِتا بںتّا سِںگھّ نُۄں سمرپِت سی۔ میلے تۄں کئی دِن پہِلاں اِشتِہار لگّ چُکّے سن تے بَینر لٹک گئے سن۔ مِیڈِیئے نیں میلے دِییاں دھُمّاں پا چھڈِّییاں سن۔ چھے مارچ نُۄں ہی دِلّی تک دے پہِلوان ہکِیمپُر آ ڈھُکّے سن۔ مَیں سَیر نُۄں نِکلِیا تاں مِہنت کر کے مُڑدِییاں پہِلواناں دِییاں ٹۄلِییاں ٹکّرِییاں۔ شام دی سۄن رںگّی دھُپّ وِچّ اُنہاں دے سادھے ہۄئے جُسّے لِشک رہے سن تے اُہ وأہِیٹ ہائۄُس ولّ جا رہے سن۔ اُتھے اُنہاں دی رِہائِش تے کھاݨے دا پْربںدھّ سی۔

سٹیڈِیئم وِچّ پںڈّال لگّ چُکّے سن تے جھںڈّے لہِراء رہے سن۔ واہے سُہاگے تے پاݨی چھِڑک کے جمائے کھیڈ مَیدان اُتے سپھَید لِیکاں واہِییاں ہۄئیِیاں سن اتے گُرجِیت سِںگھّ خُد سبھ کاسے دی دیکھ ریکھ کر رِہا سی۔ رںگّدار کُجّے کُجِّییاں نال ٹرَیک تے کبڈّی مَیدان دے دائِرے شِںگّارے ہۄئے سن۔ سٹیڈِیئم دِییاں پَۄڑِییاں بُہارِییاں سُیارِییاں پئیِیاں سن۔ تِیاری واکِیا ای پیںڈُۄ اۄلمپِّکس کرائُݨ ورگی سی۔

پُریوال کبڈّی کپّ دا پہِلا اِنام ٹراپھی دے نال اِکّ لکھّ اِکوںجّا ہذار رُپئے دا سی۔ کُل سۄلاں ٹِیماں نیں ٹُۄرنامَیںٹ وِچّ بھاگ لَیݨا سی۔ پہِلے رائۄُںڈ وِچّ ہارن والِییاں اٹھّ ٹِیماں لئی وِیہ وِیہ ہذار دے ہَۄںسلا ودھائۄُ اِنام رکھّے سن۔ دُۄجے رائۄُںڈ وِچّ ہارن والِییاں چار ٹِیماں لئی چالی چالی ہذار دے تے تِیجے رائۄُںڈ لئی دۄ ٹِیماں نُۄں سٹھّ سٹھّ ہذار دے اِنام سن۔ دُۄجے نمبّر `تے رہِݨ والی ٹِیم دا اِنام لکھّ رُپئے سی۔ ودھِییا جاپھی تے ودھِییا دھاوی نُۄں مۄٹر سائیِکلاں نال سنمانِیا جاݨا سی۔ کُشتِییاں لئی مُکابلے دے اٹھّ ٹائیِٹل سن۔ مہامبھارت کیسری ہکِیمپُر ٹائیِٹل دا اِنام گُرج دے نال اِکّ لکھّ گِیاراں ہذار رُپئے دا سی تے دُۄجا اِنام اِکوںجّا ہذار رُپئے دا سی۔ تِیجا اِکتّی ہذار تے چَۄتھا پںدّراں ہذار دا سی۔ شیرے-ہِںدّ٬ بھارت کُمار٬ آفتابے-اے-ہِںدّ٬ سِتارا-اے-ہِںدّ٬ شان-اے-ہِںدّ اتے لڑکِییاں دے مہامبھارت کیسری تے مہامبھارت کُماری دے ٹائیِٹلاں لئی وی چۄکھے اِنام رکھّے گئے سن۔ اِںج پںدّراں سۄلاں لکھّ دے اِنام `کلِّییاں کُشتِییاں تے کبڈّی دے ہی سن۔

لکھّ رُپئے دا اِنام ہلٹ تے بَیل گڈِّییاں دِییاں دَۄڑاں لئی سی۔ رسّاکشی٬ گھۄڑ دَۄڑاں تے اتھلَیٹِک کھیڈاں دے اِنام وی بڑے دِلکش سن۔ نِجّی کرتب وِکھائُݨ والِیاں دی ہَۄںسلا افجائی وی ہۄݨی سی۔ پںجّ سَۄ تۄں ودھّ سنمان نِشانِییاں میلے `چ آئُݨ والے وِشیش مہِماناں لئی بݨوائیِیاں گئیِیاں سن۔ ماتا سُرجِیت کَۄر پُریوال یادگاری پُرسکار پچّی ہذار دی تھَیلی نال اتھلِیٹ سُرجِیت کَۄر نُۄں دِتّا جاݨا سی۔ کھیڈ لیکھک تے کھیڈ پتّرکار نِواجے جاݨے سن تے پُراݨے کھِڈارِییاں دا وِشیش ماݨ سنمان کِیتا جاݨا سی۔

میری نوِیں پُستک ’کبڈّی کبڈّی کبڈّی‘ دِییاں سَۄ کاپِییاں پُریوال کھیڈ میلے دی پِیار نِشانی وجۄں مہِماناں نُۄں بھیٹا کِیتِییاں جاݨِییاں سن۔ تِنّے دِن لںگّر چلّݨا سی تے گڈِّییاں گھُمّݨِییاں سن۔ پںڈّال٬ کُرسِییاں٬ مِیڈِیئے٬ سائۄُںڈ٬ پھۄٹۄ تے پھِلماں دے کھرچے ہۄݨے سن اتے گڈِّییاں دی پارکِںگّ لئی کݨکاں وڈھوا کے کھالی کرائے کھیتاں دا مُیاوذا دیݨا سی۔ کھیڈاں دے رَیپھرِییاں تے امپّائِراں دے ڈی.اے.ٹی.اے.سن اتے پھُٹکل کھرچِیاں دا کۄئی اںتّ نہِیں سی۔ سبھ کاسے `تے چالی لکھّ رُپئے تۄں ودھّ دے کھرچے آئُݨے ہی سن اتے مِہنت تے سماں وادھُۄ دا لگّݨا سی۔ پر اِس کھرچ کھیچل دی کھیڈاں دے آشک پُریوالاں نُۄں کۄئی پرواہ نہِیں سی۔

ستّ مارچ دی نِگھّی تے سُنہِری سویر نُۄں نواںشہِر دے اَیسّ.اَیسّ.پی.سْری سِنہا نیں سورگی ہربںسّ سِںگھّ پُریوال دی تسوِیر تۄں پردا ہٹا کے کھیڈ میلے دا اُدگھاٹن کِیتا۔ اُس سمیں پُریوال پرِوار دے نال اِلاکے دے بہُت سارے مۄہتبر سجّݨ ہاذر سن۔ آکاش وِچّ امن دے پرتِیک کبُۄتر اُڈائے گئے تے غُبارے چھڈّے گئے۔ ڈھۄلِییاں نیں ڈھۄلاں `تے ڈگّے لائے تے نال ہی کُشتِییاں شُرُۄ ہۄ گئیِیاں۔ دُۄرۄں نیڑِئۄں آئے پہِلواناں دی گِݨتی اینی ذِیادا سی کِہ دۄ تھاواں اُتے وِچھائے گدِّیاں `تے تِنّ دِناں وِچّ دۄ سَۄ تۄں ودھّ کُشتِییاں ہۄئیِیاں۔ بھارت کُمار دا ٹائیِٹل گُرجِیت سِںگھّ پُریوال دے ہۄݨہار پھرذںدّ تجِںدّر سِںگھّ ٹَیری نیں جِتِّیا۔ اُہ بی.سی.دے سکُۄلاں وِچّ ملّاں مار کے ہکِیمپُر پُجّا سی۔ مہامبھارت کیسری دا سبھ تۄں وڈّا خِتاب رُستمے ہِںدّ کیسر سِںگھّ دے پۄتے تے درۄݨاچارِییا اوارڈی سُکھوںتّ سِںگھّ پہِلوان دے پُتّر پلوِںدّر سِںگھّ چِیمے نیں جِتِّیا۔ باکی گُرجاں وی کَۄمی تے کَۄماںتری پدھّر دے پہِلواناں نیں ہی جِتِّییاں۔

ہلٹ دَۄڑاں دے مُکابلے وِچّ بلداں دِییاں اینِییاں جۄڑِییاں سن کِہ رات تک بِجلی دے چانݨ وِچّ مُکابلے ہُںدّے رہے۔ بَیل گڈِّییاں دِییاں دَۄڑاں وِچّ وی ڈُۄںگھی شام تک گرداں اُڈدِییاں رہِییاں۔ رسّاکشی دا مُکابلا جِیون نگر سرسا تۄں آئی نامدھارِییاں دی ٹِیم نیں جِتِّیا۔ لڑکِییاں دِییاں ٹِیماں دے وی رسّاکشی دے مُکابلے ہۄئے تے وَیٹرن کھِڈارِییاں نیں کبڈّی دا درشنی مَیچ وِکھائِیا۔ اتھلِیٹ ٹرَیک اُتے دَۄڑدے رہے تے گتکا کھیڈݨ والے ٹرَیک اںدّر تلواراں دے وار کردے رہے۔ اُنہاں دے نِیلے باݨے تے کیسری کمرکسّے کھیڈ میلے وِچّ وکھّرا رںگّ بھر رہے سن۔ مۄٹر سائیِکل دِییاں کھیڈاں تے کنّاں نال ٹرَیکٹر کھِچّݨ والے آپۄ آپݨے کرتب وِکھائُںدے رہے۔

کۄئی گھںڈّی دے ذۄر نال سرِییا دُۄہرا کردا تے کۄئی بلدِییاں لاٹاں وِچّ دی لںگھّدا۔ کۄئی گھںٹِّیاں بدھّی ڈںڈّ بَیٹھکاں کڈھّی جاںدا۔

آخری دِن میلے دا جۄبن ویکھݨ والا سی۔ دُپہِر تک سٹیڈِیئم دِییاں سارِییاں پَۄڑِییاں سِکھراں تک بھر چُکِّییاں سن تے درشک پَۄڑِییاں تۄں اگاںہ وی آݨ بَیٹھے سن۔ میلِییاں دِییاں رںگّ برںگِّییاں پگّاں نیں رںگّاں دی گُلذار کھِڑا دِتّی سی۔ اُہ نذارا کمال دا سی جدۄں اِکّ بنّے ڈھۄل وجّ رہے سن٬ گھۄڑِییاں نچّ رہِییاں سن تے دُۄجے بنّے نِہںگّ سِںگھّ نیذاباذی کردِیاں کِلّے پُٹّ رہے سن۔ اِکّ نِہںگّ دۄ گھۄڑِیاں `تے پَیر رکھّی گھۄڑِیاں نُۄں ہوا بݨائی جا رِہا سی۔ اُہ مَۄت نُۄں مکھَۄلاں کر رِہا سی تے جۄدھے سِںگھّاں دِییاں یاداں تاذِییاں کروا رِہا سی۔ اِکّ پاسے کُشتِییاں دے بھیڑ ہۄ رہے سن تے دُۄجے پاسے کبڈّی دے جپھّے لگّ رہے سن۔ نال دی نال مکھّݨ سِںگھّ٬ پی.آر.سۄںدھی٬ گُرپْرِیت بیر کلاں٬ اروِںدّر کۄچھڑ تے مکھّݨ الی دی کُمَیںٹری گُۄںج رہی سی۔ مَیں مُکھّ مائیِک تۄں آئِیاں گِیاں دا سواگت تے دھنّواد کر رِہا ساں۔ چرن سِںگھّ٬ گُرجِیت سِںگھّ تے پُریوال پرِوار دے ساک سمبّںدھّی٬ سجّݨاں مِتّراں تے وِشیش مہِماناں دی آئۄبھگت کر رہے سن۔ بِیبی بلوِںدّر کَۄر پُریوال مائیِیاں بِیبِییاں نُۄں جی آئِیاں کہِ رہی سی۔

گُرجِیت سِںگھّ دی سُہِرد کۄشِش سی کِہ کبڈّی دے دۄہاں دھڑِیاں دِییاں ٹِیماں نُۄں پُریوال کھیڈ میلے وِچّ `کٹھِّیاں کھِڈائِیا جاوے تے اُنہاں `چ ایکتا کروائی جاوے۔ ٹِیماں تے اُنہاں دے کۄچاں نیں ہامی وی بھر دِتّی سی پر وِدیشاں `چۄں تاراں ہِلِّییاں تے ایکتا ناں ہۄݨ دِتّی گئی۔ کھِڈاری تے اُنہاں دے کۄچ کہِ رہے سن کِہ جے اسِیں باہرلے بَۄساں دا کہِݨا نہِیں منّدے تاں سانُۄں وِدیش کھیڈݨ جاݨ لئی باہر کَۄݨ سدّیگا؟ اِس ہالت وِچّ سُرجن سِںگھّ چٹھّا تے دیوی دِیال والے گرُپّ دِییاں کبڈّی ٹِیماں ہی ٹُۄرنامَیںٹ وِچّ شامل ہۄئیِیاں۔ اُنہاں نیں ہی سارے اِنام جِتّے اتے دۄ دی تھاں تِنّ مۄٹر سائیِکل ماٹھ لئے۔ دۄ دھاوِییاں دے اِکۄ جِنّے پُیائِںٹ سن تے پُریوالاں نیں درِیادِلی نال اِکّ مۄٹر سائیِکل وادھُۄ دے دِتّا۔

اُںج ٹۄنی کالکھ٬ مکھّݨ چڑِکّ٬ چَینا سِدھّواں تے ہرپْرِیت بابے دے کھِڈاری پچھتائُںدے ذرُۄر ہۄݨگے کِہ لکھّاں دے اِناماں وِچۄں اُہ کُجھّ وی ہاسل ناں کر سکے۔ مَیدان `چ ناں نِترݨ دی نمۄشی وادھُۄ دی سہِݨی پئی۔ پتا نہِیں کبڈّی والے کد ایکتا کرنگے تے کد کھیڈ سَۄریگی؟ اِکۄ دھڑے دِییاں ٹِیماں کھیڈدِییاں ہۄݨ تاں کۄئی پھرک نہِیں پَیںدا کِہ کَۄݨ جِتِّیا جاں کَۄݨ ہارِیا؟ بائد وِچّ گُرجِیت سِںگھّ کہِ رِہا سی٬ “جے کبڈّی والِیاں نیں اِہی کُجھّ کرنَے تاں اگلے سال تۄں ہۄرناں کھیڈاں نُۄں پْرمۄٹ کراںگے۔”

پُریوال کھیڈ میلے دی اِہ وِشیشتا رہی ہَے کِہ اِس وِچّ سِیاسی نیتا٬ اپھسر٬ پرواسی وِیر٬ ارجنا اوارڈی کھِڈاری٬ دھارمِک تے سماجِک آگُۄ اتے لیکھک تے کلاکار وڈّی گِݨتی وِچّ پہُںچّدے ہن۔ دِن دے دِن مُکھّ مںتّری س.پرکاش سِںگھّ بادل نُۄں سدّا دِتّا گِیا تاں اُنہاں نیں آپݨا رُجھیواں دسّدے ہۄئے اِکّ نہِیں تِنّ کَیبِینِٹ مںتّری میلے وِچّ بھیجے۔ نال وائِدا کِیتا کِہ اگلے سال پُریوال کھیڈ میلا خُد ویکھݨ آواںگا۔ مںتّری اجِیت سِںگھّ کُہاڑ٬ پرمِںدّر سِںگھّ ڈھِیںڈسا تے چَۄدھری سورنا رام دے نال اَیمّ.اَیلّ.اے.سروݨ سِںگھّ پھِلَۄر٬ جتِںدّر سِںگھّ کرِیہا٬ نںدّ لال بلاچَۄر٬ مۄہن لال بںگّا تے سابکا وِدھانکار سںتّۄکھ سِںگھّ چَۄدھری٬ پرکاش سِںگھّ٬ کںوّلجِیت سِںگھّ لالی تے ہۄر کئی سِیاسی لِیڈر میلے `چ ہاذری لُیا کے گئے۔

اُتھے سابکا ڈی.جی.پی.مہِل سِںگھّ بھُلّر وی آئے٬ شْرۄمݨی کمیٹی دا جنرل سکتّر سُکھدیو سِںگھّ بھَۄر وی تے پہِلوان کرتار سِںگھّ وی ہاذر ہۄئِیا۔ مَیگذِین ’کھیڈ سںسّار‘ دا مَینیجِںگّ اَیڈِیٹر تے اِںٹرنَیشنل پتّرکار سںتّۄکھ سِںگھّ مںڈّیر کَیمرے نال پُریوال کھیڈ میلا کور کرن پُجّا تے کُشتی کۄچ گُرچرن سِںگھّ ڈھِلّۄں سِیاٹل تۄں آئِیا۔ پںجّاب دِییاں اخباراں دے پتّر پْریرک تے دُۄردرشن اتے ہۄرناں ٹی.وی.چَینلاں دے نُمائِںدے وڈّی گِݨتی وِچّ پُجّے۔ گِیتکار شمشیر سِںگھّ سںدھُّۄ آپݨی ٹِیم نال اَیتکِیں وی رَۄݨکاں لا گِیا۔

سَیںکڑے پرواسی وِیراں نیں پُریوال کھیڈ میلے دی شان ودھائی جِنہاں وِچّ گُردیو سِںگھّ جَۄہل٬ ملکِیت سِںگھّ جَۄہل٬ پہِلوان سُکھوںتّ سِںگھّ٬ مۄہن سِںگھّ سںدھُّۄ٬ اوتار سِںگھّ بھُلّر٬ ہرنںدّن سِںگھّ کاہن٬ میجر سِںگھّ نتّ٬ بلبِیر سِںگھّ رائے٬ منجِیت سِںگھّ گِلّ٬ سرپںچّ نچھتّر سِںگھّ٬ روِںدّر سِںگھّ چاہل٬ مۄہن سِںگھّ بِلن٬ شِںگّارا سِںگھّ ماںگٹ٬ بِکر سِںگھّ٬ بِلّا چڑِکّ٬ اوتار سِںگھّ پُریوال٬ گُردِیپ سِںگھّ بَیںس٬ سُرجِیت سِںگھّ نتّ٬ مہِںدّر سِںگھّ دُساںجھ٬ پرمجِیت سِںگھّ ریرُۄ٬ گُردِیپ سِںگھّ پُریوال٬ بُدھّ سِںگھّ دھلیتا٬ مۄہن سِںگھّ کںدّۄلا٬ امرجِیت سِںگھّ مان٬ رݨبِیر پُریوال تے سُکھدِیپ سُکھّی شامل سن۔

کَیلیپھۄرنِییاں تۄں سُرِںدّر سِںگھّ نِجھّر٬ سُرِںدّر سِںگھّ اٹوال٬ دوِںدّر سِںگھّ رݨِییاں٬ بِلّا سںگھّیڑا٬ پال ماہل٬ ببّی ٹِواݨا٬ چرنجِیت سہۄتا٬ بلبِیر سِںگھّ ڈھِلّۄں تے اِںگلَیںڈ تۄں لہِمبّر سِںگھّ کںگّ تے مہِںدّر سِںگھّ مَۄڑ ہۄرِیں ہاذر سن۔ کبڈّی دے آشک جَۄنہ سِںگھّ گِلّ نیں آپݨِییاں شُبھ اِچھاواں بھیجِییاں۔ بلوِںدّر پھِڈّا٬ تۄکھی٬ دیو اٹّا٬ بلدیو سِمرُۄ٬ بھِیما٬ رچھپال شِیرا٬ مۄہݨا تے ہۄر کئی پُراݨے کبڈّی کھِڈاری نویں کھِڈارِییاں نُۄں ہلّاشیری دِںدّے رہے۔ اُتھے ارجنا اوارڈی گُردیو سِںگھّ٬ سُکھوِںدّر سُکھّی٬ بگِیچا سِںگھّ تے ہۄر انیکاں نامور کھِڈارِییاں نیں درشن دِتّے۔

کھیڈاں دے اِس کُمبھّ وِچّ انیکاں منّے دنّے وِئکتی آئے تے امردِیپ کالج مُکںدّپُر دے بانی گُرچرن سِںگھّ شیرگِلّ٬ سکتّر ڈا.امرجِیت سِںگھّ٬ پْرِںسِّیپل آتمجِیت سِںگھّ تے سٹاپھ مَیمبراں نیں میلے نُۄں پُۄرا سہِیۄگ دِتّا۔ پُریوالاں نیں وی کالج لئی اِکّ لکھّ رُپئے دا یۄگدان پائِیا تے اگّۄں مدد دِںدّے رہِݨ دی ہامی بھری۔ میلے وِچّ مَیگذِین ’مِشن‘ دا پُریوال کھیڈ میلے بارے وِشیش اںکّ رِلِیذ کِیتا گِیا اتے میلے دے کلںڈّر وںڈّے گئے۔ پُریوال پرِوار `چۄں اَیتکِیں چرن سِںگھّ٬ گُرجِیت سِںگھّ٬ بِیبی بلوِںدّر کَۄر٬ چمکَۄر سِںگھّ٬ پرمِںدّر سِںگھّ تے تجِںدّر سِںگھّ ہکِیمپُر آئے۔ وڈّے وِیر ملکِیت سِںگھّ پُریوال نیں وائِدا کِیتا ہَے کِہ اگلے سال اُہ وی آویگا اتے گُرداور تے ہرمن ہۄرِیں وی آئُݨگے۔ ہرمن تاں ہۄ سکدَے کبڈّی دے جپھّے وی لاوے تے سردارنی گُردیو کَۄر٬ گِیان کَۄر تے بلوِںدّر کَۄر پھِر ہکِیمپُر آئُݨ تے پُریوال کھیڈ میلے نُۄں رںگّبھاگ لائُݨ۔

ہربںسّ سِںگھّ پُریوال سپۄرٹس اَیںڈ اَیجُۄکیشن اکَیڈمی رجِسٹر کروا دِتّی گئی ہَے۔ اُس دے کارکُن سرپںچّ پْریم کُمار٬ مکھّݨ سِںگھّ کھالسا٬ کُلتار سِںگھّ٬ ماسٹر جۄگا سِںگھّ٬ پْرۄ جگوِںدّر سِںگھّ٬ گُرمِیت سِںگھّ رتُّۄ تے اُنہاں دے ساتھی ہُݨے تۄں اگلے سال دے میلے نُۄں ہۄر وی ودھِییا ڈھںگّ نال کروائُݨ دے پْرۄگرام اُلِیک رہے ہن۔ چںگّا ہۄوے جے اکَیڈمی دِییاں کھیڈ سرگرمِییاں سارا سال لگاتار جاری رہِݨ, کھِڈاری کھیڈاں دا ابھِیاس کری جاݨ تے اُنہاں دا نِتارا سالانا کھیڈ میلے وِچّ ہۄوے۔ اُمِید ہَے 18واں کھیڈ میلا ہۄر وی نذاریدار ہۄویگا جِس دی اُڈِیک کھیڈ پْریمِییاں نُۄں چڑھدے سِیال ہی شُرُۄ ہۄ جاویگی تے بہُت سارے پرواسی وِیر وتن گیڑا مارنگے۔