سۄلاں تے ستاراں جُۄن نُۄں مالٹن دا وئِلڈوُڈّ پارک چھپار دا میلا بݨِیا رِہا۔ کِدھرے کبڈِّییاں پئیِیاں٬ کِدھرے باسکٹبال دے مَیچ ہۄئے تے کِدھرے والِیبال تے سَۄکر کھیڈی جاںدی رہی۔ کُجھّ اتھلَیٹِکس دے اِیوَیںٹ وی ہۄئے تے مَیچاں دی کُمَیںٹری دے نال کھیڈ سبھِّیاچار دِییاں ہۄر گلّاں وی ہُںدِّییاں رہِییاں۔ لںگّر چلائُݨ والے لںگّر ورتائُںدے رہے تے کئی بیلی کاراں دِییاں ڈِکِّییاں ولّ وی گیڑے مارنۄ نہِیں ہٹے۔ پںجّابِییاں نُۄں میلے `چ `کٹھّے کرن دا سببّ بݨائِیا دیشبھگت سپۄرٹس کلبّ نیں جِس دا اِہ تیتِیواں کھیڈ میلا سی جۄ اَیتکِیں شہِید بھگت سِںگھّ دے سَۄویں جنم سال نُۄں سمرپِت سی۔ اِسے کلبّ نیں 1975 وِچّ پںجّابِییاں دِییاں کھیڈاں دا پہِلا ٹُۄرنامَیںٹ شُرُۄ کِیتا سی۔ ٹۄراںٹۄ دا پہِلا ورلڈ کبڈّی کپّ کرائُݨ دی پہِل مَیٹرۄ سپۄرٹس کلبّ نیں کِیتی سی۔

دیشبھگت سپۄرٹس اَیںڈ کلچرل سُسائِٹی دا اُدیش ہَے کِہ کھیڈاں تے سبھِیاچارک سرگرمِییاں نال لۄکاں نُۄں بِہتر جِیون جِیݨ دا سںدّیش دِتّا جاوے۔ لۄکاں دا چںگّیرا منۄرںجّن کِیتا جاوے تاں کِہ اُہ بھَیڑے تے ماڑے منۄرںجّن تۄں بچ سکݨ۔ بِناں شکّ کھیڈاں کھِڈائُݨا سِہتمںدّ منۄرںجّن ہَے تے جے اِس وِچّ کِسے پاسے تۄں کمی آئُںدی ہۄوے تاں اُس نُۄں دُۄر کرنا ساڈا سبھناں دا ساںجھا پھرذ ہَے۔ مَیں اِہ کھیڈ میلا اکھِّیں ویکھِیا ہَے تے اِس دا انُساشن ویکھ کے من خُش ہۄئِیا ہَے۔ پںجّابی درشکاں نیں جِس ذابتے دا سبُۄت دِتّا اِہ ہۄرناں کھیڈ میلِیاں لئی وی مِسال ہَے۔ اِس گلّۄں پْربںدھّک وی ودھائی دے ہکّدار ہن تے درشک اُنہاں تۄں وی ودھّ پرسںسّا دے پاتر ہن۔ کۄئی کھیڈ میلا تد ہی کامیاب ہُںدَّے جیکر درشک وی انُساشن وِچّ رہِ کے مِلورتݨ دیݨ۔

اُںج تاں سارِییاں ہی کھیڈاں وِچّ کھِڈارِییاں دی بھروِیں شمُۄلِیئت سی پر کبڈّی مَیچاں نیں ہمیشاں واںگ ودھیرے درشکاں نُۄں کھِچّ پائی۔ اِس کھیڈ میلے وِچّ ٹۄراںٹۄ دے پہِلے تِنّ کھیڈ میلِیاں تۄں ودھیرے `کٹھّ ہۄئِیا۔ اِہدا کارن اِہ وی ہۄ سکدَے کِہ ٹِکٹ کۄئی نہِیں سی تے پارک پںجّابِییاں دی بھروِیں وسۄں دے کۄل سی۔ وائِلڈوُڈّ پارک وِچلے کھیڈ میلے ہمیشاں ہی ودھیرے بھردے ہن۔ شنِیوار دا دِن ہۄݨ دے باوجُۄد چار ہذار دے کرِیب درشک کبڈّی دے مَیچ ویکھݨ ڈھُکّے۔ کبڈّی دے ٹُۄرنامَیںٹ وِچّ اٹھّ کلبّ آپݨِییاں ٹِیماں لَے کے آئے جِنہاں وِچّ چالی کُ کھِڈاری پںجّاب تۄں مںگّائے ہۄئے سن تے باکی کَینیڈا تے امرِیکا دے پکّے بشِںدّے سن۔ اِکّی سال تۄں گھٹّ اُمر دے کھِڈارِییاں دِییاں چار ٹِیماں سن تے چھۄٹے بچِّیاں دِییاں دۄ ٹِیماں۔ کبڈّی دے کُلّ گِیاراں مَیچ کھیڈے گئے۔

گِیاراں وجے شُرُۄ ہۄئے پہِلے دَۄر دے کبڈّی مَیچاں وِچۄں آذاد٬ مَیگا سِٹی٬ ٹۄراںٹۄ پںجّابی تے ہَیمِلنٹن پںجّابی کلبّاں آپۄ آپݨے مَیچ ہار کے ٹُۄرنامَیںٹ تۄں باہر ہۄ گئیِیاں۔ سَیمی پھائیِنل مَیچاں وِچّ اِںٹرنَیشنل کلبّ نیں مَیٹرۄ کلبّ نُۄں 37-35 اتے یںگّ کلبّ نیں پںجّاب سپۄرٹس کلبّ نُۄں 44-32 اںکّاں نال ہرا کے پھائیِنل وِچّ داکھلا پائِیا۔ پھائیِنل مَیچ اِںٹرنَیشنل پںجّابی کلبّ نیں یںگّ کلبّ نُۄں 42-34 اںکّاں نال پِچھاڑ کے لگاتار تِیجی وار جِتِّیا تے ہَیٹ ٹْرِکّ مارِیا۔ سںدِّیپ نُۄں سروۄتم دھاوی تے گۄپی نُۄں اوّل جاپھی اَیلانِیا گِیا۔ دارا سِںگھّ گریوال٬ مکھّݨ سِںگھّ٬ مکھّݨ الی٬ اِکبال سُمبّل٬ مکھّݨ براڑ تے مَیں مائیِک تۄں وارِییاں لَیںدے رہے پر ہسائُݨے سُکھچَین براڑ دی واری ناں آ سکی۔ گھُگّی گریوال دارے دے اںگّ سںگّ رِہا۔ رچھپال براڑ پھۄٹُۄ کھِچّی گِیا تے ببّی مںڈّیر لِکھݨ لئی نُکتے نۄٹ کردا رِہا۔ پںجّاب تۄں کبڈّی دا سابکا کھِڈاری مکھّݨ سِںگھّ ڈِیپی٬ پاکِستان تۄں اِکبال ملِک تے اِںگلَیںڈ تۄں کبڈّی پْرمۄٹر امرجِیت سِںگھّ ہںسّرا اُچیچے پُجّے۔ گُربکھش سِںگھّ ملّہی٬ وِکّ ڈھِلّۄں تے وِکّی ڈھِلّۄں اتے وکھّ وکھّ شۄہبِیاں دے بہُت سارے مۄہتبر سجّݨاں نیں کھیڈ میلے دی رَۄݨک ودھائی جِنہاں نُۄں جی آئِیاں وی کِہا جاںدا رِہا تے دھنّواد وی کِیتا جاںدا رِہا۔

کبڈّی مَیچاں دے کئی اَیسے جپھّے ہُںدّے نیں جِہڑے لمّا سماں نہِیں بھُلّدے۔ کبڈّی دے آشک پھِر اُہناں جپھِّیاں دِییاں گلّاں کردے رہِںدّے نیں۔ کِرپال سادھ تے بِلُّۄ راجییاݨِیئیں دے گُٹّ دی پھڑائی دِییاں گلّاں اجّ وی ہُںدِّییاں ہن۔ ہٹھُۄر دے چھاںگے دا شُرُۄ کِیتا کَیںچی مارن دا داء اجّ وی کبڈّی دا سبھ تۄں تکڑا داء منِّیا جاںدَے۔ تۄکھی دی بںدّا ٹپّ جاݨ دی چھال دا وی کۄئی لیکھا نہِیں سی تے ہرجِیت کِتے ہتھّ نہِیں سی پَیݨ دِںدّا۔ کۄئی جاپھی لتّاں پھڑدَے٬ کۄئی بگلاں بھردَے تے کۄئی گُٹّ پھڑ کے کَیںچی ماردَے۔ کئی دھاوی نُۄں دھکّے نال ہیٹھاں سُٹّ کے اُتے بہِ جاںدے نیں۔ دیشبھگت کلبّ دے کبڈّی ٹُۄرنامَیںٹ دا سبھ تۄں تکڑا جپھّا کاکے گھݨِیوال دا رِہا جِس نیں کئی داء مار کے کبڈّی دے سٹار کھِڈاری سںدِّیپ للِّییاں نُۄں ڈکِّیا تے درشکاں نیں تاڑِییاں نال سارا پارک گُںجّا دِتّا۔

اِںٹرنَیشنل کلبّ تے یںگّ کلبّ درمِیان پھائیِنل مَیچ سمیں یںگّ کلبّ نیں آپݨے جاپھِییاں لئی ہریک جپھّے دا پںجّ سَۄ ڈالر اِنام اَیلان دِتّا سی۔ یںگّ دے چار جپھّے لگّے پر اِںٹرنَیشنل دے جاپھی اٹھّ جپھّے لا کے جیتُۄ رہے۔ نۄٹاں دِییاں گُتھِّییاں نال کھیڈݨ تے کھِڈائُݨ والے اِںٹرنَیشنل کلبّ نیں ٹۄراںٹۄ دے چار ٹُۄرنامَیںٹاں `چۄں تِنّ کپّ جِتّ لئے ہن۔ اُنہاں نیں منّے دنّے جاپھی بِٹُّۄ دُگال نُۄں وی وِیذا لُیا لِیا ہَے تے اُہ وی ہُݨ اُنہاں دی ٹِیم وِچّ شامل ہۄ گِیا ہَے۔

اجّ کلّہ اِکّ گِیت گُۄںجدَے-کپّ اۄہِیئۄ جِتّݨگے جِنہاں دے ڈَۄلِیاں پٹّاں وِچّ جاناں۔ ہُݨ کِسے نُۄں اِہ وی لِکھݨا پویگا کِہ ڈَۄلِیاں تے پٹّاں وِچّ جاناں والے کھِڈاری اۄہی کلبّ کھرِید سکݨگے جِنہاں دِییاں ذیباں وِچّ وی جان ہۄئی۔ پتا نہِیں اِس گلّ وِچّ کِنّی کُ سچّائی ہَے پر دسّݨ والے نیں دائوے نال دسِّیا ہَے کِہ اِںٹرنَیشنل دے تِنّ ریڈر سںدِّیپ٬ دُلّا تے کِںدّا اَیتکِیں لکھّ ڈالر `چ پئے ہن۔ جے اُہ لکھّ `چ پئے ہن تاں باکی کِہڑا گھٹّ ہۄݨگے؟

اِہ وی پتا لگّا ہَے کِہ ٹۄراںٹۄ دے کبڈّی میلِیاں دا کُل کھرچا وِیہ لکھّ ڈالر نُۄں ڈھُکّݨ والَے۔ ہَیرانی دی گلّ ہَے کِہ اینا پَیسا کھرچݨ دے باوجُۄد وی کلبّاں والے کبڈّی دے کھِڈارِییاں دا ڈۄپ ٹَیسٹ کرن تۄں جھِجک رہے ہن۔ آکھدے ہن کِہ ٹَیسّٹ کرن نال کھِڈاری ناراذ ہۄ جاݨگے۔ اۄ بھلے لۄکۄ! ناراذ تاں اۄہی ہۄݨگے جِہڑے ورجِت ڈرگّاں لَیںدے ہۄݨگے٬ دُۄجے تاں سگۄں خُش ہۄݨگے۔ ڈۄپ ٹَیسّٹ اُنہاں کھِڈارِییاں دی وی مںگّ ہَے جِہڑے بِناں ’بُۄسٹراں‘ دے دیسی کھُراکاں کھا کے کھیڈدے نیں۔ اۄدھر پھَیڈریشناں اَیلان کری جاںدِییاں نیں تے ساڈے ورگِیاں کۄلۄں لِکھوائی جاںدِییاں نیں پئی ڈۄپ ٹَیسّٹ ذرُۄر کراںگے پر امل اجے تک مُلتوی ہۄئی جاںدَے۔ کتھِت ’تاکت ودھائۄُ‘ پر سِہت لئی گھاتک دوائیِیاں ورتݨ والے کھِڈارِییاں نُۄں آپݨے کلبّاں ولّۄں کھِڈائی جاݨ نال کبڈّی دی کۄئی پْرمۄشن نہِیں ہۄݨی سگۄں کبڈّی دا نُکسان ہی ہۄݨا ہَے۔ اۄلمپِّک کھیڈاں دے مَیڈِیکل کمِشن نیں کھِڈارِییاں لئی ورجِت دوائیِیاں دی سُۄچی چھاپی ہۄئی ہَے تے دُنِییاں دے مانتا پْراپت کھیڈ مُکابلِیاں `چ اُس کھِڈاری نُۄں ردّ کر دِتّا جاںدا ہَے جِیہنے اُنہاں `چۄں کِسے اِکّ دوائی دی وی ورتۄں کِیتی ہۄوے۔

کئیِیاں نُۄں شائِد اِس گلّ دا اِلم نہِیں کِہ اَینابَۄلِک سٹیرَۄئِڈذ دی مُکھّ کِسم ٹَیسّٹۄسٹَیرَۄن لَیݨ نال پٹھّے تاں مذبُۄت ہُںدّے ہن پر اِس دے سائیِڈ اِیپھَیکٹ بہُت بُرے ہن۔ اِس نال مُںڈِّیاں دے ممّے ودھ سکدے ہن٬ پتالُۄ سُںگّڑ سکدے ہن تے اُہ سپرم بھاو بچّے دا بِیج پَیدا کرنۄں جواب دے سکدے ہن۔ گںجّ پَے سکدَے تے سرِیر دے وال ودھ جاں جھڑ سکدے ہن۔ بھُکھّ ودھ سکدی ہَے تے مر سکدی ہَے۔ مُۄںہ `تے پھِݨسِییاں ہۄ سکدِیئَں٬ جِگر کھراب ہۄ سکدَے تے جِگر دا کَیںسر وی ہۄ سکدَے۔ ماڑا کلَیسّٹرۄل ودھ سکدَے اتے بںدّا گُسّیکھۄرا تے دھکڑ بݨ سکدَے۔ اُہ گُمّ سُمّ وی ہۄ سکدَے تے سدا لئی ڈرگّ دا غُلام وی ہۄ سکدَے۔

ٹِیکے لئی سرِںجّ دی غلت ورتۄں نال لاگ دی بِماری وی لگّ سکدی اےَ جِیہدے نال ایڈذ تے ہَیپِیٹائیِٹس وی ہۄ سکدی ہَے۔ کرِیئیٹِین ہائیِڈریٹ پٹھِّیاں `چ تاکت تاں بھردا ہَے پر ڈھِڈّ `چ کھلِّییاں پا سکدَے اتے اُلٹِییاں تے جُلاب وی لا سکدَے۔ اچانک پٹھّے کھِچّے جاݨ `تے کھِڈاری بہُڑِییاں پائُݨ لگّدَے۔ اینِییاں چںدّرِییاں الامتاں دا وی کئی کھِڈاری ڈر نہِیں منّدے تے جِتھے ٹھہِردے ہن اُتھۄں ٹِیکے لائُݨ دِییاں سرِںجّاں تے کھالی شِیشِییاں لبھِّییاں جا سکدِییاں ہن۔ بھیتی بںدّے دسدے ہن کِہ کئی کھِڈاری گھۄڑِیاں نُۄں لگّݨ والے ٹِیکے لُیا بہِںدّے ہن تے بںدِّیاں تۄں گھۄڑے بݨ جاںدے ہن۔ ورجِت دوائیِیاں کھِڈارِییاں تے کلبّاں نُۄں پَیںدِییاں وی بڑِییاں مہِںگِّییاں ہن۔ اِکّ ٹِیکا ہی دسّدے ہن کِہ سَۄ ڈالر `چ ٹھُکدَے۔

کبڈّی دے دھنںتّر کھِڈاری ڈِیپی مکھّݨ سِںگھّ نال گلّاں ہۄئیِیاں تاں اُس نیں اںدّرلی گلّ دسّی۔ اکھے کئی کھِڈاری کہِںدّے ہن٬ ٹِیکِیاں نال بھاویں جان نِکلجے پر دھنّ دھنّ ہۄجے `کیراں۔ باہرۄں ڈالراں تے پَۄںڈاں دِییاں جھۄلِییاں بھر کے مُڑِیئے۔ اِہ تاں ہۄر وی خترناک ہَے کِہ کبڈّی دے کُجھّ کھِڈاری جان دا رِسک لَیݨ لئی وی تِیار ہن تے کُجھّ کلبّ اُنہاں دی ہَۄںسلا اپھذائی کر رہے ہن! کلّہ نُۄں کۄئی اپاہج ہۄ گِیا جاں وڈّا بھاݨا ورت گِیا تاں کَۄݨ ذِمّیوار ہۄویگا؟ ہَیرانی اِس گلّ دی وی ہَے کِہ اُہ کِہڑے نِیم ہکِیم تے دواکھانے ہن جۄ ورجِت دوائیِیاں یۄگ ڈاکٹر دی پرچی تۄں بِناں ہی دےئی جاںدے ہن؟ کبڈّی پْریمِییاں نُۄں اِس پاسے گمبھِّیرتا نال سۄچݨا چاہِیدَے۔ کپّ جِتّݨ لئی سِہت دی بلی نہِیں دِتّی جاݨ دیݨی چاہِیدی۔ کپّ جِتّݨ والے کھِڈارِییاں دے ڈۄپ ٹَیسّٹ تاں ہر ہالت وِچّ کِیتے جاݨے چاہِیدے ہن تاں جۄ لۄکاں نُۄں پتا لگّ سکے کِہ سہی کھُراک کھا کے تے مِہنتاں مار کے جیتُۄ بݨے ہن جاں ٹِیکے لُیا کے؟ کبڈّی دے پُراݨے کھِڈاری دیسی کھُراکاں کھا کے وِیہ وِیہ سال ودھِییا کبڈّی کھیڈدے رہے ہن تے ہُݨ بُڈھّیوارے وی کائِم ہن۔ نوِیاں نُۄں اُنہاں تۄں ہی کُجھّ سِکھّ لَیݨا چاہِیدَے۔