سِیاٹل دا کھیڈ میلا 28 تے 29 جُلائی 2007 نُۄں بھرنا سی۔ میلا کمیٹی نیں اِس دی کاپھی مشہُۄری کِیتی سی۔ اخباراں تے رسالِیاں وِچّ اِشتِہار چھپے سن تے ریڈِیئۄ راہِیں وی پرچار کِیتا گِیا سی۔ اِس وار دے کھیڈ میلے دی وِشیش گلّ اِہ سی کِہ اڈّۄ اڈّ کھیڈ میلے کرائُݨ دی تھاں اَیتکِیں سارے سِیاٹلِیئے رل کے اِکۄ ساںجھا میلا منا رہے سن۔ ایکے وِچّ بڑی برکت ہُںدّی ہَے جِس نال پھںڈّ `کٹھّا کرنا پہِلاں نالۄں سُکھالا ہۄ گِیا سی۔ درشک وی بِناں کِسے نِںدّ وِچار دے وڈّی گِݨتی وِچّ کھیڈ میلا ویکھݨ ڈھُکّے۔ میلے دے مُکھّ سپاںسر چنّا آلمگِیر٬ جِںدّ اٹوال بْردّرذ تے ستوںتّ سِںگھّ دھالِیوال سن۔ اُںج سَۄ تۄں وی ودھّ دانی سن جِنہاں نیں میلے لئی دِل کھۄلہ کے مائِیا دے گپھّے پردھان کِیتے۔ پْربںدھّکاں دی سُۄچی وی لمّی چَۄڑی سی جِس دا ویروا اخباری اِشتِہاراں وِچّ دِتّا گِیا سی۔
مَیں تے مںڈّیر میلے تۄں دۄ دِن پہِلاں سِیاٹل نُۄں چلّ پئے۔ میرے پاسپۄرٹ اُتے امرِیکا دا وِیذا تاں بھاویں دس سال دا ہَے پر نِئۄُیارک نُۄں جاݨ ویلے لئے تِنّ مہِینِیاں دے پرمِٹ دی مِیاد پُگّ چُکّی سی۔ نِئماں انُسار اُہ پرمِٹ مَیں واپس جمہاں کرا چُکّا ساں۔ ہُݨ پھِر پرمِٹ لَیݨا پَیݨا سی۔ اسِیں بھِیڑ بھڑکّے والے سِدھّے بارڈر ولّ جاݨ دی تھاں اَیلڈرگرۄو والی چَۄکی راہِیں امرِیکا `چ پْرویش کرنا مُناسِب سمجھِیا۔ اِس چَۄکی راہِیں مَیں گھٹّۄگھٹّ درجن وار آ جا چُکّا ساں۔ پہِلی وار 1990 وِچّ امرِیکا `چۄں کَینیڈا نُۄں لںگھِّیا ساں۔ اُدۄں میرا گرائیِں بںتّ سِںگھّ سِدھُّۄ مَینُۄں مُۄہرِئۄں لَیݨ آئِیا سی۔ اُہدا اِکّ پھارم کَینیڈا ولّ سی تے دُۄجا امرِیکا ولّ۔ اُہ چَۄکی والِیاں دا پُۄرا سِیاݨُۄں سی۔ راہ وِچّ ای گھُٹّ لائُݨ لئی اُہدے کۄل بۄتل وی سی تے گِیجھے `چ گںڈھّا وی سی۔ اُہ بڑا رَۄݨکی بںدّا سی جۄ پِچھّے جِہے پرلۄک سِدھار گِیا ہَے۔ ہُݨ اُہدِییاں یاداں ہی رہِ گئیِیاں ہن۔
مَیں آپݨی امرِیکا دی پھیری والے سفرنامے ’اکھِّیں ویکھ ناں رجِّییاں‘ وِچّ لِکھِیا سی کِہ بںتّ سڑک دے وِچالے تھمّہلے واںگ کھڑھا سی۔ اُہ سفرناما پںجّاب یُۄنِیورسِٹی دے ڈِگری کۄرس دی پاٹھ پُستک بݨِیاں تاں اِکّ وار کِسے اَیگذامِینر نیں پْرِیکھِیارتھِییاں نُۄں سُیال پائِیا پئی اَیلڈرگرۄو دی چَۄکی مُۄہرے سڑک اُتے تھمّہلے واںگ کَۄݨ کھڑھا سی؟ اِہ وی پُچھِّیا سی کِہ بںتّ سِدھُّۄ گِیجھے وِچّ گںڈھّا کِئۄں رکھّدا سی؟ جواب وِچّ لِکھݨا پَیݨا سی پئی گںڈھّا اُہ اِس لئی رکھّدا سی کِہ شراب دی تھاں گںڈھّے دا ہی مُشک آوے تے پُلِس والا گںڈھّے دا مُشک لَیݨ دی تھاں دُۄرۄں ہی کہِ دیوے٬ “اۄ.کے.جاہ!”
اگّے اَیلڈرگرۄو دی چَۄکی اُتے کدے دس پںدّراں مِںٹّاں تۄں ودھّ سماں نہِیں سی لگّا پر اَیتکِیں سوا گھںٹّا بِٹھا کے ساڈی پُۄری گھۄکھ پڑتال کِیتی گئی۔ بگّے سِر والا اِمِیگریشن اپھسر ساڈے پاسپۄرٹ اِئۄں ویکھی گِیا جِویں وِچھڑ گئی مہِبُۄبا دی تسوِیر ویکھدا ہۄوے۔ کدے پاسپۄرٹ سِدھّے کردا تے کدے پُٹھّے کردا۔ مںڈّیر دا پاسپۄرٹ پاکِستان دِییاں درجناں پھیرِییاں نال بھرِیا پِیا سی تے گھٹّ میرا وی نہِیں سی۔ اُہ وار وار پُچھّے پئی امرِیکا کی کرن چلّے اۄں؟ پھِر اُہ ساڈا کمّ کار پُچھّݨ لگّ پِیا۔ میرا مچلا من کہِݨ لگّا٬ “تُۄں سالِیا ساک کرنَیں؟” پھِر اُس نیں کار دی چابی لَے کے سمان دی پھۄلا پھالی کِیتی پر ملںگّاں کۄل کِتاباں٬ رسالے تے تیڑ سِر دے لِیڑِیاں تۄں بِناں ہۄر کی ہۄݨا سی؟ مںڈّیر تاں کپڑے وی نال نہِیں چُکّدا۔ جِتھے رات کٹّدَے آپ دے لِیڑے لاہ دِںدَّے تے اگلے دے پا جاںدَے۔ مَیں اُںج ای تِنّ چار دِن نہِیں لاہُںدّا۔ مُساپھری کی تے شُکِینی کی؟
ڈُۄڈھ گھںٹّا بارڈر `تے ای لگّ جاݨ کارن ڈُۄںگھا ہنہیرا ہۄ گِیا سی۔ سِیاٹل پہُںچّدِیاں نُۄں تاں ادھّی رات ہۄ جاݨی سی۔ بارڈر دے کۄل ہی کسبا لِںڈّن ہَے جِس دی نِیائیِں `چ ڈرۄلی بھائی والے مہِںدّر سِںگھّ سںگھّے دا آلِیشان بںگّلا پائِیا ہۄئِئَے۔ اُتھے اُہدا پھارم وی ہَے تے کَینری وی۔ اُہ بڑا درِیادِل بںدّا ہَے تے کھیڈاں دا وی پْریمی ہَے۔ اسِیں اُہدی پْراہُݨچاری بڑی وار ماݨی ہَے۔ اُہدے نال پھۄن مِلائِیا۔ اُہ گھر ای سی تے اسِیں اُہدے کۄل جا ٹِکاݨا کِیتا۔ سیوا کرن دے نال اُہنے کھیڈ سںسّار لئی چَیکّ وی کٹّ دِتّا۔ آکھݨ لگّا٬ “ہریک سال گیڑا ماردے رِہۄ۔ کھیڈ سںسّار کھڑھن نہِیں دیݨا۔”
اگلے دِن پہِلوان کرتار سِںگھّ دے وڈّے بھرا گُرچرن سِںگھّ ڈھِلّۄں دے گھر پارٹی سی۔ اُتھے سِیاٹل دا ماݨ ڈا: ہرچںدّ سِںگھّ تے اُس دا وڈّا بھائی ہری سِںگھّ وی ہاذر سی۔ نال اُنہاں دِییاں جِیون ساتھݨاں سن۔ کھُلّہے گھر `چ وِیہ پچّی پتوںتّے سجّݨ جُڑے بَیٹھے سن۔ وِچے پِیݨ کھاݨ والے سن تے وِچے سۄپھی۔ ترارے `چ ہۄئے کُلوںتّ سِںگھّ شاہ نیں کھیڈ سںسّار دی سہائِتا لئی اپِیل کِیتی تاں ہِمّتپُرے دے چیت سِںگھّ تے رامُۄوالے دے ہردِیپ سِںگھّ گِلّ نیں پںجّ پںجّ سَۄ ڈالر دے چَیکّ مںڈّیر دے ہوالے کِیتے۔ ہۄرناں سجّݨاں نیں وی سہِیۄگ دیݨ دا بھرۄسا دِتّا۔ سِیاٹل والِیاں نیں ہی کھیڈ سںسّار دی جڑھ لائی ہَے تے کَیلیپھرنِییاں والے پال رہے ہن۔
میلے دا دِن بدّلوائی والا چڑھِیا۔ کِݨ مِݨ نیں کھیڈݨ دے مَیدان تِلہکݨے کر دِتّے سن۔ کہِںدّے ہن کِہ سِیاٹل وِچّ تِنّ سَۄ چَۄںٹہ دِناں `چۄں تِنّ سَۄ دِن بدّلوائی رہِںدّی ہَے جد کِہ کَیلیپھۄرنِییاں `چ چَۄںٹہ دِن وی بدّل نہِیں آئُںدے۔ کھیڈ مُکابلے کَیںٹ میرِیڈِیئن ہائی سکُۄل دے ہرے بھرے مَیداناں وِچّ ہۄݨے سن۔ اُتھے ناں کۄئی میلے دی ٹِکٹ سی تے ناں کۄئی پارکِںگّ ٹِکٹ۔ ٹۄراںٹۄ تے وَینکُۄور دے بہُتے کھیڈ میلِیاں وِچّ دۄویں ٹِکٹاں لگّدِییاں ہن۔ اسِیں میلے وِچّ اپّڑے تاں مائیِک اُتۄں سُچّا سِںگھّ رںدھّاوا٬ نودِیپ گِلّ تے پرمِںدّر سِںگھّ میلِییاں نُۄں جی آئِیاں کہِ رہے سن۔ ساہمݨے پھُٹبال دا مَیچ چلّ رِہا سی۔ اِکّ بنّے سِیاٹل دی ٹِیم سی دُۄجے بنّے وَینکُۄور دی۔ چنّے ہۄرِیں کلی نال کبڈّی دا دائِرا اُلِیک رہے سن۔ پھُٹبال دے مُکابلِیاں وِچّ سۄلاں ٹِیماں بھاگ لَے رہِییاں سن جِنہاں وِچّ سِیاٹل تۄں بِناں وَینکُۄور دِییاں ٹِیماں وی شامل سن۔ تسلّی دی گلّ ہَے کِہ پںجّابی مُںڈّے وڈّی گِݨتی وِچّ دُنِییاں دی سبھ تۄں پاپُۄلر کھیڈ وِچّ شرِیک ہۄݨ لگّے ہن۔
سِیاٹل دے اِس اٹھّویں کھیڈ میلے وِچّ کبڈّی٬ سَۄکر٬ والِیبال٬ رسّاکشی تے اتھلَیٹِکس دے مُکابلے رکھّے گئے سن۔ پہِلے دِن سَۄکر تے والِیبال دے مَیچ ہی کرائے گئے۔ دُۄجے دِن کبڈّی دے دائِرے دُیالے بھِیڑاں آ جُڑِییاں۔ کبڈّی دِییاں چھے سِینِیئر ٹِیماں سن تے دۄ جُۄنِیئر ٹِیماں۔ پہِلا مَیچ یُۄبا سِٹی تے مڈَیسٹۄ دِییاں کبڈّی کلبّاں درمِیان کھیڈِیا گِیا۔ مکھّݨ سِںگھّ دا ہوائی جہاذ پچھڑ گِیا سی جِس کرکے مَیچ دی کُمَیںٹری مَینُۄں `کلّے نُۄں شُرُۄ کرنی پئی۔ پہِلا ہی مَیچ بڑا تیذترار ہۄئِیا جِس وِچّ یُۄبا سِٹی دی ٹِیم نیں 49 اںکّ لئے تے مڈَیسٹۄ دی ٹِیم دے 40 اںکّ بݨے۔ یُۄبا سِٹی دا اںگّد کِسے کۄلۄں وی ناں ڈکِّیا گِیا تے اُہدا اُسترے نال مُنِّیاں گھۄن مۄن سِر سُۄرج دی دھُپّ وِچّ لائیِٹ واںگ لِشکدا رِہا۔ اُہدا سِر ویکھ کے مَینُۄں سادھاں دی چِپّی یاد آ رہی سی۔
دُۄجا مَیچ بیء ایرِیئے تے سِیاٹل دِییاں ٹِیماں وِچکار ہۄئِیا۔ تد تک ہکِیمپُرِییا مکھّݨ سِںگھّ وی پہُںچّ گِیا سی۔ اُہ کبڈّی کھِڈارِییاں دے ناواں تھاواں دی جاݨکاری دا اِنسائیِکلۄپِیڈِییا ہَے۔ اُس دی چیتا شکتی وی کمال دی ہَے جِویں دِماگ `چ کمپِّئۄُٹر پھِٹّ ہۄوے۔ مائیِک پھڑ کے اُس نیں کبڈِّییاں پَۄݨِییاں شُرُۄ کر دِتِّییاں تے درشکاں ولّۄں ڈالراں نال ہَۄںسلا افذائی ہۄݨ لگّی۔ پِچھلے سال واںگ اَیتکِیں وی کاپھی سجّݨ مِتّر کَیلیپھۄرنِییاں تۄں سِیاٹل دے کھیڈ میلے دی رَۄݨک ودھائُݨ آئے۔ پال ماہل چھترِینُما ٹۄپ نال سارِیاں دا دھِیان کھِچّ رِہا سی۔ لگّدا سی جِویں اُہدے ٹۄپ نیں ہی مِیںہ رۄک رکھِّیا ہۄوے۔ ہرجِںدّر جَۄہل سُۄٹ بُۄٹ نال لاڑا بݨِیا پھِردا سی تے کھیڈاں دے شَۄںکی پرمجِیت سںدھُّۄ دے چادرا بنّہِیا ہۄئِیا سی۔ دوِںدّر سِںگھّ رݨِیئیں والے دِییاں کالِییاں اَینکاں دھُپّ دی چھاں بݨائی جاںدِییاں سن۔ بہِرام دا سُرِںدّر سِںگھّ اٹوال آپݨے پُتّر پوی نُۄں کبڈّی کھِڈائُݨ لِیائِیا سی۔ لکھبِیر سِںگھّ اُرپھ کالا ٹریسی والا آپݨا لِکر سٹۄر بںدّ کر کے کھِڈارِییاں اُتۄں ڈالراں دی سۄٹ کرن پُجّا سی۔
اُتھے پھرِذنۄ تۄں آئے ناذر سِںگھّ سہۄتا٬ کُلوںتّ کھہِرا٬ ہرِںدّر ہُںدّل تے ہۄر وی کئی سجّݨ سن جِہڑے کَیلیپھۄرنِییاں دے کبڈّی کھِڈارِییاں دی ہَۄںسلا افذائی کر رہے سن۔ جَۄنہ سِںگھّ گِلّ آپ بھاویں نہِیں سی آ سکِیا پر اُہدے ولّۄں وی اِنام بۄلے جا رہے سن۔ کَیلیپھۄرنِییاں تۄں آئے جتھے نیں سُۄچنا دِتّی کِہ اِںٹرنَیشنل کبڈّی کپّ-2007 وِیہ اکتُۄبر نُۄں پھرِذنۄ دے اُسے آلِیشان سٹیڈِیئم وِچّ کروائِیا جاویگا جِتھے 2006 دا کپّ کروائِیا گِیا سی۔ مَیں تے مکھّݨ سِںگھّ تاں ہاذر ہۄواںگے ہی٬ اُنہاں نیں سبھناں کھیڈ پْریمِییاں نُۄں پھرِذنۄ پُجّݨ دا سدّا دِتّا۔ پھرِذنۄ وِچّ پال سہۄتا٬ سُرِںدّر سِںگھّ نِجھّر٬ ہَیری گِلّ٬ ٹُٹّ بھرا٬ سُکھّی گھُمّݨ, پْرِیتم پاسلا٬ ٹہِل سِںگھّ تھاںدی٬ گُرچرن رکّڑ٬ پال کَیلے٬ دِیپا چَۄہان٬ بِلّا سںگھّیڑا٬ جسوِیر راجا٬ لکھّ براڑ٬ ببّی ٹِواݨا٬ سںتّ سِںگھّ ہۄٹھی٬ گِیرہا شیرگِلّ٬ پمّا سَیدۄکے٬ ہرنیک سںگھّیڑا٬ پال جگپال اتے دِیدار سِںگھّ بَیںس تے جَۄنہ سِںگھّ گِلّ ہۄرِیں مہِماناں نُۄں باہاں اڈّ کے اُڈِیکݨگے۔ کَیلیپھۄرنِییاں دی کرِیم اُتھے `کٹھّی ہۄویگی۔
سِیاٹل دے کھیڈ میلے دا تِیجا کبڈّی مَیچ ٹَۄپ کنیڈِیئن تے مڈَیسٹۄ دِییاں ٹِیماں وِچالے ہۄئِیا۔ مکھّݨ سِںگھّ بۄل رِہا سی٬ “اَۄہ ویکھۄ سامہݨے٬ بۄتے جِڈّا کدّ آ٬ چھاٹواں سرِیر آ٬ جاںدا بابے بُش واںگ٬ اِہ نی منّدا پرواہ کِسے دی٬ دیکھدے آں کَۄݨ اِہنُۄں ڈکّدا؟” پگّ بنّہ کے سِیاٹل ڈھُکّا مکھّݨ براڑ شیئر سُݨائُݨ تۄں پہِلاں بھُۄمِکا بنّہݨ لگّا٬ “میرے بۄل دیسی گھِئۄ ورگے آ پر کئیِیاں نُۄں کَۄڑِییاں مِرچاں ورگے لگّݨگے٬ لئۄ سُݨۄ۔” بُۄبنے سادھاں نال اَیتکِیں اُس نیں سِرسے والا سادھ وی ماںج دھرِیا۔ درشک تاڑِییاں ناں ماردے تاں ہۄر کی کردے؟ مَیدان وِچّ دھاوے ہۄ رہے سن تے جپھّے لگّ رہے سن۔ درشکاں نُۄں کھیڈ دا انںدّ آ رِہا سی۔ کدے کدے سُچّا سِںگھّ رںدھّاوا ذرُۄری سُۄچناواں میلِییا نال ساںجھِییاں کری جاںدا۔ اُدھر مکھّݨ سِںگھّ وی تۄپے بھری جاںدا٬ “آہ تاں جرمنی وِچّ دی امرِیکن بݨِیا لگّدا … اُٹھ بئی سۄہݨِیاں٬ اینے چِر `چ تاں امرِیکا دا وِیذا کَیںسل ہۄ جاںدَے … آہ مُںڈّا تاں پتّۄ دے شُکِیناں ورگا لگّدَے جِہڑے پگّ بنّہدے پِچھّے ہٹّی جاںدے آ تے کھُۄہ `چ ڈِگّ پَیںدے آ۔”
سارا دِن کبڈّی٬ پھُٹبال٬ والِیبال تے اتھلَیٹِک کھیڈاں دے نال دھُپّ چھاں دی کھیڈ وی چلدی رہی۔ نال دی نال مںڈّیر دا کَیمرا وی چلّی گِیا۔ مَیدان دے آلے دُیالے پںجّ چِٹّے تمبُّۄ تاݨے ہۄئے سن۔ اِکّ پاسے مائیِیاں بِیبِییاں لئی جگہا سی۔ اِکبال سِںگھّ تے اِںٹرنَیشنل کمپّین پھار اِںڈِییاں `ذ ہَیرِیٹیج سُسائِٹی ولّۄں لںگّر دی سیوا جاری سی تے نِئۄُ-ویء ٹرکِّںگّ والِیاں نیں پاݨی دِییاں بۄتلاں دی ٹۄٹ نہِیں آئُݨ دِتّی۔ سائۄُںڈ دی سیوا کشمِیر سِںگھّ تے سِیتل سِںگھّ کںدّۄلا دی سی۔ اِںج رل مِل کے میلا منائِیا جا رِہا سی تے کمّاں کاراں دا تݨاء دُۄر کِیتا جا رِہا سی۔
کبڈّی دے کھِڈارِییاں نُۄں ساہ دُیائُݨ لئی دائِرے وِچّ کُجھّ کُشتِییاں وی کروائیِیاں گئیِیاں۔ کُشتِییاں دا ذِمّا کُشتی کۄچ گُرچرن سِںگھّ ڈھِلّۄں دے سِر سی جِس دا ساتھ کۄچ جگدیو سِںگھّ دے رِہا سی۔ وَینکُۄور تے اَیبسپھۄرڈ تۄں آئے پہِلواناں دے نال ستنام سِںگھّ جَۄہل٬ شِیرِیں پہِلوان تے بُۄٹا سِںگھّ ہۄرِیں وی آئے سن جِنہاں دا میلا کمیٹی ولّۄں مان سنمان کِیتا گِیا۔ چَیمپِیئن پہِلوان جگرُۄپ بھُلّر نال دُلّے دی کُشتی ہۄݨ لگّی تاں دُلّا پہِلا اںکّ لَے گِیا۔ لگّدا سی کِہ نواں اُٹھِیا دُلّا پٹکا لَے جاویگا پر جگرُۄپ ولّۄں گۄڈا کھِچّے جاݨ کارن اُہ ذکھمی ہۄ گِیا تے کُشتی رۄک دیݨی پئی۔ ذکھمی پہِلوان دی مدد لئی اکھاڑے دی گیڑی لائی تاں درشکاں نیں ہمدردی وسّ پںجّ چھے ہذار ڈالر تُرت `کٹھّا کر کے دے دِتّا۔ دس باراں پہِلواناں نیں سۄہݨِییاں کُشتِییاں وِکھائیِیاں۔
کبڈّی دا سَیمی پھائیِنل مَیچ یُۄبا سِٹی تے پھرِذنۄ دِییاں کلبّاں درمِیان ہۄئِیا جۄ یُۄبا سِٹی دی ٹِیم نیں 54-45 اںکّاں نال جِتّ لِیا۔ دُۄجے سَیمی پھائیِنل وِچّ سِیاٹل دی ٹِیم ٹَۄپ کَینیڈِیئن نُۄں 41-38 اںکّاں نال ہرا کے پھائیِنل وِچّ پُجّ گئی۔ یُۄبا سِٹی تے سِیاٹل دے پھائیِنل مَیچ وِچّ کئی پکڑاں کمال دِییاں ہۄئیِیاں۔ اِکّ اِک ریڈ اُتے سَیںکڑے ڈالراں دے اِنام لگّݨے شُرُۄ ہۄ گئے۔ سِیاٹل دے ڈھۄلے نُۄں ارشی نیں رکھّ وِکھائِیا تے امن ٹِواݨے دا جپھّا سبھ تۄں تکڑا رِہا۔ اُہ مَیچ سِیاٹل دی ٹِیم نیں 39-37 اںکّاں نال جِتّ کے گھر دا کپّ گھر وِچّ ہی رکھّ لِیا۔
سِیاٹل دا اِہ کھیڈ میلا سرب ساںجھا سی جۄ بڑا کامیاب رِہا۔ جِنہاں سجّݨاں نیں میلے نُۄں سہِیۄگ دِتّا اُنہاں نُۄں میلا کمیٹی نیں پلیکاں دے کے سنمانت کِیتا۔ مَینُۄں ہریک کھیڈ میلے `چ کۄئی ناں کۄئی پُراݨا کھِڈاری مِل جاںدا ہَے جِس نال گلّاں کر کے میری جاݨکاری وِچّ وادھا ہُںدّا رہِںدّا ہَے۔ اَیتکِیں اُتھے پہِلاں پراݨے والے دا بِلُّۄ مِلِیا تے پھِر رجِّیوالے دا پِںدّر ٹکّر گِیا جۄ ہرجِیت براڑ نال رجِّیوالے دی ٹِیم وِچّ کھیڈدا رِہا سی۔ گۄرے رںگّ دے پِںدّر نیں آپݨِییاں تے ہرجِیت دِییاں یاداں پھِر تاذا کروا دِتِّییاں۔
کھیڈ مُکابلِیاں تۄں بائد مُہمّد سدِیک تے سُکھجِیت کَۄر دا اکھاڑا لگّا جِس وِچّ نویں تے پُراݨے گِیت گائے گئے۔ رݨجِیت تیجی نیں وی چںگّا رںگّ بنّہِیاں۔ مُہمّد سدِیک ستّراں سالاں دا ہۄ کے وی جُیانی والے چۄہل مۄہل کرنۄں نہِیں ہٹّدا۔ اُہ سُرما پائُںدا ہی نہِیں مٹکائُںدا وی ہَے۔ پھِر پارٹی ہۄئی جِتھے میلے دی سپھلتا دِییاں خُشِییاں منائیِیاں گئیِیاں۔
سِیاٹل دا کھیڈ میلا 28 تے 29 جُلائی 2007 نُۄں بھرنا سی۔ میلا کمیٹی نیں اِس دی کاپھی مشہُۄری کِیتی سی۔ اخباراں تے رسالِیاں وِچّ اِشتِہار چھپے سن تے ریڈِیئۄ راہِیں وی پرچار کِیتا گِیا سی۔ اِس وار دے کھیڈ میلے دی وِشیش گلّ اِہ سی کِہ اڈّۄ اڈّ کھیڈ میلے کرائُݨ دی تھاں اَیتکِیں سارے سِیاٹلِیئے رل کے اِکۄ ساںجھا میلا منا رہے سن۔ ایکے وِچّ بڑی برکت ہُںدّی ہَے جِس نال پھںڈّ `کٹھّا کرنا پہِلاں نالۄں سُکھالا ہۄ گِیا سی۔ درشک وی بِناں کِسے نِںدّ وِچار دے وڈّی گِݨتی وِچّ کھیڈ میلا ویکھݨ ڈھُکّے۔ میلے دے مُکھّ سپاںسر چنّا آلمگِیر٬ جِںدّ اٹوال بْردّرذ تے ستوںتّ سِںگھّ دھالِیوال سن۔ اُںج سَۄ تۄں وی ودھّ دانی سن جِنہاں نیں میلے لئی دِل کھۄلہ کے مائِیا دے گپھّے پردھان کِیتے۔ پْربںدھّکاں دی سُۄچی وی لمّی چَۄڑی سی جِس دا ویروا اخباری اِشتِہاراں وِچّ دِتّا گِیا سی۔
مَیں تے مںڈّیر میلے تۄں دۄ دِن پہِلاں سِیاٹل نُۄں چلّ پئے۔ میرے پاسپۄرٹ اُتے امرِیکا دا وِیذا تاں بھاویں دس سال دا ہَے پر نِئۄُیارک نُۄں جاݨ ویلے لئے تِنّ مہِینِیاں دے پرمِٹ دی مِیاد پُگّ چُکّی سی۔ نِئماں انُسار اُہ پرمِٹ مَیں واپس جمہاں کرا چُکّا ساں۔ ہُݨ پھِر پرمِٹ لَیݨا پَیݨا سی۔ اسِیں بھِیڑ بھڑکّے والے سِدھّے بارڈر ولّ جاݨ دی تھاں اَیلڈرگرۄو والی چَۄکی راہِیں امرِیکا `چ پْرویش کرنا مُناسِب سمجھِیا۔ اِس چَۄکی راہِیں مَیں گھٹّۄگھٹّ درجن وار آ جا چُکّا ساں۔ پہِلی وار 1990 وِچّ امرِیکا `چۄں کَینیڈا نُۄں لںگھِّیا ساں۔ اُدۄں میرا گرائیِں بںتّ سِںگھّ سِدھُّۄ مَینُۄں مُۄہرِئۄں لَیݨ آئِیا سی۔ اُہدا اِکّ پھارم کَینیڈا ولّ سی تے دُۄجا امرِیکا ولّ۔ اُہ چَۄکی والِیاں دا پُۄرا سِیاݨُۄں سی۔ راہ وِچّ ای گھُٹّ لائُݨ لئی اُہدے کۄل بۄتل وی سی تے گِیجھے `چ گںڈھّا وی سی۔ اُہ بڑا رَۄݨکی بںدّا سی جۄ پِچھّے جِہے پرلۄک سِدھار گِیا ہَے۔ ہُݨ اُہدِییاں یاداں ہی رہِ گئیِیاں ہن۔
مَیں آپݨی امرِیکا دی پھیری والے سفرنامے ’اکھِّیں ویکھ ناں رجِّییاں‘ وِچّ لِکھِیا سی کِہ بںتّ سڑک دے وِچالے تھمّہلے واںگ کھڑھا سی۔ اُہ سفرناما پںجّاب یُۄنِیورسِٹی دے ڈِگری کۄرس دی پاٹھ پُستک بݨِیاں تاں اِکّ وار کِسے اَیگذامِینر نیں پْرِیکھِیارتھِییاں نُۄں سُیال پائِیا پئی اَیلڈرگرۄو دی چَۄکی مُۄہرے سڑک اُتے تھمّہلے واںگ کَۄݨ کھڑھا سی؟ اِہ وی پُچھِّیا سی کِہ بںتّ سِدھُّۄ گِیجھے وِچّ گںڈھّا کِئۄں رکھّدا سی؟ جواب وِچّ لِکھݨا پَیݨا سی پئی گںڈھّا اُہ اِس لئی رکھّدا سی کِہ شراب دی تھاں گںڈھّے دا ہی مُشک آوے تے پُلِس والا گںڈھّے دا مُشک لَیݨ دی تھاں دُۄرۄں ہی کہِ دیوے٬ “اۄ.کے.جاہ!”
اگّے اَیلڈرگرۄو دی چَۄکی اُتے کدے دس پںدّراں مِںٹّاں تۄں ودھّ سماں نہِیں سی لگّا پر اَیتکِیں سوا گھںٹّا بِٹھا کے ساڈی پُۄری گھۄکھ پڑتال کِیتی گئی۔ بگّے سِر والا اِمِیگریشن اپھسر ساڈے پاسپۄرٹ اِئۄں ویکھی گِیا جِویں وِچھڑ گئی مہِبُۄبا دی تسوِیر ویکھدا ہۄوے۔ کدے پاسپۄرٹ سِدھّے کردا تے کدے پُٹھّے کردا۔ مںڈّیر دا پاسپۄرٹ پاکِستان دِییاں درجناں پھیرِییاں نال بھرِیا پِیا سی تے گھٹّ میرا وی نہِیں سی۔ اُہ وار وار پُچھّے پئی امرِیکا کی کرن چلّے اۄں؟ پھِر اُہ ساڈا کمّ کار پُچھّݨ لگّ پِیا۔ میرا مچلا من کہِݨ لگّا٬ “تُۄں سالِیا ساک کرنَیں؟” پھِر اُس نیں کار دی چابی لَے کے سمان دی پھۄلا پھالی کِیتی پر ملںگّاں کۄل کِتاباں٬ رسالے تے تیڑ سِر دے لِیڑِیاں تۄں بِناں ہۄر کی ہۄݨا سی؟ مںڈّیر تاں کپڑے وی نال نہِیں چُکّدا۔ جِتھے رات کٹّدَے آپ دے لِیڑے لاہ دِںدَّے تے اگلے دے پا جاںدَے۔ مَیں اُںج ای تِنّ چار دِن نہِیں لاہُںدّا۔ مُساپھری کی تے شُکِینی کی؟
ڈُۄڈھ گھںٹّا بارڈر `تے ای لگّ جاݨ کارن ڈُۄںگھا ہنہیرا ہۄ گِیا سی۔ سِیاٹل پہُںچّدِیاں نُۄں تاں ادھّی رات ہۄ جاݨی سی۔ بارڈر دے کۄل ہی کسبا لِںڈّن ہَے جِس دی نِیائیِں `چ ڈرۄلی بھائی والے مہِںدّر سِںگھّ سںگھّے دا آلِیشان بںگّلا پائِیا ہۄئِئَے۔ اُتھے اُہدا پھارم وی ہَے تے کَینری وی۔ اُہ بڑا درِیادِل بںدّا ہَے تے کھیڈاں دا وی پْریمی ہَے۔ اسِیں اُہدی پْراہُݨچاری بڑی وار ماݨی ہَے۔ اُہدے نال پھۄن مِلائِیا۔ اُہ گھر ای سی تے اسِیں اُہدے کۄل جا ٹِکاݨا کِیتا۔ سیوا کرن دے نال اُہنے کھیڈ سںسّار لئی چَیکّ وی کٹّ دِتّا۔ آکھݨ لگّا٬ “ہریک سال گیڑا ماردے رِہۄ۔ کھیڈ سںسّار کھڑھن نہِیں دیݨا۔”
اگلے دِن پہِلوان کرتار سِںگھّ دے وڈّے بھرا گُرچرن سِںگھّ ڈھِلّۄں دے گھر پارٹی سی۔ اُتھے سِیاٹل دا ماݨ ڈا: ہرچںدّ سِںگھّ تے اُس دا وڈّا بھائی ہری سِںگھّ وی ہاذر سی۔ نال اُنہاں دِییاں جِیون ساتھݨاں سن۔ کھُلّہے گھر `چ وِیہ پچّی پتوںتّے سجّݨ جُڑے بَیٹھے سن۔ وِچے پِیݨ کھاݨ والے سن تے وِچے سۄپھی۔ ترارے `چ ہۄئے کُلوںتّ سِںگھّ شاہ نیں کھیڈ سںسّار دی سہائِتا لئی اپِیل کِیتی تاں ہِمّتپُرے دے چیت سِںگھّ تے رامُۄوالے دے ہردِیپ سِںگھّ گِلّ نیں پںجّ پںجّ سَۄ ڈالر دے چَیکّ مںڈّیر دے ہوالے کِیتے۔ ہۄرناں سجّݨاں نیں وی سہِیۄگ دیݨ دا بھرۄسا دِتّا۔ سِیاٹل والِیاں نیں ہی کھیڈ سںسّار دی جڑھ لائی ہَے تے کَیلیپھرنِییاں والے پال رہے ہن۔
میلے دا دِن بدّلوائی والا چڑھِیا۔ کِݨ مِݨ نیں کھیڈݨ دے مَیدان تِلہکݨے کر دِتّے سن۔ کہِںدّے ہن کِہ سِیاٹل وِچّ تِنّ سَۄ چَۄںٹہ دِناں `چۄں تِنّ سَۄ دِن بدّلوائی رہِںدّی ہَے جد کِہ کَیلیپھۄرنِییاں `چ چَۄںٹہ دِن وی بدّل نہِیں آئُںدے۔ کھیڈ مُکابلے کَیںٹ میرِیڈِیئن ہائی سکُۄل دے ہرے بھرے مَیداناں وِچّ ہۄݨے سن۔ اُتھے ناں کۄئی میلے دی ٹِکٹ سی تے ناں کۄئی پارکِںگّ ٹِکٹ۔ ٹۄراںٹۄ تے وَینکُۄور دے بہُتے کھیڈ میلِیاں وِچّ دۄویں ٹِکٹاں لگّدِییاں ہن۔ اسِیں میلے وِچّ اپّڑے تاں مائیِک اُتۄں سُچّا سِںگھّ رںدھّاوا٬ نودِیپ گِلّ تے پرمِںدّر سِںگھّ میلِییاں نُۄں جی آئِیاں کہِ رہے سن۔ ساہمݨے پھُٹبال دا مَیچ چلّ رِہا سی۔ اِکّ بنّے سِیاٹل دی ٹِیم سی دُۄجے بنّے وَینکُۄور دی۔ چنّے ہۄرِیں کلی نال کبڈّی دا دائِرا اُلِیک رہے سن۔ پھُٹبال دے مُکابلِیاں وِچّ سۄلاں ٹِیماں بھاگ لَے رہِییاں سن جِنہاں وِچّ سِیاٹل تۄں بِناں وَینکُۄور دِییاں ٹِیماں وی شامل سن۔ تسلّی دی گلّ ہَے کِہ پںجّابی مُںڈّے وڈّی گِݨتی وِچّ دُنِییاں دی سبھ تۄں پاپُۄلر کھیڈ وِچّ شرِیک ہۄݨ لگّے ہن۔
سِیاٹل دے اِس اٹھّویں کھیڈ میلے وِچّ کبڈّی٬ سَۄکر٬ والِیبال٬ رسّاکشی تے اتھلَیٹِکس دے مُکابلے رکھّے گئے سن۔ پہِلے دِن سَۄکر تے والِیبال دے مَیچ ہی کرائے گئے۔ دُۄجے دِن کبڈّی دے دائِرے دُیالے بھِیڑاں آ جُڑِییاں۔ کبڈّی دِییاں چھے سِینِیئر ٹِیماں سن تے دۄ جُۄنِیئر ٹِیماں۔ پہِلا مَیچ یُۄبا سِٹی تے مڈَیسٹۄ دِییاں کبڈّی کلبّاں درمِیان کھیڈِیا گِیا۔ مکھّݨ سِںگھّ دا ہوائی جہاذ پچھڑ گِیا سی جِس کرکے مَیچ دی کُمَیںٹری مَینُۄں `کلّے نُۄں شُرُۄ کرنی پئی۔ پہِلا ہی مَیچ بڑا تیذترار ہۄئِیا جِس وِچّ یُۄبا سِٹی دی ٹِیم نیں 49 اںکّ لئے تے مڈَیسٹۄ دی ٹِیم دے 40 اںکّ بݨے۔ یُۄبا سِٹی دا اںگّد کِسے کۄلۄں وی ناں ڈکِّیا گِیا تے اُہدا اُسترے نال مُنِّیاں گھۄن مۄن سِر سُۄرج دی دھُپّ وِچّ لائیِٹ واںگ لِشکدا رِہا۔ اُہدا سِر ویکھ کے مَینُۄں سادھاں دی چِپّی یاد آ رہی سی۔
دُۄجا مَیچ بیء ایرِیئے تے سِیاٹل دِییاں ٹِیماں وِچکار ہۄئِیا۔ تد تک ہکِیمپُرِییا مکھّݨ سِںگھّ وی پہُںچّ گِیا سی۔ اُہ کبڈّی کھِڈارِییاں دے ناواں تھاواں دی جاݨکاری دا اِنسائیِکلۄپِیڈِییا ہَے۔ اُس دی چیتا شکتی وی کمال دی ہَے جِویں دِماگ `چ کمپِّئۄُٹر پھِٹّ ہۄوے۔ مائیِک پھڑ کے اُس نیں کبڈِّییاں پَۄݨِییاں شُرُۄ کر دِتِّییاں تے درشکاں ولّۄں ڈالراں نال ہَۄںسلا افذائی ہۄݨ لگّی۔ پِچھلے سال واںگ اَیتکِیں وی کاپھی سجّݨ مِتّر کَیلیپھۄرنِییاں تۄں سِیاٹل دے کھیڈ میلے دی رَۄݨک ودھائُݨ آئے۔ پال ماہل چھترِینُما ٹۄپ نال سارِیاں دا دھِیان کھِچّ رِہا سی۔ لگّدا سی جِویں اُہدے ٹۄپ نیں ہی مِیںہ رۄک رکھِّیا ہۄوے۔ ہرجِںدّر جَۄہل سُۄٹ بُۄٹ نال لاڑا بݨِیا پھِردا سی تے کھیڈاں دے شَۄںکی پرمجِیت سںدھُّۄ دے چادرا بنّہِیا ہۄئِیا سی۔ دوِںدّر سِںگھّ رݨِیئیں والے دِییاں کالِییاں اَینکاں دھُپّ دی چھاں بݨائی جاںدِییاں سن۔ بہِرام دا سُرِںدّر سِںگھّ اٹوال آپݨے پُتّر پوی نُۄں کبڈّی کھِڈائُݨ لِیائِیا سی۔ لکھبِیر سِںگھّ اُرپھ کالا ٹریسی والا آپݨا لِکر سٹۄر بںدّ کر کے کھِڈارِییاں اُتۄں ڈالراں دی سۄٹ کرن پُجّا سی۔
اُتھے پھرِذنۄ تۄں آئے ناذر سِںگھّ سہۄتا٬ کُلوںتّ کھہِرا٬ ہرِںدّر ہُںدّل تے ہۄر وی کئی سجّݨ سن جِہڑے کَیلیپھۄرنِییاں دے کبڈّی کھِڈارِییاں دی ہَۄںسلا افذائی کر رہے سن۔ جَۄنہ سِںگھّ گِلّ آپ بھاویں نہِیں سی آ سکِیا پر اُہدے ولّۄں وی اِنام بۄلے جا رہے سن۔ کَیلیپھۄرنِییاں تۄں آئے جتھے نیں سُۄچنا دِتّی کِہ اِںٹرنَیشنل کبڈّی کپّ-2007 وِیہ اکتُۄبر نُۄں پھرِذنۄ دے اُسے آلِیشان سٹیڈِیئم وِچّ کروائِیا جاویگا جِتھے 2006 دا کپّ کروائِیا گِیا سی۔ مَیں تے مکھّݨ سِںگھّ تاں ہاذر ہۄواںگے ہی٬ اُنہاں نیں سبھناں کھیڈ پْریمِییاں نُۄں پھرِذنۄ پُجّݨ دا سدّا دِتّا۔ پھرِذنۄ وِچّ پال سہۄتا٬ سُرِںدّر سِںگھّ نِجھّر٬ ہَیری گِلّ٬ ٹُٹّ بھرا٬ سُکھّی گھُمّݨ, پْرِیتم پاسلا٬ ٹہِل سِںگھّ تھاںدی٬ گُرچرن رکّڑ٬ پال کَیلے٬ دِیپا چَۄہان٬ بِلّا سںگھّیڑا٬ جسوِیر راجا٬ لکھّ براڑ٬ ببّی ٹِواݨا٬ سںتّ سِںگھّ ہۄٹھی٬ گِیرہا شیرگِلّ٬ پمّا سَیدۄکے٬ ہرنیک سںگھّیڑا٬ پال جگپال اتے دِیدار سِںگھّ بَیںس تے جَۄنہ سِںگھّ گِلّ ہۄرِیں مہِماناں نُۄں باہاں اڈّ کے اُڈِیکݨگے۔ کَیلیپھۄرنِییاں دی کرِیم اُتھے `کٹھّی ہۄویگی۔
سِیاٹل دے کھیڈ میلے دا تِیجا کبڈّی مَیچ ٹَۄپ کنیڈِیئن تے مڈَیسٹۄ دِییاں ٹِیماں وِچالے ہۄئِیا۔ مکھّݨ سِںگھّ بۄل رِہا سی٬ “اَۄہ ویکھۄ سامہݨے٬ بۄتے جِڈّا کدّ آ٬ چھاٹواں سرِیر آ٬ جاںدا بابے بُش واںگ٬ اِہ نی منّدا پرواہ کِسے دی٬ دیکھدے آں کَۄݨ اِہنُۄں ڈکّدا؟” پگّ بنّہ کے سِیاٹل ڈھُکّا مکھّݨ براڑ شیئر سُݨائُݨ تۄں پہِلاں بھُۄمِکا بنّہݨ لگّا٬ “میرے بۄل دیسی گھِئۄ ورگے آ پر کئیِیاں نُۄں کَۄڑِییاں مِرچاں ورگے لگّݨگے٬ لئۄ سُݨۄ۔” بُۄبنے سادھاں نال اَیتکِیں اُس نیں سِرسے والا سادھ وی ماںج دھرِیا۔ درشک تاڑِییاں ناں ماردے تاں ہۄر کی کردے؟ مَیدان وِچّ دھاوے ہۄ رہے سن تے جپھّے لگّ رہے سن۔ درشکاں نُۄں کھیڈ دا انںدّ آ رِہا سی۔ کدے کدے سُچّا سِںگھّ رںدھّاوا ذرُۄری سُۄچناواں میلِییا نال ساںجھِییاں کری جاںدا۔ اُدھر مکھّݨ سِںگھّ وی تۄپے بھری جاںدا٬ “آہ تاں جرمنی وِچّ دی امرِیکن بݨِیا لگّدا … اُٹھ بئی سۄہݨِیاں٬ اینے چِر `چ تاں امرِیکا دا وِیذا کَیںسل ہۄ جاںدَے … آہ مُںڈّا تاں پتّۄ دے شُکِیناں ورگا لگّدَے جِہڑے پگّ بنّہدے پِچھّے ہٹّی جاںدے آ تے کھُۄہ `چ ڈِگّ پَیںدے آ۔”
سارا دِن کبڈّی٬ پھُٹبال٬ والِیبال تے اتھلَیٹِک کھیڈاں دے نال دھُپّ چھاں دی کھیڈ وی چلدی رہی۔ نال دی نال مںڈّیر دا کَیمرا وی چلّی گِیا۔ مَیدان دے آلے دُیالے پںجّ چِٹّے تمبُّۄ تاݨے ہۄئے سن۔ اِکّ پاسے مائیِیاں بِیبِییاں لئی جگہا سی۔ اِکبال سِںگھّ تے اِںٹرنَیشنل کمپّین پھار اِںڈِییاں `ذ ہَیرِیٹیج سُسائِٹی ولّۄں لںگّر دی سیوا جاری سی تے نِئۄُ-ویء ٹرکِّںگّ والِیاں نیں پاݨی دِییاں بۄتلاں دی ٹۄٹ نہِیں آئُݨ دِتّی۔ سائۄُںڈ دی سیوا کشمِیر سِںگھّ تے سِیتل سِںگھّ کںدّۄلا دی سی۔ اِںج رل مِل کے میلا منائِیا جا رِہا سی تے کمّاں کاراں دا تݨاء دُۄر کِیتا جا رِہا سی۔
کبڈّی دے کھِڈارِییاں نُۄں ساہ دُیائُݨ لئی دائِرے وِچّ کُجھّ کُشتِییاں وی کروائیِیاں گئیِیاں۔ کُشتِییاں دا ذِمّا کُشتی کۄچ گُرچرن سِںگھّ ڈھِلّۄں دے سِر سی جِس دا ساتھ کۄچ جگدیو سِںگھّ دے رِہا سی۔ وَینکُۄور تے اَیبسپھۄرڈ تۄں آئے پہِلواناں دے نال ستنام سِںگھّ جَۄہل٬ شِیرِیں پہِلوان تے بُۄٹا سِںگھّ ہۄرِیں وی آئے سن جِنہاں دا میلا کمیٹی ولّۄں مان سنمان کِیتا گِیا۔ چَیمپِیئن پہِلوان جگرُۄپ بھُلّر نال دُلّے دی کُشتی ہۄݨ لگّی تاں دُلّا پہِلا اںکّ لَے گِیا۔ لگّدا سی کِہ نواں اُٹھِیا دُلّا پٹکا لَے جاویگا پر جگرُۄپ ولّۄں گۄڈا کھِچّے جاݨ کارن اُہ ذکھمی ہۄ گِیا تے کُشتی رۄک دیݨی پئی۔ ذکھمی پہِلوان دی مدد لئی اکھاڑے دی گیڑی لائی تاں درشکاں نیں ہمدردی وسّ پںجّ چھے ہذار ڈالر تُرت `کٹھّا کر کے دے دِتّا۔ دس باراں پہِلواناں نیں سۄہݨِییاں کُشتِییاں وِکھائیِیاں۔
کبڈّی دا سَیمی پھائیِنل مَیچ یُۄبا سِٹی تے پھرِذنۄ دِییاں کلبّاں درمِیان ہۄئِیا جۄ یُۄبا سِٹی دی ٹِیم نیں 54-45 اںکّاں نال جِتّ لِیا۔ دُۄجے سَیمی پھائیِنل وِچّ سِیاٹل دی ٹِیم ٹَۄپ کَینیڈِیئن نُۄں 41-38 اںکّاں نال ہرا کے پھائیِنل وِچّ پُجّ گئی۔ یُۄبا سِٹی تے سِیاٹل دے پھائیِنل مَیچ وِچّ کئی پکڑاں کمال دِییاں ہۄئیِیاں۔ اِکّ اِک ریڈ اُتے سَیںکڑے ڈالراں دے اِنام لگّݨے شُرُۄ ہۄ گئے۔ سِیاٹل دے ڈھۄلے نُۄں ارشی نیں رکھّ وِکھائِیا تے امن ٹِواݨے دا جپھّا سبھ تۄں تکڑا رِہا۔ اُہ مَیچ سِیاٹل دی ٹِیم نیں 39-37 اںکّاں نال جِتّ کے گھر دا کپّ گھر وِچّ ہی رکھّ لِیا۔
سِیاٹل دا اِہ کھیڈ میلا سرب ساںجھا سی جۄ بڑا کامیاب رِہا۔ جِنہاں سجّݨاں نیں میلے نُۄں سہِیۄگ دِتّا اُنہاں نُۄں میلا کمیٹی نیں پلیکاں دے کے سنمانت کِیتا۔ مَینُۄں ہریک کھیڈ میلے `چ کۄئی ناں کۄئی پُراݨا کھِڈاری مِل جاںدا ہَے جِس نال گلّاں کر کے میری جاݨکاری وِچّ وادھا ہُںدّا رہِںدّا ہَے۔ اَیتکِیں اُتھے پہِلاں پراݨے والے دا بِلُّۄ مِلِیا تے پھِر رجِّیوالے دا پِںدّر ٹکّر گِیا جۄ ہرجِیت براڑ نال رجِّیوالے دی ٹِیم وِچّ کھیڈدا رِہا سی۔ گۄرے رںگّ دے پِںدّر نیں آپݨِییاں تے ہرجِیت دِییاں یاداں پھِر تاذا کروا دِتِّییاں۔
کھیڈ مُکابلِیاں تۄں بائد مُہمّد سدِیک تے سُکھجِیت کَۄر دا اکھاڑا لگّا جِس وِچّ نویں تے پُراݨے گِیت گائے گئے۔ رݨجِیت تیجی نیں وی چںگّا رںگّ بنّہِیاں۔ مُہمّد سدِیک ستّراں سالاں دا ہۄ کے وی جُیانی والے چۄہل مۄہل کرنۄں نہِیں ہٹّدا۔ اُہ سُرما پائُںدا ہی نہِیں مٹکائُںدا وی ہَے۔ پھِر پارٹی ہۄئی جِتھے میلے دی سپھلتا دِییاں خُشِییاں منائیِیاں گئیِیاں۔